Nýliði í tebolla

Taugaeitur af gerðinni novichok fæst ekki keypt úti í búð. Það er einungis talið í höndum rússneskra yfirvalda, sem nú eru krafin svara við áleitnum spurningum, eftir að leifar eitursins fundust í líkama andófsmannsins Alexei Navalnís.

Alexei Navalní liggur enn þungt haldinn á spítala í Berlín.
Alexei Navalní liggur enn þungt haldinn á spítala í Berlín.
Auglýsing

Það var á fimmtudag fyrir sléttum tveimur vikum sem fréttir bárust frá Síberíu þess efnis að andófsmaðurinn Alexei Navalní hefði skyndilega veikst um borð í innanlandsflugi, eftir að hafa fengið sér tebolla á flugvellinum í Tomsk. Nú hefur komið í ljós að Navalní var byrlað taugaeitri af gerðinni novichok, en Angela Merkel Þýskalandskanslari var brúnaþung er hún bar þau tíðindi fram síðdegis í gær.

Niðurstöður þýskra, sem hafa annast Navalní frá því að leyfi fékkst til þess að fljúga honum til Berlínar frá Síberíu þar síðustu helgi, eru sagðar afdráttarlausar. Og þegar niðurstaðan er sú að eitur af novichok-gerð hafi verið notað beinast böndin beint að æðstu stöðum í rússneska stjórnkerfinu, að Vladimír Pútín forseta sjálfum og leyniþjónustustofnunum rússneska ríkisins. Merkel segir Rússa þurfa að svara erfiðum spurningum.

Taugaeitrið var þróað á rannsóknarstofum Sovétríkjanna sálugu og eru skammtar af þessu baneitraða efni einungis taldir á forræði rússneskra yfirvalda. Novichok fæst ekki keypt út í búð og var sérstaklega bætt við sem bannefni í sáttmála Efnavopnastofnunarinnar OPCW í fyrra. Vestrænar leyniþjónustur telja að Rússar hafi verið að framleiða smáa skammta af eitrinu undanfarin ár og að Pútín fylgist grannt með.

Auglýsing

Síðast var novichok, sem kalla má nýliða á íslenskri tungu, í heimsfréttunum árið 2018. Þá eitruðu tveir rússneskir leyniþjónustumenn fyrir gagnnjósnaranum Sergei Skripal og dóttur hans Júlíu í breska bænum Salisbury. Eitrinu var smurt á hurð heimilis þeirra. Þau jöfnuðu sig, en kona að nafni Dawn Sturgess var ekki jafn heppin. Hún lést eftir að hafa komist í snertingu við eitrið fjórum mánuðum síðar og talið er að hún hafi óvart komist í tæri við þann skammt sem rússnesku mennirnir skildu eftir sig.

Vildi Moskva að allir vissu?

Eitt af því sem vekur upp spurningar í máli Navalnís er, eins og blaðamaður breska blaðsins Guardian veltir upp í umfjöllun sinni, af hverju Navalní var leyft að fara með sjúkraflugi til Berlínar eftir að veikindi hans gerðu vart við sig. Rússnesk yfirvöld hljóta þá þegar að hafa vitað að þýskir sérfræðingar myndu verða leifa taugaeitursins varir í líkama Navalnís eftir ítarlega rannsóknir. Þá kemur upp spurningin, vildu rússnesk yfirvöld ef til vill að böndin myndu berast að þeim eins og þau gera nú?

„Mjög alvarlegar spurningar hafa nú vaknað, sem einungis rússneska ríkisstjórnin getur og verður að svara. Örlög Alexei Navalní hafa vakið heimsathygli. Heimurinn mun bíða svara,“ sagði Merkel í gær. Hún fordæmdi árásina á andófsmanninn, en gekk ekki svo langt að lýsa ábyrgð á hendur rússneskum stjórnvöldum.

Það gæti staðið á svörum úr þeirri áttinni. Dmitrí Peskov, talsmaður rússnesku stjórnarinnar, lýsti því yfir síðdegis í gær að Rússum hefði ekki borist nein ný sönnunargögn um ástæðurnar fyrir veikindum Navalnís, sem liggur enn þungt haldinn á spítala í Berlín.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ljóð til styrktar Konukoti og Frú Ragnheiði
Safnar er fyrir ljóðabókinni „Skugga mæra – skjáskot af jaðrinum“ á Karolina Fund.
Kjarninn 13. júní 2021
Róbert Wessman er forstjóri Alvogen og Alvotech.
Alvotech tapaði ellefu milljörðum króna í fyrra
Lyfjafyrirtækið Alvotech dró verulega úr tapi sínu í fyrra með að nýta yfirfæranlegt skattalegt tap. Eiginfjárstaða félagsins batnaði mikið, aðallega vegna breytinga á skuldum við tengda aðila.
Kjarninn 13. júní 2021
Jón Ormur Halldórsson
Stóra skákin – Átökin í kringum Kína
Kjarninn 13. júní 2021
Vladímír Pútín, forseti Rússlands, tekur í höndina á Joe Biden, þáverandi varaforseta Bandaríkjanna, í Moskvu fyrir tíu árum síðan.
Af hverju vilja Rússar alltaf vera í vörn?
Bandaríkjamenn og Rússar reyna nú að koma samskiptum ríkjanna í samt lag. Rússnesk stjórnvöld hafa þó lítinn áhuga á því að Rússland verði lýðræðissamfélag eftir höfði Vesturlanda – styrkur þess liggi í að vera óútreiknanlegt herveldi.
Kjarninn 13. júní 2021
Pigekoret, stúlknakór danska ríkisútvarpsins, með núverandi kórstjóra.
Skuggar fortíðar í stúlknakórnum
Michael Bojesen, einn þekktasti hljómsveitarstjóri Danmerkur og núverandi forstjóri Malmö óperunnar er kominn í ótímabundið leyfi. Ástæðan er frásagnir stúlkna sem voru í Stúlknakór danska útvarpsins undir hans stjórn frá 2001 – 2010.
Kjarninn 13. júní 2021
Jón Gunnarsson og Bryndís Haraldsdóttir.
Jón og Bryndís í öðru og þriðja sæti
Jón Gunnarsson endaði í öðru sæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi og Bryndís Haraldsdóttir í því þriðja. 80 prósent kjósenda settu Bjarna Benediktsson í fyrsta sætið.
Kjarninn 13. júní 2021
Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra fékk 82 prósent atkvæða í fyrsta sætið í prófkjörinu, samkvæmt fyrstu tölum.
Bjarni, Jón og Bryndís efst samkvæmt fyrstu tölum
Kjörstöðum hefur nú verið lokað í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi. Bjarni Benediktsson, Jón Gunnarsson og Bryndís Haraldsdóttir skipa þrjú efstu sætin nú þegar tæpur þriðjungur atkvæða hefur verið talinn.
Kjarninn 12. júní 2021
Kári Árnason
Einkareknar forvarnir
Kjarninn 12. júní 2021
Meira úr sama flokkiErlent