Leigukynslóðin borgar leigu sem er ígildi 100 prósent íbúðaláns

Hús
Auglýsing

Fyrstu kaup­endur að íbúð á Íslandi eru að með­al­tali 29 ára gamlir og vilja helst búa í Reykja­vík. Fyrstu kaup­endum fjölg­aði um 25 pró­sent í fyrra og þeir voru þá 23 pró­sent af öllum fast­eigna­kaup­endum á land­in­u. 

Margir ­leigj­endur eru þó í eig­in­fjár­vanda, sem gerir þeim erfitt fyrir að eign­ast hús­næð­i, ­vegna hárrar húsa­leigu. Þ.e. þeir eiga í erf­ið­leikum með að safna saman fyr­ir­ út­borgun fyrir hús­næði þar sem lána­stofn­anir lána að jafn­aði ein­ungis fyrir 80 ­pró­sent af kaup­verði þeirra. Leigu­kyn­slóðin sem upp er komin á Íslandi er nefni­lega oft á tíðum að standa undir leigu­greiðslum sem eru ígildi 100 pró­sent ­í­búða­láns. Það þýðir að ef leigj­and­inn keypti íbúð­ina sem hann býr í og mynd­i fá allt kaup­verðið lánað þá væri hann að borga að jafn­aði það sama í af lán­in­um og hann greiðir í leigu.  Við slík­ar að­stæður er afar erfitt að leggja fyrir fyrir til íbúða­kaupa.

Þetta er meðal þess sem kom fram í erindi Magn­úsar Árna Skúla­son­ar hag­fræð­ings um stöðu á hús­næð­is­mark­aði sem Íbúða­lána­sjóður stóð fyrir í dag. Hægt er að lesa glærur Magn­úsar Árna af fund­inum hér.

Auglýsing

Raun­verð hækkað um 26 pró­sent á fimm árum

Í erindi Magn­úsar Árna kom fram að velta þing­lýsta ­kaup­samn­inga með hús­næði á land­inu öllu hafi vaxið um 22 pró­sent í fyrra, á föstu verð­lagi, og hún jókst í öllum lands­hlut­um. Mestur var vöst­ur­inn á Norð­vest­ur­landi þar sem veltan tvö­fald­að­ist. Fjöldi kaup­samn­inga jókst enn frem­ur  um 20 pró­sent á sama tíma. Inn­an­ höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins jókst veltan mest í Garða­bæ, eða um 58 pró­sent, en minnst á Sel­tjarn­ar­nesi, um tvö pró­sent.

Raun­verð íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækk­aði um 6,7 pró­sent og frá des­em­ber 2010 hefur það hækkað um rúm­lega 26 pró­sent. Mest varð hækk­un­in á því tíma­bili árið 2014, þegar raun­verðið hækk­aði um 8,8 pró­sent.

Um 80 pró­sent allra kaup­samn­inga um fjöl­býli eru á höf­uð­borg­ar­svæð­inu en 56 pró­sent kaup­samn­inga þar sem sér­býli eru keypt eru utan þess.

Íslend­ingar sólgnir í 40 ára lánin

Magnús Árni fór yfir tölur sem sýndu að efitr­spurn eft­ir hús­næði eykst hratt á sama tíma og fram­boðið þok­ast hægt upp ávið. Full­gerð­u­m ­í­búðum fer og hægt fjölg­andi og þær hafa enn ekki náð með­al­tali síðust­u ára­tuga. Óum­flýj­an­lega leiðir slík umfram­eft­ir­spurn til hækk­unar á eign­ar­verð­i.

Hann benti þó á að fyrstu kaup­endur væru ört vax­andi hóp­ur og að ýmis­legt benti til þess að staða þeirra færi batn­andi, til minna at­vinnu­leysi, aukin kaup­mátt­ur, fleiri lána­mögu­leikar og ráð­stöfun sér­eign­ar­sparn­að­ar­ til íbúða­kaupa.

Þótt þeim sem búa í eigin hús­næði fari hlut­falls­lega ­fækk­andi á Íslandi er hlut­fall þeirra enn afar hátt í alþjóð­legum sam­an­burð­i. Alls búa um 80 pró­sent lands­manna í eigin hús­næði. Aðeins tæp­lega helm­ing­ur Dana búa í eigin hús­næði og 20 pró­sent Þjóð­verja. Ein­ungis á Spáni, Írland, Grikk­land­i og Nor­egi er eign­ar­hald á íbúða­hús­næði hærra en hér.

Þrátt fyrir miklar umræður á árunum eftir hrun um lengd ­ís­lenskra íbúða­lána og vaxta­kjör þeirra þá aukast vin­sældir 40 ára íbúða­lána ár frá ári. Þau eru lang­vin­sæl­ustu hús­næð­is­lánin sem tekin eru á Íslandi. Ástæð­ur­ þess eru fremur ein­fald­ar: þau gera fleirum kleift að stand­ast greiðslu­mat og ­mán­að­ar­legar afborg­anir eru mun lægri en á öðrum teg­undum lána.

Hvað er það við Icelandair sem stjórnmálamenn eiga að hafa áhyggjur af?
Prófessor í hagfræði hvatti stjórnmálamenn til að fylgjast með eiginfjárstöðu Icelandair á fundi í gær. Forstjóri Icelandair sagði ummælin ógætileg. Það sem veldur þessum áhyggjum er að eiginfjárhlutfall Icelandair hefur farið hríðlækkandi undanfarið.
Kjarninn 20. september 2019
Molar
Molar
Molar – Mikilvægt að koma vel fram við innflytjendur
Kjarninn 20. september 2019
Bankahöllin sem eigandinn vill ekki en er samt að rísa
Þegar íslensku bankarnir voru endurreistir úr ösku þeirra sem féllu í hruninu var lögð höfuðáhersla á að stjórnmálamenn gætu ekki haft puttanna í þeim.
Kjarninn 20. september 2019
Hrun fuglastofna í Norður-Ameríku vekur upp spurningar
Ný grein í Science greinir frá niðurstöðum viðamikilla rannsókna á fuglalífi í Norður-Ameríku.
Kjarninn 20. september 2019
Amazon lagði inn pöntun fyrir 100 þúsund rafmagns sendibíla
Nýsköpunarfyrirtækið Rivian sem er með höfuðstöðvar í Michigan er heldur betur að hrista upp í sendibílamarkaðnum.
Kjarninn 19. september 2019
Jón Steindór Valdimarsson, þingmaður Viðreisnar, er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Þingmenn fjögurra flokka fara fram á fullan aðskilnað ríkis og kirkju
Lögð hefur verið fram þingsályktunartillaga um að frumvarp um aðskilnað ríkis og kirkju verði lagt fram snemma árs 2021 og að sá aðskilnaður verði gengin í gegn í síðasta lagi 2034.
Kjarninn 19. september 2019
Guðmundur Ingi Guðbrandsson
Hamfarahlýnun – gripið til mikilvægra aðgerða
Kjarninn 19. september 2019
Að jafnaði eru konur líklegri en karlar til að gegna fleiri en einu starfi.
Talsvert fleiri í tveimur eða fleiri störfum hér á landi
Mun hærra hlutfall starfandi fólks gegna tveimur eða fleiri störfum hér á landi en í öðrum Evrópuríkjum. Jafnframt vinna fleiri Íslendingar langar vinnuvikur eða alls 18 prósent landsmanna.
Kjarninn 19. september 2019
Meira úr sama flokkiInnlent
None