Skortur á áhættuvitund á meðal lögmanna

Fjöldi lögmanna virðist ekki vera meðvitaður um með hvaða hætti þjónusta þeirra getur verið misnotuð til að þvætta peninga. Sú ógn sem stafaði af of litlu eftirliti með starfsemi þeirra var metin mikil.

Lögmenn þurfa að þekkja viðskiptamenn sína betur áður en þeir handsala það að vinna verk fyrir þá.
Lögmenn þurfa að þekkja viðskiptamenn sína betur áður en þeir handsala það að vinna verk fyrir þá.
Auglýsing

Mikil pen­inga­þvætt­is­ógn stafar af því að eft­ir­lit með starf­semi lög­manna er of lít­il. Þetta er meðal þeirra veik­­­leika sem til­­­­­greindir eru á pen­inga­þvætt­is­vörnum hér­­­­­lendis sem tengj­­ast aflétt­ingu hafta og frjáls­­ara flæði fjár­­muna milli Íslands og ann­­arra landa  í aðgerð­­­ar­á­ætlun gegn pen­inga­þvætti sem birt var fyrr í mán­uð­in­um. Þar segir orð­rétt: „Áhætta tengd lög­mönnum var metin há í áhættu­mati. Eft­ir­lit með lög­mönn­um, sér í lagi þeim sem bjóða upp á þá þjón­ustu sem helst er hætta á að vera mis­notuð er þ.a.l. í for­gangi 1.“

Í aðgerð­ar­á­ætl­un­inni er greint frá því að Rík­is­skatt­stjóri hafi haf­ist handa við að búa til áhættu­mið­aða eft­ir­lits­á­ætlun sem byggi á ítar­legri grein­ingu og áhættu­mati á starf­semi lög­manna sem gæti liðkað fyrir pen­inga­þvætti strax í jan­úar 2019. Í maí hafi áhættu­matið legið fyr­ir. 

Auglýsing
Í áætl­un­inni er þó tekið fram að um við­var­andi verk­efni sé að ræða og að það þurfi að upp­færa áhættu­mið­uðu eft­ir­lits­á­ætl­un­ina á tveggja ára fresti að lág­marki, en ávallt „ef breyt­ingar verða á ógnum eða veik­leikum sem varða lög­menn.“

Þá er lagt að hið áhættim­ið­aða eft­ir­lit með starf­semi lög­manna myndi hefj­ast strax um mitt ár 2019. Þar eigi að kanna meðal ann­ars aðferðir og ferla, áhættu­mat, fram­kvæmd áreið­an­leika­könn­unar og þjálfun starfs­manna.“

Skortur á áhættu­vit­und

Í áætl­un­inni segir að skortur á áhættu­vit­und sé á meðal lög­manna­stétt­ar­inn­ar. „Fjöldi lög­manna virð­ist ekki vera með­vit­aður um með hvaða hætti þjón­usta þeirra getur verið mis­not­uð.“

Þessi hættu­merki og aðferðir við mis­notkun tengj­ast meðal ann­ars stofnun félaga eða fjár­vörslu­sjóða á aflands­svæð­um, stofnun lög­að­ila, raun­veru­legu eign­ar­haldi, áhættu­sömum við­skipta­mönn­um, mis­notkun á vörslu­reikn­ingum og áhættu tengdri því að koma fram fyrir hönd lög­að­ila sem er í eigu við­skipta­manns. 

Þá kemur fram að upp á vanti við athugun lög­manna á laga­legri stöðu umbjóð­enda sinna eða þegar þeir koma fram fyrir hönd þeirra í dóms­máli eða í tengslum við dóms­mál, þar með talið þegar þeir veita ráð­gjöf um hvort höfða eigi dóms­mál eða kom­ast hjá dóms­máli.

Í maí og júní 2019 var brugð­ist við þessu að hluta með því að pen­inga­þvætt­is­eft­ir­lit Rík­is­skatt­stjóra gaf út fræðslu­efni um hættu­merki og aðferðir við mis­notkun fyrir lög­menn sem var birt á heima­síðu stofn­un­ar­innar og selt til lög­manna­fé­lags­ins, sem dreifði því til félags­manna. Í aðgerð­ar­á­ætl­un­inni er hins vegar lagt til að frekara fræðslu­efni verði und­ir­búið á haust­mán­uðum og dreift til lög­manna. 

­Sér­stak­lega er tekið fram að það sé veik­leiki í pen­inga­þvætt­is­vörnum að skortur sé á til­kynn­ingum frá lög­mönnum til skrif­stofu fjár­mála­grein­inga lög­reglu. Stýri­hópur um aðgerðir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka hafi gefið út fræðslu­efni um til­kynn­ingar til skrif­stof­unnar til að bregð­ast við þessu og fræðslu­fundur hafi verið hald­inn með lög­mönnum í maí. Halda á frek­ari fræðslu­fundi í nóv­em­ber og des­em­ber 2019.

Lög­menn vildu hafa eft­ir­litið með sér hjá sér

Í sumar voru sam­þykkt lög um  fryst­ingu fjár­­muna og skrán­ingu aðila á lista yfir þving­un­­ar­að­­gerðir í tengslum við fjár­­­mögnun hryðju­verka og útbreiðslu ger­eyð­ing­­ar­vopna. Sam­kvæmt þeim fær­ist eft­ir­lit með því að lög­­­menn fari eftir ákvæðum lag­anna sem snúa ann­­ars vegar að fryst­ingu fjár­­muna og efna­hags­­legs auðs og hins vegar að ráð­­stöf­unum til að meta hvort við­­skipta­­menn séu á listum yfir pen­inga­þvætt­is­að­­gerð­ir, til emb­ættis Rík­is­skatt­stjóra.

Lög­manna­fé­lag Íslands var ósatt með þessa breyt­ingu og skil­aði umsögn um frum­varp lag­anna áður en það var sam­þykkt. Í henni kom fram að félagið teldi eðli­legt að eft­ir­lit með því hvort að lög­menn væru að fara eftir lög­unum væri höndum þess, en ekki Rík­is­skatt­stjóra. Lög­menn vildu því að lög­menn hefðu eft­ir­lit með lög­mönn­um. 

Utan­rík­is­ráðu­neyt­ið, sem bar ábyrgð á frum­varp­inu, taldi ekki ástæðu til að bregð­ast við aðfinnslum Lög­manna­fé­lags­ins. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samherji Holding hefur enn ekki skilað ársreikningi fyrir árið 2019
Hálfu ári eftir að lögboðinn frestur til að skila inn ársreikningum rann út þá hefur félagið sem heldur utan um erlenda starfsemi Samherja, meðal annars allt sem snýr að Namibíuumsvifum þess, ekki skilað inn sínum fyrir árið 2019.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Langflest hagsmunagæslusamtök landsins, sem reyna að hafa áhrif á hvernig löggjöf og aðrar ákvarðanir innan stjórnmála og stjórnsýslu þróast, eru til heimilis í Hús atvinnulífsins við Borgartún 35.
Búið að skrá 27 hagsmunaverði og birta vefsvæði með upplýsingum um þá
Tilkynningum á hagsmunaverði sem reyna að hafa áhrif á stjórnmál og stjórnsýslu í starfi sínu, og áttu samkvæmt lögum að berast um áramót, hefur rignt inn síðustu daga eftir að forsætisráðuneytið sendi ítrekun.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Ásthildur Lóa Þórsdóttir, formaður Hagsmunasamtaka heimilanna, er ein þeirra sem skráð voru sem hagsmunaverðir á vegum samtakanna.
Hagsmunasamtök heimilanna þau einu sem hafa tilkynnt hagsmunaverði
Ekkert stóru hagsmunasamtakanna í landinu hefur tilkynnt starfsmenn sína sem vinna við að hafa áhrif á ákvarðanir stjórnvalda sem hagsmunaverði, þrátt fyrir að lög sem krefjist þess hafi tekið gildi fyrir tveimur mánuðum.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Þorsteinn Vilhjálmsson
Sprautur, siður og réttur
Kjarninn 26. febrúar 2021
Símon Sigvaldason
Dómsmálaráðherra gerir tillögu um að skipa Símon Sigvaldason í Landsrétt
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir vill að Símon Sigvaldason verði skipaður í eina lausa stöðu við Landsrétt. Það þýðir að Jón Finnbjörnsson, sem er í leyfi og sótti um endurskipun, fær hana ekki.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum.
Býst við að Viaplay hækki verðið þegar íþróttapakkinn stækkar
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum býst við því að Viaplay hækki verðið á áskriftum sínum þegar íþróttapakkinn þeirra stækkar. „Annað væri bara skaðleg undirverðlagning,“ sagði Magnús í nýjum þætti af Tæknivarpinu.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Sambærilegum smáhýsum hefur þegar verið komið upp í Gufunesi.
Smáhýsi fyrir heimilislausa í Laugardalnum þokast nær
Áform um smáhýsi fyrir heimilislausa á borgarlandi milli Suðurlandsbrautar og Fjölskyldu- og húsdýragarðsins hafa verið samþykkt í skipulags- og samgönguráði. Íþróttafélög, fasteignafélagið Reitir og fleiri lögðust gegn þessari staðsetningu smáhýsanna.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Einkaneysla Íslendinga dróst lítið saman, þrátt fyrir samkomutakmarkanir
Minni samdráttur í fyrra en áður var áætlað
Landsframleiðsla dróst saman um 6,6 prósent í fyrra samkvæmt nýútgefnum þjóðhagsreikningum Hagstofu. Þetta er nokkuð minni samdráttur en Seðlabankinn og Íslandsbankinn höfðu áætlað.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent