Nagladekk virðast hafa langmest áhrif á svifryksmyndun

Niðurstöður nýlegrar rannsóknar gefa til kynna að nagladekk séu lang veigamesti þátturinn í myndun svifryks frá umferð á höfuðborgarsvæðinu. Vegagerðin vakti athygli á niðurstöðunum á vef sínum í vikunni.

Rannsóknin byggir á gögnum sem safnað var við Kauptún í Garðabæ.
Rannsóknin byggir á gögnum sem safnað var við Kauptún í Garðabæ.
Auglýsing

Ef íslensk stjórn­völd ætla að ná því mark­miði að á árinu 2029 verði eng­inn dagur þar sem svifryk af völdum bíla­um­ferðar fer yfir skil­greind heilsu­vernd­ar­mörk á höf­uð­borg­ar­svæð­inu þarf að draga veru­lega úr notkun nagla­dekkja. Einnig þyrfti bílum að fækka um 15 pró­sent og þá gæti líka verið til bóta að að auka hörku stein­efnis í slit­lög­um. 



Auk þess­ara lang­tíma­að­gerða væri hægt að beita rót­tækum skamm­tíma­að­gerðum eins og að banna notkun um það helm­ings bíla­flot­ans (t.d. þeirra sem eru með númer sem endar á odda­tölu) á þeim dögum þar sem loft­gæði verða fyr­ir­sjá­an­lega slæm, eða bleyta götur og lækka umferð­ar­hraða.





Þetta kemur fram í nýlegri rann­sókn­ar­skýrslu sem Vega­gerðin vakti athygli á í vik­unni, en skýrslan var unnin með stuðn­ingi frá Rann­sókna­sjóði Vega­gerð­ar­inn­ar. Rann­sóknin var unnin af Brian C. Barr, meist­ara­nema við jarð­vís­inda­deild Háskóla Íslands, en verk­efna­stjóri var Hrund Ó. Andra­dótt­ir, pró­fessor við umhverf­is- og bygg­ing­ar­verk­fræði­deild HÍ.

Nið­ur­stöður rann­sókn­ar­innar gefa til kynna að nagla­dekk séu lang veiga­mesti þátt­ur­inn í myndun svifryks frá umferð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, en rann­sóknin byggir á gögnum sem safnað var við Kaup­tún í Garðabæ frá októ­ber 2017 til apríl 2018.

Auglýsing

Aðrir áhrifa­valdar í myndun svifryks eru teg­und veg­yf­ir­borðs, umferð­ar­magn, umferð­ar­hraði og veg­þjón­usta, eins og söltun og skolun gatna. En nagla­dekkin eru lang veiga­mest, sem áður seg­ir.

Götu­þvottur virð­ist óskil­virk aðferð

Líkanið sem rann­sak­endur not­uðu, svo­kallað NORTRIP-lík­an, sem notað er til að spá fyrir um hlut svifryks í and­rúms­lofti vegna bíla­um­ferð­ar, gefur til kynna að hlutur þunga­um­ferðar í svifryk­s­myndun sé lít­ill og að götu­þvottur sé óskil­virk aðferð.

Í rann­sókn­ar­skýrsl­unni segir þó að nið­ur­staðan varð­andi götu­þvott­inn sé í ósam­ræmi við reynslu og rann­sóknir erlendis og þetta atriði þyrfti að skoða í frekara fram­hald­i. 

Þyrfti að draga mjög mikið úr nagla­dekkja­notkun

Lík­an­inu var beitt til þess að leggja mat á til hvaða aðgerða væri hægt að grípa til þess að ná mark­miði stjórn­valda um að það verði engir „gráir dag­ar“ árið 2029, eða dagar þar sem svifrykið fer yfir heilsu­vernd­ar­mörk.

Ef gert er ráð fyrir að umferð verði áfram jafn mikil og hún er í dag gefur líkanið til kynna að draga þurfi úr hámarks nagla­dekkja­notkun á miðjum vetri úr 46 pró­sentum niður í 15 pró­sent. 

Skýrslu­höf­undar benda á að slík lækkun væri rót­tæk í sögu­legu sam­hengi, þar sem lægsta með­al­hlut­fall nagla­dekkja á göt­unni hafi mælst 23 pró­sent vet­urna 2011-2012 og 2013-2014 og hafði þá lækkað úr 42 pró­sent á ára­tug.

Í skýrsl­unni segir að það þurfi fjöl­þættar aðgerðir til að minnka svifryks­meng­un, bæði skamm­tíma aðgerðir til að bregð­ast við fyr­ir­sjá­an­legri mengun á svoköll­uðum gráum dögum og hins vegar lang­tíma aðgerðir til að draga úr allri umferð­ar­tengdri loft­meng­un, eins og rakið var í upp­hafi grein­ar­inn­ar.

Stofn­vegir voru þvegnir þrisvar í ár

Í umfjöllun um rann­sókn­ar­skýrsl­una á vef Vega­gerð­ar­innar segir að þeir stofn­vegir á höf­uð­borg­ar­svæð­inu þar sem Vega­gerðin er veg­hald­ari séu þvegnir reglu­lega. Þar er um að ræða götur á borð við Kringlu­mýr­ar­braut, Sæbraut, Miklu­braut, Hring­braut og Reykja­nes­braut.

Haft er eftir Bjarna Stef­áns­syni for­stöðu­manni umsjón­ar­deildar suð­ur­svæðis Vega­gerð­ar­innar að göt­urnar hafi verið þvegnar þrisvar í ár, í vor, sumar og haust. Þá sé Vega­gerðin í sam­starfi við Reykja­vík­ur­borg um að ryk­binda göt­urnar sér­stak­lega þegar stefnir í að svifryk verði yfir mörk­um. Reykja­vík­ur­borg hefur þá frum­kvæði og kallar út verk­taka þegar aðgerða er þörf.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
„Birtingarmynd af eindæma skilningsleysi stjórnvalda“
Þingmaður Samfylkingarinnar segir að félags- og barnamálaráðherra hafi tekist að hækka flækjustigið svo mikið varðandi sérstakan styrk til íþrótta- og tómstundastarfs barna frá tekjulágum heimilum að foreldrar geti ekki nýtt sér styrkinn.
Kjarninn 23. janúar 2021
Jón Baldvin Hannibalsson
Fimm hundruð milljarða spurningin – Í næstu kosningum
Kjarninn 23. janúar 2021
Freyja Haraldsdóttir
Baráttunni ekki lokið á meðan fólk gleymist og situr eftir
Freyja Haraldsdóttir segist vera þakklát fyrir að vera bólusett og að heilbrigðisyfirvöld hafi sett hópinn sem hún tilheyrir í forgang. Hún bendir þó á að fatlað fólk með aðstoð heima hafi gleymst í bólusetningarferlinu.
Kjarninn 23. janúar 2021
Húsnæðismarkaðurinn hefur verið á fleygiferð undanfarna mánuði. Ódýrt lánsfjármagn er þar helstu drifkrafturinn.
Bankar lána metupphæðir til húsnæðiskaupa og heimilin yfirgefa verðtrygginguna
Viðskiptabankarnir lánuðu 306 milljarða króna í ný húsnæðislán umfram upp- og umframgreiðslur í fyrra. Fordæmalaus vöxtur var í töku óverðtryggðra lána og heimili landsins greiddu upp meira af verðtryggðum lánum en þau tóku.
Kjarninn 23. janúar 2021
Guðmundur Andri Thorsson, þingmaður Samfylkingarinnar.
„Mig langar að halda áfram“
Guðmundur Andri Thorsson ætlar að bjóða fram krafta sína fyrir Samfylkinguna fyrir næstu kosningar.
Kjarninn 23. janúar 2021
Snjallúr geta greint merki um sýkingar mjög snemma.
Snjallúr geta fundið merki um COVID-sýkingu
Vísindamenn við Stanford-háskóla hafa fundið upp aðvörunarkerfi í snjallúr sem láta notandann vita ef merki um sýkingu finnast í líkamanum.
Kjarninn 23. janúar 2021
Gylfi Zoega, hagfræðiprófessor við Háskóla Íslands
Segir einkavæðingu banka viðkvæma jafnvel við bestu aðstæður
Gylfi Zoega segir mikla áhættu fólgna í því að kerfislega mikilvægir bankar séu í einkaeigu í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
Kjarninn 23. janúar 2021
Ungur drengur bíður eftir mataraðstoð í Jóhannesarborg. Útbreiðsla faraldursins í Suður-Afríku hefur valdið því að öll þjónusta er í hægagangi.
Vísindamenn uggandi vegna nýrra afbrigða veirunnar
Þó að litlar rannsóknir á rannsóknarstofum bendi til þess að mótefni fyrri sýkinga af völdum kórónuveirunnar og að vörn sem bóluefni eiga að veita dugi minna gegn suðurafríska afbrigðinu en öðrum er ekki þar með sagt að sú yrði niðurstaðan „í raunheimum”.
Kjarninn 23. janúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent