Leigukynslóðin borgar leigu sem er ígildi 100 prósent íbúðaláns

Hús
Auglýsing

Fyrstu kaup­endur að íbúð á Íslandi eru að með­al­tali 29 ára gamlir og vilja helst búa í Reykja­vík. Fyrstu kaup­endum fjölg­aði um 25 pró­sent í fyrra og þeir voru þá 23 pró­sent af öllum fast­eigna­kaup­endum á land­in­u. 

Margir ­leigj­endur eru þó í eig­in­fjár­vanda, sem gerir þeim erfitt fyrir að eign­ast hús­næð­i, ­vegna hárrar húsa­leigu. Þ.e. þeir eiga í erf­ið­leikum með að safna saman fyr­ir­ út­borgun fyrir hús­næði þar sem lána­stofn­anir lána að jafn­aði ein­ungis fyrir 80 ­pró­sent af kaup­verði þeirra. Leigu­kyn­slóðin sem upp er komin á Íslandi er nefni­lega oft á tíðum að standa undir leigu­greiðslum sem eru ígildi 100 pró­sent ­í­búða­láns. Það þýðir að ef leigj­and­inn keypti íbúð­ina sem hann býr í og mynd­i fá allt kaup­verðið lánað þá væri hann að borga að jafn­aði það sama í af lán­in­um og hann greiðir í leigu.  Við slík­ar að­stæður er afar erfitt að leggja fyrir fyrir til íbúða­kaupa.

Þetta er meðal þess sem kom fram í erindi Magn­úsar Árna Skúla­son­ar hag­fræð­ings um stöðu á hús­næð­is­mark­aði sem Íbúða­lána­sjóður stóð fyrir í dag. Hægt er að lesa glærur Magn­úsar Árna af fund­inum hér.

Auglýsing

Raun­verð hækkað um 26 pró­sent á fimm árum

Í erindi Magn­úsar Árna kom fram að velta þing­lýsta ­kaup­samn­inga með hús­næði á land­inu öllu hafi vaxið um 22 pró­sent í fyrra, á föstu verð­lagi, og hún jókst í öllum lands­hlut­um. Mestur var vöst­ur­inn á Norð­vest­ur­landi þar sem veltan tvö­fald­að­ist. Fjöldi kaup­samn­inga jókst enn frem­ur  um 20 pró­sent á sama tíma. Inn­an­ höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins jókst veltan mest í Garða­bæ, eða um 58 pró­sent, en minnst á Sel­tjarn­ar­nesi, um tvö pró­sent.

Raun­verð íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækk­aði um 6,7 pró­sent og frá des­em­ber 2010 hefur það hækkað um rúm­lega 26 pró­sent. Mest varð hækk­un­in á því tíma­bili árið 2014, þegar raun­verðið hækk­aði um 8,8 pró­sent.

Um 80 pró­sent allra kaup­samn­inga um fjöl­býli eru á höf­uð­borg­ar­svæð­inu en 56 pró­sent kaup­samn­inga þar sem sér­býli eru keypt eru utan þess.

Íslend­ingar sólgnir í 40 ára lánin

Magnús Árni fór yfir tölur sem sýndu að efitr­spurn eft­ir hús­næði eykst hratt á sama tíma og fram­boðið þok­ast hægt upp ávið. Full­gerð­u­m ­í­búðum fer og hægt fjölg­andi og þær hafa enn ekki náð með­al­tali síðust­u ára­tuga. Óum­flýj­an­lega leiðir slík umfram­eft­ir­spurn til hækk­unar á eign­ar­verð­i.

Hann benti þó á að fyrstu kaup­endur væru ört vax­andi hóp­ur og að ýmis­legt benti til þess að staða þeirra færi batn­andi, til minna at­vinnu­leysi, aukin kaup­mátt­ur, fleiri lána­mögu­leikar og ráð­stöfun sér­eign­ar­sparn­að­ar­ til íbúða­kaupa.

Þótt þeim sem búa í eigin hús­næði fari hlut­falls­lega ­fækk­andi á Íslandi er hlut­fall þeirra enn afar hátt í alþjóð­legum sam­an­burð­i. Alls búa um 80 pró­sent lands­manna í eigin hús­næði. Aðeins tæp­lega helm­ing­ur Dana búa í eigin hús­næði og 20 pró­sent Þjóð­verja. Ein­ungis á Spáni, Írland, Grikk­land­i og Nor­egi er eign­ar­hald á íbúða­hús­næði hærra en hér.

Þrátt fyrir miklar umræður á árunum eftir hrun um lengd ­ís­lenskra íbúða­lána og vaxta­kjör þeirra þá aukast vin­sældir 40 ára íbúða­lána ár frá ári. Þau eru lang­vin­sæl­ustu hús­næð­is­lánin sem tekin eru á Íslandi. Ástæð­ur­ þess eru fremur ein­fald­ar: þau gera fleirum kleift að stand­ast greiðslu­mat og ­mán­að­ar­legar afborg­anir eru mun lægri en á öðrum teg­undum lána.

Kristbjörn Árnason
Sóun
Leslistinn 19. ágúst 2019
Sigursteinn Másson
Hver á að gera hvað?
Kjarninn 19. ágúst 2019
Skúli segist ekki hafa fengið milljarða greiðslur út úr WOW air
Skúli Mogensen segist aldrei fallast á að hann og hans fólk hafi ekki unnið að heilindum við uppbyggingu WOW air og neitar því að hafa fengið háar greiðslur út úr félaginu en sjálfur hafi hann tapað átta milljörðum.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Nýtt biðskýli við Kringlumýrarbraut
Stafræn strætóskýli tekin í gagnið
Vinna við að setja LED skjái í 210 biðskýli Strætó er hafin í Reykjavík. Í nýju skýlunum verður hægt að nálgast rauntímaupplýsingar um komutíma næstu strætóvagna.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Boeing 737 MAX vélar Icelandair hafa ekki flogið frá því í mars.
MAX-vélar Icelandair fljúga ekki á þessu ári
Icelandair reiknar ekki lengur með MAX-vélunum í flugáætlun sinni á þessu ári. Þær áttu að fljúga 27 prósent allra ferða sem félagið myndi fljúga 2019. Icelandair tapaði ellefu milljörðum á fyrri hluta árs.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Upphafið - Árstíðaljóð
Safnað fyrir fimmtu ljóðarbók Gunnhildar Þórðardóttur.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson
Rúmar 16 milljónir í aðkeypta ráðgjöf og álit vegna þriðja orkupakkans
Kostnaður vegna innlendrar ráðgjafar og álita nemur rúmlega 7,6 milljónum króna og erlends tæpum 8,5 milljónum króna.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Sex ríkisforstjórar með hærri laun en forsætisráðherra
Laun bankastjóra Landsbankans hafa hækkað mest allra ríkisforstjóra, eða um 82 prósent, frá því að bankaráð bankans tók yfir ákvörðun um launakjör hans. Átta ríkisforstjórar eru með hærri laun en flestir ráðherrar.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiInnlent
None