Bólusótt í hættu

Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?

Bólusetning
Auglýsing

Það kann­ast senni­lega ekki margir við smit­sjúk­dóm­inn bólu­sótt leng­ur. Honum var nefni­lega útrýmt árið 1979, eftir mjög árang­urs­ríka bólu­setn­inga­her­ferð gegn hon­um. 

Bólu­sótt var skæður veiru­sjúk­dómur sem smit­að­ist mjög auð­veld­lega manna á milli. Veiran (Vari­ola virus) virð­ist hafa fylgt mann­inum í margar aldir og nokkrum sinnum komu upp far­aldrar m.a. hér á landi, sem eins og ann­ars staðar leiddu til dauða u.þ.b. þriðj­ungs þeirra sem smit­uð­ust.

Bólu­sótt á reyndar heið­ur­inn af þróun bólu­efna, en þaðan er orðið bólu­efni einmitt kom­ið. Það var enski lækn­ir­inn Edward Jenner sem upp­götv­aði gildi þess að bólu­setja fólk með vessa úr kúa­bólu, náskyldri veiru um alda­mótin 1700-1800.

Auglýsing

Það var þó ekki fyrr en á sjö­unda ára­tug síð­ustu aldar sem Alþjóð­ar­heil­brigð­is­mála­stofn­unin lagð­ist í aðgerðir gagn­gert til að vinna bug á þess­ari skæðu veiru.

Síð­asta skráða til­fellið af bólu­sótt­arsmiti átti sér stað í Sómalíu árið 1977. Árið 1979 dó svo ung bresk kona eftir að hafa kom­ist í snert­ingu við veiruna á rann­sókn­ar­stofu. Eftir það slys var rann­sókn­ar­stofum gert að eyða bólu­sótt­ar­veirum sem höfðu verið not­aðar til rann­sókna. Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­unin lýsti síðan yfir útrým­ingu veirunn­ar. 

Það eru þó tvær rann­sókn­ar­stofur sem vitað er að bólu­sótt­ar­veiran lifir enn. Önnur þeirra er stað­sett í Banda­ríkj­unum og hin í Rúss­landi. Veiran gengur því ekki manna á milli en henni er haldið við af vís­inda­mönnum sem freista þess að nota hana til rann­sókna.

Reyndar er engin til­viljun að rann­sókn­ar­stof­urn­ar, sem hvor­ugar hafa lýst yfir vilja til að eyða veirunni, eru stað­settar í þessum tveimur lönd­um. Sagan segir að lengi hafi verið unnið að því að koma síð­ustu bólu­sótt­ar­veir­unum end­an­lega fyrir katt­ar­nef, en póli­tík hafi staðið því fyrir dyr­um.

Önnur rann­sókn­ar­stof­anna komst í frétt­irnar um dag­inn, þegar eldur komst upp í henni. Vegna við­halds á bygg­ingum rann­sókna­set­urs veiru­rann­sókna og líf­tækni í Novosi­birsk, í Rúss­landi varð spreng­ing sem olli því að eldur braust út. 

Þó spreng­ingin hafi átt sér stað fjarri bólu­sóttar veirunni og eld­ur­inn hafi fljót­lega verið slökktur brut­ust út miklar umræð­ur, t.a.m. á twitter varð­andi öryggi heims­byggð­ar­inn­ar. Umræðan var raunar til­efn­is­laus því veiran hefði aldrei lifað af bruna. Til þess að bólu­sótt­ar­far­aldur bryt­ist út þyrfti ann­ars konar slys t.d. óvar­lega með­höndlun vís­inda­manna á veirunn­i. 

Það er ekki þar með sagt að umræðan um öryggi okkar gegn bólu­sótt sé óþörf. Fréttir sem þessar vekja okkur til umhugs­unar á hvort rétt­læt­an­legt sé að geyma veirur eins og bólu­sótt, sem geta valdið jafn­miklum mann­skaða og raun ber vitni. Á sínum tíma drap veiran nefni­lega þriðj­ung þeirra sem hún smit­aði.

Á sama tíma er saga bólu­sótt­ar­innar vitn­is­burður um frá­bæran árangur bólu­setn­inga. Við þurfum ekki annað en létta inter­net leit til að sjá að bólu­sótt er ein af þeim "líf­verum" sem við fögnum útrým­ingu á.

Umfjöll­unin birt­ist líka á Hvat­inn.is

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hópuppsögn hjá Icelandair Group
Icelandair Group, sem sótti sér 23 milljarða króna í nýtt hlutafé fyrr í mánuðinum, hefur sagt upp 88 manns.
Kjarninn 29. september 2020
Búast má við mikilli innspýtingu í opinberum fjárfestingum, samkvæmt Íslandsbanka
Mikill samdráttur í ár en hraður viðsnúningur
Ný þjóðhagsspá Íslandsbanka gerir ráð fyrir töluvert meiri samdrætti en Seðlabankinn gerir ráð fyrir í ár. Hins vegar er búist við „skarpri viðspyrnu“ á næsta og þarnæsta ári.
Kjarninn 29. september 2020
PAR á nú innan við tvö prósent í Icelandair
Bandarískur fjárfestingasjóður sem keypti stóran hlut í Icelandair í vor og varð að stærsta einkafjárfesti félagsins er ekki lengur með stærstu eigendum þess.
Kjarninn 29. september 2020
Bjarni Már Magnússon
Basic að birta
Kjarninn 29. september 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson er framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
Samtök atvinnulífsins segja ekki upp kjarasamningum
Eftir að stjórnvöld kynntu 25 milljarða króna aðgerðarpakka í morgun ákvað framkvæmdastjórn Samtaka atvinnulífsins að atkvæðagreiðsla um Lífskjarasamninginn myndi ekki fara fram. Kjarasamningar gilda því áfram.
Kjarninn 29. september 2020
Vísindamennirnir telja að enn eigi töluverður fjöldi eftir að greinast með COVID-19 í þessari bylgju faraldursins.
Um 300 til 1.100 gætu smitast á næstu þremur vikum
Í þriðju bylgju faraldurs COVID-19, sem hófst 11. september, hafa 506 greinst með sjúkdóminn. Vísindamenn við Háskóla Íslands spá því að næstu daga haldi áfram að greinast 20-40 ný smit á dag.
Kjarninn 29. september 2020
Rúmlega þrjátíu Íslendingar hafa greinst með veiruna í landamæraskimun
Af þeim 119 sem greindust með COVID-19 í landamæraskimun frá 15. júní til 18. september voru 32 með íslenskt ríkisfang, 23 frá Póllandi og 13 frá Rúmeníu og færri frá 23 ríkjum til viðbótar.
Kjarninn 29. september 2020
Drífa Snædal er forseti ASÍ.
ASÍ mótmælir lækkun á tryggingagjaldi – Efling segir opinberu fé ausið til efnafólks
ASÍ mótmælir fyrirhugaðri lækkun á tryggingagjaldi og segir að það sé „nánast eini skatturinn sem fyrirtæki greiða“. Sambandið vill að ríkisstjórnin gefi vilyrði um hækkun atvinnuleysisbóta samhliða því að nýjum aðgerðarpakka verði hrint í framkvæmd.
Kjarninn 29. september 2020
Meira úr sama flokkiFólk