Ísland veiðir næst mest á hvern íbúa

Hlutdeild sjávarútvegsins í gjaldeyrisöflun hefur aukist undanfarin þrjú ár og skilaði greinin um fimmtungi gjaldeyristekna þjóðarbúsins á fyrri helmingi ársins. Ísland er nítjánda stærsta fiskiþjóð heims og veiðir 3,4 tonn á hvern íbúa.

skip
Auglýsing

Sjávarútvegur er næst stærsta útflutningsgrein Íslendinga og hefur hlutdeild geirans í gjaldeyrisöflun aukist töluvert undanfarin þrjú ár. Greinin skilaði um fimmtungi gjaldeyristekna þjóðarbúsins á fyrri helmingi ársins 2019. Þrátt fyrir minna útflutt magn í ár frá fyrra ári þá er spáð að útflutningsverðmæti sjávarafurða verði um 9 prósent meira í ár en í fyrra. 

Þetta er á meðal þess sem kemur fram nýrri skýrsla Íslandsbanka um íslenskan sjávarútveg.

3,4 tonn á hvern íbúa

Ísland vermir 19. sæti á lista yfir stærstu fiskveiðiþjóðir heims og er hlutdeild landsins um 1,3 prósent á Mynd: Íslandsbankiheimsvísu. Íslendingar veiða þó næst mest á hvern íbúa í heiminum á eftir Færeyjum eða alls 3,4 tonn á hvern íbúa. 

Störfum í sjávarútvegi hefur fækkað töluvert síðastliðinn áratug vegna þeirra miklu tækniframþróun sem orðið hefur í greininni. Þrátt fyrir færri störf hefur framleiðni í greininni aukist um 55 prósent á árinum 2011 til 2018.

Minna útflutt magn en meiri útflutningsverðmæti

Sjávarútvegurinn aflar næst mestar gjaldeyristekna atvinnuvega Íslands eftir ferðaþjónustunni. Eftir aukningu á útfluttu magni sjávarafurða undanfarin tvö ár eru horfur á að minna magn sjávarfangs verði flutt út í ár en í fyrra.

Auglýsing

Í skýrslu Íslandsbanka kemur fram að á fyrstu 9 mánuðum ársins nam samdráttur útflutnings nærri 6 prósentum miðað við sama tímabili í fyrra og skýrist viðsnúningurinn að stórum hluta af loðnubresti á fyrsta fjórðungi ársins. Horfur eru á að nærri 3 prósent samdráttur verði í útfluttu magni sjávarafurða í ár frá fyrra ári. Á næsta ári segir spáir bankinn hins vegar að útflutt magn sjávarafurða aukist á ný um ríflega 1 prósent. 

Þrátt fyrir þennan samdrátt í útflutning þá eru horfur á að útflutningsverðmæti sjávarafurða verði um það bil 9 prósent meira í ár en í fyrra þrátt fyrir minna útflutt magn eða í kringum 250 milljarðar króna. Samkvæmt skýrslunni kemur það til meðal annars af hækkun heimsmarkaðsverðs í erlendri mynt, veikari krónu í ár en í fyrra og aukningu á útflutningi þorsks. Íslandsbanki spáir jafnframt fyrir um 4 prósent aukningu útflutningsverðmætis á næsta ári. 

Fiskeldi taki fram úr fiskveiðum á næsta ári

Enn fremur kemur fram í skýrslunni að útflutt magn eldisfisks hefur aukist umtalsvert á undangengnum árum og var það rúmlega þrefalt meira á árinu 2018 en á árinu 2014. Á sama tímabili hefur verðmæti vegna útflutnings á eldisfiski aukist minna, eða rúmlega tvöfaldast. Ástæðan er einna helst styrking krónunnar á umræddu tímabili.

Í skýrslunni segir að mesta aukningin í framleiðslu sjávarafurða á heimsvísu liggi í fiskeldi og gerir spá OECD ráð fyrir að fiskeldi muni í fyrsta skipti standa undir meira magni sjávarafurða en hefðbundnar fiskveiðar árið 2022.

Tímabil fjárfestinga tekið við

Á árinu 2018 námu skuldir sjávarútvegsfyrirtækja 389 milljörðum króna og hækkaði skuldastaða félaganna um 24 milljarða frá fyrra ári. Alls hafa skuldir fyrirtækja í greininni hafa aukist um 74 milljarða eða nærri fjórðung frá því þær náðu lágmarki árið 2016. 

Í skýrslunni segir að þrátt fyrir skuldaaukningu stóð rekstur sjávarútvegsfélaga betur undir skuldsetningunni á árinu 2018 en ári áður. Nýjar lántökur voru umfram afborganir lána á árinu og hefur slíkt átt sér stað allt frá upphafi árs 2015 sem bendi til þess að tímabili niðurgreiðslu skulda sé lokið og að tímabil aukinnar fjárfestingar sé nú tekið við í greininni.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jón Gnarr
Af þrælmennum
Kjarninn 9. maí 2021
Borgarstjórar skyldaðir til handabanda
Umræður um handabönd hafa, og það ekki í fyrsta sinn, ratað inn í danska þingið. Þingmenn vilja skylda borgarstjóra landsins til að taka í höndina á nýjum ríkisborgurum, en handabandið er skilyrði ríkisborgararéttar.
Kjarninn 9. maí 2021
Ari
„Vægi loftslagsmálanna minnkar ekki þessa dagana“
Þingmaður VG segir að ef Íslendingar standi við það sem þeir hafa samþykkt af áætlunum um loftslagsmál og geri aðeins betur hafi þeir að minnsta kosti staðið við sinn skerf í málaflokknum.
Kjarninn 8. maí 2021
Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Býður sig fram í 2. sæti – stefnir á að verða í framvarðasveit flokksins í Reykjavík
Brynjar Níelsson ætlar að bjóða fram krafta sína fyrir Sjálfstæðisflokkinn fyrir næstu kosningar en hann hefur verið á þingi síðan 2013.
Kjarninn 8. maí 2021
Nichole Leigh Mosty
Ég vil tala um innflytjendur.
Leslistinn 8. maí 2021
Jón Sigurðsson
Ein uppsprettulind mennskunnar
Kjarninn 8. maí 2021
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, er einn þeirra sex sem eru með stöðu sakbornings í rannsókn héraðssaksóknara á viðskiptaháttum fyrirtækisins.
Fjallað um rannsókn á Samherja í skráningarlýsingu Síldarvinnslunnar
Hlutafjárútboð Síldarvinnslunnar hefst á mánudag. Á meðal þeirra sem ætla að selja hlut í útgerðinni í því er Samherji, sem verður þó áfram stærsti eigandi Síldarvinnslunnar. Fjallað er um rannsókn yfirvalda á Samherja í skráningarlýsingu.
Kjarninn 8. maí 2021
Nornahár og nornatár
Eigendur Icelandic Lava Show í Vík í Mýrdal skrifa reglulega hraunmola á Kjarnann. Þetta er sá fimmti. Markmiðið er að útskýra hin ýmsu fyrirbæri íslenskrar eldvirkni á einfaldan og áhugaverðan hátt.
Kjarninn 8. maí 2021
Meira úr sama flokkiInnlent