Fleiri fangar í samfélagsþjónustu en í fangelsi

Nú afplána um 200 einstaklingar dóma með ólaunaðri vinnu í þágu samfélagsins en 170 sitja í fangelsi. Fangelsismálastjóri segir samfélagsþjónustu skila miklum árangri en í vikunni var lögð fram þingsályktunartillaga um betrun fanga.

Litla hraun
Litla hraun
Auglýsing

Ein­stak­lingum sem afplána dóm sinn með sam­fé­lags­þjón­ustu hefur fjölgað und­an­farið en nú afplána um 200 ein­stak­lingar refsi­dóma sína í sam­fé­lags­þjón­ustu í stað þess að sitja í fang­elsi. Á sama tíma sitja 170 manns í fang­elsi, sem þýðir að fleiri eru í sam­fé­lags­þjón­ustu en vistaðir eru í fang­elsum lands­ins. Frá þessu er greint í Morg­un­blað­inu í dag.

Unnt er að heim­ila þeim sem dæmdir hafa verið til árs fang­els­is­refs­ingar eða minna að afplána dóm­inn með utan fang­els­is­kerfs­ins,­með sam­fé­lags­þjón­ustu. Þetta á þó ekki við um kyn­ferð­is­af­brota­menn og aðra sem taldir eru hættu­legir umhverfi sínu. Ein­stak­lingur sem sækir um og fær leyfi til að afplána í sam­fé­lags­þjón­ustu getur stundað fulla vinnu eða nám en notar frí­tíma sinn til að vinna launa­laust í þágu góðra mál­efni. Svo sem fyrir Rauða kross Íslands, hjá sam­býlum fatl­aðra eða fyrir trú­fé­lag sitt, svo eitt­hvað sé nefnt. 

Auglýsing

Hægt að gera betur

Páll Win­kel fang­els­is­mála­stjóri segir í sam­tali við Morg­un­blaðið að sam­fé­lags­þjón­ustan hafi reynst vel. Aðeins 16 pró­sent þeirra sem afplána refsi­dóm sinn á þann veg brjóti af sér á ný. Einnig hafa verið auknir mögu­leikar til að afplána hluta fang­els­is­vistar í opnu fang­elsi en það hefur einnig skilað árangri í því að menn brjóta síður af sér að lok­inni afplán­un.

„Við þurfum að hugsa um það hvernig lík­leg­ast er að menn geti staðið sig þegar þeir koma aftur út í sam­fé­lag­ið. Reynslan sýnir að það gerum við með því að loka menn inni í eins skamman tíma og mögu­legt er.“ segir Páll.

Hann bendir á að maður sem fékk 8 ára fang­els­is­dóm hafi áður þurft að vera í lok­uðu fang­elsi í 7 ár. Nú sé hann þar í 2-3 ár, 3 ár í opnu fang­elsi, 16 mán­uði á áfanga­heim­il­inu Vernd og svo það sem eftir er á heim­ili sínu með ökkla­band. Þetta stendur þeim til boða sem standa sig vel.

„Við getum gert betur í þessu. Margir fangar eiga við fíkni­vanda­mál að stríða og við þurfum að bjóða upp á fleiri með­ferð­ar­úr­ræði fyrir þá,“ segir Páll.

Þings­á­lykt­un­ar­til­laga um betrun fanga 

Í nýrri þings­á­lykt­un­ar­til­lögu á Alþingi um betrun fanga er m.a. lagt til að kanna kosti auk­ins vægis sam­fé­lags­þjón­ustu og meta hvort rétt sé að dóm­stólar taki ákvörðum um slíka ákvörðun í stað Fang­els­is­mála­stofn­un­ar. Þor­steinn Víglunds­son lagði fram til­lög­una nú á dög­unum ásamt átta öðrum flutn­ings­mönnum úr þing­flokkum Við­reisn­ar, Pírata, Flokk fólks­ins og Sam­fylk­ing­in.

Í til­lög­unni er lagt til að Alþingi feli dóms­mála­ráð­herra, félags- og jafn­rétt­is­mála­ráð­herra, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra og heil­brigð­is­ráð­herra að setja á fót starfs­hóp um mótun heild­stæðrar betr­un­ar­stefnu í fang­els­is­mála­kerf­inu. Í til­lög­unni er lagt til að nauð­syn­legar breyt­ingar verði gerðar á lögum og fjár­magn lagt til þess að tryggja öllum föngum ein­stak­lings­bundar með­ferð­ar- og vist­un­ar­áælt­un, bættan aðgang að menntun og heil­brigð­is­þjón­ustu og auk­inn stuðn­ing að afplánun lok­inni. Starfs­hóp­ur­inn á að skila skýrslu með nið­ur­stöðum eigi síðar en 1. maí á næsta ári.

Sam­kvæmt grein­ar­gerð þings­á­lykt­un­ar­til­lög­unnar er mark­mið betr­unar að auka færni og lífs­gæði fanga og sporna við frek­ari brota­starf­semi og end­ur­komu í fang­elsi. Í grein­ar­gerð­inni kemur fram að heild­stæð betr­un­ar­stefna er ekki til staðar á Íslandi og óljóst að hvaða marki lögin stuðla að betr­un, enda er aðgengi að námi og heil­brigð­is­þjón­ustu mis­mun­andi á milli fang­elsa og með­ferð­ar­á­ætlun ein­ungis aðgengi­leg þeim föngum sem Fang­els­is­mála­stofnun telur nauð­syn­legt að hljóti með­ferð. Sam­kvæmt upp­lýs­ingum Fang­els­is­mála­stofn­unar er end­ur­komu­tíðni fanga um 24 pró­sent sem er t.d. mun hærra en í Nor­egi.

Nauð­syn­legt að bæta með­ferð í fang­elsum

Meðal þess sem lagt er til að starfs­hóp­ur­inn skoði er hvernig má bæta sál­fræði­leg og félags­leg með­ferð í fang­elsum, einnig skal auka aðgengi að réttri með­ferð við fíkni­vanda­málum og auka mögu­leika fanga til mennt­unar og atvinnu. Sam­kvæmt grein­ar­gerð­inni hefur emb­ætti umboðs­manns Alþingis ítrekað vakið athygli á nauð­syn þess að bætt verði úr geð­heil­brigð­is­þjón­ustu við fanga og bent á að vistun fanga með alvar­legar geð­rask­anir í af­plán­un­ar­fang­elsum­ kunni að telj­ast brjóta gegn mann­rétt­inda­á­kvæðum stjórn­ar­skrár­innar og mann­rétt­inda­sátt­mál­u­m. 

Í grein­ar­gerð­inni er auk þess er lagt mikil áherslu á að auka stuðn­ing að lok­inni afplán­un. Í grein­ar­gerð­inni segir að þegar líður að lokum afplán­unar þarf að tryggja öllum föngum ráð­gjöf og stuðn­ing við hús­næð­is­leit og atvinnu­leit og veita þeim aðgang að stuðn­ings­neti til að aðlag­ast sam­fé­lag­inu og koma undir sig fótum á ný. Slíkt stuðn­ings­net og ráð­gjöf er til þess fallin að skila miklum árangri og auka öryggi og hag­sæld sam­fé­lags­ins alls.

Að lokum er tekið fram að ef tak­ist ekki að bæta úr þessum málum er ekki ein­ungis hætta á að end­ur­komu­tíðni standi í stað heldur aukast lík­urnar á að þeir fangar sem ekki snúa aftur í fang­elsi hljóti var­an­legan skaða af vist­inni, og jafn­vel örorku, með til­heyr­andi álagi fyrir heil­brigð­is­kerfið og almanna­trygg­inga­kerf­ið.

Tillagan um breytingu á skilyrðum fyrir stjórn FME kemur frá fjármálaráðuneytinu
Starfshópur fjallaði um hæfisskilyrði þeirra sem geta tekið sæti í stjórn Fjármálaeftirlitsins.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Trump styður Sádi-Arabíu og olían hríðfellur
Eftir að Donald Trump lýsti yfir stuðningi við Sádí-Arabíu vegna morðsins á Jamal Khashoggi hrundi verðið á hráolíu.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Raunverð fasteigna hækkað um 1,3 prósent undanfarið ár
Að teknu tilliti til verðbólgu hefur fasteignaverð lítið sem ekkert hækkað í eitt ár.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Til lítils að fjölga leikskólarýmum ef leikskólarnir standa ómannaðir
Sjálfstæðismenn telja áætlanir meirihlutans í borginni ekki ganga upp.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Baldur Blöndal
Gleymdur tími
Kjarninn 20. nóvember 2018
Bláa lónið
Grímur kaupir hlut Horns II í Bláa lóninu
Breyting hefur orðið á eignarhaldi í Bláa Lóninu en samningur hefur verið gerður um kaup Kólfs ehf., eignarhaldsfélags í meirihlutaeigu Gríms Sæmundsen, á hlut Horns II í Hvatningu hf. en Hvatning heldur á um 40% hlut í Bláa Lóninu hf..
Kjarninn 20. nóvember 2018
Heimavellir voru skráðir á markað fyrr á þessu ári.
Heimavellir ákveða að selja fleiri fasteignir
Í skráningarlýsingu Heimavalla frá því í vor kom fram að félagið ætlaði að selja fasteignir fyrir tíu milljarða fyrir árslok 2020. Nú hefur það ákveðið að selja eignir fyrir 17 milljarða á tímabilinu.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Vandræði á Facebook
Gengið hefur brösulega fyrir notendur samfélagsmiðilsins Facebook að skoða efni á síðunni síðan í hádeginu í dag.
Kjarninn 20. nóvember 2018
Meira úr sama flokkiInnlent