Skortur á áhættuvitund á meðal lögmanna

Fjöldi lögmanna virðist ekki vera meðvitaður um með hvaða hætti þjónusta þeirra getur verið misnotuð til að þvætta peninga. Sú ógn sem stafaði af of litlu eftirliti með starfsemi þeirra var metin mikil.

Lögmenn þurfa að þekkja viðskiptamenn sína betur áður en þeir handsala það að vinna verk fyrir þá.
Lögmenn þurfa að þekkja viðskiptamenn sína betur áður en þeir handsala það að vinna verk fyrir þá.
Auglýsing

Mikil pen­inga­þvætt­is­ógn stafar af því að eft­ir­lit með starf­semi lög­manna er of lít­il. Þetta er meðal þeirra veik­­­leika sem til­­­­­greindir eru á pen­inga­þvætt­is­vörnum hér­­­­­lendis sem tengj­­ast aflétt­ingu hafta og frjáls­­ara flæði fjár­­muna milli Íslands og ann­­arra landa  í aðgerð­­­ar­á­ætlun gegn pen­inga­þvætti sem birt var fyrr í mán­uð­in­um. Þar segir orð­rétt: „Áhætta tengd lög­mönnum var metin há í áhættu­mati. Eft­ir­lit með lög­mönn­um, sér í lagi þeim sem bjóða upp á þá þjón­ustu sem helst er hætta á að vera mis­notuð er þ.a.l. í for­gangi 1.“

Í aðgerð­ar­á­ætl­un­inni er greint frá því að Rík­is­skatt­stjóri hafi haf­ist handa við að búa til áhættu­mið­aða eft­ir­lits­á­ætlun sem byggi á ítar­legri grein­ingu og áhættu­mati á starf­semi lög­manna sem gæti liðkað fyrir pen­inga­þvætti strax í jan­úar 2019. Í maí hafi áhættu­matið legið fyr­ir. 

Auglýsing
Í áætl­un­inni er þó tekið fram að um við­var­andi verk­efni sé að ræða og að það þurfi að upp­færa áhættu­mið­uðu eft­ir­lits­á­ætl­un­ina á tveggja ára fresti að lág­marki, en ávallt „ef breyt­ingar verða á ógnum eða veik­leikum sem varða lög­menn.“

Þá er lagt að hið áhættim­ið­aða eft­ir­lit með starf­semi lög­manna myndi hefj­ast strax um mitt ár 2019. Þar eigi að kanna meðal ann­ars aðferðir og ferla, áhættu­mat, fram­kvæmd áreið­an­leika­könn­unar og þjálfun starfs­manna.“

Skortur á áhættu­vit­und

Í áætl­un­inni segir að skortur á áhættu­vit­und sé á meðal lög­manna­stétt­ar­inn­ar. „Fjöldi lög­manna virð­ist ekki vera með­vit­aður um með hvaða hætti þjón­usta þeirra getur verið mis­not­uð.“

Þessi hættu­merki og aðferðir við mis­notkun tengj­ast meðal ann­ars stofnun félaga eða fjár­vörslu­sjóða á aflands­svæð­um, stofnun lög­að­ila, raun­veru­legu eign­ar­haldi, áhættu­sömum við­skipta­mönn­um, mis­notkun á vörslu­reikn­ingum og áhættu tengdri því að koma fram fyrir hönd lög­að­ila sem er í eigu við­skipta­manns. 

Þá kemur fram að upp á vanti við athugun lög­manna á laga­legri stöðu umbjóð­enda sinna eða þegar þeir koma fram fyrir hönd þeirra í dóms­máli eða í tengslum við dóms­mál, þar með talið þegar þeir veita ráð­gjöf um hvort höfða eigi dóms­mál eða kom­ast hjá dóms­máli.

Í maí og júní 2019 var brugð­ist við þessu að hluta með því að pen­inga­þvætt­is­eft­ir­lit Rík­is­skatt­stjóra gaf út fræðslu­efni um hættu­merki og aðferðir við mis­notkun fyrir lög­menn sem var birt á heima­síðu stofn­un­ar­innar og selt til lög­manna­fé­lags­ins, sem dreifði því til félags­manna. Í aðgerð­ar­á­ætl­un­inni er hins vegar lagt til að frekara fræðslu­efni verði und­ir­búið á haust­mán­uðum og dreift til lög­manna. 

­Sér­stak­lega er tekið fram að það sé veik­leiki í pen­inga­þvætt­is­vörnum að skortur sé á til­kynn­ingum frá lög­mönnum til skrif­stofu fjár­mála­grein­inga lög­reglu. Stýri­hópur um aðgerðir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka hafi gefið út fræðslu­efni um til­kynn­ingar til skrif­stof­unnar til að bregð­ast við þessu og fræðslu­fundur hafi verið hald­inn með lög­mönnum í maí. Halda á frek­ari fræðslu­fundi í nóv­em­ber og des­em­ber 2019.

Lög­menn vildu hafa eft­ir­litið með sér hjá sér

Í sumar voru sam­þykkt lög um  fryst­ingu fjár­­muna og skrán­ingu aðila á lista yfir þving­un­­ar­að­­gerðir í tengslum við fjár­­­mögnun hryðju­verka og útbreiðslu ger­eyð­ing­­ar­vopna. Sam­kvæmt þeim fær­ist eft­ir­lit með því að lög­­­menn fari eftir ákvæðum lag­anna sem snúa ann­­ars vegar að fryst­ingu fjár­­muna og efna­hags­­legs auðs og hins vegar að ráð­­stöf­unum til að meta hvort við­­skipta­­menn séu á listum yfir pen­inga­þvætt­is­að­­gerð­ir, til emb­ættis Rík­is­skatt­stjóra.

Lög­manna­fé­lag Íslands var ósatt með þessa breyt­ingu og skil­aði umsögn um frum­varp lag­anna áður en það var sam­þykkt. Í henni kom fram að félagið teldi eðli­legt að eft­ir­lit með því hvort að lög­menn væru að fara eftir lög­unum væri höndum þess, en ekki Rík­is­skatt­stjóra. Lög­menn vildu því að lög­menn hefðu eft­ir­lit með lög­mönn­um. 

Utan­rík­is­ráðu­neyt­ið, sem bar ábyrgð á frum­varp­inu, taldi ekki ástæðu til að bregð­ast við aðfinnslum Lög­manna­fé­lags­ins. 

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sjö prósent tekjuvöxtur hjá Marel í fyrra
Framlegð af rekstri Marels á síðustu þremur mánuðum ársins í fyrra, var lægri en vonir stóðu til. Bjartir tímar eru þó framundan, segir forstjórinn. Markaðsvirði félagsins fór yfir 500 milljarða í dag.
Kjarninn 17. janúar 2020
Mannréttindadómstóllinn hafnaði Sigríði Andersen
Fyrrverandi dómsmálaráðherra fær ekki að koma sjónarmiðum sínum beint á framfæri við yfirdeild Mannréttindadómstóls Evrópu.
Kjarninn 17. janúar 2020
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
Hækkanir á fasteignagjöldum áhyggjuefni
Forseti ASÍ segir að hækkanir á fasteignagjöldum muni hafa áhrif á lífskjarasamningana ef ekkert annað verði gert á móti.
Kjarninn 17. janúar 2020
Heiða María Sigurðardóttir
Einlæg bón um að endurskoða skerðingu leikskóla
Kjarninn 17. janúar 2020
Skrokkölduvirkjun er fyrirhuguð á Sprengisandsleið milli Hofsjökuls og Vatnajökuls. Það svæði er innan marka fyrirhugaðs hálendisþjóðgarðs.
Telja stórframkvæmdir ekki rúmast innan þjóðgarða
Nýjar virkjanir falla illa eða alls ekki að markmiðum hálendisþjóðgarðs. Stórframkvæmdir þjóna ekki verndarmarkmiðum, yrðu „stórslys“ og myndu ganga að þjóðgarðshugtakinu dauðu.
Kjarninn 17. janúar 2020
Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn hætta við sameiningu
Tvö stór sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík, sem saman halda á 8,4 prósent af öllum úthlutuðum fiskveiðikvóta, eru hætt við að sameinast. Þess í stað ætla þau að halda góðu samstarfi áfram.
Kjarninn 17. janúar 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir og Katrín Jakobsdóttir
Endurskoða lög um ráðherraábyrgð og Landsdóm
Forsætisráðherra mun í samráði við dómsmálaráðherra fela sérfræðingi að ráðast í endurskoðun á lögum um ráðherraábyrgð annars vegar og lögum um Landsdóm hins vegar. Vonir standa til þess að vinnunni verði lokið á haustmánuðum.
Kjarninn 17. janúar 2020
Seðlabankinn unir niðurstöðunni og er búinn að hafa samband við Gunnhildi Örnu
Seðlabanki Íslands segir að verkferlar hans í ráðningarmálum hafi verið styrktir í kjölfar þess að kærunefnd jafnréttismála komst að þeirri niðurstöðu að hann hefði brotið jafnréttislög með ráðningu upplýsingafulltrúa í fyrrasumar.
Kjarninn 17. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent