Verður kosningaaldur lækkaður í þetta sinn?

Frumvarp um lækkun kosn­inga­ald­urs fyrir sveitar­stjórn­ar­kosn­ingar í 16 ár hefur verið lagt fram á Alþingi í annað sinn.

7DM_9724_raw_1790.JPG
Auglýsing

Frum­varp til laga um lækkun kosn­­inga­ald­­urs fyrir sveita­r­stjórn­­­ar­­kosn­­ingar í 16 ár hefur verið lagt fram í annað sinn. Andrés Ingi Jóns­­son þing­­maður Vinstri grænna er fyrsti flutn­ings­­maður frum­varps­ins en nú er það lagt fram af full­trúum allra flokka nema Mið­flokks og Flokki fólks­ins.

Í mars síð­ast­liðnum náð­ist ekki að greiða atkvæði um frum­varp um lækkun kosn­inga­ald­urs á þingi vegna mál­þófs og urðu því ekki breyt­ingar á lögum fyrir síð­ustu sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar sem haldnar voru í lok maí á þessu ári.

Andrés Ingi segir í sam­tali við Kjarn­ann að nú hafi þingið heilan þing­vetur til að ná þessu í gegn og því sé tíma­pressan minni en síð­ast.

Auglýsing

Ýmis skyld þing­mál hafa áður verið lögð fram á þingi. Þau hafa miðað að því að lækka kosn­inga­aldur almennt, þ.e. bæði í alþing­is­kosn­ingum og sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­um, úr 18 árum í 16 ár. Hér er hins vegar lagt til að stíga skrefið til hálfs með því að leggja ein­ungis til breyt­ingar á kosn­inga­aldri í kosn­ingum til sveit­ar­stjórna sem krefst aðeins ein­faldrar laga­breyt­ing­ar.

9.000 þús­und manns fá tæki­færi til að kjósa

Við umfjöllun frum­varps­ins síð­asta vetur komu fram þau sjón­ar­mið að of skammur tími væri til stefnu til að und­ir­búa breyt­ing­una fyrir sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar það sama vor og var þriðju umræðu því ekki lok­ið. Málið er nú end­ur­flutt með breyt­ingum sem þá voru sam­þykktar við aðra umræðu, segir í grein­ar­gerð með frum­varp­inu.

Í henni kemur jafn­framt fram að frum­varpið sé lagt fram til að styðja við lýð­ræð­is­þátt­töku ungs fólks og auka tæki­færi þess til að hafa áhrif á sam­fé­lagið sem virkir og ábyrgir þátt­tak­end­ur. Verði frum­varpið að lögum munu ald­urs­mörk kosn­ing­ar­réttar í sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingum mið­ast við 16 ára aldur í stað 18 ára eins og nú er. Muni þá um 9.000 manns fá tæki­færi til að hafa á kjör­degi áhrif á mik­il­vægar ákvarð­anir sem varða líf og umhverfi þeirra sem ekki njóta þess­ara grund­vall­ar­rétt­inda lýð­ræð­is­ins að óbreyttum lög­um.

„Dræm og dvín­andi þátt­taka ungs fólks í kosn­ingum til lög­gjaf­ar­þinga og sveit­ar­stjórna er víða stað­reynd og veldur áhyggjum af fram­tíð lýð­ræð­is. Þykja líkur til þess að fólk geti orðið afhuga stjórn­mála­þátt­töku og snú­ist af braut lýð­ræð­is­legrar stefnu­mót­unar og ákvarð­ana­töku, þar sem málum er ráðið til lykta með umræðu og síðan kosn­ing­um, ef ekki gefst kostur á þátt­töku jafn­skjótt og vit­und ein­stak­lings­ins um áhrifa­mátt sinn og ábyrgð á eigin vel­ferð og sam­fé­lags­ins hefur vakn­að. Að sjálf­sögðu eiga hér einnig við hin almennu sjón­ar­mið um lýð­ræð­is­lega fram­kvæmd, þ.e. að mikil og víð­tæk þátt­taka í kosn­ingum gefi traustasta vit­neskju um vilja borg­ar­anna og því mik­il­vægt að sem allra flestir njóti atkvæð­is­rétt­ar,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Kosn­inga­aldri síð­ast breytt árið 1984

Kosn­inga­aldri var síð­ast breytt á Íslandi árið 1984 þegar hann lækk­aði úr 20 árum í 18 ár. Það gerð­ist í sam­vinnu allra flokka á þingi, enda í takt við þróun sem fór af stað nokkru fyrr í mörgum nágranna­löndum Íslands. Fyrsta ríkið til að taka upp 18 ára kosn­inga­aldur var Tékkóslóvakía árið 1946 en árið 1970 urðu Bret­land og Þýska­land fyrstu ríkin í Vest­ur­-­Evr­ópu til að lækka kosn­inga­ald­ur­inn í 18 ár.

Í grein­ar­gerð­inni kemur fram að nið­ur­stöður íslensku kosn­inga­rann­sókn­ar­innar hafi gefið sterkar vís­bend­ingar um minnk­andi kosn­inga­þátt­töku ungs fólks frá því að rann­sóknin hófst árið 1983.

Hag­stofa Íslands hefur kallað eftir upp­lýs­ingum frá kjör­stjórnum um kjör­sókn eftir fæð­ing­ar­ári við almennar kosn­ingar og þjóð­ar­at­kvæða­greiðslur frá og með árinu 2014. Þar með hefur verið hægt að greina nákvæm­lega þá stöðu sem íslenska kosn­inga­rann­sóknin hafði áður aðeins gefið til kynna. Nið­ur­stöður Hag­stofu Íslands eftir þær kosn­ingar sem fram hafa farið und­an­farin ár, þ.e. sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar 2014 og 2018, for­seta­kjör 2016 og alþing­is­kosn­ingar 2016 og 2017, stað­festa það sem kosn­inga­rann­sóknin hafði dregið fram, þ.e. að kosn­inga­þátt­taka ungs fólks er minni en meðal eldri kjós­enda. Þetta var sér­stak­lega skýrt í sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingum þar sem kosn­inga­þátt­taka fólks undir þrí­tugu var undir 50 pró­sent þótt með­al­kjör­sókn hafi verið 67 pró­sent.

Verður að grípa til marg­þættra aðgerða

Í grein­ar­gerð­inni segir að til að bregð­ast við dræmri kosn­inga­þátt­töku meðal ungs fólks sé nauð­syn­legt að grípa til marg­þættra aðgerða. Eitt dæmi þar um sé verk­efnið „Kosn­inga­vakn­ing­in: #ÉGKÝ­S“, sem Lands­sam­band ung­menna­fé­laga og Sam­band íslenskra fram­halds­skóla­nema halda utan um. Átakið miðar að því að efla lýð­ræðis­vit­und og hvetja ungt fólk til að taka upp­lýsta ákvörðun um ráð­stöfun atkvæðis síns.

Fyrir síð­ustu alþing­is­kosn­ingar var þetta meðal ann­ars gert með því að halda fundi ungs fólks um allt land með fram­bjóð­endum og skipu­leggja skugga­kosn­ingar í fram­halds­skól­um. Vel tókst til við átakið fyrir kosn­ing­arnar haustið 2016 en í skýrslu sem kynnt var í sept­em­ber 2017 kemur fram að þeir nem­endur sem tóku þátt í skugga­kosn­ingum voru lík­legri til að kjósa í alþing­is­kosn­ingum en þeir sem ekki tóku þátt í skugga­kosn­ing­um.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Færeyingar og fréttin sem ekki mátti segja
Færeyingar eru milli steins og sleggju vegna fyrirhugaðs samnings við kínverska fjarskiptafyrirtækið Huawei um nýtt 5G háhraðanet. Bandaríkjamenn þrýsta á Færeyinga að semja ekki við Huawei og óttast að kínversk stjórnvöld nýti sér Huawei til njósna.
Kjarninn 8. desember 2019
Nýtt merki þjóðkirkjunnar sem var komið fyrir á nýjum húsakynnum Biskupsstofu að Katrínatúni 4 síðastliðinn miðvikudag.
Um 132 þúsund landsmenn standa utan þjóðkirkjunnar
Þeim landsmönnum sem skráðir eru í þjóðkirkjuna hefur fækkað umtalsvert síðastliðinn áratug. Auk þess hefur henni ekki tekist að ná inn þeim tæplega 44 þúsund nýju Íslendingum sem hafa anna hvort fæðst eða flutt hafa til landsins á tímabilinu.
Kjarninn 7. desember 2019
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum afhendir sendiherra Íslands þar í landi yfirlýsingu sína.
Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum gera verulega athugasemd við ummæli Bjarna Benediktssonar um hver ástæðan fyrir Samherjamálinu sé. Þau vilja að Ísland biðji Namibíu afsökunar og að Samherji skili peningum til namibísku þjóðarinnar.
Kjarninn 7. desember 2019
Matthildur Björnsdóttir
Of mikil rómantík í kringum barneignir
Kjarninn 7. desember 2019
Mótmælendur á Möltu í lok nóvember 2019
„Við megum ekki hægja á okkur“
Íslensk kona búsett á Möltu til margra ára segir að ekki megi hægja á mótmælum þar í landi en margir krefjast þess að forsætisráherrann segi af sér nú þegar vegna spillingar.
Kjarninn 7. desember 2019
Þrír flokkar leggja til þrjár leiðir sem brjóta upp tangarhald á sjávarútvegi
Verði nýtt frumvarp að lögum verður tangarhald nokkurra hópa á íslenskum sjávarútvegi brotið upp. Allar útgerðir sem halda á meira en eitt prósent kvóta verða að skrá sig á markað og skilyrði um hvað teljist tengdir aðilar þrengd mjög.
Kjarninn 7. desember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Það hagnast enginn á ógagnsæi nema sá sem hefur eitthvað að fela
Kjarninn 7. desember 2019
Zúistar til rannsóknar hjá héraðssaksóknara
Fjárreiður Zuism, trúfélags sem ríkið telur að sé málamyndafélagsskapur með þann tilgang að komast yfir skattfé, eru til rannsóknar hjá embætti sem rannsakar efnahagsbrot. Félagsmenn eru nú um helmingi færri en þeir voru 2016.
Kjarninn 7. desember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent