Fleiri fangar í samfélagsþjónustu en í fangelsi

Nú afplána um 200 einstaklingar dóma með ólaunaðri vinnu í þágu samfélagsins en 170 sitja í fangelsi. Fangelsismálastjóri segir samfélagsþjónustu skila miklum árangri en í vikunni var lögð fram þingsályktunartillaga um betrun fanga.

Litla hraun
Litla hraun
Auglýsing

Ein­stak­lingum sem afplána dóm sinn með sam­fé­lags­þjón­ustu hefur fjölgað und­an­farið en nú afplána um 200 ein­stak­lingar refsi­dóma sína í sam­fé­lags­þjón­ustu í stað þess að sitja í fang­elsi. Á sama tíma sitja 170 manns í fang­elsi, sem þýðir að fleiri eru í sam­fé­lags­þjón­ustu en vistaðir eru í fang­elsum lands­ins. Frá þessu er greint í Morg­un­blað­inu í dag.

Unnt er að heim­ila þeim sem dæmdir hafa verið til árs fang­els­is­refs­ingar eða minna að afplána dóm­inn með utan fang­els­is­kerfs­ins,­með sam­fé­lags­þjón­ustu. Þetta á þó ekki við um kyn­ferð­is­af­brota­menn og aðra sem taldir eru hættu­legir umhverfi sínu. Ein­stak­lingur sem sækir um og fær leyfi til að afplána í sam­fé­lags­þjón­ustu getur stundað fulla vinnu eða nám en notar frí­tíma sinn til að vinna launa­laust í þágu góðra mál­efni. Svo sem fyrir Rauða kross Íslands, hjá sam­býlum fatl­aðra eða fyrir trú­fé­lag sitt, svo eitt­hvað sé nefnt. 

Auglýsing

Hægt að gera betur

Páll Win­kel fang­els­is­mála­stjóri segir í sam­tali við Morg­un­blaðið að sam­fé­lags­þjón­ustan hafi reynst vel. Aðeins 16 pró­sent þeirra sem afplána refsi­dóm sinn á þann veg brjóti af sér á ný. Einnig hafa verið auknir mögu­leikar til að afplána hluta fang­els­is­vistar í opnu fang­elsi en það hefur einnig skilað árangri í því að menn brjóta síður af sér að lok­inni afplán­un.

„Við þurfum að hugsa um það hvernig lík­leg­ast er að menn geti staðið sig þegar þeir koma aftur út í sam­fé­lag­ið. Reynslan sýnir að það gerum við með því að loka menn inni í eins skamman tíma og mögu­legt er.“ segir Páll.

Hann bendir á að maður sem fékk 8 ára fang­els­is­dóm hafi áður þurft að vera í lok­uðu fang­elsi í 7 ár. Nú sé hann þar í 2-3 ár, 3 ár í opnu fang­elsi, 16 mán­uði á áfanga­heim­il­inu Vernd og svo það sem eftir er á heim­ili sínu með ökkla­band. Þetta stendur þeim til boða sem standa sig vel.

„Við getum gert betur í þessu. Margir fangar eiga við fíkni­vanda­mál að stríða og við þurfum að bjóða upp á fleiri með­ferð­ar­úr­ræði fyrir þá,“ segir Páll.

Þings­á­lykt­un­ar­til­laga um betrun fanga 

Í nýrri þings­á­lykt­un­ar­til­lögu á Alþingi um betrun fanga er m.a. lagt til að kanna kosti auk­ins vægis sam­fé­lags­þjón­ustu og meta hvort rétt sé að dóm­stólar taki ákvörðum um slíka ákvörðun í stað Fang­els­is­mála­stofn­un­ar. Þor­steinn Víglunds­son lagði fram til­lög­una nú á dög­unum ásamt átta öðrum flutn­ings­mönnum úr þing­flokkum Við­reisn­ar, Pírata, Flokk fólks­ins og Sam­fylk­ing­in.

Í til­lög­unni er lagt til að Alþingi feli dóms­mála­ráð­herra, félags- og jafn­rétt­is­mála­ráð­herra, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra og heil­brigð­is­ráð­herra að setja á fót starfs­hóp um mótun heild­stæðrar betr­un­ar­stefnu í fang­els­is­mála­kerf­inu. Í til­lög­unni er lagt til að nauð­syn­legar breyt­ingar verði gerðar á lögum og fjár­magn lagt til þess að tryggja öllum föngum ein­stak­lings­bundar með­ferð­ar- og vist­un­ar­áælt­un, bættan aðgang að menntun og heil­brigð­is­þjón­ustu og auk­inn stuðn­ing að afplánun lok­inni. Starfs­hóp­ur­inn á að skila skýrslu með nið­ur­stöðum eigi síðar en 1. maí á næsta ári.

Sam­kvæmt grein­ar­gerð þings­á­lykt­un­ar­til­lög­unnar er mark­mið betr­unar að auka færni og lífs­gæði fanga og sporna við frek­ari brota­starf­semi og end­ur­komu í fang­elsi. Í grein­ar­gerð­inni kemur fram að heild­stæð betr­un­ar­stefna er ekki til staðar á Íslandi og óljóst að hvaða marki lögin stuðla að betr­un, enda er aðgengi að námi og heil­brigð­is­þjón­ustu mis­mun­andi á milli fang­elsa og með­ferð­ar­á­ætlun ein­ungis aðgengi­leg þeim föngum sem Fang­els­is­mála­stofnun telur nauð­syn­legt að hljóti með­ferð. Sam­kvæmt upp­lýs­ingum Fang­els­is­mála­stofn­unar er end­ur­komu­tíðni fanga um 24 pró­sent sem er t.d. mun hærra en í Nor­egi.

Nauð­syn­legt að bæta með­ferð í fang­elsum

Meðal þess sem lagt er til að starfs­hóp­ur­inn skoði er hvernig má bæta sál­fræði­leg og félags­leg með­ferð í fang­elsum, einnig skal auka aðgengi að réttri með­ferð við fíkni­vanda­málum og auka mögu­leika fanga til mennt­unar og atvinnu. Sam­kvæmt grein­ar­gerð­inni hefur emb­ætti umboðs­manns Alþingis ítrekað vakið athygli á nauð­syn þess að bætt verði úr geð­heil­brigð­is­þjón­ustu við fanga og bent á að vistun fanga með alvar­legar geð­rask­anir í af­plán­un­ar­fang­elsum­ kunni að telj­ast brjóta gegn mann­rétt­inda­á­kvæðum stjórn­ar­skrár­innar og mann­rétt­inda­sátt­mál­u­m. 

Í grein­ar­gerð­inni er auk þess er lagt mikil áherslu á að auka stuðn­ing að lok­inni afplán­un. Í grein­ar­gerð­inni segir að þegar líður að lokum afplán­unar þarf að tryggja öllum föngum ráð­gjöf og stuðn­ing við hús­næð­is­leit og atvinnu­leit og veita þeim aðgang að stuðn­ings­neti til að aðlag­ast sam­fé­lag­inu og koma undir sig fótum á ný. Slíkt stuðn­ings­net og ráð­gjöf er til þess fallin að skila miklum árangri og auka öryggi og hag­sæld sam­fé­lags­ins alls.

Að lokum er tekið fram að ef tak­ist ekki að bæta úr þessum málum er ekki ein­ungis hætta á að end­ur­komu­tíðni standi í stað heldur aukast lík­urnar á að þeir fangar sem ekki snúa aftur í fang­elsi hljóti var­an­legan skaða af vist­inni, og jafn­vel örorku, með til­heyr­andi álagi fyrir heil­brigð­is­kerfið og almanna­trygg­inga­kerf­ið.

Brynjólfur Bjarnason orðinn stjórnarformaður Arion banka
Herdís Dröfn Fjeldsted er varaformaður stjórnar.
Kjarninn 20. mars 2019
Vond staða Boeing versnar
Framkvæmdastjóri verkfræðisviðs Boeing hefur verið látinn fara. Mikill titringur er innan fyrirtækisins vegna rannsóknar á flugslysum í Indónesíu í október og Kenía fyrr í mánuðinum.
Kjarninn 20. mars 2019
Katrín Oddsdóttir
Austurvöllur okkar allra
Leslistinn 20. mars 2019
Segir stjórnarmeirihluta fyrir fjölmiðlafrumvarpi
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, segir að frumvarp hennar um stuðning við einkarekna fjölmiðla sé einungis fyrsta skrefið sem þurfi að stíga í þeirri vegferð.
Kjarninn 20. mars 2019
Sementsverksmiðja ríkisins
Sementsverksmiðja ríkisins Akranesi – In memoriam
Kjarninn 20. mars 2019
Samninganefnd SGS
Segir að samninganefnd SGS muni aldrei taka þátt í að semja um að rýra kjör
Samninganefnd SGS segir það miður að Framsýn hafi þurft að bera félaga sína þungum sökum í tengslum við ákvörðun félagsins um að afturkalla samningsumboð sitt frá Starfsgreinasambandinu.
Kjarninn 20. mars 2019
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Meirihluta skólastjórnenda þykir leyfisheimildir foreldra of rúmar
Rúmur helmingur skólastjórnenda segir að leyfisbeiðnum vegna ferðalaga hafi fjölgað mikið á síðustu árum í nýrri könnun. Mennta- og menningarmálaráðherra segist líta það mjög alvarlegum augum að slíkar fjarvistir komi niður á námi nemenda.
Kjarninn 20. mars 2019
Már Guðmundsson
Skýrsla um neyðarlánið til Kaupþings birt í lok apríl
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri, segir að skýrsla um neyðarlánið sem veitt var Kaupþingi haustið 2008 og söluferlið á FIH bankanum verði birt opinberlega þann 30. apríl næstkomandi.
Kjarninn 20. mars 2019
Meira úr sama flokkiInnlent