Sjávarborð hækkar sífellt hraðar

Sterkar vísbendingar eru komnar fram um að hækkun yfirborðs sjávar sé hraðari en áður var gert ráð fyrir.

Bráðnun íss vegna hlýnunar loftslags er aðalástæða þess að yfirborð sjávar hækkar.
Bráðnun íss vegna hlýnunar loftslags er aðalástæða þess að yfirborð sjávar hækkar.
Auglýsing

Yfir­borð sjávar hækkar hraðar og hraðar með hverju ári sem líð­ur, í takt við hækk­andi hita­stig á jörð­inni. Vís­inda­menn greindu frá þessu í síð­ustu viku og til­tóku hrað­ari bráðnun Græn­lands­jök­uls sér­stak­lega í þessu til­liti.

Árleg hækkun yfir­borðs sjávar var 3,3 milli­metrar árið 2014, miðað við 2,2 milli­metra árið 1993. Miðað við árlega hækkun sjáv­ar­borðs árið 2014 verður sjáv­ar­staða 33 senti­metrum hærri eftir um það bil eina öld, ef ekk­ert verður að gert.

Það var fjöl­þjóð­legt teymi vís­inda­manna frá Kína, Ástr­alíu og Banda­ríkj­unum sem unnu rann­sókn­ina og greindu frá nið­ur­stöðum sínum í tíma­rit­inu Nat­ure Climate Change. Climate Central segir frá.

Á und­an­förnum 100 árum hefur yfir­borð sjávar hækkað um um það bil 20 senti­metra að jafn­aði. Rann­sóknir benda til þess að sjáv­ar­staða muni hækka stöðugt fram eftir 21. öld­inni vegna hlýn­unar jarðar af manna­völd­um.

Hingað til hefur það reynst erfitt að áætla hvort bráðnun íss og jökla hafi aukist, staðið í stað eða minnkað síðan árið 1990. Nið­ur­stöður fjöl­þjóð­lega rann­sókn­arteym­is­ins benda hins vegar til þess að gervi­hnatta­gögn hafi ýkt nið­ur­stöður sem fengnar voru með hjálp gervi­tungla á tíunda ára­tug síð­ustu aldar og „falið“ þró­un­ina.

Hækkun yfirborðs sjávar miðað við leiðrétt gögn er hér merkt inn með svörtum lit. Gráu punktarnir merkja þróunina á hverju ári miðað við fyrri þekkingu.

„Það hefur lengi verið stór spurn­ing í lofts­lags­vís­indum hvort hækkun sjáv­ar­borðs sé hraðri nú en áður. Nú eru sterkar vís­bend­ingar komnar fram um að svo sé,“ sagði Brian Hoskins, pró­fessor við Imer­ial Col­lege í London.

„Þetta er mik­il­væg aðvörun til okkar um þær hættur sem stafa af hækkun yfir­borðs sjáv­ar,“ segir Peter Wad­hams, frá Cambridge-há­skóla, í yfir­lýs­ingu vegna rann­sókn­ar­inn­ar. Wad­hams hefur meðal ann­ars skrifað bók sem ber tit­il­inn A farewel to ice og fjallar um ára­tuga­langar rann­sóknir hans á ísbreiðum heims­ins. „Hækkun yfir­borðs­ins mun halda áfram löngu eftir að hlýnun jarðar hefur verið stöðv­uð.“

Auglýsing

Fjórð­ungur sjáv­ar­hækk­unar úr Græn­lands­jökli

Bráðnun Græn­lands­jök­uls bar ábyrgð á 25 pró­sent sjáv­ar­yf­ir­borðs­hækk­un­ar­innar árið 2014 miðað við 5 pró­sent árið 1993, sam­kvæmt rann­sókn­inni.

Aðrar stórar upp­sprettur vatns eru í jöklum Himala­yja-fjall­anna, og And­es-fjalla. Þá hefur ísbreiðan á Suð­ur­skauts­land­inu bráðnað mik­ið.

Ekki síður mik­il­vægur þáttur er að með hlýnun sjávar eykst rúm­mál hans. Hlýnun sjávar veldur þess vegna hækkun sjáv­ar­borðs einnig.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fiskurinn úr sjónum skilar tæpum 20 milljörðum krónum meira
Frá byrjun október í fyrra og út september síðastliðinn jókst aflaverðmæti íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja um 15,4 prósent miðað við sama tímabil árið áður. Virði þess afla sem fluttur var til útlanda til verkunar jókst um 40 prósent.
Kjarninn 8. desember 2019
Jólahryllingssögur
Ingi Þór Tryggvason hefur skrifað bókaseríu um jólahrylling. Fyrsta sagan fjallar um strák sem horfir á Grýlu taka kærustu sýna og ákveður fara á eftir tröllinu og reyna bjarga stelpunni. Hann safnar fyrir útgáfunni á Karolina Fund.
Kjarninn 8. desember 2019
Þórarinn Hjaltason.
Endurskoðuð áhrif Borgarlínu á umferð
Kjarninn 8. desember 2019
Stefnir í áframhaldandi samdrátt fjórflokksins
Fylgi fjórflokksins, bakbeinsins í íslenskum stjórnmálum, hefur dregist hratt saman á skömmum tíma. Fylgið hefur minnkað umtalsvert í síðustu þremur kosningum og kannanir sýna að sú þróun virðist ekki á undanhaldi. Þvert á móti.
Kjarninn 8. desember 2019
Sjávarútvegsfyrirtæki áttu 709 milljarða um síðustu áramót
Frá hruni hefur hagur allra sjávarútvegsfyrirtækja landsins batnað um hátt í 500 milljarða króna. Eigið fé þeirra hefur tífaldast frá árinu 2010 og það jókst um 28,8 milljarða króna í fyrra. Veiðigjöld hafa hins vegar lækkað.
Kjarninn 8. desember 2019
Færeyingar og fréttin sem ekki mátti segja
Færeyingar eru milli steins og sleggju vegna fyrirhugaðs samnings við kínverska fjarskiptafyrirtækið Huawei um nýtt 5G háhraðanet. Bandaríkjamenn þrýsta á Færeyinga að semja ekki við Huawei og óttast að kínversk stjórnvöld nýti sér Huawei til njósna.
Kjarninn 8. desember 2019
Nýtt merki þjóðkirkjunnar sem var komið fyrir á nýjum húsakynnum Biskupsstofu að Katrínatúni 4 síðastliðinn miðvikudag.
Um 132 þúsund landsmenn standa utan þjóðkirkjunnar
Þeim landsmönnum sem skráðir eru í þjóðkirkjuna hefur fækkað umtalsvert síðastliðinn áratug. Auk þess hefur henni ekki tekist að ná inn þeim tæplega 44 þúsund nýju Íslendingum sem hafa anna hvort fæðst eða flutt hafa til landsins á tímabilinu.
Kjarninn 7. desember 2019
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum afhendir sendiherra Íslands þar í landi yfirlýsingu sína.
Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum gera verulega athugasemd við ummæli Bjarna Benediktssonar um hver ástæðan fyrir Samherjamálinu sé. Þau vilja að Ísland biðji Namibíu afsökunar og að Samherji skili peningum til namibísku þjóðarinnar.
Kjarninn 7. desember 2019
Meira úr sama flokkiErlent