„Karlaveldi“ til staðar í kringum æðstu stjórnunarstöður á Íslandi

Samkvæmt niðurstöðum nýlegrar rannsóknar sem birtist í Stjórnmál & stjórnsýsla í lok síðasta árs eru möguleikar kvenna takmarkaðir þegar kemur að æðstu stjórnunarstöðum í fyrirtækjum.

konur viðskipti stjórnmál
Auglýsing

Karlar ráða lögum og lofum þegar kemur að æðstu stjórn­und­ar­stöðum hér á landi og ákveðið „karla­veldi“ er þar til stað­ar. Þetta kemur fram í svör­unum þátt­tak­enda í nýrri rann­sókn sem birt­ist í síð­asta tölu­blaði tíma­rits­ins Stjórn­mál & stjórn­sýsla.

Þá segir í rann­sókn­inni að ástæða þess að engin kona sé for­stjóri í skráðu félagi á Íslandi sé ekki sú að skortur sé á hæfi­leik­a­ríkum konum til að sinna starfi æðstu stjórn­enda, en þar sem karlar séu í meiri­hluta þeirra sem taka ákvarð­anir um ráðn­ingu for­stjóra þá séu mögu­leikar kvenna tak­mark­að­ir. 

„Það kom skýrt fram hjá þátt­tak­endum að öfl­ugt tengsla­net karla getur skýrt þetta að hluta þar sem tengsla­net karla horfir síður til kvenna og þekk­ingar þeirra. Karlar fái því fleiri tæki­færi, meiri reynslu og þjálfun yfir starfsæv­ina ­sem veitir þeim ákveðið for­skot,“ segir í grein­inn­i. 

Auglýsing

„Vinir karl­anna“ verða oft fyrir val­inu

Konur á hinn bóg­inn hafi „ósam­felld­ari starfs­fer­il“ og fæð­ing­ar­or­lof hjálpi ekki til og geri fyr­ir­tækjum erf­ið­ara að fjár­festa í þjálfun kvenna. Annað sem kom fram og teng­ist tengsla­neti karl­manna er aðgengi að fjár­magni en stór hluti fjár­magns­ins er í höndum þeirra, sam­kvæmt svörum þátt­tak­enda.

Í stjórnum fyr­ir­tækja sem ráða yfir stórum hluta fjár­magns­ins hér á landi sitji karlar og hafi set­ið. Þessar stjórnir velji og vilji ein­stak­ling sem þær þekki og geti haft áhrif á. „Því verða „vinir karl­anna“ sem þeir séu í nánum tengslum við oft fyrir val­inu. Þessu tengt sé sterk staða karla í atvinnu­líf­inu „þar sem þeir hafa tögl og hagldir þegar kemur að stjórnun og ­eign­ar­haldi fyr­ir­tækja“,“ segir í grein­inn­i. 

Bæta þarf fæð­ing­ar­or­lofs­kerfið

Þá kemur fram að mark­mið grein­ar­innar sé að skoða hvað valdi því að engin kona gegni stöðu for­stjóra í skráðu félagi á Íslandi og til hvaða ráð­staf­ana sé hægt að grípa til þess að auka hlut­deild þeirra í æðstu stjórn­un­ar­stöðum að mati kvenna sem eru í áhrifa­stöðum í íslensku sam­fé­lag­i. 

Margir þátt­tak­endur nefndu að breyta þyrfti vinnu­skipu­lagi og vinnu­menn­ingu og bæta þyrfti fæð­ing­ar­or­lofs­kerf­ið. Þá megi langur vinnu­dagur ekki þykja sjálf­sagt mál meðal æðstu stjórn­enda og þar spili margir aðilar inn í, til að mynda hlut­haf­ar, stjórn­ir, stjórn­völd og verka­lýðs­hreyf­ing­in. Þá þurfi konur að fjár­festa meira í fyr­ir­tækjum og konur sem eru í áhrifa­stöðum í íslensku við­skipta­lífi þurfi að láta meira til sín taka og hafa áhrif á að konur séu ráðnar sem æðstu stjórn­end­ur. Þær hafi margar hverjar van­nýtt tæki­færi til þess í gegnum stjórn­ar­setu sína.

Karl­menn þurfa að taka meiri þátt og axla aukna ábyrgð í fjöl­skyldu­lífi

Enn fremur kemur fram að efla þurfi konur og hvetja til þess að sækj­ast eftir æðstu stöðum í íslenskum fyr­ir­tækjum og karl­menn þurfi að taka meiri þátt og axla aukna ábyrgð í fjöl­skyldu­lífi. Það myndi gera konum kleift að vera í störfum sem krefj­ast mik­illar fjar­veru frá fjöl­skyldu.

Önnur atriði sem nefnd voru eru að skylda ætti fyr­ir­tæki til að aug­lýsa stjórn­enda­stöð­ur, líkt og gert er í opin­bera geir­anum og að ráðn­inga­ferlið yrði að vera fag­legt og gagn­sætt. 

„Karlar og konur þurfa að standa saman að þess­ari breyt­ingu. Nýnæmi rann­sókn­ar­innar felst í því að í fyrsta sinn kemur fram í rann­sókn sem þess­ari að stór hópur kvenna vill láta setja kynja­kvóta­lög á fram­kvæmda­stjórnir fyr­ir­tækja á Íslandi. Ástæðan er sú að þær telja að smitá­hrif kynja­kvót­ans sem settur var á stjórnir félaga hafi ekki orðið og því þurfi að grípa inn í með þessum hætti. Hér er um að ræða konur sem nú þegar eru í stjórn­un­ar- og leið­toga­stöð­um, konur sem sitja í stjórnum félaga og konur sem eiga fyr­ir­tæki á Ísland­i,“ segir í grein­inn­i. 

Breyt­inga sé þörf, rót­tækra breyt­inga sem kalla meðal ann­ars á kynja­kvóta á fram­kvæmda­stjórn­ir.

Þá segir í grein­inni að tak­mark­anir rann­sókn­ar­innar séu meðal ann­ars lágt svar­hlut­fall en fjöldi svara gefi þó ákveðnar vís­bend­ingar um afstöðu þeirra kvenna sem eru í æðstu stjórn­enda­stöðum hér á land­i. 

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mútugreiðslur Airbus leiða til mörg hundruð milljarða sektar
Stærsti flugvélaframleiðandi heims hefur samið sig frá sakamálarannsókn vegna mútugreiðslna.
Kjarninn 29. janúar 2020
Ragnheiður sat hjá þegar útvarpsstjóri var ráðinn
Ragnheiður Ríkharðsdóttir á sæti í stjórn RÚV en sat hjá í ráðningaferlinu vegna tengsla við fólk sem sóttist eftir starfinu.
Kjarninn 28. janúar 2020
Guðmundur Halldór Björnsson
Samruni eða fjandsamleg yfirtaka – Hvað á sameinað félag að heita?
Kjarninn 28. janúar 2020
Vigdís og Kolbrún gagnrýna ráðningu Stefáns en Dagur óskar RÚV til hamingju
Tveir oddvitar í minnihluta borgarstjórnar segist óttast að ráðning Stefáns Eiríkssonar sem útvarpsstjóra verði til þess að það muni halla á fréttaflutning úr borgarstjórn. Dagur B. Eggertsson gaf Stefáni sín „bestu meðmæli“ og óskar RÚV til hamingju.
Kjarninn 28. janúar 2020
Ingrid Kuhlman
Býður dánaraðstoð heim misnotkun?
Kjarninn 28. janúar 2020
Enginn má undan líta – óviðjafnanleg sögustund í Landnámssetri
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Öxina, sögustund í Landnámssetri.
Kjarninn 28. janúar 2020
Stefán Eiríksson nýr útvarpsstjóri RÚV
Stefán Eiríksson, sem hefur undanfarin ár gegnt starfi borgarritara og var þar áður lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu, hefur verið ráðinn útvarpsstjóri RÚV.
Kjarninn 28. janúar 2020
Nýr útvarpsstjóri RÚV kynntur í dag
Stjórn RÚV tók ákvörðun um næsta útvarpsstjóra á fundi í gærkvöldi. Fjórir stóðu eftir í síðustu viku. Nýr útvarpsstjóri verður kynntur á næstu klukkutímum.
Kjarninn 28. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent