May telur allur líkur á að ríkisstjórn hennar standi af sér vantrauststillöguna

Í kvöld munu bresk­ir þing­menn greiða at­kvæði um van­traust á rík­is­stjórn Th­eresu May, for­sæt­is­ráðherra Bret­lands, aðeins sól­ar­hring eft­ir að þingið hafnaði Brex­it-samn­ingi stjórn­ar­inn­ar og Evr­ópu­sam­bands­ins.

Theresa May, forsætisráðaherra Bretlands
Auglýsing

Breska þingið kol­felld­i Brex­it- samn­ing Ther­esu May for­sæt­is­ráð­herra Bret­lands, í gær­kvöldi. Samn­ing­ur­inn var fellur með 230 atkvæð­um, 432 þing­menn greiddu gegn samn­ingnum en 202 þing­menn með. For­sæt­is­ráð­herra Bret­lands hefur ekki beðið stærri ósigur í breska þing­inu í heila öld. Jer­emy Cor­byn, leið­togi Verka­manna­flokks­ins, lagði fram til­lögu um van­traust á rík­is­stjórn­ May í kjöl­far nið­ur­stöð­unn­ar. Kosið verður um van­traust­s­til­lög­una ­klukkan sjö að stað­ar­tíma í kvöld.

Útgöngu­dag­ur­inn nálgast 

Nú ríkir ekki ein­ungis óvissa um stjórn­ar­tíð Ther­esu May heldur einnig um útgöngu Bret­lands. Bretar ganga að óbreyttu úr Evr­ópu­sam­band­inu 29. mars næst­kom­andi, hvort sem búið verður að ganga frá samn­ingi um útgöng­una eða ekki. Sam­kvæmt breskum fjöl­miðlum er þó mögu­leiki að útgöng­unni verði frestað fyrst að eng­inn ­samn­ingur liggur fyrir og afar fáir innan breska þings­ins og Evr­ópu­sam­bands­ins vilji samn­ings­lausa ­út­göngu.

„At­kvæða­greiðsla kvölds­ins segir okkur ekk­ert um hvað þingið vill. Ekk­ert um hvernig þingið eða hvort þingið ætlar að virða þá ákvörðun sem breska þjóðin tók í þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni sem þingið boð­að­i,“ sagð­i Ma­y eftir atkvæða­greiðsl­una í gær­kvöldi.

Auglýsing

Samn­ing­ur­inn hefur mætt mik­illi and­stöðu 

­Upp­­haf­­lega átti Ther­es­a Ma­y að leggja samn­ing­inn fyrir breska þingið í des­em­ber en þeg­ar Ma­y var ljóst að þingið myndi fella ­samn­ing­inn þá frestaði hún atkvæða­greiðsl­unni. Samn­ing­­ur­inn hefur mætt mik­illi and­­stöðu í breska þing­inu, bæði í röðum minn­i­hluta og meiri­hluta. Þá hafa ráð­herrar í rík­­is­­stjórn­­inni sagt af sér vegna óánægju með fram­­göngu mála. Þing­­menn Íhalds­­­flokks­ins hafa söm­u­­leiðis gert til­­raun til þess að steypa Ther­esu Ma­y úr leið­­toga­­sæti flokks­ins með atkvæða­greiðslu um van­­traust.

Ein aðal hindr­­unin í samn­ingnum er hvernig landa­­mærum Írlands, sem er í Evr­ópu­sam­band­inu, við Norð­­ur- Írland, sem er hluti af Bret­landi, verði háttað efir útgöng­una. Bæði Bretar og Evr­­­ópu­­­sam­­­bandið vilja forð­­­ast í lengstu lög að koma upp sjá­an­­­legu landamæra­eft­ir­liti þar. En sam­­kvæmt ­samn­ingn­um mun­u Norð­ur­-Ír­ar þurfa að halda í stærri hluta af reglu­verki innri mark­aðar og tolla­­­banda­lags ESB en önnur svæði Bret­lands til þess að koma í veg fyrir sýn­i­­­lega landamæra­­­gæslu á milli Norð­­­ur­-Ír­lands og Írlands. 

May hélt ræðu í breska þingin áður en atkvæða­greiðslan fór fram og sagði að lík­legra væri að ekk­ert yrði af úrgöngu Breta úr Evr­­ópu­­sam­­band­inu en að þeir myndu ganga úr sam­­band­inu án samn­ings. Þá sagði hún það verða til þess að þjóðin myndi missa allt traust á stjórn­­­mála­­mönnum og stjórn­­­mál­­um. „Samn­ing­­ur­inn er ekki full­kom­inn, hann er vissu­­lega mála­mið­l­un,“ sagði hún. „En þegar sög­u­bæk­­urnar verða skrif­aðar mun fólk líta á ákvörðun þings­ins og spyrja hvort að við fram­­fylgdum nið­­ur­­stöðu þjóð­­ar­at­­kvæða­greiðsl­unnar eða hvort við brugð­umst bresku þjóð­inn­i,“ sagð­i May.

Telja að rík­is­stjórn May muni standa af sér van­traust

Stóru orðin dugðu þó ekki til og samn­ingnum var hafnað af breska þing­inu í gær­­kvöldi og því þarf rík­i­s­tjórn May að berj­ast fyrir lífi sínu í kvöld. Að sögn breskra fjöl­miðla er þó ekki búist við að van­­traust­s­til­lagan nái fram að ganga því sumir þeirra sem greitt hafi atkvæði gegn Brex­it-­­samn­ingnum hafi gefið til kynna að þeir ætli að styðja stjórn­­ina áfram. Lýð­ræð­is­­legi sam­­bands­­flokk­­ur­inn á Norð­­ur­-Ír­land­i, DUP,  hefur meðal ann­ars lýst því yfir að hann ætli að styðja Ther­esu May, þó flokk­­ur­inn hafi greitt atkvæði gegn samn­ingnum í gær­­kvöld. 

Jeremy Corbyn, formaður breska Verkalýðsflokksins.

Spurn­ingin er hins vegar hvort þessi rúmi þriðj­ungur flokks­manna Ma­y ­sem felldi samn­ing­inn í gær­kvöldi muni standa vörð um leið­toga sinn. Sam­kvæmt frétt BBC má skipta þeim Íhalds­mönnum sem höfn­uðu samn­ingnum í tvær fylk­ing­ar. Öðrum hlut­anum þykir samn­ing­ur­inn fela í sér of náið sam­band við Evr­ópu­sam­bandið en hinn hlut­inn eru þeir þing­menn sem eru hlynntir Evr­ópu­sam­band­inu. Talið er að þing­menn Íhalds­flokks­ins gætu stutt rík­is­stjórn­in­stjórn­ina af ótta við að Verka­manna­flokk­ur­inn næði völdum í nýrri minni­hluta- eða sam­steypu­stjórn eða þá eftir nýjar kosn­ing­ar. Í nýrri könnun sem birt var í fyrra­dag mælist Verka­manna­flokk­ur­inn með meira fylgi en Íhalds­flokk­ur­inn.

May þarf stuðn­ing 320 þing­manna til að standa af sér van­traustið en sam­kvæmt heim­ild­um BBC er talið að fylk­ing harðra Brex­it-­sinna  einnig styðja stjórn­ina. Saman hafa Íhalds­flokk­ur­inn og DUP 327 sæti þannig að lítið má út af bregða.

Hvað ger­ist næst?

Ef spá breskra fjöl­miðla geng­ur ekki eft­ir og van­­traust­stil­lag­an verður sam­þykkt ligg­ur ljóst fyr­ir að breska rík­­is­­stjórn­­in er fall­in. Þá hafa flokk­ar á þing­inu tvær vik­ur til að mynda rík­­is­­stjórn. Ef það tekst ekki verður boðað til kosn­­inga, en að minnsta kosti þurfa 25 dagar að líða frá því að boðað er til kosn­inga og þar til þær fara fram.

Í ræðu May í breska þing­inu í dag sagð­ist að hún væri full­viss um að hún muni standa til­lög­una af sér. Hún sagði jafn­framt að ef svo færi þá muni hún snúa aftur á þingið í næstu viku með aðgerða­á­ætlun um næstu skref í útgöngu Breta úr Evr­ópu­sam­band­in­u. 

Ef Bretar óska eftir að útgöngu­tíma­bilið verði fram­lengt munu aðild­ar­ríki ESB koma saman á sér­stökum fundi þar sem tekin verður afstaða til lengra tíma­bils. Leið­togar Evr­ópu­sam­bands­ins hafa ekki úti­lokað að lengja ferlið fram á sumar og eru víst byrj­aðir að und­ir­búa það að fresta útgöng­u Bret­lands eftir að ljóst þótti að samn­ing­ur­inn yrði ekki ­sam­þykkt­ur í breska þing­inu. Ekki er vitað hversu langur frestur yrði gef­inn en ólík­legt þykir að hægt verði að fresta ­samn­ingn­um ­lengur en til 30. júní en þá kemur nýtt Evr­ópu­þing sam­an.

Angela Merkel, kanslari Þýskalands.

Michel ­Barni­er, aðal­samn­inga­maður Evr­ópu­sam­bands­ins, sagði í morgun að hættan á að Bretar færu úr ­sam­band­inu samn­ings­lausir hefði aldrei verið meiri. Áhersla yrði lögð á að koma í veg fyrir það. Pi­er­re Moscovici, efna­hags- og fjár­mála­stjóri Evr­ópu­sam­bands­ins, tók í sama streng. Moscovici ­sagði að í at­kvæða­greiðsl­unn­i á breska þing­inu í gær, þegar Brex­it-­samn­ingnum var hafn­að, hefði það komið skýrt fram hvað Bretar vildu ekki. Nú yrðu þeir að segja hvað þeir vildu, en tím­inn væri naum­ur.

Margir evr­ópskir stjórn­mála­leið­togar hafa í morgun tjáð sig um nið­ur­stöðu atkvæða­greiðsl­unn­ar. Mark Rutte, for­sæt­is­ráð­herra Hollands, og Giusepp­e Conte, for­sæt­is­ráð­herra Ítal­íu, sögðu í morgun að Evr­ópu­sam­bandið væri að búa sig undir alla hugs­an­lega mögu­leika. Ang­ela Merkel segir að það sé enn tími til að semja en hins veg­ar þurfi að bíða átekta og sjá hvaða skref Th­er­es­a May, for­­sæt­is­ráð­herra Bret­lands, hyggst stíga, nái hún að standa af sér van­­traust­stil­lögu gegn rík­­is­­stjórn henn­ar sem greidd verða at­­kvæði um á breska þing­inu í kvöld

Guðni Karl Harðarson
Í krafti fjöldans
Kjarninn 20. apríl 2019
Skoða skattalegt umhverfi þriðja geirans
Starfshópur á að skoða hvort að skattalegar ívilnanir geti hvatt einstaklinga og fyrirtæki til að styrkja félög sem falla undir þriðja geirann. Dæmi um félög sem gætu notið góðs af mögulegum breytingum eru björgunarsveitir, íþróttafélög og mannúðarsamtök.
Kjarninn 20. apríl 2019
Það helsta hingað til: WOW air fer á hausinn með látum
Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Ein stærsta frétt ársins hingað til er án efa gjaldþrot WOW air eftir langvinnt dauðastríð sem fór fram fyrir opnum tjöldum.
Kjarninn 20. apríl 2019
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Salt og ... paprika
Kjarninn 20. apríl 2019
Advania
Ríkið greiddi Advania rúman milljarð vegna tölvukerfa í fyrra
Upplýsingatæknifyrirtækið Advania fékk greiddan rúman milljarð fyrir rekstur og hýsingu tölvukerfa ríkisins árið 2018. Þar af greiddi ríkið 635 milljónir vegna tölvukerfisins Orra.
Kjarninn 20. apríl 2019
Búinn að bíða lengi eftir aðgerðum
Mikil vakning hefur orðið meðal landans á síðustu misserum varðandi umhverfismál og má með sanni segja að sjaldan hafi starf umhverfis- og auðlindaráðherra verið eins mikilvægt.
Kjarninn 20. apríl 2019
Sistkynin Sansa, Arya og Bran Stark úr sjónvarpsþáttunum Game of Thrones.
Game of Thrones vinsælasti þátturinn til niðurhals
Fyrsta þætti áttundu þáttaraðar Game of Thrones, sem sýndir eru á Stöð 2, hafði verið hlaðið niður tæplega sjö þúsund sinnum á deildu.net í gær. Íslendingar eru þannig enn að notfæra sér slíkan máta til að sækja sér efni til afþreyingar.
Kjarninn 20. apríl 2019
Lán lífeyrissjóða jukust um fjórðung að raunvirði milli ára
Heildareignir lífeyrissjóða nema yfir 4.400 milljörðum króna.
Kjarninn 19. apríl 2019
Meira úr sama flokkiErlent