#vísindi#menntamál

Stærðfræðisnillingurinn sem opnaði nýjar dyr í vísindunum

Einn áhrifamesti stærðfræðingur samtímans lést vegna brjóstakrabbameins á laugardaginn. Samstarfsmenn við Stanford háskóla segja hana hafa verið stórkostlegan stærðfræðing og framúrskarandi kennara og fræðimann.

Mar­yam Mizak­hani, pró­fessor í stærð­fræði við Stan­ford háskóla, lést á laug­ar­dag­inn, aðeins fer­tug að aldri. Hún lætur eftir sig eig­in­mann og dótt­ur. Bana­meinið var brjóstakrabba­mein.

Mizak­hani er kannski ekki heims­fræg, nema þá helst innan stærð­fræði- og fræða­heims­ins, en að margra mati var hún með allra mestu hugs­uðum sam­tím­ans. Orðið snill­ingur er lík­lega ofnot­að, en þegar hún á í hlut - og ein­stök afreka­skrá hennar innan stærð­fræð­innar - þá er henni best lýst sem snill­ing­i. 

Þegar hún var 31 árs gömul var hún orðin pró­fessor við Stan­ford, og segir í til­kynn­ingu frá skól­an­um, vegna and­láts henn­ar, að vinna hennar hafi verið áhrifa­mikil og að hún muni aldrei gleym­ast. 

Auglýsing

Sam­starfs­menn hennar lýsa henni sem „ótta­lausum“ stærð­fræð­ingi sem þorði að nálg­ast djúp og flókin við­fangs­efni af sjálfs­ör­yggi, ein­fald­lega vegna þess að hún gat leyst þau, ólíkt flestum öðr­um. „Þu verður að eyða orku og leggja mikið á þig til að sjá feg­urð­ina við stærð­fræð­ina,“ sagði Mizak­hani í við­tali.



Mizak­hani er fædd í Íran og lauk BS prófi frá Sharif Uni­versity í höf­uð­borg­inni Teher­an, áður en hún fór til fram­haldss­náms við Harvard háskóla. Þar vakti hún fljótt athygli fyrir skarpar og „erf­ið­ar“ spurn­ingar til pró­fess­ora sem ekki allir skildu, vegna tungu­mála­örð­ug­leika, þar sem enska var ekki hennar móð­ur­mál. Fljótt kom í ljós að Mizak­hani stóð öllum framar og er loka­rit­gerð hennar frá Harvard, þar sem hún lauk dokt­ors­prófi 2004, sögð „meist­ara­verk“. Í henni leysti hún áður óleyst vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og tengdi lausnir auk þess saman með nýjum hætti, að því er segir í til­kynn­ingu frá Stan­ford háskóla

Eftir að námi lauk réð hún sig sem aðstoð­ar­pró­fessor við Princeton en fór svo þaðan til Stan­ford háskóla, þar sem hún stund­aði rann­sóknir og sinnti kennslu. Hún þótti afburða kenn­ari og var auk þess þægi­leg í umgengni og full af jákvæðri orku. 

Fields verðlaunin afhent, árið 2014.

Ralph L. Cohen, pró­fessor við Stan­ford háskóla og sam­starfs­maður Mizak­hani, segir hana hafa verið ein­stakan sam­starfs­mann. Hún hafi verið fram­úr­skar­andi og ótta­laus rann­sak­andi, sem hafi haft ein­stakt lag á fagi sínu. Þá hafi snilli­gáfa hennar verið ein­stök að því leyti, að hún hafi verið jafn­víg þegar kæmi að því að greina vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og síðan að leysa þau. 

Oft sé sér­hæf­ingin hjá stærð­fræð­ingum ein­ungis bundin við til­tekin þröng svið innan stærð­fræð­inn­ar, en þannig hafi það ekki verið hjá Mizak­hani, eða Mar­yam eins og hún var oft­ast köll­uð. 

Mizk­hani er eina konan í sög­unni sem hlotið hefur Fields verð­launin í stærð­fræði, en þau fékk hún árið 2014, tæpu ári eftir að hún var greind með brjóstakrabba­mein. Fields verð­launin eru virt­ustu verð­laun sem veitt eru fyrir fram­lag til stærð­fræð­innar og voru þau fyrst veitt árið 1936.

Þegar hún tók við verð­launum sínum sagð­ist hún vona að þau væru hvetj­andi fyrir aðra, ekki síst konur í heimi vís­inda. Stan­ford háskóli ætlar að halda minn­ing­ar­stund um hana þegar nem­endur og kenn­arar koma saman í haust, þegar nýtt skólaár hefst form­lega.

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Joanne Rowling, höfundur Harry Potter- bókanna.
Tvær nýjar galdrabækur væntanlegar frá J.K. Rowling
Útgáfufyrirtæki J.K. Rowling birti yfirlýsingu um að tvær bækur tengdar Harry Potter- seríunni yrðu gefnar út þann 20. október næstkomandi.
22. júlí 2017
Sean Spicer stjórnar blaðamannafundi.
Sean Spicer hættur sem fjölmiðlafulltrúi Hvíta hússins
Spicer var fjölmiðlafulltrúi Trumps í sex mánuði og var margsinnis uppvís að augljósum rangfærslum. Hann hættir vegna ágreinings við nýskipaðan yfirmann sinn.
21. júlí 2017
Elon Musk er forstjóri fyrirtækisins Tesla.
Áhætta fólgin í fjárfestingu í Tesla
Neikvætt fjárstreymi Tesla gerir það að verkum að Citi-bankinn telur mikla áhættu fólgna í fjárfestingu í rafbílaframleiðandanum.
21. júlí 2017
Eignir Skúla í Subway kyrrsettar
Lögmaður Skúla og félags hans mótmælir kyrrsetningunni kröftuglega og segir að málinu verði vísað fyrir dóm.
21. júlí 2017
Norður-Kórea hleypir fáum ferðamönnum til landsins á hverju ári og þeir sem fá að heimsækja landið þurfa að uppfylla allskyns skilyrði.
Bandaríkjamönnum bannað að ferðast til Norður-Kóreu
Bandarískir ferðamenn verða að drífa sig ef þeir ætla að ferðast til Norður-Kóreu því brátt verður þeim bannað að fara þangað.
21. júlí 2017
Björn Teitsson
Um Borgarlínu, snakk og ídýfu og bíla sem eru samt bílar
21. júlí 2017
Reykjanesbær var skuldsettasta sveitarfélagið árið 2015.
Skuld Reykjanesbæjar var 249% af eignum
Skuldahlutfall A og B- hluta Reykjanesbæjar var 249% árið 2015, hæst allra sveitarfélaga. Gerð var sérstök grein fyrir stöðu þeirra í skýrslu innanríkisráðuneytisins.
21. júlí 2017
Benedikt Jóhannesson fjármálaráðherra.
Augljósar deilur ríkisstjórnarflokka um krónuna
Innan ríkisstjórnarinnar eru augljóslega deildar meiningar um gjaldmiðlamál.
21. júlí 2017
Meira úr sama flokkiFólk