Fjórðu hverri konu á Íslandi hefur verið nauðgað eða það reynt

Fyrstu niðurstöður í rannsóknarverkefninu Áfallasaga kvenna sýna að fjórðungur kvenna hefur orðið fyrir nauðgun eða nauðgunartilraun á lífsleiðinni og sama hlutfall hefur verið beitt líkamlegu ofbeldi.

Ónafngreind kona
Auglýsing

Fjórð­ungur kvenna hefur orðið fyrir nauðgun eða nauðg­un­ar­til­raun á lífs­leið­inni og sama hlut­fall hefur verið beitt lík­am­legu ofbeldi. Þetta sýna fyrstu nið­ur­stöður í rann­sókn­ar­verk­efn­inu Áfalla­saga kvenna en Háskóli Íslands sendi til­kynn­ingu varð­andi verk­efnið í morg­un.

Þær leiða enn fremur í ljós að ríf­lega 40 pró­sent þátt­tak­enda í rann­sókn­inni eiga sögu um fram­hjá­hald eða höfnun af hendi maka og svipað hlut­fall hefur orðið fyrir and­legu ofbeldi eða ein­elti í barn­æsku eða á full­orð­ins­ár­um. Einn af hverjum sex þátt­tak­endum í rann­sókn­inni á að baki lífs­hættu­leg veik­indi eða meiðsl og um það bil þriðj­ungur erf­iða fæð­ing­ar­reynslu.

Nið­ur­stöð­urnar eru þær fyrstu sem gerðar hafa verið opin­berar úr rann­sókn­inni.

Auglýsing

Vís­inda­menn við Háskóla Íslands hófu á vor­mán­uðum 2018 afar metn­að­ar­fullt rann­sókn­ar­verk­efni undir yfir­skrift­inni Áfalla­saga kvenna. Rann­sóknin miðar að því að skapa þekk­ingu um umfang, áhættu­þætti og heilsu­fars­legar afleið­ingar áfalla og ofbeldis sem konur verða fyrir en sam­fé­lags­leg umræða síð­asta árs sýnir að mik­il­vægt er að varpa ljósi á áhrif þess­ara þátta á heilsu­far kvenna hér á landi.

Öllum konum á Íslandi, 18 ára og eldri, býðst að taka þátt í rann­sókn­inni með því að svara raf­rænum spurn­inga­lista um áfalla­sögu sína og heilsu­far á vefnum afalla­saga.­is. Við­tökur hafa verið góðar en á vor­mán­uðum fengu um 50 þús­und konur boð um þátt­töku og um 23 þús­und þeirra hafa þegar svarað spurn­inga­lista sem finna má á vef rann­sókn­ar­inn­ar.

Hlut­fallið hærra en mælst hefur í fyrri rann­sóknum

For­sprakkar rann­sókn­ar­inn­ar, Unnur Valdi­mars­dóttir og Arna Hauks­dótt­ir, pró­fess­orar við Lækna­deild Háskóla Íslands, eru ánægðar með við­tökur rann­sókn­ar­innar og telja nokkrar mögu­legar skýr­ingar vera á þessu háa hlut­falli svar­enda með áfalla­sög­u. 

Unnur segir að hlut­fallið sé ívið hærra en mælst hefur í fyrri rann­sóknum hér á landi. Svörun sé nokkuð jöfn yfir ald­urs­hópa, búsetu og mennt­un­ar­stig og end­ur­spegli rann­sókn­ar­hóp­ur­inn því kven­þjóð­ina nokkuð vel. 

„Það er hugs­an­legt að konur með áfalla­sögu kjósi frekar að taka þátt í rann­sókn­inni en hins vegar verður að hafa í huga að í kjöl­far auk­innar opinnar sam­fé­lags­um­ræðu um kyn­bundið ofbeldi, sem birt­ist okkur m.a. í #metoo bylt­ing­unni, verður ákveðið end­ur­mat meðal kvenna á upp­lif­unum sín­um. Það er því einnig hugs­an­legt að þetta háa hlut­fall end­ur­spegli raun­veru­lega tíðni þess­ara áfalla meðal kvenna á Íslandi. Frek­ari gagna­söfnun frá fleiri konum og gagna­grein­ing á kom­andi mán­uðum mun leiða það í ljós,“ segir hún.

Góð þátt­taka kvenna í rann­sókn­inni skiptir sköpum

Í nóv­em­ber munu um 60 þús­und konur um allt land fá boð um þátt­töku í rann­sókn­inni en vonir rann­sak­enda standa til að fá alls um 40 til 50.000 konur til þátt­töku. Rann­sókn­ar­verk­efnið er fjár­magnað af Evr­ópska rann­sókn­ar­ráð­inu og Rannís og er ein stærsta vís­inda­rann­sókn sem unnin hefur verið á þessu sviði á heims­vís­u. 

Arna segir að góð þátt­taka kvenna í rann­sókn­inni skipti sköpum fyrir vís­inda­legt gildi hennar og svör hverrar ein­ustu konu skiptir máli, óháð því hvort hún eigi mikla, litla eða enga sögu um áföll. „Það er afar mik­il­vægt að skapa örugga vís­inda­lega þekk­ingu á þess­ari skugga­hlið kven­legrar til­veru,“ segir hún.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Haukur Arnþórsson
Hvaða erindi á Sósíalistaflokkurinn?
Kjarninn 9. mars 2021
Fjölgun íbúða hefur ekki haldist í við fjölgun fullorðinna hér á landi síðustu árin.
Færri íbúðir á hvern fullorðinn einstakling
Íbúðum á hvern fullorðinn einstakling hefur fækkað stöðugt á síðustu 14 árum. Nú eru þær 8 prósent færri en þær voru árið 2007.
Kjarninn 9. mars 2021
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Ekki talin þörf á að skima tónleikagesti aftur síðar í vikunni
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir segir að það sé ekki alveg öruggt, en þó mjög líklegt, að ef einhver tónleikagestur hafi smitast í Hörpu á föstudag myndi smitið finnast í skimun í dag. Ekki er talin þörf á tvöfaldri skimun hópsins.
Kjarninn 8. mars 2021
Færeyska Kringvarpið birtir annað kvöld heimildaþátt sem ber nafnið Teir ómettiligu og fjallar m.a. um hvernig rannsókn á meintum brotum Samherjasamstæðunnar í Namibíu teygir sig til Færeyja.
Íslenskir rannsakendur hafa aflað upplýsinga um þrjú félög tengd Samherja í Færeyjum
Færeyski skatturinn staðfestir við Kringvarpið að íslenskir rannsóknaraðilar hafi óskað eftir liðsinni vegna rannsóknar á Samherjaskjölunum. Félögin sem íslensk yfirvöld spurðust fyrir um eru öll í slitameðferð.
Kjarninn 8. mars 2021
Ólafur Arnalds
Ljósglæta í þokumóðu sauðfjárstyrkja
Kjarninn 8. mars 2021
Taka þurfi af vafa um nýtingarrétt á náttúruauðlindum í stjórnarskrárfrumvarpi
Að mati ASÍ þarf að gera breytingar á frumvarpi um stjórnarskrárbreytingar til þess að taka af allan vafa um nýtingarrétt auðlinda náttúru Íslands. Sambandið sér hvorki ástæðu til að stytta kjörtímabil forseta né takmarka embættistíma.
Kjarninn 8. mars 2021
Tvær milljónir barna í Englandi sneru aftur í skólann í morgun.
Börn í Englandi aftur í skólann en hluti ítalskra barna sendur heim
Faraldurinn sendir ýmist kaldar eða hlýjar kveðjur um Evrópu nú í upphafi nýrrar viku. Í sumum löndum er verið að aflétta takmörkunum en í öðrum er enn verið að herða.
Kjarninn 8. mars 2021
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Skiptir máli hvernig fæðingarorlofi er háttað?
Kjarninn 8. mars 2021
Meira úr sama flokkiInnlent