Leigukynslóðin borgar leigu sem er ígildi 100 prósent íbúðaláns

Hús
Auglýsing

Fyrstu kaup­endur að íbúð á Íslandi eru að með­al­tali 29 ára gamlir og vilja helst búa í Reykja­vík. Fyrstu kaup­endum fjölg­aði um 25 pró­sent í fyrra og þeir voru þá 23 pró­sent af öllum fast­eigna­kaup­endum á land­in­u. 

Margir ­leigj­endur eru þó í eig­in­fjár­vanda, sem gerir þeim erfitt fyrir að eign­ast hús­næð­i, ­vegna hárrar húsa­leigu. Þ.e. þeir eiga í erf­ið­leikum með að safna saman fyr­ir­ út­borgun fyrir hús­næði þar sem lána­stofn­anir lána að jafn­aði ein­ungis fyrir 80 ­pró­sent af kaup­verði þeirra. Leigu­kyn­slóðin sem upp er komin á Íslandi er nefni­lega oft á tíðum að standa undir leigu­greiðslum sem eru ígildi 100 pró­sent ­í­búða­láns. Það þýðir að ef leigj­and­inn keypti íbúð­ina sem hann býr í og mynd­i fá allt kaup­verðið lánað þá væri hann að borga að jafn­aði það sama í af lán­in­um og hann greiðir í leigu.  Við slík­ar að­stæður er afar erfitt að leggja fyrir fyrir til íbúða­kaupa.

Þetta er meðal þess sem kom fram í erindi Magn­úsar Árna Skúla­son­ar hag­fræð­ings um stöðu á hús­næð­is­mark­aði sem Íbúða­lána­sjóður stóð fyrir í dag. Hægt er að lesa glærur Magn­úsar Árna af fund­inum hér.

Auglýsing

Raun­verð hækkað um 26 pró­sent á fimm árum

Í erindi Magn­úsar Árna kom fram að velta þing­lýsta ­kaup­samn­inga með hús­næði á land­inu öllu hafi vaxið um 22 pró­sent í fyrra, á föstu verð­lagi, og hún jókst í öllum lands­hlut­um. Mestur var vöst­ur­inn á Norð­vest­ur­landi þar sem veltan tvö­fald­að­ist. Fjöldi kaup­samn­inga jókst enn frem­ur  um 20 pró­sent á sama tíma. Inn­an­ höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins jókst veltan mest í Garða­bæ, eða um 58 pró­sent, en minnst á Sel­tjarn­ar­nesi, um tvö pró­sent.

Raun­verð íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækk­aði um 6,7 pró­sent og frá des­em­ber 2010 hefur það hækkað um rúm­lega 26 pró­sent. Mest varð hækk­un­in á því tíma­bili árið 2014, þegar raun­verðið hækk­aði um 8,8 pró­sent.

Um 80 pró­sent allra kaup­samn­inga um fjöl­býli eru á höf­uð­borg­ar­svæð­inu en 56 pró­sent kaup­samn­inga þar sem sér­býli eru keypt eru utan þess.

Íslend­ingar sólgnir í 40 ára lánin

Magnús Árni fór yfir tölur sem sýndu að efitr­spurn eft­ir hús­næði eykst hratt á sama tíma og fram­boðið þok­ast hægt upp ávið. Full­gerð­u­m ­í­búðum fer og hægt fjölg­andi og þær hafa enn ekki náð með­al­tali síðust­u ára­tuga. Óum­flýj­an­lega leiðir slík umfram­eft­ir­spurn til hækk­unar á eign­ar­verð­i.

Hann benti þó á að fyrstu kaup­endur væru ört vax­andi hóp­ur og að ýmis­legt benti til þess að staða þeirra færi batn­andi, til minna at­vinnu­leysi, aukin kaup­mátt­ur, fleiri lána­mögu­leikar og ráð­stöfun sér­eign­ar­sparn­að­ar­ til íbúða­kaupa.

Þótt þeim sem búa í eigin hús­næði fari hlut­falls­lega ­fækk­andi á Íslandi er hlut­fall þeirra enn afar hátt í alþjóð­legum sam­an­burð­i. Alls búa um 80 pró­sent lands­manna í eigin hús­næði. Aðeins tæp­lega helm­ing­ur Dana búa í eigin hús­næði og 20 pró­sent Þjóð­verja. Ein­ungis á Spáni, Írland, Grikk­land­i og Nor­egi er eign­ar­hald á íbúða­hús­næði hærra en hér.

Þrátt fyrir miklar umræður á árunum eftir hrun um lengd ­ís­lenskra íbúða­lána og vaxta­kjör þeirra þá aukast vin­sældir 40 ára íbúða­lána ár frá ári. Þau eru lang­vin­sæl­ustu hús­næð­is­lánin sem tekin eru á Íslandi. Ástæð­ur­ þess eru fremur ein­fald­ar: þau gera fleirum kleift að stand­ast greiðslu­mat og ­mán­að­ar­legar afborg­anir eru mun lægri en á öðrum teg­undum lána.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jóhannes Stefánsson.
Segir eina leið til að þakka Jóhannesi að gefa í baukinn hjá sjóðnum sem styður hann
Óskað eftir fjárhagslegum stuðningi almennings við uppljóstrara eins og Jóhannes Stefánsson. Hann hafi þegar orðið fyrir „heiftarlegum persónuárásum og níði“ og kostnaður við lögfræðikostnað hans sé þegar byrjaður að hrannast upp.
Kjarninn 27. janúar 2020
Fallinn risi mætir örlögum sínum
„Verst geymda leyndarmál Hollywood“ var afhjúpað haustið 2017 og hrinti af byltingu kenndri við metoo. Reynsla yfir hundrað kvenna er sú sama: Harvey Weinstein nýtti sér yfirburðastöðu sína til að áreita þær og beita ofbeldi. Réttarhöldin eru nú hafin.
Kjarninn 27. janúar 2020
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Hugmyndafræðin að baki auðsöfnuninni
Kjarninn 27. janúar 2020
Tilboð Eflingar kostar tæpa fjóra bragga á ári
Fram kom á kynningu Eflingar á kostnaðarmati vegna tilboðs stéttarfélagsins til Reykjavíkurborgar að kostnaðarauki vegna hækkun launa næmi tæpum fjórum bröggum árið 2023.
Kjarninn 27. janúar 2020
Lýsa yfir óvissustigi á Íslandi vegna kórónaveirunnar
Ríkislögreglustjóri hefur lýst yfir óvissustigi almannavarna í samráði við sóttvarnalækni og embætti landlæknis vegna kórónaveiru.
Kjarninn 27. janúar 2020
Guðmundur hættur sem bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar
Bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar hefur látið af störfum. Ástæðan er ólík sýn hans og meirihluta bæjarstjórnar á verkefni á vettvangi sveitarstjórnarstigsins.
Kjarninn 27. janúar 2020
Þórður Snær Júlíusson
Lélegir kapítalistar hampa braski sem snilld
Kjarninn 27. janúar 2020
„Stöðvum tanngreiningar“ – Vilja fella þjónustusamning úr gildi
Nú stendur yfir undirskriftasöfnun þar sem skorað er á háskólaráð að standa vörð um mannréttindi flóttafólks og umsækjenda um alþjóðlega vernd með því að fella þjónustusamning HÍ við Útlendingastofnun úr gildi.
Kjarninn 27. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None