Ríkisútgerðin í Namibíu á ekki fyrir launum rúmlega þúsund starfsmanna

Fischor, ríkisútgerðin í Namibíu, þurfti að fá viðbótarkvóta frá ríkinu til að geta átt fyrir launum. Fiskinn á mögulega að veiða á Heinaste, verksmiðjutogara sem Samherji er ásakaður um að vera að reyna að selja sjálfum sér á hrakvirði.

Togarinn Heinaste.
Togarinn Heinaste.
Auglýsing

Namibíska rík­is­út­gerðin Fis­hcor, sem stýrt var af mönnum sem sitja í fang­elsi fyrir að hafa þegið mútur frá Sam­herja, átti ekki fyrir launum um síð­ustu mán­að­ar­mót. Fis­hcor á heldur ekki fjár­magn til að greiða laun fyrir jan­ú­ar­mán­uð. 

Til að bregð­ast við þeirri stöðu var 25 þús­und tonna kvóti af hrossa­makríl færður til útgerð­ar­innar til að úthluta gegn greiðslu. Alls vinna meira en þús­und manns hjá Fischor, sem gerir útgerð­ina að næsta stærsta atvinnu­rek­anda í hafn­ar­bænum Lüderitz í Namib­íu. 

­Fyrr­ver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra Namib­íu, Bern­hard Esau, úthlut­aði alls um 360 þús­und tonnum af hrossa­makríl­kvóta til Fis­hcor frá árinu 2014 og fram á síð­asta ár. Hluti þess kvóta var seldur til Sam­herja og grunur leikur á að íslenski sjáv­ar­út­vegs­ris­inn hafi greitt mútur til að fá þann kvóta á lægra verði en eðli­legt hefði ver­ið. Þær mútu­greiðslur fóru meðal ann­ars til fyrr­ver­andi stjórn­ar­for­manns Fis­hcor, James Hatuikulipi, áður­nefnds Esau og aðila þeim tengd­um. 

The Namibian greinir frá því að inn­an­hús­menn í sjáv­ar­út­vegi telji að Fis­hcor ætli sér að nota togar­ann Heina­ste, sem var kyrr­settur af namibískum yfir­völdum í fyrra, til að veiða hinn nýút­hlut­aða kvóta. Heinaste er að mestu í eigu Sam­herja. Bennet Kangumu, stjórn­ar­for­maður Fis­hcor, vildi þó ekki stað­festa þetta í sam­tali við blað­ið. 

Telja að Sam­herji sé að reyna að selja Heinaste á hrakvirði

Verk­smiðju­tog­ar­inn Heinaste er í eigu namibísk félags sem íslenska sjá­v­­­ar­út­­­vegs­­fyr­ir­tækið Sam­herji á stóran hlut í í gegnum dótt­ur­fé­lag sitt Esju Hold­ing, en hann var kyrr­­settur af dóm­­ara að kröfu yfir­­­valda í Namibíu í nóv­em­ber í fyrra. Ástæðan fyrir kyrr­setn­ing­unni var sögð ætluð brot vegna veiða tog­ar­ans á svæði sem átti að vera lok­að. 

Aðrir eig­endur eign­ar­halds­fé­lags Heinaste eru namibísk félög, meðal ann­ars Arctic Nam Invest­ments. Saman eiga namibísku félögin 42 pró­sent í félag­inu en eina eign þess er áður­nefndur tog­ari, Heinaste. 

Auglýsing
Vefmiðillinn New Era greindi frá því í morgun að minni­hluta­eig­endur í Esju Hold­ing hefðu ásakað Sam­herja um sið­lausa hegðun með því að reyna að selja Heinaste á hrakvirði til ann­ars félags. Í miðl­inum er haft eftir Vigrilio De Sousa, stjórn­ar­for­manni Arctic Nam Invest­ments, að Sam­herji sé að reyna að selja sjálfum sér Heinaste á 19 millj­ónir Banda­ríkj­andala  með við­skiptafléttu sem inni­heldur einnig rúss­neskt fyr­ir­tæki. Skipið var keypt á 28 millj­ónir Banda­ríkja­dala fyrir tveimur árum síðan og því er verð­mið­inn nú um þriðj­ungi lægri en hann var þá. De Sousa segir enn fremur að Sam­herji hafi fjar­lægt alla namibíska stjórn­endur út úr stjórn félags­ins sem á Heinaste. Hann grunar að þetta sé gert til þess að auð­velda enn frekar sölu tog­ar­ans risa­vaxna á hrakvirð­i. 

Þróa kerfi til að taka á spill­ingu

Sam­herji til­kynnti á föstu­dag að fyr­ir­tækið ætli að þróa og inn­­­leiða heild­rænt stjórn­­un­­ar- og reglu­vörslu­­kerfi sem bygg­ist á áhætt­u­­skipu­lagi fyr­ir­tæk­is­ins, meðal ann­­ars með áherslu á spill­ingu, efna­hags­­legar refsi­að­­gerðir og pen­inga­þvætti.

Í til­kynn­ingu vegna þessa kom fram að stefnt sé að því að ljúka inn­­­leið­ingu kerf­is­ins síðar á þessu ári og að ákvörðun um inn­­­leið­ingu kerf­is­ins hafi verið tekin á „grund­velli reynslu af starf­­semi fyr­ir­tæk­is­ins í Namib­­íu.“

Sam­herji sagð­ist enn fremur vera að draga úr starf­­semi sinni í Namibíu um þessar mundir með það að mark­miði að hætta alfarið rekstri í land­inu. Það væri hins vegar ljóst að það muni taka ein­hvern tíma. „Allar ákvarð­­anir vegna starf­­sem­innar í Namibíu verða teknar í nánu sam­ráði við þar til bær stjórn­­völd og í sam­ræmi við gild­andi lög og regl­­ur,“ sagði í frétta­til­kynn­ing­unni.

Auglýsing
De Sousa segir við New Era í dag að að það sé gott að Sam­herji ætli að hætta starf­semi í Namibíu eins og fyr­ir­tækið hefur boðað en að það verði að vera gert á for­sendum Namib­íu­manna. 

Ljóst er að til­raunir Sam­herja til að selja Heinaste eru ekki gerðar í nánu sam­ráði, eða í þökk, stjórn­valda í Namib­íu. 

Þegar búið að hand­taka og ákæra

Sam­herji hefur verið í miklu brim­­róti und­an­farna mán­uði eftir umfjöllun Kveiks, Stund­­­ar­inn­­­ar, Al Jazeera og Wiki­leaks um mút­­u­greiðsl­­­ur, meint pen­inga­þvætti og skattsnið­­­göngu Sam­herja, sem byggði að mestu á tug­­­þús­undum gagna og upp­­­­­ljóstrun Jóhann­esar Stef­áns­­­son­­­ar, fyrr­ver­andi starfs­­­manns Sam­herja í Namib­­­íu.James Hatuikulipi.MYND: Fischor 

Þegar er búið að hand­­­taka og ákæra áður­nefnda Bern­hard Esau, fyrr­ver­andi sjá­v­­­­­­­ar­út­­­­­­­­­­­vegs­ráð­herra Namib­­­­­­íu, James Hatuikulipi, fyrr­ver­andi stjórn­ar­for­maður Fis­hcor, Sacky Shang­hala, fyrr­ver­andi dóms­­­­­­mála­ráð­herra Namib­­­­­­íu, þrjá aðra menn fyrir að hafa þegið 103,6 millj­­­­­­ónir namibískra doll­­­­­­ara, jafn­­­­­­virði 860 millj­­­­­­óna íslenskra króna, í greiðslur fyrir að tryggja félögum tengdum Sam­herja eft­ir­­­­­­sóttan kvóta í land­in­u.  

Auk Shang­hala, Esau og James Hatuikulipi er um að ræða Tam­son 'Fitty' Hatuikulipi, tengda­­­­­­son­ur Esau og frændi James, Ricardo Gusta­vo, sam­­­­­­starfs­­­­­­maður hans og Pius Mwa­telu­lo, sem einnig teng­ist Hatuikulipi ­fjöl­­­­­­skyld­u­­­­­­bönd­um, ákærð­­­­­ir.

Mál Sam­herja er til rann­­­sóknar í Namib­­­íu, á Íslandi og í Nor­egi. Þá hafa eignir verið frystar í Angóla vegna máls­ins og þar á sér einnig stað saka­­­mála­rann­­­sókn.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Berglind Rós Magnúsdóttir
Umhyggjuhagkerfi, arðrán og ástarkraftur
Kjarninn 9. apríl 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Engin ákvörðun verið tekin um að halda Íslandi lokuðu þar til að bóluefni finnst
Ummæli Lilju D. Alfreðsdóttur, um að bóluefni við kórónuveirunni sé forsenda þess að hægt sé að opna Ísland að nýju fyrir ferðamönnum, hafa vakið athygli. Nú hefur ráðherra ferðamála stigið fram og sagt enga ákvörðun hafa verið tekna um málið.
Kjarninn 9. apríl 2020
Kristín Ólafsdóttir og Vilborg Oddsdóttir
Ekki gleyma þeim!
Kjarninn 9. apríl 2020
Landspítalinn fékk 17 fullkomnar öndunarvélar frá 14 íslenskum fyrirtækjum
Nokkur íslensk fyrirtæki, sem vilja ekki láta nafns síns getið, hafa gefið Landspítalanum fullkomnar öndunarvélar og ýmsan annan búnað. Með því vilja þau leggja sitt að mörkum við að styðja við íslenskt heilbrigðiskerfi á erfiðum tímum.
Kjarninn 9. apríl 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Kvikmyndagerð í skugga COVID-19
Kjarninn 9. apríl 2020
Fleiri náðu bata í gær en greindust með virk COVID-smit
Þeim sem eru með virk COVID-smit á Íslandi fækkaði um 23 á milli daga. Það fækkaði einnig um tvo á gjörgæslu.
Kjarninn 9. apríl 2020
Hjálmar Gíslason
Eftir COVID: Leiðarljós við uppbyggingu
Kjarninn 9. apríl 2020
Erlendum ríkisborgurum sem ákveða að búa á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega hratt á undanförnum árum. Stór hluti þess vinnuafls sem unnið hefur við mannaflsfrekar framkvæmdir hefur til að mynda verið útlendingar.
Tæplega fjórðungur umsækjenda um hlutabætur erlendir ríkisborgarar
Um 23 prósent starfandi íbúa landsins hafa annað hvort sótt um hlutabætur eða skrá sig á almenna atvinnuleysisskrá. Erlendir ríkisborgarar eru um 20 prósent af vinnuafli landsins en tæplega fjórðungur þeirra sem sótt hafa um hlutabætur eru útlendingar.
Kjarninn 9. apríl 2020
Meira úr sama flokkiErlent