Leggja til að ríkið kaupi íbúðir með fólki

Starfshópur félags- og barnamálaráðherra hefur lagt fram tillögur til að lækka þröskuld ungs fólks og tekjulágra inn á húsnæðismarkaðinn. Hópurinn leggur meðal annars til tvær nýjar tegundir húsnæðislána á vegum ríkisins, startlán og eiginfjárlán.

Ásmundur Einar Daðason, félags- og barnamálaráðherra.
Ásmundur Einar Daðason, félags- og barnamálaráðherra.
Auglýsing

Starfs­hópur félags- og barna­mála­ráð­herra, sem unnið hefur að til­lögum til að styðja við hús­næð­is­kaup ungs ­fólks og tekju­lágs fólks, kynnti í dag til­lögur sínar á fundi Íbúða­lán­sjóðs. ­Starfs­hóp­ur­inn legg­ur ­meðal ann­ars til tvær nýjar teg­undir hús­næð­is­lána á vegum rík­is­ins, start­lán og eig­in­fjár­lán.  

Start­lán er hugsað fyrir tekju­lága sem ekki ráða við greiðslu­byrði lána sem bjóð­ast á mark­aði og fyrir þá sem eiga ekki fyrir fyrstu útborg­un. Með start­lánum myndi ríkið veita lán til við­bótar láni frá banka eða líf­eyr­is­sjóði. Þá væru lægri vextir á start­lánum en almennt bjóð­ast á við­bót­ar­lánum og lægri kröfur um eigið fé og greiðslu­byrði. Eig­in­fjár­lánin eru síðan hugsuð sem lán fyrir þá sem ekki ráða við start­lán. Með eig­in­fjár­láni veitir ríkið lán sem geta numið 15 til 30 pró­sent af kaup­verði og eru án afborg­ana.

Auglýsing

Verð­tryggð lán aflögð og tvö ný rík­is­lán kynnt í stað­inn

Líkt og fram kom á sam­eig­in­legum kynn­ing­ar­fundi rík­is­stjórn­ar­innar og aðila vinnu­mark­að­ar­ins á mið­viku­dag­inn þá munu 40 ára verð­tryggð lán verða aflögð frá og með næstu ára­mót­um. Jafn­framt var til­kynnt að til að auð­velda tekju­lágum hópum að eign­ast fast­eign myndi stjórn­völd kynna nýjar teg­undir hús­næð­is­lána. 

Frosti Sig­ur­jóns­son, for­maður fyrr­nefnds starfs­hóps, kynnti til­lögur hóps­ins á fundi í höf­uð­stöðvum Íbúða­lána­sjóðs í morg­un­. Alls lagði starfs­hóp­ur­inn til fjórt­án ­til­lögur sem til að auð­velda ungu fólki og tekju­lágum að kom­ast inn á hús­næð­is­mark­að­inn. Þær miða meðal ann­ars að því að auð­velda fyrr­nefndum hópum að safna fyrir útborgun í íbúð og létta hjá þeim afborg­un­ar­byrði lána. Tekið var fram á fund­inum að um er að ræða fyrstu drög að til­lögum en með fyr­ir­vörum um nán­ari útfærslu, grein­ingu á kostn­aði og áhrif­um.

Hús­næð­is­lán sem ekki hafa sést á Íslandi

Til­lög­urnar fela meðal ann­ars í sér tvær nýjar teg­undir hús­næð­is­lána sem ekki hafa sést á Íslandi áður, start­lán og eig­in­fjár­lán. Start­lánin eru lán að norskri fyr­ir­mynd en með­ start­lán­um ­myndi ríkið veita við­bót­ar­lán með háum veð­hlut­föll­u­m og hag­stæðum vöxtum til afmark­aðra hópa sem eiga sér­stak­lega erfitt með að eign­ast hús­næð­i. ­Ríkið veitir start­lán til við­bótar láni frá banka eða líf­eyr­is­sjóði og lokar þannig bil­inu upp að 90 pró­sent veð­hlut­falli. Lánið á því að bjóða upp á lægri kröfu um eigið fé og lægri greiðslu­byrði.

Eig­in­fjár­lán eru lán að breskri fyr­ir­mynd og eru hugsuð fyrir þann hóp sem ekki ræður við greiðslu­byrði start­lána. ­Með­ eig­in­fjár­lán­i ­myndi ríkið veita lán sem geta numið 15 til­ 30 pró­sent af kaup­verði og eru án afborg­ana. Þá mun höf­uð­stóll eig­in­fjár­lána taka breyt­ingum með mark­aðsvirði íbúð­ar­innar og rík­inu end­ur­greitt lánið við sölu íbúðar eða eftir 25 ár. Lán­taki má einnig greiða lánið upp fyrr á mats­verð­i eða í áföngum og hefur til þess hvata vegna þess að eftir fimm ár reikn­ast hóf­legir vextir á lán­ið. 

Bæði lánin eiga að vera háð því að um hag­kvæmt hús­næði sé að ræða. Auk þess leggur hóp­ur­inn til að hægt sé að nota lánin til að skapa auk­inn hvata til bygg­ingar nýs og hag­kvæms hús­næð­is. 

Lagt til að fresta megi afborg­unum af náms­lánum

Starfs­hóp­ur­inn lagði einnig fram fleiri til­lög­ur, meðal ann­ars til­lögu um að tekju­lágir geti full­nýtt skatt­frjálsan hús­næð­is­sparn­að. Að skil­yrði um fyrstu kaup verði rýmkuð, að fresta megi afborg­unum af náms­lánum LÍN um fimm ár, að vaxta­bótum verði beint að tekju­lægri hópum og að afsláttur af stimp­il­gjaldi við fyrstu kaup verði 200 þús­und krón­ur. 

Sam­kvæmt skýrslu ­starfs­hóps­ins er þrösk­uldur ungs fólks og tekju­lágra inn á hús­næð­is­markað enn of hár, þrátt fyrir auk­inn kaup­mátt og sögu­lega lága raun­vexti. Íbúða­verð hefur hækkað umfram ráð­stöf­un­ar­tekjur sem gerir fólki erf­ið­ara að safna fyrir kaupum á íbúð. Sam­kævmt könnun Íbúða­lán­sjóðs vilja lang­flestir leigj­end­ur  búa í eigin hús­næð  en vís­bend­ingar eru um að það sé óyf­ir­stíg­an­legur þrösk­uldur fyrir marga leigj­endur að safna eigin fé til­ ­í­búð­ar­kaupa, meðal ann­ars vegna mik­illar hækk­unar leigu­verðs. 

„Hús­næð­is­málin eru stórt vel­ferð­ar­mál. Sveiflur á hús­næð­is­mark­aði und­an­far­inna ára hafa leitt til þess að hópur fólks hefur setið eftir og býr við minna hús­næð­is­ör­yggi en aðrir og þá sér­stak­lega ungt fólk og tekju­lægri ein­stak­ling­ar. Af þeirri ástæðu setti ég þessa vinnu af stað. ­Til­lög­urnar ríma vel við nið­ur­stöður kjara­samn­inga. Ég ber þá von í brjósti að þær muni hafa mikla þýð­ingu fyrir þá hópa sem á þurfa að halda,“ sagð­i Ás­mundur Einar Daða­son, félags- og barna­mála­ráð­herra, þegar til­lögur starfs­hóps­ins voru kynnt­ar.

Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling kallar eftir ábendingum um vanefndir
Efling hefur fengið ábendingar um að fyrirtæki hafi brugðist við launahækkunum í nýjum kjarasamningi með því að taka af starfsfólki bónusa, aukagreiðslur og ýmis konar hlunnindi. Félagið kallar eftir frekari ábendingum frá félagsmönnum um slíkar aðgerðir.
Kjarninn 22. maí 2019
Katrín Jakobsdóttir
„Líkamar kvenna eru dregnir inn í pólitíska umræðu“
Forsætisráðherra segir að líkamar kvenna séu dregnir inn í pólitíska umræðu með hætti sem ætti að heyra sögunni til og grafið sé undan fyrri sigrum í baráttu kvenna fyrir yfirráðum yfir sínum eigin líkama.
Kjarninn 22. maí 2019
Ástráður Haraldsson
Ástráður meðal umsækjenda um stöðu landsréttardómara
Ástráður Haraldsson, héraðsdómari, er á meðal þeirra sem sóttu um lausa stöðu landsréttardómara, en umsóknarfrestur rann út síðastliðinn mánudag.
Kjarninn 22. maí 2019
Sigríður segist hafa rætt við regluvörð og formann bankaráðs
Sigríður Benediktsdóttir, sem situr í bankaráði Landsbankans, segir það ekki rétt að hún hafi sam­þykkt að sitja í nefnd sem metur hæfi umsækjenda um stöðu seðlabankastjóra án þess að bera það undir for­mann banka­ráðs eða reglu­vörð Landsbank­ans.
Kjarninn 22. maí 2019
Guðmundur Andri Thorsson
Guðmundur Andri: Málþóf fjandsamleg yfirtaka á Alþingi
Þingmaður Samfylkingarinnar hnýtir í Miðflokksmenn en hann telur að málþóf sé leið til þess að láta þingræðið ekki hafa sinn gang.
Kjarninn 22. maí 2019
Már Guðmundsson er seðlabankastjóri.
Seðlabankinn lækkar vexti um 0,5 prósentustig
Seðlabanki Íslands hefur lækkað vexti um 0,5 prósentustig í 4,0 prósent.
Kjarninn 22. maí 2019
Sturla Pálsson á meðal tveggja umsækjenda sem kvörtuðu yfir Sigríði
Tveir umsækjendur um stöðu seðlabankastjóra, sem skipað verður í fyrir miðjan næsta mánuð, hafa kvartað yfir setu Sigríðar Benediktsdóttur í hæfisnefnd sem metur umsækjendur.
Kjarninn 22. maí 2019
Facebook tekur auglýsingu Orkunnar okkar úr birtingu
Aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar Reykfjörð Gylfadóttur, segir að Facebook hafi bannað notkun á auglýsingum Orkunnar okkar.
Kjarninn 21. maí 2019
Meira úr sama flokkiInnlent