Ríkasta 0,1 prósent Íslendinga hefur eignast 59 nýja milljarða á tveimur árum

Stærra hlutfall af nýjum auð farið til ríkustu landsmanna síðustu tvö ár en að meðaltali árin áður. Þær fjölskyldur sem mynda tekjuhæsta eitt prósent landsmanna juku auð sinn um 189 milljarða króna á árunum 2017 og 2018.

Ójöfnuður
Auglýsing

Rík­ustu fjöl­skyldur lands­ins, sem mynda 0,1 pró­sent tekju­hæsta hlut­fall lands­manna, hafa aukið það magn millj­arða króna sem þær eiga í eigin fé í sam­ein­ingu um 105 millj­arð króna frá árs­lokum 2011 og fram til síð­ustu ára­móta. Þá átti hóp­ur­inn, sem sam­an­stóð þá af um 190 fjöl­skyld­um, 155 millj­arða króna. Í lok árs 2018 til­heyrðu 238 fjöl­skyldur rík­ustu 0,1 pró­sent þjóð­ar­innar og áttu sam­an­lagt 260 millj­arða króna í eigin fé.

­Rúmur helm­ingur þess við­bótar eig­in­fjár sem þessar fjöl­skyldur hafa eign­ast á tíma­bil­inu féll til á árunum 2017 og 2018, þegar eigið fé þeirra jókst um 59 millj­arða króna. Með­al­eign hverrar fjöl­skyldu í efsta 0,1 pró­sent lagi sam­fé­lags­ins hefur farið úr því að vera 922 millj­ónir króna í árs­lok 2016 í að vera 1,1 millj­arður króna um síð­ustu ára­mót, að teknu til­liti til breyt­inga á fjölda fjöl­skyldna í tekju­bil­in­u. 

Alls hefur 3,3 pró­sent af þeim 3.179 millj­örðum króna sem orðið hafa til í íslensku hag­kerfi á frá árinu 2010  farið til 0,1 pró­sent rík­ustu fjöl­skyldn­anna hverju sinni. Á árunum 2017 og 2018 var það hlut­fall hins vegar hærra, eða 4,2 pró­sent.

Þetta má lesa út úr svari Bjarna Bene­dikts­son­ar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, við fyr­ir­spurn Loga Ein­ars­son­ar, for­manns Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, um eignir og skuldir rík­ustu Íslend­ing­anna sem svarað var á þingi fyrir rúmri viku. 

Sama þróun hjá efsta pró­sent­inu

Þegar horft er á rík­asta eitt pró­sent lands­manna hefur auður þess, sam­kvæmt skatt­fram­töl­um, auk­ist um 353 millj­arða króna frá árs­lokum 2010 og fram að síð­ustu ára­mót­um, þegar hann var 802 millj­arðar króna. Alls voru 2.380 fjöl­skyldur í því lagi í lok þess tíma­bils.

Auglýsing
Alls fór 11,1 pró­sent af öllu nýju eigið fé sem varð til á Íslandi á tíma­bil­inu til rík­asta eins pró­sents lands­manna. Síð­ustu tvö árin sem töl­urnar ná til, 2017 og 2018, skera sig þó úr hjá þessum hópi eins og flestum öðr­um. Af þeim um 1.400 millj­örðum króna sem urðu til á þeim árum fóru 189 millj­arðar króna til rík­asta eins pró­sents lands­manna, eða 13,5 pró­sent. 

Því liggur fyrir að efn­uð­ustu Íslend­ing­arnir eru að taka til sín stærra hlut­fall af nýjum auð á síð­ustu tveimur árum en þeir hafa gert að með­al­tali síð­ast­liðin níu ár. 

Fá þorra fjár­magnstekna og eigið fé van­metið

Nær öruggt er að hóp­ur­inn á þó meiri eignir en töl­urnar gefa til kynna. Kjarn­inn greindi frá því á þriðju­dag að rík­asta eitt pró­sent lands­manna þéni um 35 pró­sent allra fjár­magnstekna í land­inu og að rúmur helm­ingur slíkra tekna fari til rík­ustu fimm pró­sent lands­manna. Fjár­­­magnstekjur eru vaxta­­tekj­­ur, arð­­ur, sölu­hagn­aður og leig­u­­tekjur utan rekstr­­ar. Þ.e. tekjur sem við­kom­andi hafa af eignum og fjár­­­fest­ing­um, en ekki launa­­tekj­­ur. 

Öll verð­bréfa­­eign (hluta­bréf í inn­­­lendum og erlendum hluta­­fé­lög­um, eign­­ar­skatts­frjáls verð­bréf, stofn­­sjóðs­­eign og önnur verð­bréf og kröf­­ur) er metin á nafn­virði í töl­un­um, en ekki mark­aðsvirði. Því blasir við að eigið fé þeirra sem eiga þessar eignir er van­met­ið, og fjár­magnstekju­skipt­ingin bendir sann­ar­lega til þess að lít­ill hópur lands­manna eigi stóran hluta þess­ara eigna.

Eign­­ar­hluti lands­­manna í líf­eyr­is­­sjóðum eru ekki taldar með í ofan­­greindum töl­um, en sam­an­lagt áttu þeir sjóðir 4.797 millj­­arðar króna í lok ágúst síð­­ast­lið­ins og eru langstærstu fjár­­­festar í land­inu.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Börkur Smári Kristinsson
Hvað skiptir þig máli?
Kjarninn 16. nóvember 2019
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Segir VG standa frammi fyrir prófraun í kjölfar Samherjamálsins
Fyrrverandi forsætisráðherra segir að grannt verði fylgst með viðbrögðum Katrínar Jakobsdóttur og VG í tengslum við Samherjamálið. Hún segir að setja verði á fót sérstaka rannsóknarnefnd sem fari ofan í saumana á málinu.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Bára Halldórsdóttir
Klausturgate – ári síðar
Bára Halldórsdóttir hefur skipulagt málþing með það að markmiði að gefa þolendum „Klausturgate“ rödd og rými til að tjá sig og til þess að ræða Klausturmálið og eftirmál þess fyrir samfélagið.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Ragnar Þór Ingólfsson er formaður VR.
Vill að verkalýðshreyfingin bjóði fram stjórnmálaafl gegn spillingu
Formaður VR kallar eftir þverpólitísku framboði, sem verkalýðshreyfingin stendur að. „Tökum málin í eigin hendur og stigum fram sem sameinað umbótaafl gegn spillingunni,“ segir hann í pistli.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Ætlar enginn (virkilega) að gera neitt í þessu?
Kjarninn 16. nóvember 2019
Fólk geti sett sig í spor annarra
Gylfi Zoega segir að hluti af því að hagkerfið geti virkað eins og það eigi að gera, sé að fólk og fjölmiðlar veiti valdhöfum aðhald.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Uppskrift að því að drepa umræðuna með börnum
Kjarninn 16. nóvember 2019
Rannsókn Alþingis á fjárfestingarleiðinni gæti náð yfir Samherja
Samherji flutti rúmlega tvo milljarða króna í gegnum fjárfestingarleið Seðlabanka Íslands. Þeir peningar komu frá félagi samstæðunnar á Kýpur, sem tók við hagnaði af starfsemi Samherja í Namibíu.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent