Íslenska ríkið tapaði málinu fyrir yfirdeildinni

Yfirdeild Mannréttindadómstól Evrópu staðfesti í dag fyrri dóm réttarins í Landsréttarmálinu.

Yfirdeild MDE kvað upp niðurstöðu í málinu í morgun.
Yfirdeild MDE kvað upp niðurstöðu í málinu í morgun.
Auglýsing

Yfir­deild Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu stað­festi í dag dóm rétt­ar­ins í Lands­rétt­ar­mál­inu, en dómur var kveð­inn upp kl. 10 í gegnum fjar­fund­ar­búnað með aðilum máls­ins. Nið­ur­stöð­una má nálg­ast hér og frétta­til­kynn­ingu frá MDE hér.

Nið­ur­staðan er sú að Guð­mundur Andri Ást­ráðs­son, maður sem dæmdur var fyrir umferð­ar­laga­brot í Lands­rétti skömmu eftir að milli­dóms­stigið tók til starfa, hefði ekki notið þess að fá úrlausn máls síns fyrir sjálf­stæðum og óvil­höllum dóm­stól. 

Yfir­deild dóm­stóls­ins, sem skipuð var 17 dóm­ur­um, var ein­róma um að brotið hefði verið gegn rétti hans til rétt­látrar máls­með­ferð­ar, þar sem að einn Lands­rétt­ar­dóm­ar­anna sem að mál­inu kom, Arn­fríður Ein­ars­dótt­ir, hefði ekki verið skipuð með lög­mætum hætti. Íslenska rík­inu er gert að greiða Guð­mundi Andra 20 þús­und evrur í máls­kostn­að.

Áfell­is­dómur yfir Sig­ríði Á. And­er­sen og Alþingi

Dóm­­­stóll­inn felldi fyrri dóm sinn í mál­inu 12. mars 2019. Í honum fengu bæði Sig­ríður Á. And­er­­­sen fyrr­ver­andi dóms­­­­­mála­ráð­herra og Alþingi á sig áfell­is­­­­­dóm fyrir það hvernig haldið var á skipan fimmtán dóm­­­­­ara við Lands­rétt í byrjun júní 2017.

Auglýsing

Sig­ríður fyrir að hafa brotið stjórn­­­­­sýslu­lög með því að breyta list­­­­­anum um til­­­­­­­­­nefnda dóm­­­­­ara frá þeim lista sem hæf­is­­­­­nefnd hafði skilað af sér, og fært fjóra dóm­­­­­ara af þeim lista en sett aðra fjóra inn á hann án þess að rann­saka og rök­­­­­styðja þá ákvörðun með nægj­an­­­­­legum hætt­i. Al­þingi fyrir að hafa kosið um skipan dóm­­­­­ar­anna allra í einu, í stað þess að kjósa um hvern fyrir sig. Sig­ríður sagði af sér emb­ætti dag­inn eftir dóm­inn og óvissa ríkti um starf­­­­­semi milli­­­­­­­­­dóm­­­­­stigs­ins í kjöl­far­ið.

Í reynd hafði nið­ur­staða Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins í för með sér að dóm­ar­arnir fjórir sem ekki voru á lista hæf­is­nefndar hafa verið álitnir ófærir um að dæma í rétt­inum á grund­velli upp­haf­legar skip­unar sinn­ar, þar sem hún hefði verið ólög­leg. 

Vilhjálmur Vilhjálmsson lögmaður hefur rekið málið fyrir hönd Guðmundar Andra. Mynd: Skjáskot/MDE

Sú nið­ur­staða er á skjón við nið­ur­stöðu Hæsta­réttar Íslands, sem komst að þeirri nið­ur­stöðu að þrátt fyrir að fyrr­ver­andi dóms­mála­ráð­herra hefði ekki farið að lögum við skipan í dóm­stól­inn, hefði það engin áhrif á stöðu Arn­fríðar sem dóm­ara við rétt­inn. 

Íslenska ríkið ákvað í apríl í fyrra að áfrýja nið­­­ur­­­stöð­unni og beina því til efri deildar dóms­ins að taka málið aftur fyr­­­ir. Á það var fall­ist og fór mál­flutn­ingur fyrir yfir­deild­inni fram 5. febr­úar á þessu ári. 

Þrír þeirra fjög­urra dóm­ara sem skip­aðir voru þrátt fyrir að hafa ekki verið á upp­haf­legum lista hæf­is­nefndar hafa hlotið nýja skipan í Lands­rétt. Arn­fríður Ein­ars­dóttir er þeirra á með­al.

Alvar­legt brot

Í frétta­til­kynn­ingu um nið­ur­stöðu yfir­deild­ar­innar í dag segir að þrátt fyrir Sig­ríður Á. And­er­sen hafi sem dóms­mála­ráð­herra verið ósam­mála mati hæf­is­nefnd­ar­innar og ákveðið að víkja frá því í til­felli fjög­urra dóm­ara, hefði henni alveg láðst að útskýra af hverju hún gerði það. 

Óvissan um ástæð­urnar sem lágu að baki hafi vakið upp alvar­legan ótta um óvið­eig­andi afskipti af dóms­vald­inu og valdið vafa um lög­mæti ferl­is­ins við skipun dóm­ar­anna í Lands­rétt.

Það að fyrr­ver­andi dóms­mála­ráð­herra hafi ekki farið eftir regl­unum sem voru í gildi er sér­stak­lega alvar­legt, að mati yfir­deild­ar­inn­ar, þar sem hún hafði ítrekað verið minnt á laga­legar skyldur sín­ar, af laga­legum ráð­gjöfum í dóms­mála­ráðu­neyt­inu, for­manni hæf­is­nefnd­ar­innar og settum ráðu­neyt­is­stjóra sínum í ráðu­neyt­inu.

Sig­ríður sagð­ist ein bera ábyrgð á því að hafa hagað málum með þeim hætti sem hún gerði í við­tali við Kveik á RÚV í lok jan­úar árið 2018.

„Ég ætla ekki að draga ein­hvern hérna sem að þú ætlar síðan að reyna að færa ábyrgð­ina yfir. Þetta er mitt mat líka. Ég er líka sér­fræð­ingur á þessu sviði. Ég ætla að leyfa mér það og ég tek mínar ákvarð­anir byggðar á mínu hyggju­viti. Ég er lög­fræð­ingur eins og ég nefni. Og ég stend fylli­lega við þessar ákvarð­anir mínar og ég geri það enn þá,“ sagði Sig­ríður þá.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Engin aukning í sjálfsvígum í fyrstu bylgju COVID-19
Ólíkt öðrum stórum efnahagsáföllum fjölgaði sjálfsvígum ekki í kjölfar kreppunnar sem fylgdi fyrstu bylgju heimsfaraldursins í fyrra í hátekjulöndum, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 18. apríl 2021
Halldór Gunnarsson
Prósentur, meðaltöl og tíundir í þágu eldri borgara
Kjarninn 18. apríl 2021
Anna Tara Andrésdóttir
Sóttvarnayfirvöld fylgja ekki rannsóknum sem benda til þess að andlitsgrímur virki ekki
Kjarninn 18. apríl 2021
Jón Ormur Halldórsson
Kaflaskilin í Kína
Kjarninn 18. apríl 2021
Þrettán manns greindust með COVID-19 innanlands í gær. Fólk er hvatt til að fara í skimun við minnstu einkenni.
Þrettán smit innanlands – hópsmit í kringum leikskóla í Reykjavík
Í gær greindust fleiri með COVID-19 innanlands en á nokkrum öðrum degi síðan 23. mars. Átta voru utan sóttkvíar og hinir höfðu verið stutt í sóttkví.
Kjarninn 18. apríl 2021
Skriðdreki rússneskra aðskilnaðarsinna í Donbas á ferðinni á heræfingu í upphafi þessa árs. Yfir 15 þúsund hafa látið lífið síðan átökin í Úkraínu hófust árið 2014. Nú eru blikur á lofti.
Rússar herða tökin í Úkraínu
Rússar sýna nú ógnandi tilburði við landamæri Úkraínu. Samhliða beita þeir ýmsum tólum fjölþáttahernaðar og Vesturlönd velkjast í vafa um viðbrögð.
Kjarninn 18. apríl 2021
„Stundum hef ég hugsað um hvað gerist ef það kviknaði í hér inni. Það eru margir neyðarútgangar en innan við þá alla eru full vörubretti, þetta er kolólöglegt en enginn gerir neitt,“ sagði einn starfsmaður undir nafnleynd við dagblaðið Information nýlega
Þrælahald
Fimmtán klukkustunda vinna á hverjum degi mánuðum saman, kröfur um afköst, sem ekki er hægt að uppfylla, tímaáætlun sem ekki gerir ráð fyrir salernisferðum og kaffitímum. Svona er vinnuaðstæðum lýst hjá þekktri danskri netverslun.
Kjarninn 18. apríl 2021
Ingibjörg Isaksen mun leiða lista Framsóknar í Norðausturkjördæmi í haust.
Ingibjörg Isaksen efst hjá Framsókn í Norðausturkjördæmi – Líneik önnur
Ingibjörg Ólöf Isaksen bæjarfulltrúi og framkvæmdastjóri á Akureyri varð hlutskörpust í póstkosningu Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi. Hafði hún betur en Líneik Anna Sævarsdóttir þingmaður flokksins, sem varð önnur í kjörinu.
Kjarninn 17. apríl 2021
Meira úr sama flokkiInnlent