Svefnleysi og efnaskipti

Passið upp á svefninn ykkar. Hann gerir meira fyrir ykkur en ykkur grunar.

hvata despair
Auglýsing

Nú er runn­inn upp sá tími árs­ins sem Íslend­ingar reyna að koma skikki á sinn eigin svefn sem og svefn barna sinna meðan haustrútínan skellur á. Svefn­leysi og trufl­anir á svefni geta valdið fólki mik­illi van­líðan og fjöl­margir sjúk­dómar virð­ast hafa aukna tíðni meðal þeirra sem t.d. vinna næt­ur­vinnu eða eiga erfitt með svefn.

Trufl­anir í efna­skipta­ferlum lík­am­ans koma oft fram sem sjúk­dómar eins og syk­ur­sýki, týpa tvö, og offita. Þessir tveir sjúk­dómar eru einmitt algeng­ari hjá fólki sem vinnur næt­ur­vinnu, sam­an­borið við þá sem vinna á dag­inn.

Í rann­sókn sem rann­sókn­ar­hópur við Upp­sala Uni­versitet birti í Sci­ence A­dvances er ljósi varpað á þá ferla sem hugs­an­lega liggja að baki þess­ari þró­un.

Auglýsing

Fimmtán heil­brigðir sjálf­boða­liðar voru við­fangs­efni rann­sókn­ar­inn­ar. Allir þátt­tak­endur þurftu að und­ir­gang­ast sömu með­ferð. Ann­ars vegar sváfu þátt­tak­endur fullan 8 klukku­stunda svefn og hins vegar var þeim haldið vak­andi yfir heila nótt. Í báðum til­fellum fór fram vefja­sýna­söfnun úr þátt­tak­end­ur, blóð­-, fitu­vefs- og vöðva­sýni.

DNA var ein­angrað úr bæð­i fitu­vefs- og vöðva­sýn­unum en sam­eindir sem spá fyrir um ýmis efna­skipta­ferli voru einnig skot­mark allra vefja­sýn­anna, sér í lagi blóð­sýn­is­ins. Mesta athygli vöktu þó breyt­ingar á erfða­efn­inu sem ein­angrað var úr fitu­vefn­um.

Þó allar frumur lík­am­ans geymi sama erfða­efni er mis­jafnt eftir vefja­verð hvaða gen eru tjáð hverju sinni. Þessu er stjórnað með marg­vís­legum hætti, ein algeng leið sem lík­ams­frumur okkar nota kall­ast utan­gena­erfð­ir, þ.e. merk­ingar utan á erfða­efnið sem annð hvort lokar því eða auð­veldar aðgang að þeim.

Ein týpa slíkra merk­inga er ­metýler­ing á DNA-inu, sem lokar erfða­efn­inu svo tján­ingin minnkar eða stöðvast. Þegar þátt­tak­endur höfðu fengið lít­inn svefn varð mikil breyt­ing á metýler­ing­u erfða­efn­is­ins í fitu­vef þeirra. Þær utan­gena­merk­ingar sem hóp­ur­inn sá í þátt­tak­endum eftir svefn­litla nótt voru svip­aðar þeim sem sjást í fólki með syk­ur­sýki, týpu tvö, eða offitu.

Sömu breyt­ingar var ekki að merkja í vöðva­sýn­un­um, en þar voru þó breyt­ingar á efna­skipta­ferlum sem bentu til þess að vöðvinn væri að hefja nið­ur­brot prótína. Sem gefur til kynna upp­hafið að vöðva­rýrn­un. Sam­hliða þessu mæld­ust smá­vægi­legar breyt­ingar í blóð­sýnum sem gefa til kynna minnk­að blóð­syk­ur­s­næmi.

Þessar mæl­ingar feng­ust úr ein­stak­lingum sem höfðu upp­lifað eina svefn­lausa nótt. Þó breyt­ing­arnar hafi verið vel mæl­an­legar er lík­legt að þær geti gengið til baka þegar svefn­inn kemst í samt lag. Slíkt er þó alls ekki gefið fyrir ein­stak­linga sem vinna á næt­urn­ar. Mögu­lega getur svefn­leysi til lengri tíma leitt til langvar­andi breyt­inga á gena­tján­ingu í þessum tveimur mik­il­vægu vefjatýp­um, fitu og vöðv­um.

Þessar rann­sóknir ríma vel við þá upp­lifun sem margir hafa af svefn­leysi, þ.e. erf­ið­leikar við að hreyfa sig og almennt orku­leysi sem oft er erfitt að svala nema með orku­miklum mat eins og sæl­gæti.

Skila­boð dags­ins eru þess vegna að passa ­upp­á­ svefn­inn sinn, hann gerir meira fyrir okkur en okkur grun­ar.

Fjölmennustu hópuppsagnir síðan árið 2009
111 fast­ráðnum starfs­mönnum var sagt upp störfum hjá WOW air í vikunni og náðu upp­sagnirnar þvert á fyr­ir­tæk­ið. Samn­ingar við verk­taka og tíma­bundna starfs­menn verða jafnframt ekki end­ur­nýj­aðir. Þetta eru fjölmennustu hópuppsagnir síðan 2009.
Kjarninn 15. desember 2018
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Er allt að fara til fjandans?
Kjarninn 15. desember 2018
Ríkisstjórnarflokkarnir græða mikið fylgi á Klaustursmálinu
Samanlagt fylgi þeirra þriggja flokka sem mynda ríkisstjórn jókst um 8,6 prósentustig eftir Klaustursmálið. Mesta fylgisaukningin er hjá Framsókn. Frjálslynda stjórnarandstöðublokkin bætir líka við sig.
Kjarninn 15. desember 2018
Yfirskot eða aðlögun?
Fjallað er um gengissveiflur í nýjustu útgáfu Vísbendingar.
Kjarninn 15. desember 2018
Cohen: Trump vissi vel að þetta var rangt
Lögmaður Donalds Trumps Bandaríkjaforseta hefur verið dæmdur í þriggja ára fangelsi, meðal annar fyrir að beita sér fyrir ólöglegum greiðslum til að þagga niður umræðu um framhjáhald Trumps.
Kjarninn 14. desember 2018
Forsætisráðherra: Klaustursmálið hefur haft verulega mikil áhrif innan þingsins
Það skiptir máli að þingmenn geti tekist á pólitísk mál en samt borið virðingu fyrir fólki, segir forsætisráðherra.
Kjarninn 14. desember 2018
WOW air er á uppleið á ný.
Indigo gæti fjárfest í WOW air fyrir 9,4 milljarða
Enn er unnið að því að ná samningum við Indigo Partners um fjárfestingu í félaginu.
Kjarninn 14. desember 2018
Skýrt í starfsreglum að meirihluti ræður niðurstöðum
Formaður tilnefningarnefndar VÍS segir engar heimildir vera í reglum nefndarinnar til að skila sératkvæði. Meirihlutinn ráði einfaldlega hverjum hún mæli með til stjórnarsetu.
Kjarninn 14. desember 2018
Meira úr sama flokkiFólk