Stærðfræðisnillingurinn sem opnaði nýjar dyr í vísindunum

Einn áhrifamesti stærðfræðingur samtímans lést vegna brjóstakrabbameins á laugardaginn. Samstarfsmenn við Stanford háskóla segja hana hafa verið stórkostlegan stærðfræðing og framúrskarandi kennara og fræðimann.

mm Mar­yam Mizak­hani
Auglýsing

Mar­yam Mizak­hani, pró­fessor í stærð­fræði við Stan­ford háskóla, lést á laug­ar­dag­inn, aðeins fer­tug að aldri. Hún lætur eftir sig eig­in­mann og dótt­ur. Bana­meinið var brjóstakrabba­mein.

Mizak­hani er kannski ekki heims­fræg, nema þá helst innan stærð­fræði- og fræða­heims­ins, en að margra mati var hún með allra mestu hugs­uðum sam­tím­ans. Orðið snill­ingur er lík­lega ofnot­að, en þegar hún á í hlut - og ein­stök afreka­skrá hennar innan stærð­fræð­innar - þá er henni best lýst sem snill­ing­i. 

Þegar hún var 31 árs gömul var hún orðin pró­fessor við Stan­ford, og segir í til­kynn­ingu frá skól­an­um, vegna and­láts henn­ar, að vinna hennar hafi verið áhrifa­mikil og að hún muni aldrei gleym­ast. 

Auglýsing

Sam­starfs­menn hennar lýsa henni sem „ótta­lausum“ stærð­fræð­ingi sem þorði að nálg­ast djúp og flókin við­fangs­efni af sjálfs­ör­yggi, ein­fald­lega vegna þess að hún gat leyst þau, ólíkt flestum öðr­um. „Þu verður að eyða orku og leggja mikið á þig til að sjá feg­urð­ina við stærð­fræð­ina,“ sagði Mizak­hani í við­tali.



Mizak­hani er fædd í Íran og lauk BS prófi frá Sharif Uni­versity í höf­uð­borg­inni Teher­an, áður en hún fór til fram­haldss­náms við Harvard háskóla. Þar vakti hún fljótt athygli fyrir skarpar og „erf­ið­ar“ spurn­ingar til pró­fess­ora sem ekki allir skildu, vegna tungu­mála­örð­ug­leika, þar sem enska var ekki hennar móð­ur­mál. Fljótt kom í ljós að Mizak­hani stóð öllum framar og er loka­rit­gerð hennar frá Harvard, þar sem hún lauk dokt­ors­prófi 2004, sögð „meist­ara­verk“. Í henni leysti hún áður óleyst vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og tengdi lausnir auk þess saman með nýjum hætti, að því er segir í til­kynn­ingu frá Stan­ford háskóla

Eftir að námi lauk réð hún sig sem aðstoð­ar­pró­fessor við Princeton en fór svo þaðan til Stan­ford háskóla, þar sem hún stund­aði rann­sóknir og sinnti kennslu. Hún þótti afburða kenn­ari og var auk þess þægi­leg í umgengni og full af jákvæðri orku. 

Fields verðlaunin afhent, árið 2014.

Ralph L. Cohen, pró­fessor við Stan­ford háskóla og sam­starfs­maður Mizak­hani, segir hana hafa verið ein­stakan sam­starfs­mann. Hún hafi verið fram­úr­skar­andi og ótta­laus rann­sak­andi, sem hafi haft ein­stakt lag á fagi sínu. Þá hafi snilli­gáfa hennar verið ein­stök að því leyti, að hún hafi verið jafn­víg þegar kæmi að því að greina vanda­mál innan stærð­fræð­inn­ar, og síðan að leysa þau. 

Oft sé sér­hæf­ingin hjá stærð­fræð­ingum ein­ungis bundin við til­tekin þröng svið innan stærð­fræð­inn­ar, en þannig hafi það ekki verið hjá Mizak­hani, eða Mar­yam eins og hún var oft­ast köll­uð. 

Mizk­hani er eina konan í sög­unni sem hlotið hefur Fields verð­launin í stærð­fræði, en þau fékk hún árið 2014, tæpu ári eftir að hún var greind með brjóstakrabba­mein. Fields verð­launin eru virt­ustu verð­laun sem veitt eru fyrir fram­lag til stærð­fræð­innar og voru þau fyrst veitt árið 1936.

Þegar hún tók við verð­launum sínum sagð­ist hún vona að þau væru hvetj­andi fyrir aðra, ekki síst konur í heimi vís­inda. Stan­ford háskóli ætlar að halda minn­ing­ar­stund um hana þegar nem­endur og kenn­arar koma saman í haust, þegar nýtt skólaár hefst form­lega.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Benedikt Gíslason bankastjóri Arion banka
Arion banki með of mikið eigið fé
Nýliðinn ársfjórðungur var góður fyrir Arion banka, samkvæmt nýútgefnu ársfjórðungsuppgjöri hans. Bankastjórinn segir bankann vera með of mikið eigið fé.
Kjarninn 28. október 2020
Tilgangur minnisblaðsins „að ýja að því að það séu öryrkjarnir sem frekastir eru á fleti“
Öryrkjabandalag Íslands segir fjármálaráðherra fara með villandi tölur í minnisblaði sínu.
Kjarninn 28. október 2020
Árni Stefán Árnason
Dýravernd – hallærisleg vanþekking lögmanns – talað gegn stjórnarskrá
Kjarninn 28. október 2020
Frá mótmælum á Austurvelli í fyrra.
Meirihluti vill tillögur Stjórnlagaráðs til grundvallar nýrri stjórnarskrá
Meirihluti er hlynntur því að tillögur Stjórnlagaráðs verði lagðar til grundvallar nýrri stjórnarskrá, samkvæmt nýrri skoðanakönnun frá Maskínu. Um það bil 2/3 kjósenda VG segjast hlynnt því, en minnihluti kjósenda hinna ríkisstjórnarflokkanna.
Kjarninn 28. október 2020
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Sjónvarpstekjur Símans hafa aukist um nær allan hagnað félagsins á árinu 2020
Færri ferðamenn skila minni tekjum af reikiþjónustu. Tekjur vegna sjónvarpsþjónustu hafa hins vegar vaxið um 14 prósent milli ára og starfsmönnum fækkað um 50 frá áramótum. Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýju uppgjöri Símans.
Kjarninn 28. október 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Bjarni segir kökumyndband Öryrkjabandalagsins vera misheppnað
Fjármála- og efnahagsráðherra segir það rangt að öryrkjar fái sífellt minni sneið af efnahagskökunni sem íslenskt samfélag baki. ÖBÍ segir ríkisstjórnina hafa ákveðið að auka fátækt sinna skjólstæðinga.
Kjarninn 28. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Útlit fyrir að sóttvarnalæknir leggi til hertar aðgerðir
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir er ekki ánægður með stöðu faraldursins og ætlar að skila minnisblaði með tillögum að breyttum sóttvarnaraðgerðum til Svandísar Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra fljótlega.
Kjarninn 28. október 2020
Alls segjast um 40 prósent kjósenda að þeir myndu kjósa stjórnarflokkanna þrjá.
Samfylking stækkar, Sjálfstæðisflokkur tapar og Vinstri græn ekki verið minni frá 2016
Fylgi Vinstri grænna heldur áfram að dala og mælist nú tæplega helmingur af því sem flokkurinn fékk í síðustu kosningum. Flokkur forsætisráðherra yrði minnsti flokkurinn á þingi ef kosið yrði í dag.
Kjarninn 28. október 2020
Meira úr sama flokkiFólk