Bólusótt í hættu

Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?

Bólusetning
Auglýsing

Það kann­ast senni­lega ekki margir við smit­sjúk­dóm­inn bólu­sótt leng­ur. Honum var nefni­lega útrýmt árið 1979, eftir mjög árang­urs­ríka bólu­setn­inga­her­ferð gegn hon­um. 

Bólu­sótt var skæður veiru­sjúk­dómur sem smit­að­ist mjög auð­veld­lega manna á milli. Veiran (Vari­ola virus) virð­ist hafa fylgt mann­inum í margar aldir og nokkrum sinnum komu upp far­aldrar m.a. hér á landi, sem eins og ann­ars staðar leiddu til dauða u.þ.b. þriðj­ungs þeirra sem smit­uð­ust.

Bólu­sótt á reyndar heið­ur­inn af þróun bólu­efna, en þaðan er orðið bólu­efni einmitt kom­ið. Það var enski lækn­ir­inn Edward Jenner sem upp­götv­aði gildi þess að bólu­setja fólk með vessa úr kúa­bólu, náskyldri veiru um alda­mótin 1700-1800.

Auglýsing

Það var þó ekki fyrr en á sjö­unda ára­tug síð­ustu aldar sem Alþjóð­ar­heil­brigð­is­mála­stofn­unin lagð­ist í aðgerðir gagn­gert til að vinna bug á þess­ari skæðu veiru.

Síð­asta skráða til­fellið af bólu­sótt­arsmiti átti sér stað í Sómalíu árið 1977. Árið 1979 dó svo ung bresk kona eftir að hafa kom­ist í snert­ingu við veiruna á rann­sókn­ar­stofu. Eftir það slys var rann­sókn­ar­stofum gert að eyða bólu­sótt­ar­veirum sem höfðu verið not­aðar til rann­sókna. Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­unin lýsti síðan yfir útrým­ingu veirunn­ar. 

Það eru þó tvær rann­sókn­ar­stofur sem vitað er að bólu­sótt­ar­veiran lifir enn. Önnur þeirra er stað­sett í Banda­ríkj­unum og hin í Rúss­landi. Veiran gengur því ekki manna á milli en henni er haldið við af vís­inda­mönnum sem freista þess að nota hana til rann­sókna.

Reyndar er engin til­viljun að rann­sókn­ar­stof­urn­ar, sem hvor­ugar hafa lýst yfir vilja til að eyða veirunni, eru stað­settar í þessum tveimur lönd­um. Sagan segir að lengi hafi verið unnið að því að koma síð­ustu bólu­sótt­ar­veir­unum end­an­lega fyrir katt­ar­nef, en póli­tík hafi staðið því fyrir dyr­um.

Önnur rann­sókn­ar­stof­anna komst í frétt­irnar um dag­inn, þegar eldur komst upp í henni. Vegna við­halds á bygg­ingum rann­sókna­set­urs veiru­rann­sókna og líf­tækni í Novosi­birsk, í Rúss­landi varð spreng­ing sem olli því að eldur braust út. 

Þó spreng­ingin hafi átt sér stað fjarri bólu­sóttar veirunni og eld­ur­inn hafi fljót­lega verið slökktur brut­ust út miklar umræð­ur, t.a.m. á twitter varð­andi öryggi heims­byggð­ar­inn­ar. Umræðan var raunar til­efn­is­laus því veiran hefði aldrei lifað af bruna. Til þess að bólu­sótt­ar­far­aldur bryt­ist út þyrfti ann­ars konar slys t.d. óvar­lega með­höndlun vís­inda­manna á veirunn­i. 

Það er ekki þar með sagt að umræðan um öryggi okkar gegn bólu­sótt sé óþörf. Fréttir sem þessar vekja okkur til umhugs­unar á hvort rétt­læt­an­legt sé að geyma veirur eins og bólu­sótt, sem geta valdið jafn­miklum mann­skaða og raun ber vitni. Á sínum tíma drap veiran nefni­lega þriðj­ung þeirra sem hún smit­aði.

Á sama tíma er saga bólu­sótt­ar­innar vitn­is­burður um frá­bæran árangur bólu­setn­inga. Við þurfum ekki annað en létta inter­net leit til að sjá að bólu­sótt er ein af þeim "líf­verum" sem við fögnum útrým­ingu á.

Umfjöll­unin birt­ist líka á Hvat­inn.is

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Frá spítala í Manaus í gær. Þar skortir súrefni, sem hefur valdið ónauðsynlegum dauðsföllum bæði COVID-sjúklinga og annarra.
„Brasilíska afbrigðið“: Bretar herða reglur og súrefnið klárast í stórborg í Amazon
Faraldsfræðingur í Manaus í Brasilíu segir borgina að verða sögusvið eins sorglegasta kafla COVID-19 faraldursins hingað til. Súrefni skortir og nýburar eru fluttir í burtu. Á sama tíma grípa Bretar til hertra aðgerða til að verjast nýjum afbrigðum.
Kjarninn 15. janúar 2021
Eyþór Eðvarðsson
Þurfum stærri aðgerðir í loftslagsmálum
Kjarninn 15. janúar 2021
Telur mikilvægt að finna lausn sem gagnast ferðaþjónustunni betur
Starfshópur á vegum fjármála- og efnahagsráðuneytisins telur að hægt sé að auka hagvöxt um sex prósentustig með því að biðja komufarþega að framvísa neikvæðu vottorði gegn COVID-19 á landamærum og sleppa við 5-6 daga sóttkví við komuna til landsins.
Kjarninn 15. janúar 2021
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
Segir ákall eftir sölu Íslandsbanka koma frá væntanlegum kaupendum, ekki almenningi
Forseti ASÍ bendir á að kannanir sýni lítinn stuðning almennings við sölu á banka í ríkiseigu. Í könnun sem gerð var við vinnslu hvítbókar um fjármálakerfið sögðust 61,2 prósent aðspurðra vera jákvæðir gagnvart því að íslenska ríkið sé eigandi banka.
Kjarninn 15. janúar 2021
Velferðarnefnd Alþingis hefur verið að funda stíft um breytingar á sóttvarnalögum undanfarna daga.
Vonast til að hægt verði að klára sóttvarnalögin í næstu viku
„Ég hef væntingar til þess að klára málið í næstu viku,“ segir Ólafur Þór Gunnarsson þingmaður VG og varaformaður velferðarnefndar. Helga Vala Helgadóttir formaður nefndarinnar segist ekki skilja ákvörðun ríkisstjórnarinnar um skylduskimun á landamærum.
Kjarninn 15. janúar 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Tvöföld landamæraskimun verður skylda strax í dag
Ríkisstjórnin samþykkti á fundi sínum í dag að afnema möguleikann á því að þeir sem til landsins koma fari í sóttkví í stað tvöfaldrar skimunar með 5 daga sóttkvi. „Neyðarúrræði“ sem tekur gildi strax í dag, segir heilbrigðisráðherra.
Kjarninn 15. janúar 2021
Auður Jónsdóttir
Góðborgarablindan
Kjarninn 15. janúar 2021
Jóhanna Vigdís Guðmundsdóttir
Hey Siri, talarðu íslensku? En þú Embla?
Kjarninn 15. janúar 2021
Meira úr sama flokkiFólk