Telur ekkert að því að sitjandi dómarar sæki um laust embætti við Landsrétt

Þegar skipaður dómari við Landsrétt má sækja um aðra stöðu við réttinn að mati dómsmálaráðuneytisins. Hann verður þó að segja af sér fyrri stöðunni áður en hann tekur við þeirri nýju, enda verði „sami maður ekki skipaður tvisvar í sama embættið.“

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra.
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra.
Auglýsing

Dóms­mála­ráðu­neytið hefur sér­stak­lega tekið það til athug­unar hvort að það sé lög­legt að sitj­andi dóm­arar við Lands­rétt sæk­ist eftir því að fá nýja skipun við rétt­inn. Nið­ur­staða þeirrar athug­unar hafi verið sú að ekk­ert standi í vegi fyrir því. 

Verði það hins vegar nið­ur­staða dóms­mála­ráð­herra, að feng­inni umsögn dóm­nefnd­ar, að skipa þegar skip­aðan dóm­ara í Lands­rétt þá verður það þó ekki gert „nema við­kom­andi óski áður eftir og fái lausn frá því emb­ætti sem hann hefur nú þegar skipun til, enda verður sami maður ekki skip­aður tvisvar í sama emb­ætt­ið.“

Þetta kemur fram í svar­bréfi ráðu­neyt­is­ins til Ást­ráðs Har­alds­sonar hér­aðs­dóm­ara, sem er einn fjög­urra umsækj­enda um nýlega aug­lýsta stöðu við Lands­rétt. Tveir hinna umsækj­end­anna, Ásmundur Helga­son og Ragn­heiður Braga­dótt­ir, eru bæði þegar dóm­arar við Lands­rétt. 

Kjarn­inn hefur kallað eftir upp­lýs­ingum um hvort að utan­að­kom­andi álit hafi verið unnin fyrir dóms­mála­ráðu­neytið um þessa stöðu, og ef svo er að fá þau afhent. Svar við fyr­ir­spurn Kjarn­ans hefur ekki borist.

Sig­ríður Á. And­er­sen, þáver­andi dóms­­­­mála­ráð­herra, ákvað að víkja frá hæfn­is­mati dóm­­­­­­­­­nefndar um skipun fimmtán dóm­­­­­­­­­ara í Lands­rétt í lok maí 2017. Hún ákvað að til­­­­­­­­­­­­­nefna fjóra ein­stak­l­inga dóm­­­­­­­ara sem nefndin hafði ekki metið á meðal 15 hæf­­­­­ustu, þar með talin bæði Ásmund og Ragn­heiði, og þar af leið­andi að skipa ekki fjóra aðra sem nefndin hafði talið á meðal þeirra hæf­­­­­­­ustu. Alþingi sam­­­­­­­þykkti þetta í byrjun júní 2017.

Í kjöl­farið hafa íslenskir dóm­stólar úrskurðað að Sig­ríður hafi brotið stjórn­sýslu­lög með atferli sínu. Auk þess kom­st Mann­rétt­inda­­­­dóm­­­­stóll Evr­­­­ópu að þeirri nið­­­­ur­­­­stöðu í mál­inu í mars í fyrra að dóm­­­­ar­­­­arnir fjórir sem voru færðir upp á lista Sig­ríðar væru ólög­­­­lega skip­að­ir, og geti þar með ekki fellt dóma yfir þeim sem fyrir þá koma, enda hafi þeir ekki hlotið rétt­láta máls­­­­með­­­­­­­ferð. Í kjöl­far þess að dómur Mann­rétt­inda­­­­dóm­stóls­ins féll þá sagði Sig­ríður af sér emb­ætti dóms­­­­mála­ráð­herra. 

Telur umsókn sitj­andi dóm­ara ekki stand­ast lög

Ást­ráður var einn þeirra fjög­urra sem var met­inn á meðal 15 hæf­ustu af dóm­nefnd þegar upp­haf­lega var skipað í Lands­rétt, en varð af dóm­ara­sæti þegar Sig­ríður ákvað að breyta list­an­um. 

Auglýsing
Hann sendi Áslaugu Örnu Sig­ur­björns­dóttur dóms­mála­ráð­herra bréf í síð­ustu viku, í kjöl­far þess að gert var opin­bert að hann hefði sótt um lausa stöðu Lands­rétt­ar­dóm­ara, þar sem hann sagð­ist áskilja sér allan rétt til að láta á það reyna fyrir dóm­stólum ef þegar skip­aðir dóm­arar við Lands­rétt verði skip­aðir í lausa stöðu við rétt­inn. 

Í bréf­inu kom fram að Ást­ráður teldi aug­ljósa hættu á því að ef umsókn skip­aðs Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara sé talin gild og myndi svo leiða til nýrrar skip­unar umsækj­and­ans í emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara gætu þeir sem svo kysu látið á það reyna hvort slík skipun teld­ist lög­­­mæt.

Með slíkri skipan væri í raun verið að gera til­­raun til að lög­­helga eftir á skipun dóm­­ara sem þegar hefði verið metin ólög­­mæt. „Ég tel tals­verðar líkur á að nið­­ur­­staða dóm­stóla yrði sú að slík skipan stæð­ist ekki. Það væri, svo vægt sé til orða tek­ið, í ljósi for­­sög­unn­­ar, afar óheppi­­legt bæði fyrir dóms­­kerfið og umsækj­and­ann ef það yrði nið­­ur­­stað­­an. Slíkur fram­­gangur væri auk þess til þess fall­inn að draga á lang­inn ríkj­andi réttaró­vissu um fram­­tíð­­ar­­skipan Lands­réttar og fæli í sér afar sér­­­kenn­i­­leg skila­­boð inn í yfir­­stand­andi mála­­rekstur fyrir Mann­rétt­inda­­dóm­stóli Evr­­ópu. Ég tel raunar að Lands­­réttur megi illa við frek­­ari slíkum skakka­­föll­u­m.“

Ekki leyst með stóla­ball­­ett

Ást­ráður rakti í bréfi sínu í síð­ustu viku að svipuð staða hefði komið upp í maí 2019, þegar staða Vil­hjálms H. Vil­hjálms­­sonar við Lands­rétt var aug­lýst laus til umsókn­­ar, í kjöl­far þess að hann til­­kynnti um hann ætl­­aði að setj­­­ast í helgan stein. Þá hafi afstaða dóms­­mála­ráðu­­neyt­is­ins verið sú að það að umsækj­andi væri skip­aður Lands­rétt­­ar­­dóm­­ari stæði ekki í vegi fyrir því að sá sami gæti sótt um emb­ætt­ið. „Þessa nið­­ur­­stöðu ráðu­­neyt­is­ins frá í maí 2019 tel ég ber­­sýn­i­­lega ranga. Það er mín afstaða að ekki stand­ist að Lands­rétt­­ar­­dóm­­ari sem skip­aður er ótíma­bundið í emb­ætti geti án þess að segja fyrst af sér emb­ætt­inu sótt um laust emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara. Ég tel raunar að þessi nið­­ur­­staða sé svo aug­­ljós af eðl­is­rökum að varla ætti að vefj­­ast fyrir nokkrum manni. Eng­inn getur sótt um emb­ætti sem þegar gegnir því emb­ætt­i.“

Ást­ráður rekur það að til­­­gangur þess að aug­lýsa laust emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara nú væri sá að manna lausa stöðu sem losn­­aði vegna þess að Ing­veldur Ein­­ar­s­dóttir var skipuð dóm­­ari við Hæsta­rétt í des­em­ber síð­­ast­liðn­­um, en hún var áður dóm­­ari við Lands­rétt. „Þessum til­­­gangi verður aug­­ljós­­lega ekki náð með því að færa til mann úr einu emb­ætti Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara í ann­að. Sá vandi sem ólög­­mæt emb­ætt­is­­færsla dóms­­mála­ráð­herra sum­­­arið 2017 skóp dóms­­kerf­inu og þeim ein­stak­l­ingum sem ekki hafa getað gegnt störfum Lands­rétt­­ar­­dóm­­ara síðan í mars 2019 verður ekki leystur með slíkum stóla­ball­­ett eða hnís­u­­stökki. Væri sú afstaða um gildi umsóknar sem ráðu­­neytið tók í maí 2019 almennt lögð til grund­vallar væri ekk­ert því til fyr­ir­­stöðu að til að mynda dóm­­arar Hæsta­réttar sæktu sjálfir um hverja þá stöðu sem að aug­lýst yrði við rétt­inn. Þeir myndu að lík­­indum telj­­ast meðal hæf­­ustu umsækj­enda og gætu með þessum ef þeim bið svo við að horfa, komið í veg fyrir að unnt yrði að skipa nýja dóm­­ara meðan þeim sjálfum ent­ist emb­ætt­is­ald­­ur. Aug­­ljóst er að slík enda­­leysa stenst ekki.“

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ekkert pláss fyrir íhald í stjórnmálum næstu árin
Alvarlegt ástand er nú komið upp í íslensku efnahagslífi. Mörg hundruð milljarða króna tap í ríkisrekstri er fyrirsjáanlegt, tugir þúsunda verða án atvinnu að öllu leyti eða hluta og þúsundir fyrirtækja standa frammi fyrir algjörri óvissu.
Kjarninn 3. júní 2020
Ferðaþjónustufyrirtæki réðust í verulegar fjárfestingar á síðustu árum.
Útlit var fyrir fjórðungs fjölgun hótelherbergja
Nýting hótelherbergja hér á landi hafði versnað fyrir útbreiðslu faraldursins en þrátt fyrir það var útlit fyrir allt að fjórðungs fjölgun hótelherbergja 2020-2022. Hætt var því við að nýting hótela hefði enn versnað þótt COVID-19 hefði ekki komið til.
Kjarninn 3. júní 2020
Fasteignamat íbúðarhúsnæðis lækkar víða miðsvæðis í Reykjavík
Fasteignamat Þjóðskrár á íbúðarhúsnæði lækkar víða miðsvæðis í Reykjavík frá yfirstandandi ári. Mikill munur er á þróun fasteignamatsins á milli hverfa höfuðborgarsvæðisins. Hæsta fermetraverðið á landinu er í Vesturbæ Reykjavíkur og Skerjafirði.
Kjarninn 2. júní 2020
Frá og með 15. júní býðst komufarþegum að fara í sýnatöku í stað sóttkvíar.
Efnahagsleg áhrif af opnun landsins „hjúpuð óvissu“
Efnahagslegar afleiðingar af því að halda landinu áfram lokuðu yrðu „gríðarlegar“. Alls óvíst er hvenær hægt yrði að aflétta ferðatakmörkunum án áhættu á að veiran berist hingað á ný. Boðið verður upp á sýnatöku við landamæri Íslands frá miðjum júní.
Kjarninn 2. júní 2020
Lýður og Ágúst Guðmundssynir.
Athugasemdir frá Lýð og Ágústi Guðmundssonum
Kjarninn 2. júní 2020
Ásmundur Einar Daðason er með húsnæðismálin á sinni könnu sem félagsmálaráðherra.
Áætlað að 4.000 manns búi í atvinnuhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu
Samkvæmt nýlegu mati er áætlað að um 4.000 manns búi nú í atvinnu- og iðnaðarhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu. Ásmundur Einar Daðason félagsmálaráðherra segist ætla að leggja fram frumvarp sitt um hlutdeildarlán á yfirstandandi þingi.
Kjarninn 2. júní 2020
Guðmundur Guðmundsson
Hlutverk vetnis í orku- og loftslagsmálum framtíðarinnar
Kjarninn 2. júní 2020
Með öllu óvíst er hversu hratt ferðaþjónustan mun geta tekið við sér eftir þetta áfall og stutt við efnahagsbatann.
Vísbendingar um að botninum sé náð
Heimili á Íslandi hafa sótt um að taka 13 milljarða króna út úr séreignarsparnaði og um 6.000 heimili hafa fengið greiðslufrest af lánum. Þá hafa vaxtalækkanir skilað sér í lægri afborgunum af lánum, ekki síst til heimila.
Kjarninn 2. júní 2020
Meira úr sama flokkiInnlent