Óverðtryggð lán á breytilegum vöxtum tæplega fjórfaldast

Það sem af er ári hafa óverðtryggð íbúðalána bankanna með breytilegum vöxtum tæplega fjórfaldast. Í júní og júlí voru öll hrein óverðtryggð lán hjá bönkunum á slíkum kjörum.

7DM_3285_raw_170627.jpg húsnæði fólk hús fasteign hús reykjavík
Auglýsing

Frá því í vor hafa lán­tak­endur frekar tekið lán, bæði verð­tryggð og óverð­tryggð, með breyti­legum vöxtum hjá bönk­un­um. ­Aukin aðsókn var í fasta vexti á íbúða­lánum í efna­hag­sóviss­unni í apríl síð­ast­liðnum en breyti­legir vextir hafa sótt í sig veðrið síðan þá. Flest lán­anna hjá bönk­unum á síð­ustu þremur mán­uðum voru tekin á breyti­legum vöxtum og alls 100 pró­sent allra hreinna óverð­tryggða lána. Íbúða­lána­sjóður segir þetta gefa til kynna að lán­tak­endur vænti vaxta­lækk­unar á kom­andi miss­er­um. 

Aukn­ing í óverð­tryggðum lánum

Í nýrri mán­að­ar­skýrslu Íbúa­lána­sjóðs kemur fram eftir að hafa minnkað sam­fellt fyrstu fjóra mán­uði árs­ins juk­ust íbúða­lán í maí, júní og júlí. 

Í júlí síð­ast­liðnum námu hrein ný íbúða­lán alls um 14,3 millj­örðum króna, þar af voru hrein óverð­tryggð lán 9,5 millj­arðar og verð­tryggð 4,8 millj­arð­ar­. Frá sama tíma­bili í fyrra hafa heild­ar­fjár­hæðir nýrra íbúða­lána heim­il­anna, að frá­dregnum umfram- og upp­greiðslum eldri lána, dreg­ist saman af nafn­virði um 0,9 prósent. 

Auglýsing

Þá hafa Íslend­ingar tekið óverð­tryggð lán í meira mæli en verð­tryggð á fyrstu sjö ­mán­uð­u­m árs­ins en alls ­námu hrein ný óverð­tryggð íbúða­lán heim­il­anna alls 71 millj­arð króna og verð­tryggð 21 millj­arða. Vöxtur óverð­tryggðra lána mælist um tæp 45 pró­sent á milli ára en á móti vegur að hrein ný verð­tryggð lán dróg­ust saman um 52 pró­sent á verð­lagi hvors árs.

Efna­hag­sóvissa í kjöl­far falls WOW air 

Bæði innan líf­eyr­is­sjóð­anna og banka­kerf­is­ins stendur val lán­tak­enda á milli þess að taka ný ­í­búða­lán á vöxtum sem eru breyti­legir eða á föst­u­m ­kjörum til ákveð­ins tíma. 

Mynd: ÍbúðalánasjóðurÍ skýrslu Íbúða­lána­sjóðs segir að almennt hafi verið meira um að lán­tak­endur kjósi verð­tryggð lán hjá bönkum á breyti­legum vöxtum fremur en að festa sér vaxta­kjör fimm ár fram í tím­ann á und­an­förnum árum. Sú þróun sner­ist aftur á móti við á þessu ári. Á fyrstu sjö mán­uðum árs­ins nam heild­ar­fjár­hæð hreinna nýrra lána á föstum vöxtum til fimm ára 11,2 millj­örð­u­m króna en lán á breyti­legum vöxtum 9,4 millj­örð­u­m. 

Þessi aukn­ing á vali á föstum vaxta­kjöru­m ­skýrist ­fyrst og fremst af aukn­ingu slíkra lána í apríl síð­ast­liðn­um. ­Sam­kvæmt Íbúða­lána­sjóði er ekki ólík­legt að þá aukn­ingu megi rekja til þeirrar efna­hags­legu óvissu sem skap­að­ist í kjöl­far gjald­þrots WOW Air í lok mars­mán­að­ar. 

Meiri­hluti lána í júní og júlí tekin með breyti­legum vöxt­um 

Mynd: ÍbúðalánasjóðurLán­tak­endur virð­ast þó vera vænta vaxta­lækk­unar á kom­andi miss­erum en í júní og júlí voru að minnsta kosti 65 pró­sent verð­tryggðra lána tekin með breyti­legum vöxt­u­m. 

Ef horft er til óverð­tryggðra lána er þró­unin enn skýr­ari. Óverð­tryggð lán á breyti­legum vöxtum hjá bönkum hafa tæp­lega fjór­fald­ast það sem af er ári, en 100 pró­sent hreinna óverð­tryggðra íbúða­lána bank­anna í júní og júlí voru á slíkum kjör­u­m.  

Frá því í maí síð­ast­liðnum hefur Seðla­banki Ís­lands lækkað sína meg­in­vexti í þremur atrenn­um úr 4,5 pró­sent niður í 3,5 pró­sent. Sam­hliða þessu hafa lægstu verð­tryggðu breyti­legu vextir innan banka­kerf­is­ins lækkað um 0,15 pró­sentu­stig en fastir vextir til 5 ára á sama tíma lækkað um 0,55 pró­sentu­stig. 

Lands­bank­inn lægst­ur 

Af við­skipta­bönk­unum býður Lands­bank­inn bestu kjörin í dag. Bank­inn býð­ur­ nú upp á 3,25 pró­sent verð­­tryggða breyt­i­­lega vexti, upp að 70 pró­­sent af kaup­verð­i. 

Þá hefur Lands­bank­inn verið að bæta kjör á verð­­tryggðum lánum með föstum vöxt­­um. Við síð­­­ustu vaxta­breyt­ingu hjá Lands­­bank­an­um, sem varð í síð­­­ustu viku, fóru slíkir vextir hjá bank­­anum niður fyrir þrjú pró­­sent í fyrsta skipt­ið, ef miðað er við 70 pró­­sent lán­­töku, og eru nú 2,96 pró­­sent. Það eru lægstu föstu verð­­tryggðu vextir sem í boði eru á íslenska mark­aðn­­um um þessar mund­ir.

Auk þess býður Lands­­bank­inn upp á 5,48 pró­­sent breyt­i­­lega óverð­­tryggða vexti, ef miðað er við 85 pró­senta lán­töku. Fastir óverð­tryggðir vextir bank­ans til þriggja ára eru 6,06 pró­sent, ef miðað er við 85 pró­senta lán­töku. 

Bjóða nú 1,77 pró­sent vexti

Við­skipta­bank­arnir eru þó eftir sem áður eft­ir­bát­ar líf­eyr­is­sjóð­anna þegar kemur að vaxta­kjör­u­m. Ný útlán, að frá­dregnum upp - og umfram­greiðsl­um, hjá líf­eyr­is­sjóðum lands­ins voru í júlí 7,2 millj­arðar króna. Þar af rúm­lega 4,9 millj­arðar verð­tryggt og tæp­lega 2,3 millj­arðar óverð­trygg­t. 

Upp­lýs­ingar um hvort ný lán hafi verið tekin á breyti­legum eða föstum vöxtum eru hins vegar ekki aðgengi­legar hjá líf­eyr­is­sjóð­un­um. 

Líf­eyr­is­­sjóður verzl­un­­ar­­manna býður upp á lægstu föstu óverð­­tryggðu vext­ina, en þeir eru 5,14 pró­­sent hjá sjóðnum ef lán­taki er til­­­bú­inn að festa sig í þrjú ár. 

Þegar kemur að breyt­i­­legum óverð­­tryggðum lánum þá býður líf­eyr­is­­sjóð­­ur­inn Birta upp á lang­bestu kjörin fyrir sína sjóð­­fé­laga. Þeir geta fengið óverð­­tryggt lán á 4,6 pró­­sent vöxtum en Birta lánar ein­ungis fyrir 65 pró­­sent af kaup­verði að hámarki. 

Lægstu verð­­tryggðu breyt­i­­legu vextir sem hægt er að fá vegna töku hús­næð­is­lána eru nú 1,77 pró­­sent, hjá Almenna líf­eyr­is­­sjóðnum eftir að hann lækk­­aði vexti sína nýver­ið. Almenni lánar fyrir 70 pró­sent af kaup­verði.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Börkur Smári Kristinsson
Hvað skiptir þig máli?
Kjarninn 16. nóvember 2019
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Segir VG standa frammi fyrir prófraun í kjölfar Samherjamálsins
Fyrrverandi forsætisráðherra segir að grannt verði fylgst með viðbrögðum Katrínar Jakobsdóttur og VG í tengslum við Samherjamálið. Hún segir að setja verði á fót sérstaka rannsóknarnefnd sem fari ofan í saumana á málinu.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Bára Halldórsdóttir
Klausturgate – ári síðar
Bára Halldórsdóttir hefur skipulagt málþing með það að markmiði að gefa þolendum „Klausturgate“ rödd og rými til að tjá sig og til þess að ræða Klausturmálið og eftirmál þess fyrir samfélagið.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Ragnar Þór Ingólfsson er formaður VR.
Vill að verkalýðshreyfingin bjóði fram stjórnmálaafl gegn spillingu
Formaður VR kallar eftir þverpólitísku framboði, sem verkalýðshreyfingin stendur að. „Tökum málin í eigin hendur og stigum fram sem sameinað umbótaafl gegn spillingunni,“ segir hann í pistli.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Ætlar enginn (virkilega) að gera neitt í þessu?
Kjarninn 16. nóvember 2019
Fólk geti sett sig í spor annarra
Gylfi Zoega segir að hluti af því að hagkerfið geti virkað eins og það eigi að gera, sé að fólk og fjölmiðlar veiti valdhöfum aðhald.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Uppskrift að því að drepa umræðuna með börnum
Kjarninn 16. nóvember 2019
Rannsókn Alþingis á fjárfestingarleiðinni gæti náð yfir Samherja
Samherji flutti rúmlega tvo milljarða króna í gegnum fjárfestingarleið Seðlabanka Íslands. Þeir peningar komu frá félagi samstæðunnar á Kýpur, sem tók við hagnaði af starfsemi Samherja í Namibíu.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent