Svefnleysi og efnaskipti

Passið upp á svefninn ykkar. Hann gerir meira fyrir ykkur en ykkur grunar.

hvata despair
Auglýsing

Nú er runn­inn upp sá tími árs­ins sem Íslend­ingar reyna að koma skikki á sinn eigin svefn sem og svefn barna sinna meðan haustrútínan skellur á. Svefn­leysi og trufl­anir á svefni geta valdið fólki mik­illi van­líðan og fjöl­margir sjúk­dómar virð­ast hafa aukna tíðni meðal þeirra sem t.d. vinna næt­ur­vinnu eða eiga erfitt með svefn.

Trufl­anir í efna­skipta­ferlum lík­am­ans koma oft fram sem sjúk­dómar eins og syk­ur­sýki, týpa tvö, og offita. Þessir tveir sjúk­dómar eru einmitt algeng­ari hjá fólki sem vinnur næt­ur­vinnu, sam­an­borið við þá sem vinna á dag­inn.

Í rann­sókn sem rann­sókn­ar­hópur við Upp­sala Uni­versitet birti í Sci­ence A­dvances er ljósi varpað á þá ferla sem hugs­an­lega liggja að baki þess­ari þró­un.

Auglýsing

Fimmtán heil­brigðir sjálf­boða­liðar voru við­fangs­efni rann­sókn­ar­inn­ar. Allir þátt­tak­endur þurftu að und­ir­gang­ast sömu með­ferð. Ann­ars vegar sváfu þátt­tak­endur fullan 8 klukku­stunda svefn og hins vegar var þeim haldið vak­andi yfir heila nótt. Í báðum til­fellum fór fram vefja­sýna­söfnun úr þátt­tak­end­ur, blóð­-, fitu­vefs- og vöðva­sýni.

DNA var ein­angrað úr bæð­i fitu­vefs- og vöðva­sýn­unum en sam­eindir sem spá fyrir um ýmis efna­skipta­ferli voru einnig skot­mark allra vefja­sýn­anna, sér í lagi blóð­sýn­is­ins. Mesta athygli vöktu þó breyt­ingar á erfða­efn­inu sem ein­angrað var úr fitu­vefn­um.

Þó allar frumur lík­am­ans geymi sama erfða­efni er mis­jafnt eftir vefja­verð hvaða gen eru tjáð hverju sinni. Þessu er stjórnað með marg­vís­legum hætti, ein algeng leið sem lík­ams­frumur okkar nota kall­ast utan­gena­erfð­ir, þ.e. merk­ingar utan á erfða­efnið sem annð hvort lokar því eða auð­veldar aðgang að þeim.

Ein týpa slíkra merk­inga er ­metýler­ing á DNA-inu, sem lokar erfða­efn­inu svo tján­ingin minnkar eða stöðvast. Þegar þátt­tak­endur höfðu fengið lít­inn svefn varð mikil breyt­ing á metýler­ing­u erfða­efn­is­ins í fitu­vef þeirra. Þær utan­gena­merk­ingar sem hóp­ur­inn sá í þátt­tak­endum eftir svefn­litla nótt voru svip­aðar þeim sem sjást í fólki með syk­ur­sýki, týpu tvö, eða offitu.

Sömu breyt­ingar var ekki að merkja í vöðva­sýn­un­um, en þar voru þó breyt­ingar á efna­skipta­ferlum sem bentu til þess að vöðvinn væri að hefja nið­ur­brot prótína. Sem gefur til kynna upp­hafið að vöðva­rýrn­un. Sam­hliða þessu mæld­ust smá­vægi­legar breyt­ingar í blóð­sýnum sem gefa til kynna minnk­að blóð­syk­ur­s­næmi.

Þessar mæl­ingar feng­ust úr ein­stak­lingum sem höfðu upp­lifað eina svefn­lausa nótt. Þó breyt­ing­arnar hafi verið vel mæl­an­legar er lík­legt að þær geti gengið til baka þegar svefn­inn kemst í samt lag. Slíkt er þó alls ekki gefið fyrir ein­stak­linga sem vinna á næt­urn­ar. Mögu­lega getur svefn­leysi til lengri tíma leitt til langvar­andi breyt­inga á gena­tján­ingu í þessum tveimur mik­il­vægu vefjatýp­um, fitu og vöðv­um.

Þessar rann­sóknir ríma vel við þá upp­lifun sem margir hafa af svefn­leysi, þ.e. erf­ið­leikar við að hreyfa sig og almennt orku­leysi sem oft er erfitt að svala nema með orku­miklum mat eins og sæl­gæti.

Skila­boð dags­ins eru þess vegna að passa ­upp­á­ svefn­inn sinn, hann gerir meira fyrir okkur en okkur grun­ar.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Algeggjuð“ hugmynd um sameiningu banka
Í Vísbendingu, sem kom til áskrifenda á föstudaginn, er fjallað um þá hugmynd að sameina tvo af kerfislægt mikilvægu bönkum landsins.
Kjarninn 15. desember 2019
SMS og MMS ganga í endurnýjun lífdaga
Eftir að hafa lotið í lægra haldi fyrir nýjum samskiptaforritum á borð við Messenger og WhatsApp eru gömlu góðu SMS- og MMS-skilaboðin að eiga endurkomu. Þeim fjölgar nú eftir áralangan samdrátt.
Kjarninn 15. desember 2019
Ferðalag á mörkum ljóss og myrkurs, í átt til dögunar
Rökkursöngvar Sverris Guðjónssonar kontratenórs eru að koma út. Safnað er fyrir þeim á Karolina Fund.
Kjarninn 15. desember 2019
Ársreikningaskrá heyrir undir embætti ríkisskattstjóra.
Skil á ársreikningum hafa tekið stakkaskiptum eftir að viðurlög voru hert
Eftir að viðurlög við því að skila ekki ársreikningum á réttum tíma voru hert skila mun fleiri fyrirtæki þeim á réttum tíma. Enn þarf almenningur, fjölmiðlar og aðrir áhugasamir þó að greiða fyrir aðgang að ársreikningum.
Kjarninn 15. desember 2019
Hin harða barátta um sjónvarpið og internetið
Síminn fékk nýverið níu milljóna króna stjórnvaldssekt fyrir að hafa margbrotið ákvæði fjölmiðlalaga, með því að í raun vöndla saman sölu á interneti og sjónvarpi. Brotin voru sögð meðvituð, markviss og ítrekuð.
Kjarninn 15. desember 2019
Réttast að senda pöndubirnina heim
Upplýsingar um fund kínverska sendiherrans í Danmörku með færeyskum ráðamönnum um fjarskiptasamning hafa valdið fjaðrafoki í Færeyjum og meðal danskra þingmanna. Sendiherrann neitar að reyna að beita Færeyinga þrýstingi.
Kjarninn 15. desember 2019
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiFólk