Ekki leitað álits sérfræðinga á því hvort skipa mætti sitjandi dómara

Lögfræðingar innan dómsmálaráðuneytisins framkvæmdu athugun á því hvort að löglegt væri að skipa sitjandi dómara við Landsrétt í auglýstar stöður við réttinn. Ekki var leitað álits utanaðkomandi sérfræðinga.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir er dómsmálaráðherra.
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir er dómsmálaráðherra.
Auglýsing

Lög­fræð­ingar innan dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins fram­kvæmdu athugun á því hvort að lög­legt væri að skipa sitj­andi dóm­ara við Lands­rétt í aug­lýstar stöður við rétt­inn. Ekki var leitað álits utan­að­kom­andi sér­fræð­inga. 

Ekki var leitað álits sér­fræð­inga utan dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins þegar kom­ist var að þeirri nið­ur­stöðu innan þess að lög­legt væri að sitj­andi dóm­­arar við Lands­rétt sæk­ist eftir því að fá nýja skipun við rétt­inn. Þess í stað var farið yfir málið af lög­fræð­ingum innan ráðu­neyt­is­ins. Eng­inn minn­is­blöð vegna máls­ins voru send milli ráðu­neyta á meðan að athug­unin stóð yfir.

Þetta kemur fram í svari dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um mál­ið. 

Kjarn­inn greindi frá því nýverið að ráðu­neytið teldi, eftir sér­staka athug­un, að ekk­ert stæði í veg fyrir því að tveir sitj­andi dóm­arar við Lands­rétt sækt­ust eftir því að fá nýja skip­un. 

Verði það hins vegar nið­­ur­­staða dóms­­mála­ráð­herra, að feng­inni umsögn dóm­­nefnd­­ar, að skipa þegar skip­aðan dóm­­ara í Lands­rétt þá verður það þó ekki gert „nema við­kom­andi óski áður eftir og fái lausn frá því emb­ætti sem hann hefur nú þegar skipun til, enda verður sami maður ekki skip­aður tvisvar í sama emb­ætt­ið.“

Þessi afstaða kom fram í svar­bréfi ráðu­­neyt­is­ins til Ást­ráðs Har­alds­­sonar hér­­aðs­­dóm­­ara, sem er einn fjög­­urra umsækj­enda um nýlega aug­lýsta stöðu við Lands­rétt. Tveir hinna umsækj­end­anna, Ásmundur Helga­­son og Ragn­heiður Braga­dótt­ir, eru bæði þegar dóm­­arar við Lands­rétt. 

Áskildi sér rétt til að fara með skipun fyrir dóm­stóla

Ást­ráður var einn þeirra fjög­urra sem var met­inn á meðal 15 hæf­ustu af dóm­nefnd þegar upp­haf­lega var skipað í Lands­rétt, en varð af dóm­ara­sæti þegar Sig­ríður Á. And­er­sen dóms­mála­ráð­herra ákvað að breyta list­an­um. Alþingi sam­þykkti svo breyttan lista Sig­ríð­ar, en á meðal þeirra sem voru á honum voru áður­nefnd Ásmundur og Ragn­heið­ur. 

Auglýsing
Íslenskir dóm­stólar hafa úrskurðað að Sig­ríður hafi brotið stjórn­sýslu­lög með atferli sínu. Auk þess kom­st Mann­rétt­inda­­­­dóm­­­­stóll Evr­­­­ópu að þeirri nið­­­­ur­­­­stöðu í mál­inu í mars í fyrra að dóm­­­­ar­­­­arnir fjórir sem voru færðir upp á lista Sig­ríðar væru ólög­­­­lega skip­að­ir, og geti þar með ekki fellt dóma yfir þeim sem fyrir þá koma, enda hafi þeir ekki hlotið rétt­láta máls­­­­með­­­­­­­ferð. Í kjöl­far þess að dómur Mann­rétt­inda­­­­dóm­stóls­ins féll þá sagði Sig­ríður af sér emb­ætti dóms­­­­mála­ráð­herra. Dóm­ar­arnir fjórir hafa verið í leyfi frá þeim tíma og ekki getað dæmt í neinum mál­um.

Ást­ráður sendi Áslaugu Örnu Sig­ur­björns­dóttur dóms­mála­ráð­herra bréf í jan­ú­ar, í kjöl­far þess að gert var opin­bert að hann hefði sótt um lausa stöðu Lands­rétt­ar­dóm­ara, þar sem hann sagð­ist áskilja sér allan rétt til að láta á það reyna fyrir dóm­stólum ef þegar skip­aðir dóm­arar við Lands­rétt verði skip­aðir í lausa stöðu við rétt­inn. 

Í bréf­inu kom fram að Ást­ráður teldi aug­ljósa hættu á því að ef umsókn skip­aðs Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara sé talin gild og myndi svo leiða til nýrrar skip­unar umsækj­and­ans í emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara gætu þeir sem svo kysu látið á það reyna hvort slík skipun teld­ist lög­­­mæt.

Með slíkri skipan væri í raun verið að gera til­­raun til að lög­­helga eftir á skipun dóm­­ara sem þegar hefði verið metin ólög­­mæt. „Ég tel tals­verðar líkur á að nið­­ur­­staða dóm­stóla yrði sú að slík skipan stæð­ist ekki. Það væri, svo vægt sé til orða tek­ið, í ljósi for­­sög­unn­­ar, afar óheppi­­legt bæði fyrir dóms­­kerfið og umsækj­and­ann ef það yrði nið­­ur­­stað­­an. Slíkur fram­­gangur væri auk þess til þess fall­inn að draga á lang­inn ríkj­andi réttaró­vissu um fram­­tíð­­ar­­skipan Lands­réttar og fæli í sér afar sér­­­kenn­i­­leg skila­­boð inn í yfir­­stand­andi mála­­rekstur fyrir Mann­rétt­inda­­dóm­stóli Evr­­ópu. Ég tel raunar að Lands­­réttur megi illa við frek­­ari slíkum skakka­­föll­u­m.“

Inn­an­húsá­lit

Ást­ráður rakti í bréfi sínu að svipuð staða hefði komið upp í maí 2019, þegar staða Vil­hjálms H. Vil­hjálms­­sonar við Lands­rétt var aug­lýst laus til umsókn­­ar, í kjöl­far þess að hann til­­kynnti um hann ætl­­aði að setj­­­ast í helgan stein. Þá hafi afstaða dóms­­mála­ráðu­­neyt­is­ins verið sú að það að umsækj­andi væri skip­aður Lands­rétt­­ar­­dóm­­ari stæði ekki í vegi fyrir því að sá sami gæti sótt um emb­ætt­ið. „Þessa nið­­ur­­stöðu ráðu­­neyt­is­ins frá í maí 2019 tel ég ber­­sýn­i­­lega ranga. Það er mín afstaða að ekki stand­ist að Lands­rétt­­ar­­dóm­­ari sem skip­aður er ótíma­bundið í emb­ætti geti án þess að segja fyrst af sér emb­ætt­inu sótt um laust emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara. Ég tel raunar að þessi nið­­ur­­staða sé svo aug­­ljós af eðl­is­rökum að varla ætti að vefj­­ast fyrir nokkrum manni. Eng­inn getur sótt um emb­ætti sem þegar gegnir því emb­ætt­i.“ 

Í svörum sem Kjarn­inn hefur fengið frá dóms­mála­ráðu­neyt­inu kemur fram að afstaða ráðu­neyt­is­ins bygg­ist á athugun lög­fræð­inga innan þess ein­vörð­ungu, ekki utan­að­kom­andi sér­fræði­á­lit­i. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Segir það enga skoðun standast að tala um að stúdentar hafi verið skildir eftir
Þingmaður Flokks fólksins spurði forsætisráðherra út í málefni námsmanna á Alþingi í dag. „Er ekki kom­inn tími til að grípa alla sem hafa orðið fyrir þessum hörm­ung­um, atvinnu­leysi, og eiga jafn­vel ekki fyrir húsa­leigu og ekki fyrir mat?“
Kjarninn 26. janúar 2021
Lilja D. Alfreðsdóttir stendur frammi fyrir brekku til að halda sér inni á þingi samkvæmt könnunum.
Hvorki Miðflokkur né Framsókn mælast með mann inni í Reykjavík
Samfylkingin, Sósíalistaflokkur Íslands og Viðreisn mælast á góðri siglingu í Reykjavíkurkjördæmunum tveimur. Staða stjórnarflokkanna í höfuðborginni veikist mikið og Framsóknarflokkurinn myndi ekki ná inn manni þar að óbreyttu.
Kjarninn 26. janúar 2021
Verkefnisstjórn 4. áfanga rammaáætlunar fékk 34 vindorkukosti inn á sitt borð í fyrra.
Vindorkukostir sem eru 10 MW eða meira heyri undir rammaáætlun
Lagt er til að land verði flokkað með tilliti til vindorkuvera í tengslum við breytingar á frumvarpi um rammaáætlun. „Telja verður að vindorkuver geti haft í för með sér minna óafturkræft rask en hefðbundnari orkukostir,“ segir í greinargerð.
Kjarninn 26. janúar 2021
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Loðnukvótinn aukinn – Fá að veiða 61 þúsund tonn
Tekist hefur að afstýra loðnubresti þriðja árið í röð. Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra segir að mikið sé í húfi fyrir viðspyrnu efnahagslífsins að loðnuvertíðin verði eins öflug og kostur sé.
Kjarninn 26. janúar 2021
Hámarksálag á reikisímtöl verður lækkað um tæp fjögur prósent
Evrópusambandið hefur sett reglugerð sem lækkar þá upphæð sem fjarskiptafyrirtæki mega rukka fyrir umframnotkun reikisímtala. Til stendur að taka reglugerðina upp í EES-samningnum og þar með hérlendis.
Kjarninn 26. janúar 2021
Tólf gefa kost á sér í forvali um fimm efstu sætin fyrir VG í Norðausturkjördæmi
Framboðsfrestur Vinstri grænna í Norðausturkjördæmi er runninn út.
Kjarninn 26. janúar 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Fatnaður, geimferðir og sjálfbærni: Þjóðfræðirannsóknir fyrir framtíðina
Kjarninn 26. janúar 2021
Einná ferð á alþjóðaflugvellinum í Aþenu í Grikklandi.
Ísland fyrst Schengen-ríkja til að gefa út rafræn bólusetningarvottorð
Lönd sunnarlega í Evrópu vilja svör við því hvort að samræmd bólusetningarvottorð séu væntanleg á næstunni. Annað sumar án ferðamanna myndi hafa skelfilegar afleiðingar.
Kjarninn 26. janúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent