Allt í járnum tveimur dögum fyrir fyrri umferð forsetakosninganna í Frakklandi

Bergþór Bjarnason fer yfir stöðuna í forsetakosningunum í Frakklandi, sem verða einar þær sögulegustu sem haldnar hafa verið þar í landi.

frakkland forsetakosningar
Auglýsing

For­seta­kosn­ing­arnar í Frakk­landi 2017 eru sögu­legar og ekki hægt að finna sam­bæri­leg dæmi í for­tíð fimmta lýð­veld­is­ins. Nú tveimur dögum fyrir fyrri umferð­ina er óvíst hvort að nöfn þeirra tveggja sem fara í aðra umferð þann 7. maí verði kunn klukkan átta nú á sunnu­dags­kvöld, eins og venja er að lok­inni fyrri umferð, svo lít­ill er mun­ur­inn á milli efstu fram­bjóð­enda. Fjórir þeirra ell­efu sem eru í fram­boði gætu kom­ist áfram.

Í byrjun var það val fram­bjóð­end­anna sem var merki­legt. Þeir sem voru taldir öruggir um að hljóta útnefn­ingu voru slegnir út (Sar­kozyJuppéVallsMont­bo­urg). Svo dró for­set­inn sig út úr bar­átt­unni sem hefur aldrei gerst fyrr. Við þetta má bæta að Emmanuel Macron, fyrr­ver­andi efna­hags­ráð­herra sem er enn efstur í skoð­ana­könn­un­um hefur aldrei verið í fram­boði, hvorki til þings né for­seta, var ráð­herra í tvö ár og hefur engan flokk að baki sér. Marcon en einnig ungur fyrir frönsk stjórn­mál, aðeins 39 ára en oft hafa stjórn­mála­menn hér 30 ára ­þing­mennsku að baki eins og François Fillon, fram­bjóð­andi Repúblikana­flokks­ins til dæmis sem fór fyrst á þing 1981, ári eftir kjör Vig­dísar Finn­boga­dóttur til for­seta. Ein­hverjum kemur kannski orðið eft­ir­laun í huga. Hneyksl­is­mál Fillons vegna launa eig­in­konu og barna sem og ýmis önnur óút­skýrð mál, tengd gjöfum og fleiru, urðu til þess að hann hefur verið ákærður en þrjóskast við að draga sig í hlé. Hann hefur náð að neyða flokk sinn til að styðja sig á hverju sem dyn­ur, ekki síst eftir úti­fund­inn á Trocadero í París í byrjun mars sem var vel heppn­aður vegna mik­ils stuðn­ings öfga­kaþ­ólikka úr „Sens commun“ sem þýðir mann­leg skyn­semi en þessi sam­tök vilja til dæmis minnka rétt á fóst­ur­eyð­ingum og banna sam­kyn­hneigðum að ætt­leiða börn maka sinna. 

Yrði François Fillon for­seti nyti hann verndar fyrir mál­sókn meðan á kjör­tíma­bil­inu stend­ur. For­seta­frúin vænt­an­lega, sem einnig hefur verið ákærð, er aftur á móti aðeins venju­legur þegn og því gæti hún hugs­an­lega endað í fang­elsi. Fillon hefur spilað meira und­an­farna daga á velli Mar­ine Le Pen þar sem að hann telur ólík­legt að hann geti unnið á miðj­unni. Ef hann kæm­ist í aðra umferð veit hann að margir til vinstri myndu kjósa hann gegn Le Pen. Athygl­is­vert þó að Macron myndi vinna Fillon með mestum mun allra hugs­an­legra mótherja myndu þeir mæt­ast í annarri umferð með 68 á móti 32 pró­sent­um. Stefna Fillons er harð­ur Thatcher­ismi sem erfitt er fyrir hann að verja eftir að hafa verið sak­aður um að mis­nota al­mannafé í þrjá­tíu ár. Hann boðar að stytta tíma­bil atvinnu­leys­is­bóta, fækka opin­berum starfs­mönnum um 500.000 og lengja vinnu­tíma án þess að hækka laun. 

Auglýsing

Flokka­kerfið í Frakk­landi virð­ist vera að lið­ast í sund­ur. Sós­í­alistar styðja margir hverjir ekki fram­bjóð­anda sinn, Ben­oît Hamon sem í fjögur ár hefur unnið á móti Hollande for­seta og rík­is­stjórn og telja hann allt of langt til vinstri og munu því kjósa Macron. Fylgi Hamon hefur farið úr fimmtán pró­sentum og er nú jafn­vel undir átta pró­sentum og ljóst að flokk­ur­inn klofnar eftir kosn­ing­ar. Ann­ars vegar í miðju sós­í­alde­mókrata og svo vinstri arm. Þeir sem eru til vinstri í flokknum hafa verið að fær­ast til Jean-Luc Melanchon eftir því sem fylgi Hamon minnk­ar. Melanchon er fyrrum sós­í­alisti en stofn­aði sína eigin hreyf­ingu og nýtur stuðn­ings komm­ún­ista. Hann hefur verið á hraðri upp­leið í könn­unum og er nú eins og Fillon, í um nítján pró­sentum og gæti því kom­ist í aðra umferð. Melanchon er aðdá­andi Hugo heit­ins Chavez í Venes­ú­ela en það hlýtur að vekja spurn­ingar um hvað hann vill fyrir Frakk­land ef litið er á ástandið þar. Hann vill einnig færa sig nær Pútín Rúss­lands­for­seta og hefur meðal ann­ars gagn­rýnt einn af and­stæð­ingum hans sem var myrtur í Moskvu fyrir nokkrum árum. Melanchon vill auka ýmis rétt­indi launa­fólks, til dæmis ráða atvinnu­lausa í vinnu hjá rík­inu, hann er mik­ill umhverf­is- og dýra­vernd­un­ar­sinni, svo mik­ill að Birgitte Bar­dot hrósar hon­um. Svo vill Melanchon gjör­breyta Evr­ópu­sam­band­inu og ef það gengur ekki þá ganga út úr því. 

Fram­bjóð­andi öfga- hægri­flokks­ins Þjóð­ar­fylk­ing­ar­inn­ar, Mar­ine Le Pen, sem var komin upp í 28 pró­sent atkvæða í byrjun mars hefur hægt og rólega verið að tapa fylgi og er nú í um 22-23 pró­sentum en enn önnur í röð­inni í könn­un­um. Le Pen hefur fátt nýtt fram að færa síðan 2012 og hefur smám saman verið að færa sig nær föður sínum í skoð­unum sem hún er búin að vera að reyna fela árum saman til þess að kynna flokk sinn sem „venju­legan“ hægri­flokk. Á dög­unum hneyksl­aði hún marga þegar hún sagði Frakk­land ekki bera ábyrgð á því þegar þús­undir gyð­inga voru reknir úr húsum sínum árið 1942 á leik­vang­inn Vel´if áður en þeir voru fluttir í útrým­inga­búðir. Það er því erfitt að kenna gömlum hundi að sitja. Grunur um að hún hafi mis­notað fé frá Evr­ópu­þing­inu í þágu flokks­ins með því að setja starfs­fólk hans á launa­skrá í Brus­sel hefur haft áhrif. Fram­bjóð­andi sem vill fara út úr Evr­ópu­sam­band­inu en mis­notar fjár­muni þess, notar þing­helgi sem afsökun til að neita að mæta til rann­sókn­ar­dóm­ara og kallar sig svo fram­bjóð­anda „ant­i-­sy­stem“. Svo seg­ist Mar­ine Le Pen vera að berj­ast fyrir verka­menn og lág­launa­fólk. Einnig gegn inn­flytj­endum sem ræna frönsku þjóð­ina. Það þarf því ekki stór­kost­lega vits­muni til þess að sjá í gegnum þetta. Kjós­endur hennar eru einmitt, sam­kvæmt rann­sókn­um, þeir sem hafa minnsta menntun og búa við erf­iðar aðstæður sem og atvinnu­leysi og virð­ast ætla að kjósa millj­óna­erf­ingja og drottn­ingu kerf­is­mis­notk­unar. Er ein­hver far­inn að hugsa um Don­ald Trump?

Fyrrum efna­hags­ráð­herr­annEmmanuel Macron, sem hefur náð að halda efsta sæt­inu í könn­unum og ætti að eiga góða mögu­leika á að kom­ast áfram, myndi vinna alla mögu­lega mót­fram­bjóð­end­ur. Hann hefur náð að spila inn á þema eins og at­vinnu­sköp­un og „start-up“ en einnig reynt á jákvæðan hátt á draga fram alla þá mögu­leika sem Frakkar hafa milli hand­anna, meðal ann­ars með að ein­falda kerfið og lækka skatta á frum­kvöðla. Hann vill einnig að þeir sem taka áhættu og skapa fyr­ir­tæki geti feng­ið at­vinnu­leys­is­bætur ef þeim mis­tekst, eins og aðrir sem missa vinn­una. Hann er eini fram­bjóð­and­inn sem ver Evr­ópu­sam­bandið en vill bæta það og telur það lyk­il­inn að friði í álf­unni og til að mæta sam­keppni bæði frá Austri og Vestri. 

Stóra spurn­ingin er hins vegar hvað þriðj­ungur kjós­enda, sem ekki hefur tekið afstöðu, geri á sunnu­dag, sem er ein­stakt og áður óþekkt í for­seta­kosn­ingum hér. Yfir­leitt eru línur farnar að skýr­ast tveimur dögum fyrir kosn­ingar en í þetta skiptið virð­ist svo ekki vera. Önnur mik­il­væg spurn­ing er hver muni njóta atkvæða þeirra sem ákveða sig í kjör­klef­an­um, sá sem hefur mest fylgi og er lík­leg­astur til að koma í veg fyrir að Mar­ine Le Pen geti orðið for­seti. Eða munu Frakkar láta svart­sýn­ina ráða og kjósa ein­hvern af þeim svart­sýn­u, Le Pen, Fillon eða Melanchon eða það sem er enn ótrú­legra, draum­óra­mann­inn Hamon sem sér allt í bleiku ljósi.

Á fimmtu­dags­kvöld buðu svo hryðju­verk sér aftur í bar­átt­una með skotárás á Champ-Elysée-breið­göt­unni, ein fræg­asta og fjöl­farn­asta gata í heimi, eitt af táknum Par­ís­ar. Lög­reglu­mað­ur­ var skot­inn sem og árás­armað­ur­inn. í byrjun vik­unnar voru tveir menn hand­teknir í Marseille í íbúð þar sem fund­ust vopn og öfl­ugt sprengi­efni. Þeir voru að und­ir­búa árás. Frakkar standa þó upp­réttir og gætu farið enn fleiri að kjósa sem svar við þessum árás­um. Spurn­ingin er hvort þeir muni halla sér að örygg­is­hneigðum fram­bjóð­endum eins og Le Pen og Fillon eða þeim sem vilja að Frakk­landi ljómi af menn­ingu og nýjum hug­mynd­um. 

Pistill­inn birt­ist einnig á vef­­svæði Berg­þórs.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fimm metin mjög vel hæf í stöðu varaseðlabankastjóra
Tíu sóttu upphaflega um stöðu varaseðlabankastjóra, á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 10. desember 2019
João de Barros, sonur angólska ráðherrans, Antonio, ráðgjafi sama ráðherra, Tamson Hatuikulipi, Þorsteinn Már Baldvinsson, þá forstjóri Samherja, James Hatuikulipi og Sacky Shanghala í Hafnarfjarðarhöfn í nóvember 2013.
Bankareikningar frystir í Angóla út af Samherjamálinu
Bankareikningar fyrrverandi sjávarútvegsráðherra Angóla og fjölskyldumeðlima hennar hafa verið frystir. Þau liggja undir grun um að hafa þegið mútur frá Samherja sem greiddar voru til þess að komast yfir ódýran kvóta.
Kjarninn 10. desember 2019
Svanhildur Hólm Valsdóttir ásamt Bjarna Benediktssyni.
Svanhildur Hólm vill verða útvarpsstjóri
Aðstoðarmaður fjármála- og efnahagsráðherra hefur staðfest að hún hafi sótt um að verða næsti útvarpsstjóri.
Kjarninn 10. desember 2019
Kjartan Jónsson
Hvað getur útgerðin greitt?
Kjarninn 10. desember 2019
41 sækir um útvarpsstjórastöðu RÚV
Stjórn RÚV stefnir að því að ganga frá ráðningu nýs útvarpsstjóra í lok janúar 2020.
Kjarninn 10. desember 2019
Vindorka henti vel sem þriðja stoðin í orkubúskap Íslands
Umhverfis- og auðlindaráðherra vill breyta rammaáætlun svo hún henti betur vindorkukostum og hægt verði að móta skýra stefnu í vindorkumálum. Ráðherra telur að skynsamleg uppbygging vindorku fari vel saman við vaxandi raforkuþörf samfélagsins
Kjarninn 10. desember 2019
Trump verður ákærður af Bandaríkjaþingi
Donald Trump verður ákærður af fulltrúadeild Bandaríkjaþings fyrir brot í starfi. Honum er gefið að hafa misbeitt valdi sínu og fyrir að reyna að torvelda rannsókn þeirra sem eiga að veita honum aðhald.
Kjarninn 10. desember 2019
Lilja Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra.
Fjölmiðlafrumvarpið er ekki lengur á dagskrá þingsins
Til stóð að mæla fyrir frumvarpi Lilju Alfreðsdóttur um stuðningsgreiðslur til einkarekinna fjölmiðla í gær. Það komst ekki á dagskrá og er hvergi að finna á dagskrá dagsins í dag. Sjálfstæðisflokkurinn hefur verið andsnúinn frumvarpinu.
Kjarninn 10. desember 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None