Mósaíkverk Gerðar fær loks að njóta sín til fullnustu

Andlitslyfting er hafin á Tryggvagötunni í Reykjavík. Og í stað bílastæða beint fyrir framan stórfenglegt mósaíkverk Gerðar Helgadóttur á Tollhúsinu kemur torg svo verkið fái loks notið sín sem skyldi.

Unnið er að endurbótum á Tryggvagötu og fyrir framan mósaíkverk Gerðar Helgadóttur kemur torg.
Unnið er að endurbótum á Tryggvagötu og fyrir framan mósaíkverk Gerðar Helgadóttur kemur torg.
Auglýsing

Fyrir framan Toll­húsið í Reykja­vík er stór og djúp hola. Ofan í henni eru menn með app­el­sínugula hjálma. Þar er líka stór grafa. Og fleiri minni vinnu­vél­ar.



Gatan er lokuð fyrir umferð. En gang­stéttin er fær og þar staldra nú margir við og virða fyrir sér lista­verk úr millj­ónum mósaíkflísa – líkt og þeir hafi aldrei séð það áður.



Kannski hafa þeir aldrei séð það áður. Að minnsta kosti ekki virt það fyrir sér. Verkið hefur hingað til verið nokkuð falið, beint fyrir framan það voru  bíla­stæði sem voru alltaf umset­in. Fólk lagði þar, læsti bílnum í snar­hasti og stökk svo af stað að sinna erindum sínum í mið­borg­inni.

Auglýsing



„Líf­leg og fjöl­breyti­leg almenn­ings­rými“ og „aðl­að­andi borg­ar­brag­ur“ eru leið­ar­ljós við end­ur­gerð Tryggva­göt­unnar sem nú stendur yfir. Mark­miðið er að fegra svæðið og leyfa mósaíkverki Gerðar Helga­dóttur á Toll­hús­inu að njóta sín bet­ur. Framan við verkið verður torg og þar sem svæðið liggur vel við sólu er það talið henta vel sem dval­ar­svæði fyrir veg­far­end­ur. Lista­verkið verður lýst upp og fær nú efni­við­ur­inn að njóta sín betur en áður á þessum 142 fer­metra fleti. Á svæð­inu verða einnig litlir „þoku­úð­ar­ar“, nokk­urs konar vatnsskúlp­t­úr­ar, sem bjóða upp á leik og veita svæð­inu ákveðna dulúð.

Einstefna og torg verður fyrir framan Tollhúsið. Mynd: Tölvuteikning



Með þessum hætti er end­ur­bót­unum lýst af Reykja­vík­ur­borg sem stendur að fram­kvæmdum ásamt Veit­um. Lagnir vatns­veitu, hita­veitu og raf­veitu verða end­ur­nýj­að­ar. Margar þeirra eru komnar til ára sinna, en skól­plögnin og kalda­vatns­lögnin eru frá árinu 1925 og hafa því þjónað íbúum og fyr­ir­tækjum í mið­bænum í tæpa öld.



Þegar gatan verður opnuð á ný að fram­kvæmdum loknum geta bílar ekið um hana aft­ur. En hún verður þó ein­stefnu­gata og um leið skap­ast rólegra og aðgengi­legra rýmri fyrir gang­andi.



Í fróð­leik um Toll­húsið á vef toll­stjórans segir að húsið hafi verið tekið í notkun árið 1971 en arki­tekt þess var Gísli Hall­dórs­son. Vegna þess að hafn­ar­skemma náði í gegnum húsið mynd­að­ist þar 250 m² glugga­laus vegg­flötur út að götu. Bygg­ing­ar­nefnd og arki­tekt voru sam­mála um að slíkur flötur myndi hafa slæm áhrif á heild­ar­götu­mynd­ina, ef ekki væru gerðar sér­stakar ráð­staf­anir til að prýða útlit húss­ins. Aðilar urðu því sam­mála um að reikna með því að láta setja þarna upp var­an­legt lista­verk.

Þokulúðrar, nokkurs konar vatnsskúlptúrar, verða á torginu fyrir framan listaverk Gerðar Helgadóttur. Mynd: Tölvuteikning



Á þessum tíma fór mikið orð af Gerði Helga­dótt­ur, lista­konu, segir í sam­an­tekt­inni. Hafði hún unnið mikið að mósaíklista­verkum í Þýska­landi og víð­ar. Afráðið var að hafa fyrst sam­band við hana áður en ákveðið yrði hvort efnt yrði til sam­keppni um verk­ið. Oft hafði verið rætt um að verkið þyrfti að spegla lífið við höfn­ina, enda hafði höfnin verið lífæð Reykja­víkur síðan hún var gerð.



Gerður Helgadóttir.Þegar rætt var við lista­kon­una varð hún að trax hug­fangin af slíku verki. Varð að sam­komu­lagi að hún fengi teikn­ingar og aðra aðstoð áður en hún færi aftur af landi brott, þar sem hún myndi vinna við til­lög­urnar erlend­is.



 Lést tveimur árum eftir að verkið var afhjúpað



Gerður fékk þann tíma sem hún ákvað sjálf að þyrfti, og þegar hún sneri aftur heim lagði hún nokkrar til­lögur fram til umræðu. Sam­þykkt var án tafar að biðja hana um að vinna verk­ið. Jafn­framt var óskað eftir að gera heild­ar­samn­ing við hana og hið fræga lista­verka­fyr­ir­tæki í Þýska­landi, Bræð­urna Oidt­mann, en Gerður hafði lengi starfað með þeim að upp­setn­ingu frægra lista­verka víða um Evr­ópu. Samn­ingar tók­ust og Gerður vann lista­verkið undir upp­setn­ingu á verk­stæði þeirra bræðra, sem sáu síðan um upp­setn­ingu á Toll­hús­ið.



Allt verkið var ein­stak­lega vel af hendi leyst, bæði af hálfu Gerðar Helga­dóttur og Oidt­mann­bræðra, segir í sam­an­tekt­inni. Hefur það æ síðan stað­ist óblíða íslenska veðr­áttu.



Það tók Gerði um tvö ár að vinna verk­ið, sem var unnið og sett upp á árunum 1972 og 1973.  Lista­konan lést tveimur árum eftir að Toll­hús­verkið var klárað, aðeins 47 ára göm­ul.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Örn Bárður Jónsson
Guð og náttúran
Kjarninn 25. september 2020
Steingrímur J. Sigfússon
Upplýsingamengun í annarra boði!
Kjarninn 25. september 2020
Ljóst er af FinCEN-skjölunum að stórir bankar sem hafa milligöngu um fjármagnshreyfingar í dollurum vita mætavel að þeir eru að hreyfa mikið magn peninga sem eiga misjafnan uppruna
Glæpirnir sem gera aðra glæpi mögulega
Fordæmalaus gagnaleki frá bandaríska fjármálaráðuneytinu hefur vakið mikla athygli í vikunni. Hann sýnir fram á brotalamir í eftirliti bæði banka og yfirvalda þegar kemur að því að því að stöðva vafasama fjármagnsflutninga heimshorna á milli.
Kjarninn 25. september 2020
Eimskip staðfestir að félagið hafi verið kært til héraðssaksóknara
Eimskip hafnar ásökunum um að hafa brotið lög í tengslum við endurvinnslu tveggja skipa félagsins í Indlandi. Eimskip segist ekki hafa komið að ákvörðun um endurvinnslu skipanna tveggja.
Kjarninn 25. september 2020
Eftir að ferðamönnum tók að hríðfækka hérlendis vegna kórónuveirufaraldursins hefur atvinnuleysi vaxið hratt.
Almenna atvinnuleysið stefnir í að verða jafn mikið og eftir bankahrunið
Almennt atvinnuleysið verður komið í 9,3 prósent í lok október gangi spá Vinnumálastofnunar eftir. Það yrði jafn mikið atvinnuleysi og mest var snemma á árinu 2010. Heildaratvinnuleysið, að hlutabótaleiðinni meðtalinni, verður 10,2 prósent í lok október.
Kjarninn 25. september 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Telur rétt að skoða Félagsdómsmál ef Samtök atvinnulífsins segja upp lífskjarasamningnum
Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar segir að Samtök atvinnulífsins grípi til tæknilegra útúrsnúninga þegar þau segi forsendur lífskjarasamninga brostnar og telur rétt að skoða að vísa uppsögn samninga til Félagsdóms, ef af þeim verður.
Kjarninn 25. september 2020
45 ný smit – 369 greinst með COVID-19 á tíu dögum
Fjörutíu og fimm manns greindust með COVID-19 hér á landi í gær. Nýgengi innanlandssmita er nú komið yfir 100 á hverja 100 þúsund íbúa.
Kjarninn 25. september 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 43. þáttur: Sögulok
Kjarninn 25. september 2020
Meira úr sama flokkiInnlent