Verður kosningaaldur lækkaður í þetta sinn?

Frumvarp um lækkun kosn­inga­ald­urs fyrir sveitar­stjórn­ar­kosn­ingar í 16 ár hefur verið lagt fram á Alþingi í annað sinn.

7DM_9724_raw_1790.JPG
Auglýsing

Frum­varp til laga um lækkun kosn­­inga­ald­­urs fyrir sveita­r­stjórn­­­ar­­kosn­­ingar í 16 ár hefur verið lagt fram í annað sinn. Andrés Ingi Jóns­­son þing­­maður Vinstri grænna er fyrsti flutn­ings­­maður frum­varps­ins en nú er það lagt fram af full­trúum allra flokka nema Mið­flokks og Flokki fólks­ins.

Í mars síð­ast­liðnum náð­ist ekki að greiða atkvæði um frum­varp um lækkun kosn­inga­ald­urs á þingi vegna mál­þófs og urðu því ekki breyt­ingar á lögum fyrir síð­ustu sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar sem haldnar voru í lok maí á þessu ári.

Andrés Ingi segir í sam­tali við Kjarn­ann að nú hafi þingið heilan þing­vetur til að ná þessu í gegn og því sé tíma­pressan minni en síð­ast.

Auglýsing

Ýmis skyld þing­mál hafa áður verið lögð fram á þingi. Þau hafa miðað að því að lækka kosn­inga­aldur almennt, þ.e. bæði í alþing­is­kosn­ingum og sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­um, úr 18 árum í 16 ár. Hér er hins vegar lagt til að stíga skrefið til hálfs með því að leggja ein­ungis til breyt­ingar á kosn­inga­aldri í kosn­ingum til sveit­ar­stjórna sem krefst aðeins ein­faldrar laga­breyt­ing­ar.

9.000 þús­und manns fá tæki­færi til að kjósa

Við umfjöllun frum­varps­ins síð­asta vetur komu fram þau sjón­ar­mið að of skammur tími væri til stefnu til að und­ir­búa breyt­ing­una fyrir sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar það sama vor og var þriðju umræðu því ekki lok­ið. Málið er nú end­ur­flutt með breyt­ingum sem þá voru sam­þykktar við aðra umræðu, segir í grein­ar­gerð með frum­varp­inu.

Í henni kemur jafn­framt fram að frum­varpið sé lagt fram til að styðja við lýð­ræð­is­þátt­töku ungs fólks og auka tæki­færi þess til að hafa áhrif á sam­fé­lagið sem virkir og ábyrgir þátt­tak­end­ur. Verði frum­varpið að lögum munu ald­urs­mörk kosn­ing­ar­réttar í sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingum mið­ast við 16 ára aldur í stað 18 ára eins og nú er. Muni þá um 9.000 manns fá tæki­færi til að hafa á kjör­degi áhrif á mik­il­vægar ákvarð­anir sem varða líf og umhverfi þeirra sem ekki njóta þess­ara grund­vall­ar­rétt­inda lýð­ræð­is­ins að óbreyttum lög­um.

„Dræm og dvín­andi þátt­taka ungs fólks í kosn­ingum til lög­gjaf­ar­þinga og sveit­ar­stjórna er víða stað­reynd og veldur áhyggjum af fram­tíð lýð­ræð­is. Þykja líkur til þess að fólk geti orðið afhuga stjórn­mála­þátt­töku og snú­ist af braut lýð­ræð­is­legrar stefnu­mót­unar og ákvarð­ana­töku, þar sem málum er ráðið til lykta með umræðu og síðan kosn­ing­um, ef ekki gefst kostur á þátt­töku jafn­skjótt og vit­und ein­stak­lings­ins um áhrifa­mátt sinn og ábyrgð á eigin vel­ferð og sam­fé­lags­ins hefur vakn­að. Að sjálf­sögðu eiga hér einnig við hin almennu sjón­ar­mið um lýð­ræð­is­lega fram­kvæmd, þ.e. að mikil og víð­tæk þátt­taka í kosn­ingum gefi traustasta vit­neskju um vilja borg­ar­anna og því mik­il­vægt að sem allra flestir njóti atkvæð­is­rétt­ar,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Kosn­inga­aldri síð­ast breytt árið 1984

Kosn­inga­aldri var síð­ast breytt á Íslandi árið 1984 þegar hann lækk­aði úr 20 árum í 18 ár. Það gerð­ist í sam­vinnu allra flokka á þingi, enda í takt við þróun sem fór af stað nokkru fyrr í mörgum nágranna­löndum Íslands. Fyrsta ríkið til að taka upp 18 ára kosn­inga­aldur var Tékkóslóvakía árið 1946 en árið 1970 urðu Bret­land og Þýska­land fyrstu ríkin í Vest­ur­-­Evr­ópu til að lækka kosn­inga­ald­ur­inn í 18 ár.

Í grein­ar­gerð­inni kemur fram að nið­ur­stöður íslensku kosn­inga­rann­sókn­ar­innar hafi gefið sterkar vís­bend­ingar um minnk­andi kosn­inga­þátt­töku ungs fólks frá því að rann­sóknin hófst árið 1983.

Hag­stofa Íslands hefur kallað eftir upp­lýs­ingum frá kjör­stjórnum um kjör­sókn eftir fæð­ing­ar­ári við almennar kosn­ingar og þjóð­ar­at­kvæða­greiðslur frá og með árinu 2014. Þar með hefur verið hægt að greina nákvæm­lega þá stöðu sem íslenska kosn­inga­rann­sóknin hafði áður aðeins gefið til kynna. Nið­ur­stöður Hag­stofu Íslands eftir þær kosn­ingar sem fram hafa farið und­an­farin ár, þ.e. sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingar 2014 og 2018, for­seta­kjör 2016 og alþing­is­kosn­ingar 2016 og 2017, stað­festa það sem kosn­inga­rann­sóknin hafði dregið fram, þ.e. að kosn­inga­þátt­taka ungs fólks er minni en meðal eldri kjós­enda. Þetta var sér­stak­lega skýrt í sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ingum þar sem kosn­inga­þátt­taka fólks undir þrí­tugu var undir 50 pró­sent þótt með­al­kjör­sókn hafi verið 67 pró­sent.

Verður að grípa til marg­þættra aðgerða

Í grein­ar­gerð­inni segir að til að bregð­ast við dræmri kosn­inga­þátt­töku meðal ungs fólks sé nauð­syn­legt að grípa til marg­þættra aðgerða. Eitt dæmi þar um sé verk­efnið „Kosn­inga­vakn­ing­in: #ÉGKÝ­S“, sem Lands­sam­band ung­menna­fé­laga og Sam­band íslenskra fram­halds­skóla­nema halda utan um. Átakið miðar að því að efla lýð­ræðis­vit­und og hvetja ungt fólk til að taka upp­lýsta ákvörðun um ráð­stöfun atkvæðis síns.

Fyrir síð­ustu alþing­is­kosn­ingar var þetta meðal ann­ars gert með því að halda fundi ungs fólks um allt land með fram­bjóð­endum og skipu­leggja skugga­kosn­ingar í fram­halds­skól­um. Vel tókst til við átakið fyrir kosn­ing­arnar haustið 2016 en í skýrslu sem kynnt var í sept­em­ber 2017 kemur fram að þeir nem­endur sem tóku þátt í skugga­kosn­ingum voru lík­legri til að kjósa í alþing­is­kosn­ingum en þeir sem ekki tóku þátt í skugga­kosn­ing­um.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Yfir 4.000 manns hafa látist í Svíþjóð vegna COVID-19. Flest hafa smitin verið í höfuðborginni Stokkhólmi.
Skilja Svíþjóð út undan
Landamæri Danmerkur og Noregs að Svíþjóð verða ekki opnuð um miðjan júní. Þau verða hins vegar opnuð gagnvart Íslandi. Utanríkisráðherra Svíþjóðar segir ákvörðunina pólitíska – ekki vísindalega.
Kjarninn 29. maí 2020
Kolbeinn Óttarsson Proppé var framsögumaður frumvarpsins í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd.
Upplýsingalögum verður ekki breytt í takt við vilja Samtaka atvinnulífsins
Umfjöllun um frumvarp forsætisráðherra um breytingar á upplýsingalögum, þar sem átti að gera það skylt að leita upplýsinga hjá þriðja aðila, hefur verið hætt af stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd. Það mun því að óbreyttu ekki verða að lögum.
Kjarninn 29. maí 2020
Starfsfólk Icelandair taki á sig 10 prósent launaskerðingu
Icelandair hefur óskað eftir því að starfsfólk fyrirtækisins taki á sig 10 prósent launaskerðingu eða 10 prósent skert starfshlutfall í júní og júlí. Laun forstjóra og stjórnar munu skerðast sem og laun framkvæmdastjóra.
Kjarninn 29. maí 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 36. þáttur: Á flótta og í felum
Kjarninn 29. maí 2020
Um 500 skólar í Suður-Kóreu hafa frestað því að hefja starfsemi á ný vegna fjölgun smita undanfarna daga.
Suður-Kórea stígur skref til baka
Fjölgun nýrra smita í Suður-Kóreu síðustu daga þykir sýna þá hættu sem getur skapast þegar takmörkunum á samkomum fólks er aflétt. Yfirvöld hafa aftur gripið til aðgerða til að hefta útbreiðslu veirunnar.
Kjarninn 29. maí 2020
Védís Hervör Árnadóttir, Ásdís Kristjánsdóttir og Anna Hrefna Ingimundardóttir.
Ásdís Kristjánsdóttir ráðin aðstoðarframkvæmdastjóri SA
Þrjár konur hafa tekið við nýjum stöðum innan Samtaka atvinnulífsins.
Kjarninn 29. maí 2020
Ólafur Marteinsson
Ólafur Marteinsson nýr formaður SFS
Mjótt var á munum í kosningum til formanns stjórnar Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi.
Kjarninn 29. maí 2020
Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra segir að von sé á góðum tíðindum frá Noregi líka.
Danmörk opnuð fyrir Íslendingum 15. júní og von á góðum fréttum frá Noregi
Danmörk opnar landamæri sín fyrir Íslendingum, Norðmönnum og Þjóðverjum 15. júní. Fyrst um sinn verður ferðamönnum þó bannað að gista í Kaupmannahöfn og þeir beðnir um að sýna fram á að þeir hafi sex nátta dvöl bókaða í landinu.
Kjarninn 29. maí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent