Sjúkdómsvaldandi bakteríur fundust í íslensku kjöti

Sjúkdómsvaldandi bakteríur fundust í 30 prósent sýna Matvælastofnunar af lambakjöti og 11,5 prósent sýna af nautgripakjöti. Sóttvarnarlæknir segir niðurstöðurnar sláandi og sýna jafnframt að umræðan um íslenskt kjöt hafi verið á villigötum.

Kjöt
Auglýsing

Skimun á vegum Mat­væla­stofn­unar sýnir að ­STEC E. coli finnst bæði í kjöti af íslensku sauðfé og naut­grip­um. ­STEC fannst í 30 pró­sent sýna stofn­un­ar­innar af lamba­kjöti og 11,5 pró­sent sýna af naut­gripa­kjöt­i. ­Sótt­varna­lækn­ir ­segir nið­ur­stöð­urnar slá­andi og segir þær ekki í sam­ræmi við umræð­una um íslenska fram­leiðslu sam­an­borið við erlenda. Fyrir Alþingi liggur stjórn­ar­frum­varp sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra ­sem heim­ilar inn­flutn­ing á fersku kjöti, eggjum og vörum úr óger­il­sneyddri mjólk, frá og með 1. sept­em­ber næst­kom­and­i. 

Getur valdið alvar­legum veik­indum í fólki

Skimun­in var á veg­um Mat­væla­stofn­un­ar, heil­brigð­is­eft­ir­lits sveit­ar­fé­laga og atvinnu- og ný­sköp­un­ar­ráðu­neyt­is­ins en þetta er í fyrsta sinn hefur verið ski­mað fyrir eit­ur­mynd­andi teg­und E.coli í kjöti af sauðfé og naut­gripum hér­lend­is. Sýna­takan fór fram í versl­unum og tekin voru um 600 sýni af kjöti af sauð­fé, naut­grip­um, svínum og kjúkling­um, af inn­lendum eða erlendum upp­runa frá mars til des­em­ber 2018.

Mynd: Birgir Þór HarðarssonNið­ur­stöður skimunar fyr­ir­ ­STEC benda til að s­higatoxín ­mynd­and­i E. coli sé hluti af nátt­úru­legri örveruflóru íslenskra naut­gripa og sauð­fjár­. ­STEC fannst í 30 pró­sent sýna af lamba­kjöti og 11,5 pró­sent sýna af naut­gripa­kjöt­i. 

Mat­væla­stofnun segir að ljóst sé að rann­saka þarf bet­ur ­STEC í kjöti og skerpa þarf á fyr­ir­byggj­andi aðgerðum í slát­ur­húsum og kjöt­vinnslum til að minnka líkur á að ­STEC ber­ist í kjöt­ið. Þá greindust salmon­ella og ­kampýló­bakter ekki í svína- og ali­fugla­kjöti í skimum stofn­un­ar­innar að und­an­skil­inni salmon­ellu sem fannst í einu sýni af svína­kjöt­i. 

Á vef Mat­væla­stofn­unar segir að ­STEC sé eit­ur­mynd­andi teg­und E. coli sem getur valdið alvar­legum veik­indum í fólki en algeng sjúk­dóms­ein­kenni eru nið­ur­gangur en einnig getur sjúk­dóm­ur­inn leitt til nýrnaskaða, svo­kall­að HUS (Hemolyt­ic Ur­ea ­Syndrome). Fólk getur smit­ast af ­STEC ­með meng­uðum mat­vælum eða vatni, með beinni snert­ingu við smituð dýr, eða umhverfi meng­uðu af saur þeirra. Þá segir að neyt­endur geta dregið veru­lega úr áhættu með því að gegn­u­melda kjöt fyrir neyslu og gæta að krossmengun.

Auglýsing


Ráð­herra lagði fram frum­varp í kjöl­far nið­ur­stöðu EFTA- dóm­stóls­ins 

Í ­febr­úar síð­ast­liðnum lagði Krist­ján Þór Júl­í­us­­son, sjá­v­­­ar­út­­­vegs- og land­­bún­­að­­ar­ráð­herra, fram frum­varp á Alþingi sem felur í sér að fryst­i­­skylda á inn­­­fluttu kjöti verði afnumin og heim­ilt verði að flytja inn ferskt kjöt, fersk egg og vörur úr óger­il­­sneyddri mjólk. Á sama tíma kynnti ráð­herra aðgerða­á­ætlun með mót­væg­is­að­­gerðum til þess að verja íslenska búfjár­­­stofna og bæta sam­keppn­is­­­stöðu inn­­­­­lendrar mat­væla­fram­­­leiðslu. ­­Nái frum­varpið fram að ganga munu hömlur á inn­­­flutn­ingi falla niður þann 1. sept­­em­ber næst­kom­and­i. 

Frum­varpið er lagt fram í kjöl­far nið­ur­stöðu EFTA-­­dóm­stóls­ins en þann 14. nóv­­­em­ber 2017 komst dóm­­stóll­inn að þeirri nið­­­ur­­­stöðu að íslenska leyf­­­­is­veit­inga­­­­kerfið fyrir inn­­­­­­­flutn­ing á hrárri og unn­inni kjöt­­­­vöru, eggjum og mjólk sam­­­­rým­ist ekki ákvæðum EES-­­­­samn­ings­ins. Dóm­­­­stóll­inn telur að það sé ósam­­­­rým­an­­­­legt fimmtu grein til­­­­­­­skip­un­­­­ar­innar að skil­yrða inn­­­­­­­flutn­ing á slíkum vör­u­m. Hæst­i­­réttur komst að sömu nið­­ur­­stöðu þann 11. októ­ber 2018 að íslenska ríkið hefði brotið gegn þjóð­rétt­­ar­­legum skuld­bind­ingum sínum sam­­kvæmt EES-­­samn­ingn­um ­­með því að halda við lýði banni við inn­­­flutn­ingi á fersku kjöti hingað til lands. 

Í febr­úar á þessu ári birti Eft­ir­lits­stofnun EFTA, ESA, rök­stutt álit vegna mats stofn­un­ar­innar um það að Ísland hefði ekki upp­fyllt skyldur sínar vegna dóms EFTA-­dóm­stóls­ins. Íslenskum stjórn­völdum var gef­inn tveggja mán­aða frestur til að ráða bót á því. Sá frestur rann út 13. apríl síð­ast­lið­inn. 

Leggja til að fresta gild­is­tök­unni um tvo mán­uði 

Frum­varpið fór til með­ferðar í atvinnu­vega­nefnd í kjöl­far fyrstu umræðu á þingi og birti nefnd­in nefnd­ar­á­lit sitt með breyt­ing­ar­til­lögu í lok síð­asta mán­að­ar. Í á­lit­inu segir að nauð­syn­legt sé að bregð­ast við álit­i ES­A og breyta lögum því að ann­ars sé vís­vit­andi verið að við­halda ólög­legu ástandi. Bendir nefndin á að fyrir íslenskt sam­fé­lag felist gríð­ar­lega miklir þjóð­hags­legir hags­munir í því að staða lands­ins sem hluti af hinum innri mark­aði Evr­ópska efna­hags­svæð­is­ins sé tryggð, m.a. fyrir útflutn­ing á íslenskum búvör­um. Nefndin leggur hins vegar til að gild­is­töku frum­varps­ins verði frestað um tvo mán­uði, eða til 1. nóv­em­ber 2019, til þess að nægur tími sé til að ljúka til­teknum aðgerðum í aðgerða­á­ætl­un­inni til að tryggja mat­væla­ör­yggi áður en leyf­is­veit­inga­kerfið verður afnumið.

Frum­varp ráð­herra hefur verið harð­lega gagn­rýnt af Bænda­­sam­­tökum Íslands og birtu sam­tökin yfir­lýs­ingu um málið í febr­ú­ar. Í yfir­­lýs­ing­unni segir að hafið sé yfir allan vafa að inn­­flutn­ing­­ur­inn mun valda íslenskum land­­bún­­aði miklu tjóni og ógna bæði lýð­heilsu og búfjár­­heilsu. 

„Við­­skipta­hags­munir eru teknir fram yfir heil­brigð­is­rök. Búfjár­­heilsa er látin lönd leið og bit­­lausar varnir í aðgerða­á­ætlun land­­bún­­að­­ar­ráð­herra duga skammt. Það er þver­­stæða að kynna til sög­unnar aðgerða­á­ætlun til að auka mat­væla­ör­yggi á sama tíma og inn­­­flutn­ingur á hráu ófrosnu kjöti, eggjum og óger­il­­sneyddum mjólk­­ur­af­­urðum er heim­il­að­­ur. Við eigum hreina og heil­brigða búfjár­­­stofna og erum heppin að því leyti að mat­væla­­sýk­ingar eru fátíðar hér­­­lend­­is. Það er bein­línis skylda okkar að við­halda þeirri góðu stöð­u,“ segir í yfir­lýs­ing­unni.

Sjúk­dóms­vald­andi bakt­er­íur finn­ast líka í íslensku kjöti 

Þórólfur Guðna­son, ­sótt­varna­lækn­ir, segir í sam­tali við Frétta­blaðið í dag að nið­ur­stöður Mat­væla­stofn­unar séu slá­andi. Hann segir að þess­ar bakt­er­í­ur ­geti valdið sýk­ingu og það sé slá­andi að svona mikið af þessum bakt­er­íum skuli f­innast í íslensku lamba­kjöti og nauta­kjöti. Hann segir nið­ur­stöð­urnar jafn­framt sýna að umræðan um erlent kjöt hér á landi hafi verið á villi­göt­um.

„Þetta sýnir bara það að þetta er ekki eins og umræðan hefur verið um íslenska fram­leiðslu sam­an­borið við þá erlendu. Sjúk­dóms­vald­andi bakt­er­íur og sýkla­lyfja­ó­næmar bakt­er­íur finn­ast líka í íslensku kjöti. Við erum ekki bara að tala um útlensk mat­væli,“ segir Þórólf­ur. 

Í könn­un MM­R í apríl síð­ast­liðn­um ­sögðust 55 pró­­sent aðspurðra vera and­vígir inn­­­flutn­ingi á fersku kjöti frá löndum Evr­­ópska Efna­hags­­svæð­is­ins (EES) til Íslands. Alls sögð­ust 27 pró­­sent vera fylgj­andi slíkum inn­­­flutn­ingi. 17 pró­­sent aðspurðra tók ekki afstöðu.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Leiðtogar ríkisstjórnar Íslands.
34 milljarðar króna í að viðhalda störfum en 27 milljarðar króna í að eyða þeim
Hlutabótaleiðin mun líkast til kosta 45 sinnum meira en upphaflega var lagt upp með. Hún hefur, að mati ríkisendurskoðunar, verið misnotuð á margan hátt til að ná út fé úr ríkissjóði. Nú býðst sömu fyrirtækjum sem hana nýttu ríkisstyrkir til að reka fólk.
Kjarninn 30. maí 2020
Stækkuð og lituð mynd af frumu (bleikur litur) sem er verulega sýkt af SARS-CoV-2 veirunni (grænn litur).
„Eins og líkaminn væri vígvöllur“
Það er varla annað hægt en að bera óttablandna virðingu fyrir lífveru sem hefur eignast tugmilljónir afkomenda um allan heim á nokkrum mánuðum, segir mannerfðafræðingurinn Agnar Helgason sem sjálfur smitaðist og hefur teiknað upp ættartré veirunnar.
Kjarninn 29. maí 2020
Yfir 4.000 manns hafa látist í Svíþjóð vegna COVID-19. Flest hafa smitin verið í höfuðborginni Stokkhólmi.
Skilja Svíþjóð út undan
Landamæri Danmerkur og Noregs að Svíþjóð verða ekki opnuð um miðjan júní. Þau verða hins vegar opnuð gagnvart Íslandi. Utanríkisráðherra Svíþjóðar segir ákvörðunina pólitíska – ekki vísindalega.
Kjarninn 29. maí 2020
Kolbeinn Óttarsson Proppé var framsögumaður frumvarpsins í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd.
Upplýsingalögum verður ekki breytt í takt við vilja Samtaka atvinnulífsins
Umfjöllun um frumvarp forsætisráðherra um breytingar á upplýsingalögum, þar sem átti að gera það skylt að leita upplýsinga hjá þriðja aðila, hefur verið hætt af stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd. Það mun því að óbreyttu ekki verða að lögum.
Kjarninn 29. maí 2020
Starfsfólk Icelandair taki á sig 10 prósent launaskerðingu
Icelandair hefur óskað eftir því að starfsfólk fyrirtækisins taki á sig 10 prósent launaskerðingu eða 10 prósent skert starfshlutfall í júní og júlí. Laun forstjóra og stjórnar munu skerðast sem og laun framkvæmdastjóra.
Kjarninn 29. maí 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 36. þáttur: Á flótta og í felum
Kjarninn 29. maí 2020
Um 500 skólar í Suður-Kóreu hafa frestað því að hefja starfsemi á ný vegna fjölgun smita undanfarna daga.
Suður-Kórea stígur skref til baka
Fjölgun nýrra smita í Suður-Kóreu síðustu daga þykir sýna þá hættu sem getur skapast þegar takmörkunum á samkomum fólks er aflétt. Yfirvöld hafa aftur gripið til aðgerða til að hefta útbreiðslu veirunnar.
Kjarninn 29. maí 2020
Védís Hervör Árnadóttir, Ásdís Kristjánsdóttir og Anna Hrefna Ingimundardóttir.
Ásdís Kristjánsdóttir ráðin aðstoðarframkvæmdastjóri SA
Þrjár konur hafa tekið við nýjum stöðum innan Samtaka atvinnulífsins.
Kjarninn 29. maí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent