Ísland veiðir næst mest á hvern íbúa

Hlutdeild sjávarútvegsins í gjaldeyrisöflun hefur aukist undanfarin þrjú ár og skilaði greinin um fimmtungi gjaldeyristekna þjóðarbúsins á fyrri helmingi ársins. Ísland er nítjánda stærsta fiskiþjóð heims og veiðir 3,4 tonn á hvern íbúa.

skip
Auglýsing

Sjáv­ar­út­vegur er næst stærsta útflutn­ings­grein Íslend­inga og hefur hlut­deild geirans í gjald­eyr­is­öflun auk­ist tölu­vert und­an­farin þrjú ár. Greinin skil­aði um fimmt­ungi gjald­eyr­is­tekna þjóð­ar­bús­ins á fyrri helm­ingi árs­ins 2019. Þrátt fyrir minna útflutt magn í ár frá fyrra ári þá er spáð að útflutn­ings­verð­mæti sjáv­ar­af­urða verði um 9 pró­sent meira í ár en í fyrra. 

Þetta er á meðal þess sem kemur fram nýrri skýrsla Íslands­banka um íslenskan sjáv­ar­út­veg.

3,4 tonn á hvern íbúa

Ísland vermir 19. sæti á lista yfir stærstu fisk­veiði­þjóðir heims og er hlut­deild lands­ins um 1,3 pró­sent á Mynd: Íslandsbankiheims­vísu. Íslend­ingar veiða þó næst mest á hvern íbúa í heim­inum á eftir Fær­eyjum eða alls 3,4 tonn á hvern íbú­a. 

Störfum í sjáv­ar­út­vegi hefur fækkað tölu­vert síð­ast­lið­inn ára­tug vegna þeirra miklu tækni­fram­þróun sem orðið hefur í grein­inni. Þrátt fyrir færri störf hef­ur fram­leiðn­i í ­grein­inn­i ­auk­ist um 55 pró­sent á árinum 2011 til 2018.

Minna útflutt magn en meiri útflutn­ings­verð­mæti

Sjáv­ar­út­veg­ur­inn aflar næst mestar gjald­eyr­is­tekna atvinnu­vega Íslands eftir ferða­þjón­ust­unni. Eftir aukn­ingu á útfluttu magni sjáv­ar­af­urða und­an­farin tvö ár eru horfur á að minna magn sjáv­ar­fangs verði flutt út í ár en í fyrra.

Auglýsing

Í skýrslu Íslands­banka kemur fram að á fyrstu 9 mán­uðum árs­ins nam sam­dráttur útflutn­ings nærri 6 pró­sentum miðað við sama tíma­bili í fyrra og skýrist við­snún­ing­ur­inn að stórum hluta af loðnu­bresti á fyrsta fjórð­ungi árs­ins. Horfur eru á að nærri 3 pró­sent sam­dráttur verði í útfluttu magni sjáv­ar­af­urða í ár frá fyrra ári. Á næsta ári segir spáir bank­inn hins vegar að útflutt magn sjáv­ar­af­urða auk­ist á ný um ríf­lega 1 pró­sent. 

Þrátt fyrir þennan sam­drátt í útflutn­ing þá eru horfur á að útflutn­ings­verð­mæti sjáv­ar­af­urða verði um það bil 9 pró­sent meira í ár en í fyrra þrátt fyrir minna útflutt magn eða í kringum 250 millj­arðar króna. Sam­kvæmt skýrsl­unni kemur það til meðal ann­ars af hækkun heims­mark­aðs­verðs í erlendri mynt, veik­ari krónu í ár en í fyrra og aukn­ingu á útflutn­ingi þorsks. Íslands­banki spáir jafn­framt fyrir um 4 pró­sent aukn­ingu útflutn­ings­verð­mætis á næsta ári. 

Fisk­eldi taki fram úr fisk­veiðum á næsta ári

Enn fremur kemur fram í skýrsl­unni að útflutt magn eld­is­fisks hefur auk­ist umtals­vert á und­an­gengnum árum og var það rúm­lega þrefalt meira á árinu 2018 en á árinu 2014. Á sama tíma­bili hefur verð­mæt­i ­vegna útflutn­ings á eld­is­fiski auk­ist minna, eða rúm­lega tvö­fald­ast. Ástæðan er einna helst styrk­ing krón­unnar á um­ræddu tíma­bili.

Í skýrsl­unni segir að mesta aukn­ingin í fram­leiðslu sjáv­ar­af­urða á heims­vísu liggi í fisk­eldi og gerir spá OECD ráð fyrir að fisk­eldi muni í fyrsta skipti standa undir meira magni sjáv­ar­af­urða en hefð­bundnar fisk­veiðar árið 2022.

Tíma­bil fjár­fest­inga tekið við

Á árinu 2018 námu skuldir sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja 389 millj­örðum króna og hækk­aði skulda­staða félag­anna um 24 millj­arða frá fyrra ári. Alls hafa skuldir fyr­ir­tækja í grein­inni hafa auk­ist um 74 millj­arða eða nærri fjórð­ung frá því þær náðu lág­marki árið 2016. 

Í skýrsl­unni segir að þrátt fyrir skulda­aukn­ingu stóð ­rekstur sjáv­ar­út­vegs­fé­laga betur undir skuld­setn­ing­unni á ár­inu 2018 en ári áður­. Nýjar lán­tökur voru umfram afborg­anir lána á árinu og hef­ur slíkt átt sér stað allt frá upp­hafi árs 2015 sem bendi til þess að ­tíma­bili nið­ur­greiðslu skulda sé lokið og að tíma­bil auk­inn­ar fjár­fest­ingar sé nú tekið við í grein­inni.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ástþór Ólafsson
Árið 1970 og upp úr
Kjarninn 3. júní 2020
Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokksins.
Sjálfstæðisflokkurinn áfram nærri kjörfylgi í nýrri könnun Gallup
Afar litlar breytingar urðu á fylgi flokka á milli mánaða, samkvæmt nýjum þjóðarpúlsi Gallup. Sjálfstæðisflokkurinn er áfram nærri kjörfylgi sínu og stuðningur við ríkisstjórnina mælist tæp 60 prósent á meðal þeirra sem taka afstöðu.
Kjarninn 3. júní 2020
Sex sakborningar í málinu, þeirra á meðal Bernhard Esau og Sacky Shanghala fyrrverandi ráðherrar í ríkisstjórn Namibíu, verða í gæsluvarðhaldi til 28. ágúst.
Namibísk yfirvöld hafa óskað liðsinnis Interpol vegna Samherjamálsins
Sex menn sem hafa verið í haldi namibískra yfirvalda vegna rannsóknar á Samherjaskjölunum verða áfram í haldi til 28. ágúst. Rannsókn málsins hefur reynst flókin og haf namibísk yfirvöld beðið Interpol um aðstoð.
Kjarninn 3. júní 2020
Fólk hefur flykkst á markaði víðsvegar um Indland eftir að útgöngubanni var aflétt.
Smitum á Indlandi fjölgar ört
Stjórnvöld á Indlandi eru að hefjast handa við að aflétta umfangsmesta útgöngubanni sem sett var á í kjölfar kórónuveirufaraldursins. Sjúkrahús í Mumbai hafa vart undan við að sinna sýktum en fellibylurinn Nisarga herjar nú á nágrenni borgarinnar.
Kjarninn 3. júní 2020
Samtök ferðaþjónustunnar telja að um 250 þúsund ferðamenn gætu komið hingað til lands það sem eftir lifir árs.
Ferðamenn greiði kostnað af skimun
Með greiðslu ferðamanna fyrir sýnatöku má stuðla að því að þeir sem sækja landið heim séu efnameiri ferðamenn sem eyði meiru og dvelji lengur, segir í greinargerð fjármálaráðuneytisins um hagræn áhrif þess að aflétta ferðatakmörkunum til Íslands.
Kjarninn 3. júní 2020
Ekkert pláss fyrir íhald í stjórnmálum næstu árin
Alvarlegt ástand er nú komið upp í íslensku efnahagslífi. Mörg hundruð milljarða króna tap í ríkisrekstri er fyrirsjáanlegt, tugir þúsunda verða án atvinnu að öllu leyti eða hluta og þúsundir fyrirtækja standa frammi fyrir algjörri óvissu.
Kjarninn 3. júní 2020
Ferðaþjónustufyrirtæki réðust í verulegar fjárfestingar á síðustu árum.
Útlit var fyrir fjórðungs fjölgun hótelherbergja
Nýting hótelherbergja hér á landi hafði versnað fyrir útbreiðslu faraldursins en þrátt fyrir það var útlit fyrir allt að fjórðungs fjölgun hótelherbergja 2020-2022. Hætt var því við að nýting hótela hefði enn versnað þótt COVID-19 hefði ekki komið til.
Kjarninn 3. júní 2020
Fasteignamat íbúðarhúsnæðis lækkar víða miðsvæðis í Reykjavík
Fasteignamat Þjóðskrár á íbúðarhúsnæði lækkar víða miðsvæðis í Reykjavík frá yfirstandandi ári. Mikill munur er á þróun fasteignamatsins á milli hverfa höfuðborgarsvæðisins. Hæsta fermetraverðið á landinu er í Vesturbæ Reykjavíkur og Skerjafirði.
Kjarninn 2. júní 2020
Meira úr sama flokkiInnlent