Ekki hægt að grípa til staðlaðra viðbragða við veirunni

Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir segir að vega og meta þurfi marga þætti þegar grípa þarf til sóttvarnaráðstafana vegna COVID-19. Sumir þeirra séu mælanlegir en aðrir huglægir.

Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Auglýsing

Almennt má segja að ef hörðum sótt­varna­ráð­stöf­unum er beitt á landa­mærum þá er hægt slaka á ráð­stöf­unum inn­an­lands, og öfugt, skrifar Þórólfur Guðna­son sótt­varna­læknir í nýjasta minn­is­blaði sínu til heil­brigð­is­ráð­herra. Hann segir nán­ast úti­lokað að nota „skapa­lón“ til að áhættu­meta útbreiðslu veirunnar og grípa þannig til staðl­aðra við­bragða á til­teknum tím­um.



„Ég tel því að núver­andi fyr­ir­komu­lag um almennar og opin­berar sótt­varna­að­gerðir eins og sótt­varna­lög segja fyrir um tryggi best fag­leg við­brögð vegna COVID-19. Þegar kemur hins vegar að mati á áhrifum sótt­varna­ráð­staf­ana á efna­hag og atvinnu­líf er það utan sér­fræði­þekk­ingar sótt­varna­lækn­is.“



Svan­dís Svav­ars­dóttir heil­brigð­is­ráð­herra kynnti minn­is­blaðið á fundi rík­is­stjórnar í dag en í því er fjallað um þá þætti sem sótt­varna­læknir leggur til grund­vallar að til­lögum til heil­brigð­is­ráð­herra um tak­mark­anir og aðgerðir vegna COVID-19.

Auglýsing



Frá því að far­aldur COVID-19 hófst hér á landi í lok febr­úar 2020 hafa opin­berar aðgerðir gegn far­aldr­inum falist í almennum og opin­berum sótt­varna­ráð­stöf­unum eins og þær eru skil­greindar í sótt­varna­lögum nr. 19/1997. Sam­kvæmt lög­unum þá ákveður heil­brigð­is­ráð­herra að fengnum til­lögum frá sótt­varna­lækni hvort grípa skuli til opin­berra sótt­varna­ráð­staf­ana en sótt­varna­læknir getur beitt slíkum vörnum til bráða­birgða án þess að leita heim­ildar fyrir fram ef hann telur að hvers konar töf sé hættu­leg en gera skal hann ráð­herra jafn­skjótt kunnar ráð­staf­anir sín­ar.



­Til­lögur og ákvarð­anir sótt­varna­læknis er varða sótt­varnir vegna COVID-19 byggja m.a. á far­alds­fræði sjúk­dóms­ins inn­an­lands sem og erlend­is. „Lík­urnar á því að veiran (SAR­S-CoV-19) ber­ist hingað til lands eru einkum háðar útbreiðslu hennar erlend­is, fjölda ein­stak­linga sem ferð­ast hingað til lands, frá hvaða lönd­um/­svæðum þeir koma og hversu lík­legir þeir eru að bera með sér smit,“ skrifar Þórólf­ur. „Líkur á dreif­ingu veirunnar inn­an­lands fara síðan eftir því hversu lengi ein­stak­lingar dvelja hér á landi, hversu náið sam­neyti þeir hafa við Íslend­inga og hversu vel þeir sinna ein­stak­lings­bundnum sótt­vörn­um.“



Til­lögur sótt­varna­læknis hafa einnig byggst á skimunum fyrir veirunni og rann­sóknum á sjúk­dómnum í sam­fé­lag­inu. „Þar sem að COVID-19 sjúk­dóm­ur­inn er í mörgum til­fellum ein­kenna­lít­ill/-­laus þá geta margir ein­stak­lingar ferð­ast um ógreindir og smitað aðra,“ bendir Þórólfur á. Þá þarf einnig að taka til­lit til smit­hæfni veirunn­ar.



Einnig gerir sótt­varna­læknir sínar til­lögur út frá alvar­leika sjúk­dóms­ins og getu heil­brigð­is­kerf­is­ins til að ann­ast sjúk­linga sem með hann grein­ast.



Þórólfur skrifar að einnig sé mik­il­vægt að taka ákvarð­anir út frá sam­fé­lags­legum áhrifum og trú­verð­ug­leika ráð­staf­ana.



„Þannig er ljóst að marga þætti þarf að vega og meta þegar grípa þarf til almennra og/eða opin­berra sótt­varna­ráð­staf­ana vegna COVID-19,“ skrifar hann í minn­is­blaði sínu. „Ýmsir þættir sem nefndir hafa verið eru mæl­an­legir meðan að á aðra þætti þarf að leggja hug­lægt mat enda margt enn á huldu varð­andi veiruna SAR­S-CoV-2 og sjúk­dóm­inn COVID-19.“



Umræður hafa verið uppi hér­lendis og erlendis um hvort ekki sé hægt að nota „skapa­lón“ til að áhættu­meta útbreiðslu veirunnar og grípa þannig til staðl­aðra við­bragða á til­teknum tím­um. „Þar sem að áhættu­mat á hverjum tíma byggir á fjölda þátta sem nefndir hafa verið hér að ofan þá tel ég nán­ast úti­lokað að nota slíkt skapa­lón á þennan máta. Þó er unnið að skil­grein­ingum fyrir fyr­ir­tæki og ýmis­konar starf­semi til að styðj­ast við þegar mat er lagt á við­brögð hverju sinni t.d. sem snúa að upp­lýs­inga­miðl­un.“



Hann lýkur minn­is­blað­inu á að þeim orðum að hann telji núver­andi fyr­ir­komu­lag um almennar og opin­berar sótt­varna­að­gerðir tryggja best fag­leg við­brögð vegna COVID-19. Þegar komi hins vegar að mati á áhrifum sótt­varna­ráð­staf­ana á efna­hag og atvinnu­líf sé það utan sér­fræði­þekk­ingar sótt­varna­lækn­is.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nichole Leigh Mosty
Kvennafrídagur 2020 og nokkra staðreyndir um stöðu kvenna af erlendum uppruna á Íslandi
Leslistinn 24. október 2020
Óléttan sem allir þrá en enginn þorir enn að fagna
Það treystir sér varla nokkur maður að segja það upphátt. Þó að hún sé mikil um sig. Þyngri á sér en venjulega. Þó að hún sé einmitt á réttum aldri. En, er hvíslað í þröngum hópi, getur það mögulega verið að hún sé ólétt?
Kjarninn 24. október 2020
Yfirlitsmynd yfir fyrirhugað framkvæmdasvæði. Guli kassinn og blái þríhyrningurinn afmarka svæði 1. og 2. áfanga.
Vilja virkja vindinn á Mosfellsheiði
Ef áætlanir Zephyr Iceland ganga eftir munu 30 vindmyllur, um 200 MW að heildarafli, rísa á Mosfellsheiði. Fjölmargar hugmyndir að vindorkuverum bárust verkefnisstjórn rammaáætlunar en Zephyr telur óljóst að vindorka eigi þar heima.
Kjarninn 24. október 2020
Silja Dögg Gunnarsdóttir
Ostur í dulargervi
Kjarninn 24. október 2020
Íslands-Færeyja straumurinn (IFSJ) er sýndur með dökk fjólubláum lit á kortinu.
Uppgötvuðu hafstraum og kenna hann við Ísland
Norskir vísindamenn hafa borið kennsl á nýtt fyrirbæri í hafinu sem hefur umtalsverð áhrif á loftslag á okkar norðlægu slóðum. Hafstraumurinn hefur fengið nafnið Íslands-Færeyja brekkustraumurinn (e. Iceland-Faroe Slope Jet).
Kjarninn 24. október 2020
Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri
Segir endurbata í ferðaþjónustu vera hröðustu leiðina úr kreppunni
Fyrrverandi seðlabankastjóri telur að aukin virkni ferðaþjónustunnar sé fljótvirkasta leiðin til að ná viðsnúningi í hagkerfinu.
Kjarninn 24. október 2020
Nasistar, rasistar, fasistar og hvíthettir – eða kannski bara einn stór misskilningur?
Viðbrögð lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu við fánamálinu hafa verið afgerandi – en embættið styður ekki með neinum hætti hatursorðræðu eða merki sem ýta undir slíkt. Það hefur þó ekki verið nóg til að lægja öldurnar á samfélagsmiðlum.
Kjarninn 24. október 2020
Meirihluti borgarstjórnar stendur á bak við þá sýn sem birtist í tillögunum að breyttu aðalskipulagi fram til ársins 2040.
Borgaryfirvöld vilja meiri borg og færri bíla
Borgaryfirvöld hafa kynnt breytingar á aðalskipulagi Reykjavíkur, sem framlengja núgildandi skipulag til ársins 2040. Háleit markmið eru sett um byggingu 1.000 íbúða á ári að meðaltali, alls rúmlega 24 þúsund talsins til 2040 ef vöxtur verður kröftugur.
Kjarninn 24. október 2020
Meira úr sama flokkiInnlent