Bólusótt í hættu

Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?

Bólusetning
Auglýsing

Það kann­ast senni­lega ekki margir við smit­sjúk­dóm­inn bólu­sótt leng­ur. Honum var nefni­lega útrýmt árið 1979, eftir mjög árang­urs­ríka bólu­setn­inga­her­ferð gegn hon­um. 

Bólu­sótt var skæður veiru­sjúk­dómur sem smit­að­ist mjög auð­veld­lega manna á milli. Veiran (Vari­ola virus) virð­ist hafa fylgt mann­inum í margar aldir og nokkrum sinnum komu upp far­aldrar m.a. hér á landi, sem eins og ann­ars staðar leiddu til dauða u.þ.b. þriðj­ungs þeirra sem smit­uð­ust.

Bólu­sótt á reyndar heið­ur­inn af þróun bólu­efna, en þaðan er orðið bólu­efni einmitt kom­ið. Það var enski lækn­ir­inn Edward Jenner sem upp­götv­aði gildi þess að bólu­setja fólk með vessa úr kúa­bólu, náskyldri veiru um alda­mótin 1700-1800.

Auglýsing

Það var þó ekki fyrr en á sjö­unda ára­tug síð­ustu aldar sem Alþjóð­ar­heil­brigð­is­mála­stofn­unin lagð­ist í aðgerðir gagn­gert til að vinna bug á þess­ari skæðu veiru.

Síð­asta skráða til­fellið af bólu­sótt­arsmiti átti sér stað í Sómalíu árið 1977. Árið 1979 dó svo ung bresk kona eftir að hafa kom­ist í snert­ingu við veiruna á rann­sókn­ar­stofu. Eftir það slys var rann­sókn­ar­stofum gert að eyða bólu­sótt­ar­veirum sem höfðu verið not­aðar til rann­sókna. Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­unin lýsti síðan yfir útrým­ingu veirunn­ar. 

Það eru þó tvær rann­sókn­ar­stofur sem vitað er að bólu­sótt­ar­veiran lifir enn. Önnur þeirra er stað­sett í Banda­ríkj­unum og hin í Rúss­landi. Veiran gengur því ekki manna á milli en henni er haldið við af vís­inda­mönnum sem freista þess að nota hana til rann­sókna.

Reyndar er engin til­viljun að rann­sókn­ar­stof­urn­ar, sem hvor­ugar hafa lýst yfir vilja til að eyða veirunni, eru stað­settar í þessum tveimur lönd­um. Sagan segir að lengi hafi verið unnið að því að koma síð­ustu bólu­sótt­ar­veir­unum end­an­lega fyrir katt­ar­nef, en póli­tík hafi staðið því fyrir dyr­um.

Önnur rann­sókn­ar­stof­anna komst í frétt­irnar um dag­inn, þegar eldur komst upp í henni. Vegna við­halds á bygg­ingum rann­sókna­set­urs veiru­rann­sókna og líf­tækni í Novosi­birsk, í Rúss­landi varð spreng­ing sem olli því að eldur braust út. 

Þó spreng­ingin hafi átt sér stað fjarri bólu­sóttar veirunni og eld­ur­inn hafi fljót­lega verið slökktur brut­ust út miklar umræð­ur, t.a.m. á twitter varð­andi öryggi heims­byggð­ar­inn­ar. Umræðan var raunar til­efn­is­laus því veiran hefði aldrei lifað af bruna. Til þess að bólu­sótt­ar­far­aldur bryt­ist út þyrfti ann­ars konar slys t.d. óvar­lega með­höndlun vís­inda­manna á veirunn­i. 

Það er ekki þar með sagt að umræðan um öryggi okkar gegn bólu­sótt sé óþörf. Fréttir sem þessar vekja okkur til umhugs­unar á hvort rétt­læt­an­legt sé að geyma veirur eins og bólu­sótt, sem geta valdið jafn­miklum mann­skaða og raun ber vitni. Á sínum tíma drap veiran nefni­lega þriðj­ung þeirra sem hún smit­aði.

Á sama tíma er saga bólu­sótt­ar­innar vitn­is­burður um frá­bæran árangur bólu­setn­inga. Við þurfum ekki annað en létta inter­net leit til að sjá að bólu­sótt er ein af þeim "líf­verum" sem við fögnum útrým­ingu á.

Umfjöll­unin birt­ist líka á Hvat­inn.is

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Allir þurfa helst að eiga heima einhversstaðar. Og flestir þurfa að taka lán til þess að geta keypt sér heimili.
Ár óverðtryggðu lánanna
Íslendingar eru að sækja meira í óverðtryggð lán en nokkru sinni áður, samhliða vaxtalækkun Seðlabanka Íslands. Hratt lækkandi verðbólga gerir það þó að verkum að verðtryggðu lánin er enn í mörgum tilfellum hagstæðari.
Kjarninn 25. janúar 2020
Matthildur Björnsdóttir
Sköpun versus það sem menn sögðu að væri almættið
Kjarninn 25. janúar 2020
Vilja að ekki verði hvoru tveggja beitt álagi og annarri refsingu vegna sama skattalagabrots
Nefnd um rannsókn og saksókn skattalagabrota leggur til að hætt verði að beita álagi við endurákvörðun skatta þegar mál fer í refsimeðferð.
Kjarninn 25. janúar 2020
Erlendum ríkisborgurum gæti fjölgað um einn Garðabæ út 2023
Útlendingum sem fluttu til Íslands fjölgaði um rúmlega fimm þúsund í fyrra þrátt fyrir efnahagssamdrátt. Þeir hefur fjölgað um 128 prósent frá byrjun árs 2011 og spár gera ráð fyrir að þeim haldi áfram að fjölga á allra næstu árum.
Kjarninn 25. janúar 2020
Kristbjörn Árnason
Hrunadans nútímans
Leslistinn 25. janúar 2020
Kórónaveiran: Heimshorna á milli á innan við 30 dögum
Það var ekkert leyndarmál að á fiskmarkaðinum í Wuhan var hægt að kaupa margt annað en fisk. 41 hefur látist vegna veirusýkingar sem rakin er til markaðarins.
Kjarninn 25. janúar 2020
Stefán Ólafsson
Nýfrjálshyggju Miltons Friedman hafnað í Bandaríkjunum og Davos
Kjarninn 25. janúar 2020
Samdráttur í flugi lagar losunarstöðuna
Losun gróðurhúsalofttegunda frá flugi dróst verulega mikið saman í fyrra. Það er ein hliðin á miklum efnahagslegum og umhverfislegum áhrifum af minni flugumferð eftir fall WOW Air og kyrrsetninguna á 737 Max vélum Boeing.
Kjarninn 24. janúar 2020
Meira úr sama flokkiFólk