Ekki leitað álits sérfræðinga á því hvort skipa mætti sitjandi dómara

Lögfræðingar innan dómsmálaráðuneytisins framkvæmdu athugun á því hvort að löglegt væri að skipa sitjandi dómara við Landsrétt í auglýstar stöður við réttinn. Ekki var leitað álits utanaðkomandi sérfræðinga.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir er dómsmálaráðherra.
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir er dómsmálaráðherra.
Auglýsing

Lög­fræð­ingar innan dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins fram­kvæmdu athugun á því hvort að lög­legt væri að skipa sitj­andi dóm­ara við Lands­rétt í aug­lýstar stöður við rétt­inn. Ekki var leitað álits utan­að­kom­andi sér­fræð­inga. 

Ekki var leitað álits sér­fræð­inga utan dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins þegar kom­ist var að þeirri nið­ur­stöðu innan þess að lög­legt væri að sitj­andi dóm­­arar við Lands­rétt sæk­ist eftir því að fá nýja skipun við rétt­inn. Þess í stað var farið yfir málið af lög­fræð­ingum innan ráðu­neyt­is­ins. Eng­inn minn­is­blöð vegna máls­ins voru send milli ráðu­neyta á meðan að athug­unin stóð yfir.

Þetta kemur fram í svari dóms­mála­ráðu­neyt­is­ins við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um mál­ið. 

Kjarn­inn greindi frá því nýverið að ráðu­neytið teldi, eftir sér­staka athug­un, að ekk­ert stæði í veg fyrir því að tveir sitj­andi dóm­arar við Lands­rétt sækt­ust eftir því að fá nýja skip­un. 

Verði það hins vegar nið­­ur­­staða dóms­­mála­ráð­herra, að feng­inni umsögn dóm­­nefnd­­ar, að skipa þegar skip­aðan dóm­­ara í Lands­rétt þá verður það þó ekki gert „nema við­kom­andi óski áður eftir og fái lausn frá því emb­ætti sem hann hefur nú þegar skipun til, enda verður sami maður ekki skip­aður tvisvar í sama emb­ætt­ið.“

Þessi afstaða kom fram í svar­bréfi ráðu­­neyt­is­ins til Ást­ráðs Har­alds­­sonar hér­­aðs­­dóm­­ara, sem er einn fjög­­urra umsækj­enda um nýlega aug­lýsta stöðu við Lands­rétt. Tveir hinna umsækj­end­anna, Ásmundur Helga­­son og Ragn­heiður Braga­dótt­ir, eru bæði þegar dóm­­arar við Lands­rétt. 

Áskildi sér rétt til að fara með skipun fyrir dóm­stóla

Ást­ráður var einn þeirra fjög­urra sem var met­inn á meðal 15 hæf­ustu af dóm­nefnd þegar upp­haf­lega var skipað í Lands­rétt, en varð af dóm­ara­sæti þegar Sig­ríður Á. And­er­sen dóms­mála­ráð­herra ákvað að breyta list­an­um. Alþingi sam­þykkti svo breyttan lista Sig­ríð­ar, en á meðal þeirra sem voru á honum voru áður­nefnd Ásmundur og Ragn­heið­ur. 

Auglýsing
Íslenskir dóm­stólar hafa úrskurðað að Sig­ríður hafi brotið stjórn­sýslu­lög með atferli sínu. Auk þess kom­st Mann­rétt­inda­­­­dóm­­­­stóll Evr­­­­ópu að þeirri nið­­­­ur­­­­stöðu í mál­inu í mars í fyrra að dóm­­­­ar­­­­arnir fjórir sem voru færðir upp á lista Sig­ríðar væru ólög­­­­lega skip­að­ir, og geti þar með ekki fellt dóma yfir þeim sem fyrir þá koma, enda hafi þeir ekki hlotið rétt­láta máls­­­­með­­­­­­­ferð. Í kjöl­far þess að dómur Mann­rétt­inda­­­­dóm­stóls­ins féll þá sagði Sig­ríður af sér emb­ætti dóms­­­­mála­ráð­herra. Dóm­ar­arnir fjórir hafa verið í leyfi frá þeim tíma og ekki getað dæmt í neinum mál­um.

Ást­ráður sendi Áslaugu Örnu Sig­ur­björns­dóttur dóms­mála­ráð­herra bréf í jan­ú­ar, í kjöl­far þess að gert var opin­bert að hann hefði sótt um lausa stöðu Lands­rétt­ar­dóm­ara, þar sem hann sagð­ist áskilja sér allan rétt til að láta á það reyna fyrir dóm­stólum ef þegar skip­aðir dóm­arar við Lands­rétt verði skip­aðir í lausa stöðu við rétt­inn. 

Í bréf­inu kom fram að Ást­ráður teldi aug­ljósa hættu á því að ef umsókn skip­aðs Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara sé talin gild og myndi svo leiða til nýrrar skip­unar umsækj­and­ans í emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara gætu þeir sem svo kysu látið á það reyna hvort slík skipun teld­ist lög­­­mæt.

Með slíkri skipan væri í raun verið að gera til­­raun til að lög­­helga eftir á skipun dóm­­ara sem þegar hefði verið metin ólög­­mæt. „Ég tel tals­verðar líkur á að nið­­ur­­staða dóm­stóla yrði sú að slík skipan stæð­ist ekki. Það væri, svo vægt sé til orða tek­ið, í ljósi for­­sög­unn­­ar, afar óheppi­­legt bæði fyrir dóms­­kerfið og umsækj­and­ann ef það yrði nið­­ur­­stað­­an. Slíkur fram­­gangur væri auk þess til þess fall­inn að draga á lang­inn ríkj­andi réttaró­vissu um fram­­tíð­­ar­­skipan Lands­réttar og fæli í sér afar sér­­­kenn­i­­leg skila­­boð inn í yfir­­stand­andi mála­­rekstur fyrir Mann­rétt­inda­­dóm­stóli Evr­­ópu. Ég tel raunar að Lands­­réttur megi illa við frek­­ari slíkum skakka­­föll­u­m.“

Inn­an­húsá­lit

Ást­ráður rakti í bréfi sínu að svipuð staða hefði komið upp í maí 2019, þegar staða Vil­hjálms H. Vil­hjálms­­sonar við Lands­rétt var aug­lýst laus til umsókn­­ar, í kjöl­far þess að hann til­­kynnti um hann ætl­­aði að setj­­­ast í helgan stein. Þá hafi afstaða dóms­­mála­ráðu­­neyt­is­ins verið sú að það að umsækj­andi væri skip­aður Lands­rétt­­ar­­dóm­­ari stæði ekki í vegi fyrir því að sá sami gæti sótt um emb­ætt­ið. „Þessa nið­­ur­­stöðu ráðu­­neyt­is­ins frá í maí 2019 tel ég ber­­sýn­i­­lega ranga. Það er mín afstaða að ekki stand­ist að Lands­rétt­­ar­­dóm­­ari sem skip­aður er ótíma­bundið í emb­ætti geti án þess að segja fyrst af sér emb­ætt­inu sótt um laust emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara. Ég tel raunar að þessi nið­­ur­­staða sé svo aug­­ljós af eðl­is­rökum að varla ætti að vefj­­ast fyrir nokkrum manni. Eng­inn getur sótt um emb­ætti sem þegar gegnir því emb­ætt­i.“ 

Í svörum sem Kjarn­inn hefur fengið frá dóms­mála­ráðu­neyt­inu kemur fram að afstaða ráðu­neyt­is­ins bygg­ist á athugun lög­fræð­inga innan þess ein­vörð­ungu, ekki utan­að­kom­andi sér­fræði­á­lit­i. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sýn krefur Jón Ásgeir og Ingibjörgu, 365 miðla og Torg um meira en milljarð
Kaup Sýnar á 365 hafa dregið dilk á eftir sér. Deilur eru nú komin inn á borð dómstóla.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Sýn tapaði 1,7 milljörðum í fyrra
Rekstrarafkoma Sýnar versnaði mikið milli ára. Niðurfærsla á viðskiptavild litaði afkomu ársins í fyrra.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Samherji er grunaður um að hafa greitt mútur fyrir aðgang að ódýrari kvóta í Namibíu.
Skattrannsóknarstjóri fékk gögn um Samherja fyrir Kveiksþáttinn
Yfirvöld í Namibíu höfðu sent skattrannsóknarstjóra gögn um Samherja áður en viðskiptahættir fyrirtækisins í Namibíu voru opinberaðir í fjölmiðlum. Embættið fundaði með háttsettum aðilum í fjármála- og efnahagsráðuneytinu 18. nóvember 2019.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Þurfa að afhenda minnisblöð skattayfirvalda um Samherja
Fjármála- og efnagagsráðuneytið mátti ekki synja fréttamanni um aðgang að gögnum sem það fékk frá skattayfirvöldum vegna rannsóknar á Samherjamálinu.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Þórður Snær Júlíusson
Það sem sjávarútvegurinn þarf að gera til að byggja upp traust
Kjarninn 26. febrúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Yfir helmingur landsmanna styður verkfallsaðgerðir Eflingar
Í nýrri könnun Maskínu kemur fram að 59 prósent Íslendinga segjast styðja Eflingu í yfirstandandi launadeilu við Reykjavíkurborg og 56 prósent eru hlynnt verkfallsaðgerðum.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Yfir fimm þúsund hryssur notaðar í blóðmerahald á síðasta ári
Hægt er að vinna hormón úr blóði hryssa á ákveðnu tímabili meðgöngu og vinna úr því frjósemislyf. Hestahald þar sem framkvæmd er blóðtaka úr hrossum til framleiðslu afurða var stundað á vegum 95 aðila árið 2019.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Samkeppniseftirlitið samþykkir kaup Nordic Visitor á Terra Nova
Samkeppniseftirlitið hefur samþykkt kaup Nordic Visitor á ferðaskrifstofunni Terra Nova Sól. Kaupverðið er trúnaðarmál.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent