Stærðfræðisnillingurinn sem opnaði nýjar dyr í vísindunum

Einn áhrifamesti stærðfræðingur samtímans lést vegna brjóstakrabbameins á laugardaginn. Samstarfsmenn við Stanford háskóla segja hana hafa verið stórkostlegan stærðfræðing og framúrskarandi kennara og fræðimann.

mm Mar­yam Mizak­hani
Auglýsing

Mar­yam Mizak­hani, pró­fessor í stærð­fræði við Stan­ford háskóla, lést á laug­ar­dag­inn, aðeins fer­tug að aldri. Hún lætur eftir sig eig­in­mann og dótt­ur. Bana­meinið var brjóstakrabba­mein.

Mizak­hani er kannski ekki heims­fræg, nema þá helst innan stærð­fræði- og fræða­heims­ins, en að margra mati var hún með allra mestu hugs­uðum sam­tím­ans. Orðið snill­ingur er lík­lega ofnot­að, en þegar hún á í hlut - og ein­stök afreka­skrá hennar innan stærð­fræð­innar - þá er henni best lýst sem snill­ing­i. 

Þegar hún var 31 árs gömul var hún orðin pró­fessor við Stan­ford, og segir í til­kynn­ingu frá skól­an­um, vegna and­láts henn­ar, að vinna hennar hafi verið áhrifa­mikil og að hún muni aldrei gleym­ast. 

Auglýsing

Sam­starfs­menn hennar lýsa henni sem „ótta­lausum“ stærð­fræð­ingi sem þorði að nálg­ast djúp og flókin við­fangs­efni af sjálfs­ör­yggi, ein­fald­lega vegna þess að hún gat leyst þau, ólíkt flestum öðr­um. „Þu verður að eyða orku og leggja mikið á þig til að sjá feg­urð­ina við stærð­fræð­ina,“ sagði Mizak­hani í við­tali.



Mizak­hani er fædd í Íran og lauk BS prófi frá Sharif Uni­versity í höf­uð­borg­inni Teher­an, áður en hún fór til fram­haldss­náms við Harvard háskóla. Þar vakti hún fljótt athygli fyrir skarpar og „erf­ið­ar“ spurn­ingar til pró­fess­ora sem ekki allir skildu, vegna tungu­mála­örð­ug­leika, þar sem enska var ekki hennar móð­ur­mál. Fljótt kom í ljós að Mizak­hani stóð öllum framar og er loka­rit­gerð hennar frá Harvard, þar sem hún lauk dokt­ors­prófi 2004, sögð „meist­ara­verk“. Í henni leysti hún áður óleyst vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og tengdi lausnir auk þess saman með nýjum hætti, að því er segir í til­kynn­ingu frá Stan­ford háskóla

Eftir að námi lauk réð hún sig sem aðstoð­ar­pró­fessor við Princeton en fór svo þaðan til Stan­ford háskóla, þar sem hún stund­aði rann­sóknir og sinnti kennslu. Hún þótti afburða kenn­ari og var auk þess þægi­leg í umgengni og full af jákvæðri orku. 

Fields verðlaunin afhent, árið 2014.

Ralph L. Cohen, pró­fessor við Stan­ford háskóla og sam­starfs­maður Mizak­hani, segir hana hafa verið ein­stakan sam­starfs­mann. Hún hafi verið fram­úr­skar­andi og ótta­laus rann­sak­andi, sem hafi haft ein­stakt lag á fagi sínu. Þá hafi snilli­gáfa hennar verið ein­stök að því leyti, að hún hafi verið jafn­víg þegar kæmi að því að greina vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og síðan að leysa þau. 

Oft sé sér­hæf­ingin hjá stærð­fræð­ingum ein­ungis bundin við til­tekin þröng svið innan stærð­fræð­inn­ar, en þannig hafi það ekki verið hjá Mizak­hani, eða Mar­yam eins og hún var oft­ast köll­uð. 

Mizk­hani er eina konan í sög­unni sem hlotið hefur Fields verð­launin í stærð­fræði, en þau fékk hún árið 2014, tæpu ári eftir að hún var greind með brjóstakrabba­mein. Fields verð­launin eru virt­ustu verð­laun sem veitt eru fyrir fram­lag til stærð­fræð­innar og voru þau fyrst veitt árið 1936.

Þegar hún tók við verð­launum sínum sagð­ist hún vona að þau væru hvetj­andi fyrir aðra, ekki síst konur í heimi vís­inda. Stan­ford háskóli ætlar að halda minn­ing­ar­stund um hana þegar nem­endur og kenn­arar koma saman í haust, þegar nýtt skólaár hefst form­lega.

Endurkast af gljásteinsþökum hefur virkað sem ljóskastari á nágranna þeirra sem komið hafa komið sér upp slíkum þökum.
Glampandi þak
Leir er ekki alltaf á borði dómstóla. Hæstiréttur Danmerkur fjallaði um álitamál sem varðar þetta algenga byggingarefni á dögunum.
21. janúar 2018
Ásgerður leiðir á Seltjarnarnesi - Fimm konur í sjö efstu sætum
Sitjandi bæjarstjóri fékk örugga kosninga í efsta sætið.
21. janúar 2018
280 þúsund manns dáið úr of stórum skammti á 5 árum
Gífurleg aukning hefur verið á dauðsföllum úr of stórum skammti vímuefna. Tölur um dauðsföll á Íslandi hjá ungum fíklum þykja „ógnvekjandi“.
20. janúar 2018
Greiðslustöðvun ríkisins á ársafmæli forsetatíðar Trumps
Trump ætlaði sér að fagna árs dvöl sinni í Hvíta húsinu í dag, en fagnaðarviðburði með fjárhagslegum bakhjörlum hefur verið frestað.
20. janúar 2018
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Kjósum um Borgarlínuna
20. janúar 2018
Kísilmálmverksmiðja United Silicon í Helguvík.
Falsaðir reikningar, breyttir samningar og gervilén í fjárdráttarmáli Magnúsar
Fyrrverandi forstjóri United Silicon er talinn hafa látið leggja greiðslur inn á reikninga í Danmörku og Ítalíu og síðan notað þær í eigin þágu. Alls er grunur um 605 milljóna króna fjárdrátt.
20. janúar 2018
Eyþór á fyrirtæki úti á Granda og vill byggja í Örfirisey
Eyþór Arnalds frambjóðandi í oddvitakjöri Sjálfstæðisflokksins vill að borgin reisi íbúabyggð í Örfirisey. Hann á sjálfur fyrirtæki í rekstri svæðinu en telur hagsmunatengslin ekki þannig að honum sé ókleift að vera talsmaður uppbyggingar á svæðinu.
20. janúar 2018
Stóru málin
Stóru málin
Stóru Málin 19 - Viðar Guðhjonsen, Davíð Oddsson og Donald Trump
20. janúar 2018
Meira úr sama flokkiFólk