Innlend stjórn á öllum aðgerðum lykilatriði

Lilja Alfreðsdóttir utanríkisráðherra hélt erindi um endurreisn íslensks efnahagslífs í London School of Economics.

Lilja Alfreðsdóttir og Sigurður Ingi
Auglýsing

Inn­lent „eign­ar­hald“ á stefnu, ákvörð­unum og aðgerðum var lyk­ill­inn að árangri þegar tek­ist var á við efna­hags­vand­ann sem Ísland stóð frammi fyrir haustið 2008. 

Þetta er ein af megin nið­ur­stöðum í fyr­ir­lestri Lilju D. Alfreðs­dóttur utan­rík­is­ráð­herra og vara­for­manns Fram­sókn­ar­flokks­ins, í London School of Economics í fyrra­kvöld. Í fyr­ir­lestr­inum fjall­aði Lilja um við­brögð Íslands við fjár­mála­á­fall­inu haustið 2008 og hvaða lær­dóm mætti draga af því hvernig staðið var að aðgerð­um.

Fjöldi fólks sótti fyr­ir­lest­ur­inn, einkum fræði­menn og nem­endur skól­ans, að því er segir í til­kynn­ingu frá utan­rík­is­ráðu­neyt­inu.

Auglýsing

„Það er mik­il­vægt að við segjum frá þeim aðgerðum sem við höfum ráð­ist í á und­an­förnum átta árum, til að rétta af efna­hag Íslands eftir fjár­mála­á­fallið 2008. Það er nauð­syn­legt að skipt­ast á skoð­unum við umheim­inn, rök­ræða kosti og galla þeirra leiða sem við höfum valið og draga lær­dóm af reynsl­unn­i,“ sagði Lilja. 

Hún sagði að fyrstu aðgerðir Íslands hafa verið gríð­ar­lega mik­il­væg­ar, enda hefðu sumar þeirra verið óhugs­andi á seinni stigum flókna verk­efnis sem end­ur­reisnin var. 

Lilja Alfreðsdóttir, á fyrirlestrinu í London School of Economics.

Eins og kunn­ugt er var lyk­il­að­gerðin neyð­ar­laga­setn­ing mánu­dag­inn 6. októ­ber 2008, sem gerði stjórn­völdum og Fjár­mála­eft­ir­lit­inu mögu­legt að end­ur­skipu­leggja banka­starf­sem­ina án þess að stöðva gang­inn í banka­kerf­inu. Rúm­lega mán­uði síðar voru svo fjár­magns­höft sett á með lögum til að hindra stjórn­laust fall krón­unnar og koma á stöð­ug­leika á fjár­magns­mark­aði. „Ég tel t.d. ólík­legt að IMF hefði sam­þykkt allt það sem gert var, enda fóru íslenskir hags­munir þess tíma ekki endi­lega saman við hags­muni þeirra ríkja sem þar ráða för," segir Lilja. Hún segir aðkoma IMF á síð­ari stigum engu að síður hafa verið mik­il­væga og að hin mikla reynsla starfs­manna sjóðs­ins hafi nýst Íslandi vel. „Sem fyrr­ver­andi starfs­maður IMF veit ég hvers megn­ugur sjóð­ur­inn er. Í til­viki Íslands veitti hann góð ráð, gerði mik­il­vægar og gagn­legar úttektir og fylgdi málum fast eft­ir. Fyrir það erum við þakk­lát, en lausn­irnar sem hafa gef­ist eins vel og raun ber vitni, eru heima­smíð­að­ar," sagði Lilja.

Lilja ræddi fjár­magns­höft­in, sem hún sagði hafa skapað nauð­syn­legt skjól fyrir Ísland, að því er segir í til­kynn­ingu. Nú þegar losun haft­anna sé langt komin sé mik­il­vægt fyrir Seðla­bank­ann að geta gripið inn í gjald­eyr­is­markað ef greiðslu­jöfn­uði þjóð­ar­bús­ins sé ógn­að. „Fyrir lítið og opið hag­kerfi er annað óhugs­andi, sér­stak­lega í ljósi feng­innar reynslu,“ sagði Lilja, að því er segir í til­kynn­ingu. 

Í fyr­ir­lestr­inum setti Lilja aðgerð­irnar í alþjóð­legt sam­hengi og fjall­aði m.a. um áhrif ytri aðstæðna, sem hafa um margt verið hag­stæð­ar. Hún benti á að mikil aukn­ing í ferða­þjón­ustu hafi skilað Íslandi miklu á sama tíma og inn­flutt verð­bólga hafi verið lág. Ekki væri hins vegar hægt að treysta á við­var­andi hag­felldar ytri aðstæður og því væri nauð­syn­legt fyrir stjórn­völd að fylgj­ast náið með þróun mála og grípa inn í með fag­legum hætti. 

Aðspurð sagði utan­rík­is­ráð­herra, að Íslandi hefði reynst vel við að ráða sér sjálft við þessar aðstæður og ekki þurfa að bera stefnu sína eða ein­stakar aðgerðir undir yfir­þjóð­legt vald. „Sú staða skap­aði mikla ábyrgð­ar­til­finn­ingu inn­an­lands og eng­inn vænti þess að fá sendar lausnir utan úr heimi við erf­iðum vanda. Við getum enda verið stolt af því hvernig hefur tek­ist að vinna úr mál­unum og að réttar stefnu­mót­andi ákvarð­anir hafi verið tekn­ar," sagði Lilja.

Kristbjörn Árnason
Sóun
Leslistinn 19. ágúst 2019
Sigursteinn Másson
Hver á að gera hvað?
Kjarninn 19. ágúst 2019
Skúli segist ekki hafa fengið milljarða greiðslur út úr WOW air
Skúli Mogensen segist aldrei fallast á að hann og hans fólk hafi ekki unnið að heilindum við uppbyggingu WOW air og neitar því að hafa fengið háar greiðslur út úr félaginu en sjálfur hafi hann tapað átta milljörðum.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Nýtt biðskýli við Kringlumýrarbraut
Stafræn strætóskýli tekin í gagnið
Vinna við að setja LED skjái í 210 biðskýli Strætó er hafin í Reykjavík. Í nýju skýlunum verður hægt að nálgast rauntímaupplýsingar um komutíma næstu strætóvagna.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Boeing 737 MAX vélar Icelandair hafa ekki flogið frá því í mars.
MAX-vélar Icelandair fljúga ekki á þessu ári
Icelandair reiknar ekki lengur með MAX-vélunum í flugáætlun sinni á þessu ári. Þær áttu að fljúga 27 prósent allra ferða sem félagið myndi fljúga 2019. Icelandair tapaði ellefu milljörðum á fyrri hluta árs.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Upphafið - Árstíðaljóð
Safnað fyrir fimmtu ljóðarbók Gunnhildar Þórðardóttur.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson
Rúmar 16 milljónir í aðkeypta ráðgjöf og álit vegna þriðja orkupakkans
Kostnaður vegna innlendrar ráðgjafar og álita nemur rúmlega 7,6 milljónum króna og erlends tæpum 8,5 milljónum króna.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Sex ríkisforstjórar með hærri laun en forsætisráðherra
Laun bankastjóra Landsbankans hafa hækkað mest allra ríkisforstjóra, eða um 82 prósent, frá því að bankaráð bankans tók yfir ákvörðun um launakjör hans. Átta ríkisforstjórar eru með hærri laun en flestir ráðherrar.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiInnlent
None