Svefnleysi og efnaskipti

Passið upp á svefninn ykkar. Hann gerir meira fyrir ykkur en ykkur grunar.

hvata despair
Auglýsing

Nú er runn­inn upp sá tími árs­ins sem Íslend­ingar reyna að koma skikki á sinn eigin svefn sem og svefn barna sinna meðan haustrútínan skellur á. Svefn­leysi og trufl­anir á svefni geta valdið fólki mik­illi van­líðan og fjöl­margir sjúk­dómar virð­ast hafa aukna tíðni meðal þeirra sem t.d. vinna næt­ur­vinnu eða eiga erfitt með svefn.

Trufl­anir í efna­skipta­ferlum lík­am­ans koma oft fram sem sjúk­dómar eins og syk­ur­sýki, týpa tvö, og offita. Þessir tveir sjúk­dómar eru einmitt algeng­ari hjá fólki sem vinnur næt­ur­vinnu, sam­an­borið við þá sem vinna á dag­inn.

Í rann­sókn sem rann­sókn­ar­hópur við Upp­sala Uni­versitet birti í Sci­ence A­dvances er ljósi varpað á þá ferla sem hugs­an­lega liggja að baki þess­ari þró­un.

Auglýsing

Fimmtán heil­brigðir sjálf­boða­liðar voru við­fangs­efni rann­sókn­ar­inn­ar. Allir þátt­tak­endur þurftu að und­ir­gang­ast sömu með­ferð. Ann­ars vegar sváfu þátt­tak­endur fullan 8 klukku­stunda svefn og hins vegar var þeim haldið vak­andi yfir heila nótt. Í báðum til­fellum fór fram vefja­sýna­söfnun úr þátt­tak­end­ur, blóð­-, fitu­vefs- og vöðva­sýni.

DNA var ein­angrað úr bæð­i fitu­vefs- og vöðva­sýn­unum en sam­eindir sem spá fyrir um ýmis efna­skipta­ferli voru einnig skot­mark allra vefja­sýn­anna, sér í lagi blóð­sýn­is­ins. Mesta athygli vöktu þó breyt­ingar á erfða­efn­inu sem ein­angrað var úr fitu­vefn­um.

Þó allar frumur lík­am­ans geymi sama erfða­efni er mis­jafnt eftir vefja­verð hvaða gen eru tjáð hverju sinni. Þessu er stjórnað með marg­vís­legum hætti, ein algeng leið sem lík­ams­frumur okkar nota kall­ast utan­gena­erfð­ir, þ.e. merk­ingar utan á erfða­efnið sem annð hvort lokar því eða auð­veldar aðgang að þeim.

Ein týpa slíkra merk­inga er ­metýler­ing á DNA-inu, sem lokar erfða­efn­inu svo tján­ingin minnkar eða stöðvast. Þegar þátt­tak­endur höfðu fengið lít­inn svefn varð mikil breyt­ing á metýler­ing­u erfða­efn­is­ins í fitu­vef þeirra. Þær utan­gena­merk­ingar sem hóp­ur­inn sá í þátt­tak­endum eftir svefn­litla nótt voru svip­aðar þeim sem sjást í fólki með syk­ur­sýki, týpu tvö, eða offitu.

Sömu breyt­ingar var ekki að merkja í vöðva­sýn­un­um, en þar voru þó breyt­ingar á efna­skipta­ferlum sem bentu til þess að vöðvinn væri að hefja nið­ur­brot prótína. Sem gefur til kynna upp­hafið að vöðva­rýrn­un. Sam­hliða þessu mæld­ust smá­vægi­legar breyt­ingar í blóð­sýnum sem gefa til kynna minnk­að blóð­syk­ur­s­næmi.

Þessar mæl­ingar feng­ust úr ein­stak­lingum sem höfðu upp­lifað eina svefn­lausa nótt. Þó breyt­ing­arnar hafi verið vel mæl­an­legar er lík­legt að þær geti gengið til baka þegar svefn­inn kemst í samt lag. Slíkt er þó alls ekki gefið fyrir ein­stak­linga sem vinna á næt­urn­ar. Mögu­lega getur svefn­leysi til lengri tíma leitt til langvar­andi breyt­inga á gena­tján­ingu í þessum tveimur mik­il­vægu vefjatýp­um, fitu og vöðv­um.

Þessar rann­sóknir ríma vel við þá upp­lifun sem margir hafa af svefn­leysi, þ.e. erf­ið­leikar við að hreyfa sig og almennt orku­leysi sem oft er erfitt að svala nema með orku­miklum mat eins og sæl­gæti.

Skila­boð dags­ins eru þess vegna að passa ­upp­á­ svefn­inn sinn, hann gerir meira fyrir okkur en okkur grun­ar.

Ísland með langminnst fjölmiðlafrelsi á Norðurlöndunum
Ísland fellur enn á árlegum lista yfir vísitölu fjölmiðlafrelsis. Súrnun í samskiptum stjórnmálamanna og fjölmiðla nefnd sem ástæða. Hin Norðurlöndin eru öll á meðal þeirra fimm landa sem njóta mest fjölmiðlafrelsis.
Kjarninn 18. apríl 2019
Haukur Arnþórsson
Umferðin eykst með sjálfkeyrandi bílum
Kjarninn 18. apríl 2019
Rannsókn Mueller snérist að uppistöðu um hvort að Rússar hefðu beitt sér í forsetakosningunum 2016, sem Donald Trump vann.
Mueller fann tíu dæmi um mögulega hindrun á framgang réttvísinnar
Skýrsla Roberts Mueller verður afhend þingmönnum í Bandaríkjunum í dag. Á blaðamannafundi sagði dómsmálaráðherrann að Trump hefði tengst tíu atvikum sem mögulega hindruðu framgang réttvísinnar, en hann teldi sjálfur að fælu ekki í sér glæpi.
Kjarninn 18. apríl 2019
Þorsteinn Vilhjálmsson
Lífskjarasamningarnir: Rykið sest
Kjarninn 18. apríl 2019
Allir þessir heimar
Allir þessir heimar
Allir þessir heimar – Galdrahöfundur tveggja tungumála
Kjarninn 18. apríl 2019
Sigríður Á. Andersen þegar hún yfirgaf sinn síðasta ríkisráðsfund. Að minnsta kosti í bili.
Það helsta hingað til: Afsögn Sigríðar Á. Andersen
Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Eitt mál sem stendur þar upp úr er afsögn dómsmálaráðherra og dómur Mannréttindadómstóls Evrópu í Landsréttarmálinu.
Kjarninn 18. apríl 2019
Forsetinn sem varð til í beinni útsendingu á RÚV og þjóðin elskar
Á meðan að traust hríðfellur gagnvart Alþingi og borgarstjórn, og mælist undir 20 prósent, er einn þjóðkjörinn fulltrúi sem flestir landsmenn eru ánægðir með. Það er forseti landsins sem nýtur trausts 83 prósent landsmanna.
Kjarninn 18. apríl 2019
WOW skuldaði Isavia tvo milljarða í lok febrúar
Isavia gerði samkomulag við WOW air í september í fyrra um hvernig flugfélagið gæti greitt himinháa skuld sína við ríkisfyrirtækið. Á grundvelli þess samkomulags gat Isavia haldið vél frá WOW air á Keflavíkurflugvelli sem veði fyrir greiðslu.
Kjarninn 18. apríl 2019
Meira úr sama flokkiFólk