Stærðfræðisnillingurinn sem opnaði nýjar dyr í vísindunum

Einn áhrifamesti stærðfræðingur samtímans lést vegna brjóstakrabbameins á laugardaginn. Samstarfsmenn við Stanford háskóla segja hana hafa verið stórkostlegan stærðfræðing og framúrskarandi kennara og fræðimann.

mm Mar­yam Mizak­hani
Auglýsing

Mar­yam Mizak­hani, pró­fessor í stærð­fræði við Stan­ford háskóla, lést á laug­ar­dag­inn, aðeins fer­tug að aldri. Hún lætur eftir sig eig­in­mann og dótt­ur. Bana­meinið var brjóstakrabba­mein.

Mizak­hani er kannski ekki heims­fræg, nema þá helst innan stærð­fræði- og fræða­heims­ins, en að margra mati var hún með allra mestu hugs­uðum sam­tím­ans. Orðið snill­ingur er lík­lega ofnot­að, en þegar hún á í hlut - og ein­stök afreka­skrá hennar innan stærð­fræð­innar - þá er henni best lýst sem snill­ing­i. 

Þegar hún var 31 árs gömul var hún orðin pró­fessor við Stan­ford, og segir í til­kynn­ingu frá skól­an­um, vegna and­láts henn­ar, að vinna hennar hafi verið áhrifa­mikil og að hún muni aldrei gleym­ast. 

Auglýsing

Sam­starfs­menn hennar lýsa henni sem „ótta­lausum“ stærð­fræð­ingi sem þorði að nálg­ast djúp og flókin við­fangs­efni af sjálfs­ör­yggi, ein­fald­lega vegna þess að hún gat leyst þau, ólíkt flestum öðr­um. „Þu verður að eyða orku og leggja mikið á þig til að sjá feg­urð­ina við stærð­fræð­ina,“ sagði Mizak­hani í við­tali.



Mizak­hani er fædd í Íran og lauk BS prófi frá Sharif Uni­versity í höf­uð­borg­inni Teher­an, áður en hún fór til fram­haldss­náms við Harvard háskóla. Þar vakti hún fljótt athygli fyrir skarpar og „erf­ið­ar“ spurn­ingar til pró­fess­ora sem ekki allir skildu, vegna tungu­mála­örð­ug­leika, þar sem enska var ekki hennar móð­ur­mál. Fljótt kom í ljós að Mizak­hani stóð öllum framar og er loka­rit­gerð hennar frá Harvard, þar sem hún lauk dokt­ors­prófi 2004, sögð „meist­ara­verk“. Í henni leysti hún áður óleyst vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og tengdi lausnir auk þess saman með nýjum hætti, að því er segir í til­kynn­ingu frá Stan­ford háskóla

Eftir að námi lauk réð hún sig sem aðstoð­ar­pró­fessor við Princeton en fór svo þaðan til Stan­ford háskóla, þar sem hún stund­aði rann­sóknir og sinnti kennslu. Hún þótti afburða kenn­ari og var auk þess þægi­leg í umgengni og full af jákvæðri orku. 

Fields verðlaunin afhent, árið 2014.

Ralph L. Cohen, pró­fessor við Stan­ford háskóla og sam­starfs­maður Mizak­hani, segir hana hafa verið ein­stakan sam­starfs­mann. Hún hafi verið fram­úr­skar­andi og ótta­laus rann­sak­andi, sem hafi haft ein­stakt lag á fagi sínu. Þá hafi snilli­gáfa hennar verið ein­stök að því leyti, að hún hafi verið jafn­víg þegar kæmi að því að greina vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og síðan að leysa þau. 

Oft sé sér­hæf­ingin hjá stærð­fræð­ingum ein­ungis bundin við til­tekin þröng svið innan stærð­fræð­inn­ar, en þannig hafi það ekki verið hjá Mizak­hani, eða Mar­yam eins og hún var oft­ast köll­uð. 

Mizk­hani er eina konan í sög­unni sem hlotið hefur Fields verð­launin í stærð­fræði, en þau fékk hún árið 2014, tæpu ári eftir að hún var greind með brjóstakrabba­mein. Fields verð­launin eru virt­ustu verð­laun sem veitt eru fyrir fram­lag til stærð­fræð­innar og voru þau fyrst veitt árið 1936.

Þegar hún tók við verð­launum sínum sagð­ist hún vona að þau væru hvetj­andi fyrir aðra, ekki síst konur í heimi vís­inda. Stan­ford háskóli ætlar að halda minn­ing­ar­stund um hana þegar nem­endur og kenn­arar koma saman í haust, þegar nýtt skólaár hefst form­lega.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Gunnar Tryggvi Halldórsson
Bændur og afurðastöðvar
Kjarninn 5. mars 2021
Jón Þór Ólafsson þingmaður og formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis.
Jón Þór vill að skrifstofa Alþingis kanni hvenær trúnaður geti talist brotinn
Formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar telur sig ekki hafa brotið trúnað með ummælum um það sem fram fór á fundi nefndarinnar með lögreglustjóra í vikunni. Hann vill fá skrifstofu Alþingis til að kanna hvar formleg mörk um trúnaðarrof liggi.
Kjarninn 5. mars 2021
Íslandspóstur hagnast um 104 milljónir
Viðsnúningur var í rekstri Íslandspósts á síðasta ári, sem skilaði hagnaði í fyrsta skiptið í þrjú ár. Samkvæmt forstjóra fyrirtækisins létti endurskipulagning og niðurgreiðsla langtímalána umtalsvert á félaginu.
Kjarninn 5. mars 2021
Í þingsályktunartillögu um rafræna birtingu álagningar- og skattskrár er lagt til að hætt verði að birta þessar upplýsingar á pappír.
Telja rafræna birtingu skattskrár auka launajafnrétti
ASÍ hvetur til þess að þingsályktunartillaga um rafræna birtingu álagningarskrár nái fram að ganga. Í umsögn Persónuverndar segir að mikilvægt sé að huga að rétti einstaklinga til persónuverndar. Slík tillaga nú lögð fram í fimmta sinn.
Kjarninn 5. mars 2021
Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
Þögla stjórnarskráin
Kjarninn 5. mars 2021
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra laut í lægra haldi í Héraðsdómi Reykjavíkur í dag.
Menntamálaráðherra tapaði í Héraðsdómi Reykjavíkur
Héraðsdómur Reykjavíkur féllst ekki á kröfu Lilju Alfreðsdóttur mennta- og menningarmálaráðherra um að úrskurði kærunefndar jafnréttismála yrði hnekkt. Úrskurðurinn í kærumáli Hafdísar Helgu Ólafsdóttur, skrifstofustjóra í forsætisráðuneytinu, stendur.
Kjarninn 5. mars 2021
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík.
Íbúar í gömlu hverfunum í Reykjavík ánægðir með Dag sem borgarstjóra en efri byggðir ekki
Fleiri Reykvíkingar eru ánægðir með störf Dags B. Eggertssonar borgarstjóra en óánægðir. Mikill munur er á afstöðu eftir hverfum og menntun. Borgarstjórinn er sérstaklega óvinsæll hjá fólki á sextugsaldri.
Kjarninn 5. mars 2021
Frá þurrvörum til þrautaleikja: COVID-áhrifin á heimilislífið
Bakað, eldað, málað og spilað. Allt heimagert. Ýmsar breytingar urðu á hegðun okkar í hinu daglega í lífi á meðan faraldurinn stóð hvað hæst. Sum neysluhegðun er þegar að hverfa aftur til fyrra horfs en önnur gæti verið komin til að vera.
Kjarninn 5. mars 2021
Meira úr sama flokkiFólk