Ekki leitað álits sérfræðinga á því hvort skipa mætti sitjandi dómara

Lögfræðingar innan dómsmálaráðuneytisins framkvæmdu athugun á því hvort að löglegt væri að skipa sitjandi dómara við Landsrétt í auglýstar stöður við réttinn. Ekki var leitað álits utanaðkomandi sérfræðinga.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir er dómsmálaráðherra.
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir er dómsmálaráðherra.
Auglýsing

Lög­fræð­ingar innan dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins fram­kvæmdu athugun á því hvort að lög­legt væri að skipa sitj­andi dóm­ara við Lands­rétt í aug­lýstar stöður við rétt­inn. Ekki var leitað álits utan­að­kom­andi sér­fræð­inga. 

Ekki var leitað álits sér­fræð­inga utan dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins þegar kom­ist var að þeirri nið­ur­stöðu innan þess að lög­legt væri að sitj­andi dóm­­arar við Lands­rétt sæk­ist eftir því að fá nýja skipun við rétt­inn. Þess í stað var farið yfir málið af lög­fræð­ingum innan ráðu­neyt­is­ins. Eng­inn minn­is­blöð vegna máls­ins voru send milli ráðu­neyta á meðan að athug­unin stóð yfir.

Þetta kemur fram í svari dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um mál­ið. 

Kjarn­inn greindi frá því nýverið að ráðu­neytið teldi, eftir sér­staka athug­un, að ekk­ert stæði í veg fyrir því að tveir sitj­andi dóm­arar við Lands­rétt sækt­ust eftir því að fá nýja skip­un. 

Verði það hins vegar nið­­ur­­staða dóms­­mála­ráð­herra, að feng­inni umsögn dóm­­nefnd­­ar, að skipa þegar skip­aðan dóm­­ara í Lands­rétt þá verður það þó ekki gert „nema við­kom­andi óski áður eftir og fái lausn frá því emb­ætti sem hann hefur nú þegar skipun til, enda verður sami maður ekki skip­aður tvisvar í sama emb­ætt­ið.“

Þessi afstaða kom fram í svar­bréfi ráðu­­neyt­is­ins til Ást­ráðs Har­alds­­sonar hér­­aðs­­dóm­­ara, sem er einn fjög­­urra umsækj­enda um nýlega aug­lýsta stöðu við Lands­rétt. Tveir hinna umsækj­end­anna, Ásmundur Helga­­son og Ragn­heiður Braga­dótt­ir, eru bæði þegar dóm­­arar við Lands­rétt. 

Áskildi sér rétt til að fara með skipun fyrir dóm­stóla

Ást­ráður var einn þeirra fjög­urra sem var met­inn á meðal 15 hæf­ustu af dóm­nefnd þegar upp­haf­lega var skipað í Lands­rétt, en varð af dóm­ara­sæti þegar Sig­ríður Á. And­er­sen dóms­mála­ráð­herra ákvað að breyta list­an­um. Alþingi sam­þykkti svo breyttan lista Sig­ríð­ar, en á meðal þeirra sem voru á honum voru áður­nefnd Ásmundur og Ragn­heið­ur. 

Auglýsing
Íslenskir dóm­stólar hafa úrskurðað að Sig­ríður hafi brotið stjórn­sýslu­lög með atferli sínu. Auk þess kom­st Mann­rétt­inda­­­­dóm­­­­stóll Evr­­­­ópu að þeirri nið­­­­ur­­­­stöðu í mál­inu í mars í fyrra að dóm­­­­ar­­­­arnir fjórir sem voru færðir upp á lista Sig­ríðar væru ólög­­­­lega skip­að­ir, og geti þar með ekki fellt dóma yfir þeim sem fyrir þá koma, enda hafi þeir ekki hlotið rétt­láta máls­­­­með­­­­­­­ferð. Í kjöl­far þess að dómur Mann­rétt­inda­­­­dóm­stóls­ins féll þá sagði Sig­ríður af sér emb­ætti dóms­­­­mála­ráð­herra. Dóm­ar­arnir fjórir hafa verið í leyfi frá þeim tíma og ekki getað dæmt í neinum mál­um.

Ást­ráður sendi Áslaugu Örnu Sig­ur­björns­dóttur dóms­mála­ráð­herra bréf í jan­ú­ar, í kjöl­far þess að gert var opin­bert að hann hefði sótt um lausa stöðu Lands­rétt­ar­dóm­ara, þar sem hann sagð­ist áskilja sér allan rétt til að láta á það reyna fyrir dóm­stólum ef þegar skip­aðir dóm­arar við Lands­rétt verði skip­aðir í lausa stöðu við rétt­inn. 

Í bréf­inu kom fram að Ást­ráður teldi aug­ljósa hættu á því að ef umsókn skip­aðs Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara sé talin gild og myndi svo leiða til nýrrar skip­unar umsækj­and­ans í emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara gætu þeir sem svo kysu látið á það reyna hvort slík skipun teld­ist lög­­­mæt.

Með slíkri skipan væri í raun verið að gera til­­raun til að lög­­helga eftir á skipun dóm­­ara sem þegar hefði verið metin ólög­­mæt. „Ég tel tals­verðar líkur á að nið­­ur­­staða dóm­stóla yrði sú að slík skipan stæð­ist ekki. Það væri, svo vægt sé til orða tek­ið, í ljósi for­­sög­unn­­ar, afar óheppi­­legt bæði fyrir dóms­­kerfið og umsækj­and­ann ef það yrði nið­­ur­­stað­­an. Slíkur fram­­gangur væri auk þess til þess fall­inn að draga á lang­inn ríkj­andi réttaró­vissu um fram­­tíð­­ar­­skipan Lands­réttar og fæli í sér afar sér­­­kenn­i­­leg skila­­boð inn í yfir­­stand­andi mála­­rekstur fyrir Mann­rétt­inda­­dóm­stóli Evr­­ópu. Ég tel raunar að Lands­­réttur megi illa við frek­­ari slíkum skakka­­föll­u­m.“

Inn­an­húsá­lit

Ást­ráður rakti í bréfi sínu að svipuð staða hefði komið upp í maí 2019, þegar staða Vil­hjálms H. Vil­hjálms­­sonar við Lands­rétt var aug­lýst laus til umsókn­­ar, í kjöl­far þess að hann til­­kynnti um hann ætl­­aði að setj­­­ast í helgan stein. Þá hafi afstaða dóms­­mála­ráðu­­neyt­is­ins verið sú að það að umsækj­andi væri skip­aður Lands­rétt­­ar­­dóm­­ari stæði ekki í vegi fyrir því að sá sami gæti sótt um emb­ætt­ið. „Þessa nið­­ur­­stöðu ráðu­­neyt­is­ins frá í maí 2019 tel ég ber­­sýn­i­­lega ranga. Það er mín afstaða að ekki stand­ist að Lands­rétt­­ar­­dóm­­ari sem skip­aður er ótíma­bundið í emb­ætti geti án þess að segja fyrst af sér emb­ætt­inu sótt um laust emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara. Ég tel raunar að þessi nið­­ur­­staða sé svo aug­­ljós af eðl­is­rökum að varla ætti að vefj­­ast fyrir nokkrum manni. Eng­inn getur sótt um emb­ætti sem þegar gegnir því emb­ætt­i.“ 

Í svörum sem Kjarn­inn hefur fengið frá dóms­mála­ráðu­neyt­inu kemur fram að afstaða ráðu­neyt­is­ins bygg­ist á athugun lög­fræð­inga innan þess ein­vörð­ungu, ekki utan­að­kom­andi sér­fræði­á­lit­i. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Icelandair Group er efst á lista, enda með meira en eitt og hálft prósent íslenska vinnumarkaðarins í hlutastarfi í mars og apríl.
Fyrirtækin sem fengu mest út úr hlutabótaleiðinni í mars og apríl
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um hlutabótaleiðina má finna niðurbrot á því hversu mikið fé rann frá Vinnumálastofnun til starfsmanna fyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina í mars og apríl. Kjarninn tók það helsta saman.
Kjarninn 28. maí 2020
Samkeppniseftirlitið sektar Símann um 500 milljónir
Samkvæmt Samkeppniseftirlitinu hefur Síminn brotið gegn skilyrðum í sáttum sem fyrirtækið hefur á undanförnum árum gert við eftirlitið. Það telur að brotin séu alvarleg og sektar Símann vegna þessa um 500 milljónir króna. Síminn ætlar að áfrýja.
Kjarninn 28. maí 2020
Skúli Eggert Þórðarson er ríkisendurskoðandi.
Talin hafa breytt launaseðlum til að ná hærri greiðslum úr ríkissjóði vegna hlutabótaleiðar
Ríkisendurskoðun telur að leiða megi líkum að því að ákveðinn hópur sem nýtti sér hlutabótaleiðina hafi breytt áður uppgefnum launum til hækkunar svo þeir myndu fá hærri greiðslur úr ríkissjóði. Hækkunin í heild nemur 114 milljónum króna.
Kjarninn 28. maí 2020
Oddný G. Harðardóttir vill að uppsagnarstyrkjum verði breytt.
Vill banna þeim sem átt hafa í fjárhagslegum tengslum við skattaskjól að fá uppsagnarstyrk
Oddný G. Harðardóttir hefur lagt fram breytingartillögu við frumvarp um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu launakostnaðar í uppsagnarfresti. Kallar eftir aðgerðum fyrirtækja í loftslagsmálum, endurgreiðslu styrkja og þaki á laun stjórnenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Svört skýrsla um hlutabótaleiðina sýnir grun um misnotkun
Ríkisendurskoðun gagnrýnir framkvæmd hlutabótaleiðarinnar harðlega í skýrslu sem hún hefur unnið. Of margir sem áttu ekki í bráðum rekstrarvanda hafi nýtt sér hana til að sækja fjármuni í ríkissjóð og misbrestur hafi verið á eftirliti.
Kjarninn 28. maí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Hægt sé að lesa á milli línanna og sjá hvaða fyrirtæki uppsagnarstyrkir séu hugsaðir fyrir
Þingmaður Pírata telur líklegt að sagan muni dæma frumvarp um að greiða 27 milljarða króna í styrkti til fyrirtækja til að hjálpa þeim að segja upp fólki, sem mistök. Stöðugleika þorra launamanna sé fórnað fyrir hagsmuni nokkurra fyrirtækjaeigenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Framhaldsskólinn var styttur úr fjórum árum í þrjú.
Vísbendingar um lægri meðaleinkunn í HÍ eftir styttingu framhaldsskólanáms
Andlegri heilsu nemenda, aðallega stúlkna, hefur hrakað frá því að framhaldsskólanámið var stytt um eitt ár. Sú þróun hófst þó talsvert fyrr en námstímanum var breytt, segir í skýrslu menntamálaráðherra um áhrif styttingarinnar á ýmsa þætti.
Kjarninn 28. maí 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple gleraugu á leiðinni
Kjarninn 28. maí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent