Bólusótt í hættu

Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?

Bólusetning
Auglýsing

Það kann­ast senni­lega ekki margir við smit­sjúk­dóm­inn bólu­sótt leng­ur. Honum var nefni­lega útrýmt árið 1979, eftir mjög árang­urs­ríka bólu­setn­inga­her­ferð gegn hon­um. 

Bólu­sótt var skæður veiru­sjúk­dómur sem smit­að­ist mjög auð­veld­lega manna á milli. Veiran (Vari­ola virus) virð­ist hafa fylgt mann­inum í margar aldir og nokkrum sinnum komu upp far­aldrar m.a. hér á landi, sem eins og ann­ars staðar leiddu til dauða u.þ.b. þriðj­ungs þeirra sem smit­uð­ust.

Bólu­sótt á reyndar heið­ur­inn af þróun bólu­efna, en þaðan er orðið bólu­efni einmitt kom­ið. Það var enski lækn­ir­inn Edward Jenner sem upp­götv­aði gildi þess að bólu­setja fólk með vessa úr kúa­bólu, náskyldri veiru um alda­mótin 1700-1800.

Auglýsing

Það var þó ekki fyrr en á sjö­unda ára­tug síð­ustu aldar sem Alþjóð­ar­heil­brigð­is­mála­stofn­unin lagð­ist í aðgerðir gagn­gert til að vinna bug á þess­ari skæðu veiru.

Síð­asta skráða til­fellið af bólu­sótt­arsmiti átti sér stað í Sómalíu árið 1977. Árið 1979 dó svo ung bresk kona eftir að hafa kom­ist í snert­ingu við veiruna á rann­sókn­ar­stofu. Eftir það slys var rann­sókn­ar­stofum gert að eyða bólu­sótt­ar­veirum sem höfðu verið not­aðar til rann­sókna. Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­unin lýsti síðan yfir útrým­ingu veirunn­ar. 

Það eru þó tvær rann­sókn­ar­stofur sem vitað er að bólu­sótt­ar­veiran lifir enn. Önnur þeirra er stað­sett í Banda­ríkj­unum og hin í Rúss­landi. Veiran gengur því ekki manna á milli en henni er haldið við af vís­inda­mönnum sem freista þess að nota hana til rann­sókna.

Reyndar er engin til­viljun að rann­sókn­ar­stof­urn­ar, sem hvor­ugar hafa lýst yfir vilja til að eyða veirunni, eru stað­settar í þessum tveimur lönd­um. Sagan segir að lengi hafi verið unnið að því að koma síð­ustu bólu­sótt­ar­veir­unum end­an­lega fyrir katt­ar­nef, en póli­tík hafi staðið því fyrir dyr­um.

Önnur rann­sókn­ar­stof­anna komst í frétt­irnar um dag­inn, þegar eldur komst upp í henni. Vegna við­halds á bygg­ingum rann­sókna­set­urs veiru­rann­sókna og líf­tækni í Novosi­birsk, í Rúss­landi varð spreng­ing sem olli því að eldur braust út. 

Þó spreng­ingin hafi átt sér stað fjarri bólu­sóttar veirunni og eld­ur­inn hafi fljót­lega verið slökktur brut­ust út miklar umræð­ur, t.a.m. á twitter varð­andi öryggi heims­byggð­ar­inn­ar. Umræðan var raunar til­efn­is­laus því veiran hefði aldrei lifað af bruna. Til þess að bólu­sótt­ar­far­aldur bryt­ist út þyrfti ann­ars konar slys t.d. óvar­lega með­höndlun vís­inda­manna á veirunn­i. 

Það er ekki þar með sagt að umræðan um öryggi okkar gegn bólu­sótt sé óþörf. Fréttir sem þessar vekja okkur til umhugs­unar á hvort rétt­læt­an­legt sé að geyma veirur eins og bólu­sótt, sem geta valdið jafn­miklum mann­skaða og raun ber vitni. Á sínum tíma drap veiran nefni­lega þriðj­ung þeirra sem hún smit­aði.

Á sama tíma er saga bólu­sótt­ar­innar vitn­is­burður um frá­bæran árangur bólu­setn­inga. Við þurfum ekki annað en létta inter­net leit til að sjá að bólu­sótt er ein af þeim "líf­verum" sem við fögnum útrým­ingu á.

Umfjöll­unin birt­ist líka á Hvat­inn.is

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ársreikningaskrá heyrir undir embætti ríkisskattstjóra.
Skil á ársreikningum hafa tekið stakkaskiptum eftir að viðurlög voru hert
Eftir að viðurlög við því að skila ekki ársreikningum á réttum tíma voru hert skila mun fleiri fyrirtæki þeim á réttum tíma. Enn þarf almenningur, fjölmiðlar og aðrir áhugasamir þó að greiða fyrir aðgang að ársreikningum.
Kjarninn 15. desember 2019
Hin harða barátta um sjónvarpið og internetið
Síminn fékk nýverið níu milljóna króna stjórnvaldssekt fyrir að hafa margbrotið ákvæði fjölmiðlalaga, með því að í raun vöndla saman sölu á interneti og sjónvarpi. Brotin voru sögð meðvituð, markviss og ítrekuð.
Kjarninn 15. desember 2019
Réttast að senda pöndubirnina heim
Upplýsingar um fund kínverska sendiherrans í Danmörku með færeyskum ráðamönnum um fjarskiptasamning hafa valdið fjaðrafoki í Færeyjum og meðal danskra þingmanna. Sendiherrann neitar að reyna að beita Færeyinga þrýstingi.
Kjarninn 15. desember 2019
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Undraheimur bókmenntanna: Veisla Soffíu Auðar Birgisdóttur
Gagnrýnandi Kjarnans skrifar um „Maddama, kerling, fröken, frú. Konur í íslenskum nútímabókmenntum".
Kjarninn 14. desember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Norrænt velferðarríki eða arðrænd nýlenda?
Kjarninn 14. desember 2019
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Björgólfur efast um að mútur hafi verið greiddar og telur Samherja ekki hafa brotið lög
Forstjóri Samherja telur Jóhannes Stefánsson hafa verið einan að verki í vafasömum viðskiptaháttum fyrirtækisins í Afríku. Greiðslur til Dúbaí eftir að Jóhannes hætt,i sem taldar eru vera mútur, hafi verið löglegar greiðslur fyrir kvóta og ráðgjöf.
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiFólk