Stærðfræðisnillingurinn sem opnaði nýjar dyr í vísindunum

Einn áhrifamesti stærðfræðingur samtímans lést vegna brjóstakrabbameins á laugardaginn. Samstarfsmenn við Stanford háskóla segja hana hafa verið stórkostlegan stærðfræðing og framúrskarandi kennara og fræðimann.

mm Mar­yam Mizak­hani
Auglýsing

Mar­yam Mizak­hani, pró­fessor í stærð­fræði við Stan­ford háskóla, lést á laug­ar­dag­inn, aðeins fer­tug að aldri. Hún lætur eftir sig eig­in­mann og dótt­ur. Bana­meinið var brjóstakrabba­mein.

Mizak­hani er kannski ekki heims­fræg, nema þá helst innan stærð­fræði- og fræða­heims­ins, en að margra mati var hún með allra mestu hugs­uðum sam­tím­ans. Orðið snill­ingur er lík­lega ofnot­að, en þegar hún á í hlut - og ein­stök afreka­skrá hennar innan stærð­fræð­innar - þá er henni best lýst sem snill­ing­i. 

Þegar hún var 31 árs gömul var hún orðin pró­fessor við Stan­ford, og segir í til­kynn­ingu frá skól­an­um, vegna and­láts henn­ar, að vinna hennar hafi verið áhrifa­mikil og að hún muni aldrei gleym­ast. 

Auglýsing

Sam­starfs­menn hennar lýsa henni sem „ótta­lausum“ stærð­fræð­ingi sem þorði að nálg­ast djúp og flókin við­fangs­efni af sjálfs­ör­yggi, ein­fald­lega vegna þess að hún gat leyst þau, ólíkt flestum öðr­um. „Þu verður að eyða orku og leggja mikið á þig til að sjá feg­urð­ina við stærð­fræð­ina,“ sagði Mizak­hani í við­tali.



Mizak­hani er fædd í Íran og lauk BS prófi frá Sharif Uni­versity í höf­uð­borg­inni Teher­an, áður en hún fór til fram­haldss­náms við Harvard háskóla. Þar vakti hún fljótt athygli fyrir skarpar og „erf­ið­ar“ spurn­ingar til pró­fess­ora sem ekki allir skildu, vegna tungu­mála­örð­ug­leika, þar sem enska var ekki hennar móð­ur­mál. Fljótt kom í ljós að Mizak­hani stóð öllum framar og er loka­rit­gerð hennar frá Harvard, þar sem hún lauk dokt­ors­prófi 2004, sögð „meist­ara­verk“. Í henni leysti hún áður óleyst vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og tengdi lausnir auk þess saman með nýjum hætti, að því er segir í til­kynn­ingu frá Stan­ford háskóla

Eftir að námi lauk réð hún sig sem aðstoð­ar­pró­fessor við Princeton en fór svo þaðan til Stan­ford háskóla, þar sem hún stund­aði rann­sóknir og sinnti kennslu. Hún þótti afburða kenn­ari og var auk þess þægi­leg í umgengni og full af jákvæðri orku. 

Fields verðlaunin afhent, árið 2014.

Ralph L. Cohen, pró­fessor við Stan­ford háskóla og sam­starfs­maður Mizak­hani, segir hana hafa verið ein­stakan sam­starfs­mann. Hún hafi verið fram­úr­skar­andi og ótta­laus rann­sak­andi, sem hafi haft ein­stakt lag á fagi sínu. Þá hafi snilli­gáfa hennar verið ein­stök að því leyti, að hún hafi verið jafn­víg þegar kæmi að því að greina vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og síðan að leysa þau. 

Oft sé sér­hæf­ingin hjá stærð­fræð­ingum ein­ungis bundin við til­tekin þröng svið innan stærð­fræð­inn­ar, en þannig hafi það ekki verið hjá Mizak­hani, eða Mar­yam eins og hún var oft­ast köll­uð. 

Mizk­hani er eina konan í sög­unni sem hlotið hefur Fields verð­launin í stærð­fræði, en þau fékk hún árið 2014, tæpu ári eftir að hún var greind með brjóstakrabba­mein. Fields verð­launin eru virt­ustu verð­laun sem veitt eru fyrir fram­lag til stærð­fræð­innar og voru þau fyrst veitt árið 1936.

Þegar hún tók við verð­launum sínum sagð­ist hún vona að þau væru hvetj­andi fyrir aðra, ekki síst konur í heimi vís­inda. Stan­ford háskóli ætlar að halda minn­ing­ar­stund um hana þegar nem­endur og kenn­arar koma saman í haust, þegar nýtt skólaár hefst form­lega.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lilja D. Alfreðsdóttir og Björn Leví Gunnarsson
„Það eru nákvæmlega svona mál sem halda aftur af Íslandi“
Þingmaður Pírata gagnrýnir ákvarðanir mennta- og menniningarmálaráðherra. „Svona mál leiða til lélegri niðurstaðna í öllu sem gerist í framhaldinu af því að hæfasta fólkið er ekki að taka ákvarðnirnar.“
Kjarninn 5. júní 2020
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir – Eldhúsið
Kjarninn 5. júní 2020
Fjármála- og efnahagsráðuneytinu var gert að láta umbeðna tölvupósta af hendi.
Taldi tölvupósta ráðuneytis hafa komið í veg fyrir að hann fengi norræna ritstjórastöðu
Úrskurðarnefnd um upplýsingamál gerði fjármálaráðuneytinu að afhenda tölvupósta um einstakling sem sóttist eftir því að verða ritstjóri norræns fræðatímarits. Sá hinn sami taldi póstana hafa spillt fyrir sér, en ráðuneytið segir að svo sé ekki.
Kjarninn 5. júní 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Ráðherra segir að pakkaferðafrumvarp hennar hafi ekki meirihluta á þingi
Frumvarp Þórdísar Kolbrúnar Reykfjörð Gylfadóttur um að heimila ferðaskrifstofum að borga neytendum í inneignarnótum í stað peninga mun ekki verða afgreitt á Alþingi. Hluti stjórnarþingmanna styður það ekki.
Kjarninn 4. júní 2020
Jón Baldvin Hannibalsson
Varist hræðsluáróður – Handbók um endurheimt þjóðareignar
Kjarninn 4. júní 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Hálfur milljarður í þróun á bóluefni frá Íslandi
Framlag Íslands skiptist þannig að 250 milljónir króna fara til bólusetningarbandalagsins Gavi og sama upphæð til CEPI sem er samstarfsvettvangur fyrirtækja og opinberra aðila um viðbúnað gegn farsóttum.
Kjarninn 4. júní 2020
Jenný Ruth Hrafnsdóttir
Hverjir eru þínir bakverðir?
Kjarninn 4. júní 2020
Fosshótel Hellnar er hluti af Íslandshótelum.
722 samtals sagt upp hjá tveimur hótelum og Bláa lóninu
Samtals var 722 starfsmönnum sagt upp í þremur stærstu hópuppsögnum maímánaðar; hjá Bláa lóninu, Flugleiðahóteli og Íslandshóteli. Vinnumálastofnun bárust 23 tilkynningar um hópuppsagnir í maí.
Kjarninn 4. júní 2020
Meira úr sama flokkiFólk