Verður kosningaaldur lækkaður í þetta sinn?

Frumvarp um lækkun kosn­inga­ald­urs fyrir sveitar­stjórn­ar­kosn­ingar í 16 ár hefur verið lagt fram á Alþingi í annað sinn.

7DM_9724_raw_1790.JPG
Auglýsing

Frum­varp til laga um lækkun kosn­­inga­ald­­urs fyrir sveita­r­stjórn­­­ar­­kosn­­ingar í 16 ár hefur verið lagt fram í annað sinn. Andrés Ingi Jóns­­son þing­­maður Vinstri grænna er fyrsti flutn­ings­­maður frum­varps­ins en nú er það lagt fram af full­trúum allra flokka nema Mið­flokks og Flokki fólks­ins.

Í mars síð­ast­liðnum náð­ist ekki að greiða atkvæði um frum­varp um lækkun kosn­inga­ald­urs á þingi vegna mál­þófs og urðu því ekki breyt­ingar á lögum fyrir síð­ustu sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar sem haldnar voru í lok maí á þessu ári.

Andrés Ingi segir í sam­tali við Kjarn­ann að nú hafi þingið heilan þing­vetur til að ná þessu í gegn og því sé tíma­pressan minni en síð­ast.

Auglýsing

Ýmis skyld þing­mál hafa áður verið lögð fram á þingi. Þau hafa miðað að því að lækka kosn­inga­aldur almennt, þ.e. bæði í alþing­is­kosn­ingum og sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­um, úr 18 árum í 16 ár. Hér er hins vegar lagt til að stíga skrefið til hálfs með því að leggja ein­ungis til breyt­ingar á kosn­inga­aldri í kosn­ingum til sveit­ar­stjórna sem krefst aðeins ein­faldrar laga­breyt­ing­ar.

9.000 þús­und manns fá tæki­færi til að kjósa

Við umfjöllun frum­varps­ins síð­asta vetur komu fram þau sjón­ar­mið að of skammur tími væri til stefnu til að und­ir­búa breyt­ing­una fyrir sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar það sama vor og var þriðju umræðu því ekki lok­ið. Málið er nú end­ur­flutt með breyt­ingum sem þá voru sam­þykktar við aðra umræðu, segir í grein­ar­gerð með frum­varp­inu.

Í henni kemur jafn­framt fram að frum­varpið sé lagt fram til að styðja við lýð­ræð­is­þátt­töku ungs fólks og auka tæki­færi þess til að hafa áhrif á sam­fé­lagið sem virkir og ábyrgir þátt­tak­end­ur. Verði frum­varpið að lögum munu ald­urs­mörk kosn­ing­ar­réttar í sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingum mið­ast við 16 ára aldur í stað 18 ára eins og nú er. Muni þá um 9.000 manns fá tæki­færi til að hafa á kjör­degi áhrif á mik­il­vægar ákvarð­anir sem varða líf og umhverfi þeirra sem ekki njóta þess­ara grund­vall­ar­rétt­inda lýð­ræð­is­ins að óbreyttum lög­um.

„Dræm og dvín­andi þátt­taka ungs fólks í kosn­ingum til lög­gjaf­ar­þinga og sveit­ar­stjórna er víða stað­reynd og veldur áhyggjum af fram­tíð lýð­ræð­is. Þykja líkur til þess að fólk geti orðið afhuga stjórn­mála­þátt­töku og snú­ist af braut lýð­ræð­is­legrar stefnu­mót­unar og ákvarð­ana­töku, þar sem málum er ráðið til lykta með umræðu og síðan kosn­ing­um, ef ekki gefst kostur á þátt­töku jafn­skjótt og vit­und ein­stak­lings­ins um áhrifa­mátt sinn og ábyrgð á eigin vel­ferð og sam­fé­lags­ins hefur vakn­að. Að sjálf­sögðu eiga hér einnig við hin almennu sjón­ar­mið um lýð­ræð­is­lega fram­kvæmd, þ.e. að mikil og víð­tæk þátt­taka í kosn­ingum gefi traustasta vit­neskju um vilja borg­ar­anna og því mik­il­vægt að sem allra flestir njóti atkvæð­is­rétt­ar,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Kosn­inga­aldri síð­ast breytt árið 1984

Kosn­inga­aldri var síð­ast breytt á Íslandi árið 1984 þegar hann lækk­aði úr 20 árum í 18 ár. Það gerð­ist í sam­vinnu allra flokka á þingi, enda í takt við þróun sem fór af stað nokkru fyrr í mörgum nágranna­löndum Íslands. Fyrsta ríkið til að taka upp 18 ára kosn­inga­aldur var Tékkóslóvakía árið 1946 en árið 1970 urðu Bret­land og Þýska­land fyrstu ríkin í Vest­ur­-­Evr­ópu til að lækka kosn­inga­ald­ur­inn í 18 ár.

Í grein­ar­gerð­inni kemur fram að nið­ur­stöður íslensku kosn­inga­rann­sókn­ar­innar hafi gefið sterkar vís­bend­ingar um minnk­andi kosn­inga­þátt­töku ungs fólks frá því að rann­sóknin hófst árið 1983.

Hag­stofa Íslands hefur kallað eftir upp­lýs­ingum frá kjör­stjórnum um kjör­sókn eftir fæð­ing­ar­ári við almennar kosn­ingar og þjóð­ar­at­kvæða­greiðslur frá og með árinu 2014. Þar með hefur verið hægt að greina nákvæm­lega þá stöðu sem íslenska kosn­inga­rann­sóknin hafði áður aðeins gefið til kynna. Nið­ur­stöður Hag­stofu Íslands eftir þær kosn­ingar sem fram hafa farið und­an­farin ár, þ.e. sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar 2014 og 2018, for­seta­kjör 2016 og alþing­is­kosn­ingar 2016 og 2017, stað­festa það sem kosn­inga­rann­sóknin hafði dregið fram, þ.e. að kosn­inga­þátt­taka ungs fólks er minni en meðal eldri kjós­enda. Þetta var sér­stak­lega skýrt í sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingum þar sem kosn­inga­þátt­taka fólks undir þrí­tugu var undir 50 pró­sent þótt með­al­kjör­sókn hafi verið 67 pró­sent.

Verður að grípa til marg­þættra aðgerða

Í grein­ar­gerð­inni segir að til að bregð­ast við dræmri kosn­inga­þátt­töku meðal ungs fólks sé nauð­syn­legt að grípa til marg­þættra aðgerða. Eitt dæmi þar um sé verk­efnið „Kosn­inga­vakn­ing­in: #ÉGKÝ­S“, sem Lands­sam­band ung­menna­fé­laga og Sam­band íslenskra fram­halds­skóla­nema halda utan um. Átakið miðar að því að efla lýð­ræðis­vit­und og hvetja ungt fólk til að taka upp­lýsta ákvörðun um ráð­stöfun atkvæðis síns.

Fyrir síð­ustu alþing­is­kosn­ingar var þetta meðal ann­ars gert með því að halda fundi ungs fólks um allt land með fram­bjóð­endum og skipu­leggja skugga­kosn­ingar í fram­halds­skól­um. Vel tókst til við átakið fyrir kosn­ing­arnar haustið 2016 en í skýrslu sem kynnt var í sept­em­ber 2017 kemur fram að þeir nem­endur sem tóku þátt í skugga­kosn­ingum voru lík­legri til að kjósa í alþing­is­kosn­ingum en þeir sem ekki tóku þátt í skugga­kosn­ing­um.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Björn H. Halldórsson
Hafnar „ávirðingum“ í skýrslu innri endurskoðanda Reykjavíkurborgar
Framkvæmdastjóri SORPU segir að á þeim 12 ára tíma sem hann hefur gegnt stöðu framkvæmdastjóra hafi aldrei verið gerðar athugasemdir við störf hans.
Kjarninn 22. janúar 2020
Bankakerfið dregst saman
Eignir innlánsstofnanna á Íslandi hafa verið að dragast saman að undanförnu.
Kjarninn 22. janúar 2020
Gas- og jarðgerðarstöðin sem á að rísa í Gufunesi.
Framkvæmdastjóri Sorpu látinn víkja eftir svarta skýrslu innri endurskoðunar
Alvarlegur misbrestur var á upplýsingagjöf framkvæmdastjóra Sorpu til stjórnar fyrirtækisins. Afleiðingin var að framkvæmdakostnaður vegna gas- og jarðgerðarkostnaðar fór langt fram úr áætlunum.
Kjarninn 22. janúar 2020
Gylfi Magnússon
Gylfi Magnússon nýr forseti viðskiptafræðideildar HÍ
Fyrrverandi efnahags- og viðskiptaráðherra hefur verið kjörinn forseti viðskiptafræðideildar Háskóla Íslands næstu tvö árin.
Kjarninn 22. janúar 2020
Halla Gunnarsdóttir
Húsmóðirin og leikskólinn
Kjarninn 22. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Forsætisráðherra leggur fram frumvarp um varnir gegn hagsmunaárekstrum
Hagsmunaverðir verða að skrá sig, fyrrverandi ráðherrar verða að bíða í sex mánuði áður en þeir ráða sig til hagsmunasamtaka eftir að hafa látið af störfum og ráðamenn verða að gefa upp fjárhagslega hagsmuni sína, verði nýtt frumvarp að lögum.
Kjarninn 22. janúar 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Íslenskt fyrirtæki á CES og FBI vill bakdyr að iPhone
Kjarninn 22. janúar 2020
Kallað eftir því að ÁTVR aðgreini tekjur af tóbaki og áfengi
Fyrirspurn liggur fyrir á Alþingi þar sem farið er fram á að ÁTVR sundurliði tekjur af tóbaks- og áfengissölu. ÁTVR hefur ekki viljað gera það hingað til. Í ársreikningi má þó sjá að allt bendir til þess að tóbakssala sé að niðurgreiða áfengissölu.
Kjarninn 22. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent