Ísland veiðir næst mest á hvern íbúa

Hlutdeild sjávarútvegsins í gjaldeyrisöflun hefur aukist undanfarin þrjú ár og skilaði greinin um fimmtungi gjaldeyristekna þjóðarbúsins á fyrri helmingi ársins. Ísland er nítjánda stærsta fiskiþjóð heims og veiðir 3,4 tonn á hvern íbúa.

skip
Auglýsing

Sjáv­ar­út­vegur er næst stærsta útflutn­ings­grein Íslend­inga og hefur hlut­deild geirans í gjald­eyr­is­öflun auk­ist tölu­vert und­an­farin þrjú ár. Greinin skil­aði um fimmt­ungi gjald­eyr­is­tekna þjóð­ar­bús­ins á fyrri helm­ingi árs­ins 2019. Þrátt fyrir minna útflutt magn í ár frá fyrra ári þá er spáð að útflutn­ings­verð­mæti sjáv­ar­af­urða verði um 9 pró­sent meira í ár en í fyrra. 

Þetta er á meðal þess sem kemur fram nýrri skýrsla Íslands­banka um íslenskan sjáv­ar­út­veg.

3,4 tonn á hvern íbúa

Ísland vermir 19. sæti á lista yfir stærstu fisk­veiði­þjóðir heims og er hlut­deild lands­ins um 1,3 pró­sent á Mynd: Íslandsbankiheims­vísu. Íslend­ingar veiða þó næst mest á hvern íbúa í heim­inum á eftir Fær­eyjum eða alls 3,4 tonn á hvern íbú­a. 

Störfum í sjáv­ar­út­vegi hefur fækkað tölu­vert síð­ast­lið­inn ára­tug vegna þeirra miklu tækni­fram­þróun sem orðið hefur í grein­inni. Þrátt fyrir færri störf hef­ur fram­leiðn­i í ­grein­inn­i ­auk­ist um 55 pró­sent á árinum 2011 til 2018.

Minna útflutt magn en meiri útflutn­ings­verð­mæti

Sjáv­ar­út­veg­ur­inn aflar næst mestar gjald­eyr­is­tekna atvinnu­vega Íslands eftir ferða­þjón­ust­unni. Eftir aukn­ingu á útfluttu magni sjáv­ar­af­urða und­an­farin tvö ár eru horfur á að minna magn sjáv­ar­fangs verði flutt út í ár en í fyrra.

Auglýsing

Í skýrslu Íslands­banka kemur fram að á fyrstu 9 mán­uðum árs­ins nam sam­dráttur útflutn­ings nærri 6 pró­sentum miðað við sama tíma­bili í fyrra og skýrist við­snún­ing­ur­inn að stórum hluta af loðnu­bresti á fyrsta fjórð­ungi árs­ins. Horfur eru á að nærri 3 pró­sent sam­dráttur verði í útfluttu magni sjáv­ar­af­urða í ár frá fyrra ári. Á næsta ári segir spáir bank­inn hins vegar að útflutt magn sjáv­ar­af­urða auk­ist á ný um ríf­lega 1 pró­sent. 

Þrátt fyrir þennan sam­drátt í útflutn­ing þá eru horfur á að útflutn­ings­verð­mæti sjáv­ar­af­urða verði um það bil 9 pró­sent meira í ár en í fyrra þrátt fyrir minna útflutt magn eða í kringum 250 millj­arðar króna. Sam­kvæmt skýrsl­unni kemur það til meðal ann­ars af hækkun heims­mark­aðs­verðs í erlendri mynt, veik­ari krónu í ár en í fyrra og aukn­ingu á útflutn­ingi þorsks. Íslands­banki spáir jafn­framt fyrir um 4 pró­sent aukn­ingu útflutn­ings­verð­mætis á næsta ári. 

Fisk­eldi taki fram úr fisk­veiðum á næsta ári

Enn fremur kemur fram í skýrsl­unni að útflutt magn eld­is­fisks hefur auk­ist umtals­vert á und­an­gengnum árum og var það rúm­lega þrefalt meira á árinu 2018 en á árinu 2014. Á sama tíma­bili hefur verð­mæt­i ­vegna útflutn­ings á eld­is­fiski auk­ist minna, eða rúm­lega tvö­fald­ast. Ástæðan er einna helst styrk­ing krón­unnar á um­ræddu tíma­bili.

Í skýrsl­unni segir að mesta aukn­ingin í fram­leiðslu sjáv­ar­af­urða á heims­vísu liggi í fisk­eldi og gerir spá OECD ráð fyrir að fisk­eldi muni í fyrsta skipti standa undir meira magni sjáv­ar­af­urða en hefð­bundnar fisk­veiðar árið 2022.

Tíma­bil fjár­fest­inga tekið við

Á árinu 2018 námu skuldir sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja 389 millj­örðum króna og hækk­aði skulda­staða félag­anna um 24 millj­arða frá fyrra ári. Alls hafa skuldir fyr­ir­tækja í grein­inni hafa auk­ist um 74 millj­arða eða nærri fjórð­ung frá því þær náðu lág­marki árið 2016. 

Í skýrsl­unni segir að þrátt fyrir skulda­aukn­ingu stóð ­rekstur sjáv­ar­út­vegs­fé­laga betur undir skuld­setn­ing­unni á ár­inu 2018 en ári áður­. Nýjar lán­tökur voru umfram afborg­anir lána á árinu og hef­ur slíkt átt sér stað allt frá upp­hafi árs 2015 sem bendi til þess að ­tíma­bili nið­ur­greiðslu skulda sé lokið og að tíma­bil auk­inn­ar fjár­fest­ingar sé nú tekið við í grein­inni.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mette Frederiksen forsætisráðherra Danmerkur og formaður Sósíaldemókrataflokksins.
Kosið til þings í Danmörku 1. nóvember – Frederiksen vill mynda breiða ríkisstjórn
Mette Frederiksen forsætisráðherra Danmerkur tilkynnti á blaðamannafundi í morgun að þingkosningar yrðu haldnar í landinu 1. nóvember, eða eftir tæpar fjórar vikur.
Kjarninn 5. október 2022
Heiðrún Jónsdóttir.
Heiðrún ráðin framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja
Katrín Júlíusdóttir hætti skyndilega sem framkvæmdastjóri SFF um síðustu mánaðamót. Nú hefur nýr framkvæmdastjóri verið ráðinn og hún hefur þegar hafið störf.
Kjarninn 5. október 2022
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans – 30. þáttur: „Hnattræni þróunariðnaðurinn er mjög yfirgrípandi hugtak yfir mjög fjölbreytilegan geira“
Kjarninn 5. október 2022
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Stýrivextir hækka í níunda skiptið í röð – Nú upp í 5,75 prósent
Stýrivextir hafa verið hækkaðir upp í 5,75 prósent. Greiðslubyrði margra heimila mun fyrir vikið þyngjast. Ákvarðanir í atvinnulífi, á vinnumarkaði og í ríkisfjármálum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu misserum, að sögn peningastefnunefndar.
Kjarninn 5. október 2022
Bjarni Benediktsson, Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson, formenn ríkissjórnarflokkanna, sendu frá sér yfirlýsingu í apríl þar sem segir að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum ríkissin í Íslandsbanka að sinni. Sú yfirlýsing stendur enn.
Standa enn við að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum í Íslandsbanka
Fjármálaráðherra sagði mikilvægt að halda áfram að selja hlut ríkisins í Íslandsbanka við kynningu fjárlagafrumvarpsins. Í yfirlýsingu stjórnarflokkanna frá því í vor segir að ekki verði ráðist í sölu á frekari hlutum bankans að sinni. Hún gildir enn.
Kjarninn 5. október 2022
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Meira úr sama flokkiInnlent