Annað skip Samherja yfirgefur Namibíu – 100 sjómenn í óvissu

Spillingarlögreglan í Namibíu hefur ráðlagt stjórnvöldum þar að leyfa skipum Samherja ekki að fara frá landinu nema að lögreglan verði látin vita. Þrátt fyrir það hafa tvö af þremur skipum Samherja í Namibíu farið á síðustu dögum. Það þriðja er kyrrsett.

Sjómenn á Geysi leita upplýsinga um stöðu sína eftir að skipinu var siglt frá Namibíu í gærkvöldi.
Sjómenn á Geysi leita upplýsinga um stöðu sína eftir að skipinu var siglt frá Namibíu í gærkvöldi.
Auglýsing

Geys­ir, skip í eigu Sam­herja sem verið hefur verið veiðar í Namib­íu, hefur verið siglt frá Namib­íu, sam­kvæmt frétta­miðl­inum Namibian Sun. Hann segir í Twitt­er-­færslu að skipið hafi yfir­gefið landið í gær­kvöldi og skilið yfir 100 sjó­menn eftir í óvissu. Namibian Sun segir að sjó­menn­irnir hafi ekki fengið að vita neitt í aðdrag­anda þess að skipið sigldi á brott utan þess að þær upp­lýs­ingar feng­ust að það myndi snúa til baka þegar það fengi úthlutað nýjum fisk­veiði­kvóta. 

Þetta er í annað sinn á örfáum dögum sem fregnir ber­ast frá Namibíu þess efnis að skip í eigu Sam­herja séu að hverfa frá land­inu. Á föstu­dag var greint frá því í miðl­inum New Era að skipið Saga, sem siglir undir merkjum dótt­ur­fé­lags Sam­herja á Kýpur og hefur um ára­bil veitt hrossa­makríl í lög­sögu Namib­íu, hefði fyr­ir­vara­laust siglt frá land­inu. Þá fengu sjó­menn­irnir á Sögu, sem eru um 120 tals­ins, sms-skila­boð um að þeir þyrfti að sækja eigur sínar um borð án tafar vegna þess að skipið væri á leið til Kanarí­eyja í við­gerð. Einn sjó­mann­anna sagði við New Era að van­inn væri sá að um 15 skip­verjar færu alltaf með Sögu þegar það færi í við­gerð. Annar sagð­ist hafa fengið þau svör hjá útgerð­inni að skipið myndi ekki snúa aftur næstu sex mán­uð­i. 

Því eru tvö af þremur skipum Sam­herja í Namibíu farin það­an. Það þriðja, verk­smiðju­tog­ar­inn Heina­ste, er kyrr­settur í land­inu, en Sam­herji hefur verið að reyna að selja það til þriðja aðila á verði sem namibísk yfir­völd telja langt undir mark­aðsvirð­i. 

Auglýsing
Í frétt sem New Era birti á vef sínum í morgun kemur fram að namibíska spill­ing­ar­lög­reglan ACC hafi ráð­lagt stjórn­völdum í land­inu að heim­ila ekki fleiri skipum sem tengj­ast Sam­herja úr landi nema að lög­reglu­yf­ir­völd verði látin vita fyrst. 

Sam­herji ætlar að draga úr starf­semi sinni í Namibíu

Sam­herji greindi frá því í yfir­lýs­ingu sem birt­ist á heima­síðu fyr­ir­tæk­is­ins um miðjan jan­úar að það væri að draga úr starf­­­semi sinni í Namibíu um þessar mundir með það að mark­miði að hætta alfarið rekstri í land­inu. Það væri hins vegar ljóst að það myndi taka ein­hvern tíma. 

Síðan þá hafa hlut­irnir gerst hratt. Nokkrum dögum eftir að sú til­kynn­ing var send út var greint frá því að namibíska rík­­is­út­­­gerðin Fis­hcor, sem stýrt var af mönnum sem sitja í fang­elsi fyrir að hafa þegið mútur frá Sam­herja, hefði ekki átt fyrir launum fyrir des­em­ber og jan­ú­ar­mán­uð. Til að bregð­­ast við þeirri stöðu var 25 þús­und tonna kvóti af hrossa­­makríl færður til útgerð­­ar­innar til að úthluta gegn greiðslu. Alls vinna meira en þús­und manns hjá Fischor, sem gerir útgerð­ina að næsta stærsta atvinn­u­rek­anda í hafn­­ar­bænum Lüderitz í Namib­­íu. 

Fyrr­ver­andi sjá­v­­­ar­út­­­vegs­ráð­herra Namib­­íu, Bern­hard Esau, úthlut­aði alls um 360 þús­und tonnum af hrossa­­makríl­kvóta til Fis­hcor frá árinu 2014 og fram á síð­­asta ár. Hluti þess kvóta var seldur til Sam­herja og grunur leikur á að íslenski sjá­v­­­ar­út­­­vegs­ris­inn hafi greitt mútur til að fá þann kvóta á lægra verði en eðli­­legt hefði ver­ið. Þær mút­u­greiðslur fóru meðal ann­­ars til fyrr­ver­andi stjórn­­­ar­­for­­manns Fis­hcor, James Hatuikulipi, áður­­­nefnds Esau og aðila þeim tengd­­um. 

The Namibian greindi frá því 20. jan­úar að inn­­an­hús­­menn í sjá­v­­­ar­út­­­vegi telji að Fis­hcor ætli sér að nota tog­ar­ann Heina­ste, sem var kyrr­­settur af namibískum yfir­­völdum í fyrra, til að veiða hinn nýút­­hlut­aða kvóta. Heinaste er að mestu í eigu Sam­herja. Bennet Kangumu, stjórn­­­ar­­for­­maður Fis­hcor, vildi þó ekki stað­­festa þetta í sam­tali við blað­ið. 

Telja að Sam­herji sé að reyna að selja Heinaste á hrakvirði

Verk­smiðju­­tog­­ar­inn Heinaste er í eigu namibísk félags sem íslenska sjá­v­­­­ar­út­­­­­vegs­­­fyr­ir­tækið Sam­herji á stóran hlut í í gegnum dótt­­ur­­fé­lag sitt Esju Hold­ing, en hann var kyrr­­­settur af dóm­­­ara að kröfu yfir­­­­­valda í Namibíu í nóv­­em­ber í fyrra. Ástæðan fyrir kyrr­­setn­ing­unni var sögð ætluð brot vegna veiða tog­­ar­ans á svæði sem átti að vera lok­að. ­Arn­grímur Brynj­­ólfs­­son skip­­stjóri á skip­inu Heina­­ste, hefur ját­aði fyrir helgi sök vegna ásak­ana um ólög­­legar veið­­ar. Dómur verður kveð­inn upp í máli hans, á mið­viku­dag. 

Aðrir eig­endur eign­­ar­halds­­­fé­lags Heinaste eru namibísk félög, meðal ann­­ars Arctic Nam Invest­ments. Saman eiga namibísku félögin 42 pró­­sent í félag­inu en eina eign þess er áður­­­nefndur tog­­ari, Heinaste. 

New Era greindi frá 20. jan­úar að minn­i­hluta­eig­endur í Esju Hold­ing hefðu ásakað Sam­herja um sið­­lausa hegðun með því að reyna að selja Heinaste á hrakvirði til ann­­ars félags. Í mið­l­inum er haft eftir Vigrilio De Sousa, stjórn­­­ar­­for­­manni Arctic Nam Invest­ments, að Sam­herji sé að reyna að selja sjálfum sér Heinaste á 19 millj­­ónir Banda­ríkj­andala  með við­­skiptafléttu sem inn­i­heldur einnig rús­s­­neskt fyr­ir­tæki. Skipið var keypt á 28 millj­­ónir Banda­­ríkja­dala fyrir tveimur árum síðan og því er verð­mið­inn nú um þriðj­ungi lægri en hann var þá. 

De Sousa sagði enn fremur að Sam­herji hafi fjar­lægt alla namibíska stjórn­­endur út úr stjórn félags­­ins sem á Heinaste. Hann grunar að þetta sé gert til þess að auð­velda enn frekar sölu tog­­ar­ans risa­­vaxna á hrakvirð­i. 

Þróa kerfi til að taka á spill­ingu

Sam­herji til­­kynnti um miðjan jan­úar að fyr­ir­tækið ætli að þróa og inn­­­­­leiða heild­rænt stjórn­­­un­­­ar- og reglu­vörslu­­­kerfi sem bygg­ist á áhætt­u­­­skipu­lagi fyr­ir­tæk­is­ins, meðal ann­­­ars með áherslu á spill­ingu, efna­hags­­­legar refsi­að­­­gerðir og pen­inga­þvætti.

Í til­­kynn­ingu vegna þessa kom fram að stefnt sé að því að ljúka inn­­­­­leið­ingu kerf­is­ins síðar á þessu ári og að ákvörðun um inn­­­­­leið­ingu kerf­is­ins hafi verið tekin á „grund­velli reynslu af starf­­­semi fyr­ir­tæk­is­ins í Namib­­­íu.“

Sam­herji sagð­ist enn fremur vera að draga úr starf­­­semi sinni í Namibíu um þessar mundir með það að mark­miði að hætta alfarið rekstri í land­inu. Það væri hins vegar ljóst að það muni taka ein­hvern tíma. „Allar ákvarð­­­anir vegna starf­­­sem­innar í Namibíu verða teknar í nánu sam­ráði við þar til bær stjórn­­­völd og í sam­ræmi við gild­andi lög og regl­­­ur,“ sagði í frétta­til­kynn­ing­unni.

Auglýsing
De Sousa segir við New Era í dag að að það sé gott að Sam­herji ætli að hætta starf­­semi í Namibíu eins og fyr­ir­tækið hefur boðað en að það verði að vera gert á for­­sendum Namib­­íu­­manna. 

Ljóst er að til­­raunir Sam­herja til að selja Heinaste eru ekki gerðar í nánu sam­ráði, eða í þökk, stjórn­­­valda í Namib­­íu. Sama virð­ist vera uppi á ten­ingnum varð­andi hin tvö skipin sem Sam­herji hefur not­ast við í Namib­íu. 

Þegar búið að hand­­taka og ákæra

Sam­herji hefur verið í miklu brim­­­róti und­an­farna mán­uði eftir umfjöllun Kveiks, Stund­­­­ar­inn­­­­ar, Al Jazeera og Wiki­leaks um mút­­­u­greiðsl­­­­ur, meint pen­inga­þvætti og skattsnið­­­­göngu Sam­herja, sem byggði að mestu á tug­­­­þús­undum gagna og upp­­­­­­­ljóstrun Jóhann­esar Stef­áns­­­­son­­­­ar, fyrr­ver­andi starfs­­­­manns Sam­herja í Namib­­­­íu.

Þegar er búið að hand­­­­taka og ákæra áður­­­nefnda Bern­hard Esau, fyrr­ver­andi sjá­v­­­­­­­­ar­út­­­­­­­­­­­­­vegs­ráð­herra Namib­­­­­­­íu, James Hatuikulipi, fyrr­ver­andi stjórn­­­ar­­for­­maður Fis­hcor, Sacky Shang­hala, fyrr­ver­andi dóms­­­­­­­mála­ráð­herra Namib­­­­­­­íu, þrjá aðra menn fyrir að hafa þegið 103,6 millj­­­­­­­ónir namibískra doll­­­­­­­ara, jafn­­­­­­­virði 860 millj­­­­­­­óna íslenskra króna, í greiðslur fyrir að tryggja félögum tengdum Sam­herja eft­ir­­­­­­­sóttan kvóta í land­in­u.  

Auk Shang­hala, Esau og James Hatuikulipi er um að ræða Tam­son 'Fitty' Hatuikulipi, tengda­­­­­­­son­ur Esau og frændi James, Ricardo Gusta­vo, sam­­­­­­­starfs­­­­­­­maður hans og Pius Mwa­telu­lo, sem einnig teng­ist Hatuikulipi ­fjöl­­­­­­­skyld­u­­­­­­­bönd­um, ákærð­­­­­­ir.

Mál Sam­herja er til rann­­­­sóknar í Namib­­­­íu, á Íslandi og í Nor­egi. Þá hafa eignir verið frystar í Angóla vegna máls­ins og þar á sér einnig stað saka­­­­mála­rann­­­­sókn.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jeffrey Ross Gunter, sendiherra Bandaríkjanna, klippir á borða við nýtt sendiráð Bandaríkjanna hérlendis fyrr í þessum mánuði.
Bandaríska sendiráðið ásakar Fréttablaðið um að flytja falsfréttir
Sendiráð Bandaríkjanna birti stöðuuppfærslu á Facebook í nótt þar sem það segir Fréttablaðið flytja falsfréttir og sýna virðingarleysi „með því að nota COVID-19 í pólitískum tilgangi“. Ástæðan er frétt um meint smit á meðal starfsmanna sendiráðsins.
Kjarninn 30. október 2020
Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélags Íslands.
Hjálmar ætlar að hætta sem formaður Blaðamannafélags Íslands
„Tímabært að ný kynslóð taki við,“ sagði Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélagsins, á aðalfundi hans í kvöld. Hann mun ekki vera í framboði á næsta aðalfundi sem fram fer á næsta ári.
Kjarninn 29. október 2020
Mikill hagnaður hjá ríkisbönkunum
Bæði Landsbankinn og Íslandsbanki skiluðu yfir þriggja milljarða króna hagnaði á síðasta ársfjórðungi. Í báðum bönkunum hefur rekstrarkostnaður minnkað og húsnæðislánum fjölgað.
Kjarninn 29. október 2020
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalagsins.
Segir fullyrðingar Bjarna rangar
„Það er ánægjulegt að fá loks að ræða þessi mál við þig, og við erum tilbúin til þess hvenær sem er, eins og ósvaraðir tölvupóstar síðustu þriggja ára í innhólfi tölvu þinnar bera vott um,“ segir í bréfi formanns ÖBÍ til fjármálaráðherra.
Kjarninn 29. október 2020
Jeremy Corbyn, fyrrverandi leiðtogi breska Verkamannaflokksins.
Jeremy Corbyn vikið úr Verkamannaflokknum
Fyrrverandi formanni breska Verkamannaflokksins var í dag vikið tímabundið úr flokknum vegna viðbragða sinna við nýrri skýrslu um gyðingaandúð innan flokksins. Corbyn sagði þau mál öll hafa verið blásin upp í pólitískum tilgangi.
Kjarninn 29. október 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra skrifar undir reglugerðarbreytinguna.
Ísland býður erlenda sérfræðinga velkomna ef þeir eru með milljón á mánuði eða meira
Til að fá langtímavegabréfsáritun til að stunda fjarvinnu á Íslandi þurfa útlendinga að vera með að minnsta kosti eina milljón króna á mánuði. Ef maki er með í för þurfa tekjurnar að vera að minnsta kosti 1,3 milljónir króna.
Kjarninn 29. október 2020
Sjómenn hafa á undanförnum árum ítrekað kvartað til Verðlagsstofu skiptaverðs yfir því hve lágt hráefnaverðið á uppsjávartegundum er á Íslandi.
Margt gæti skýrt að miklu meira sé greitt fyrir síld í Noregi en hér
Verðlagsstofa skiptaverðs birti á dögunum samanburð á síldarverðum í Noregi og á Íslandi, sem sýndi að hráefnisverð síldar var að meðaltali 128 prósentum hærra í Noregi en hér á landi á árunum 2012-2019, á meðan að afurðaverðið var svipað.
Kjarninn 29. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Boðar hertar aðgerðir á landsvísu „sem fyrst“
Sóttvarnalæknir boðar hertar aðgerðir vegna kórónuveirufaraldursins og vill að þær verði samræmdar um allt land. Langflest smit hafa komið upp á höfuðborgarsvæðinu en þeim fjölgar nú á Norðurlandi. Á Austurlandi er ekkert smit.
Kjarninn 29. október 2020
Meira úr sama flokkiInnlent