Laganna armur langur þó Íslendingar fáist ekki framseldir

Sagt hefur verið frá vilja namibískra yfirvalda til að fá íslenska borgara framselda vegna Samherjamálsins undanfarna daga. Íslendingar verða þó ólíklega framseldir til Namibíu.

Frá Windhoek, höfuðborg Namibíu. Þangað mun ólíklega nokkur Íslendingur fást framseldur í bráð.
Frá Windhoek, höfuðborg Namibíu. Þangað mun ólíklega nokkur Íslendingur fást framseldur í bráð.
Auglýsing

Und­an­farna daga hafa fjöl­miðlar fjallað um mála­rekstur namibíska rík­is­ins gagn­vart þeim aðilum þar inn­an­lands sem sak­aðir eru um mútu­þægni og spill­ingu í tengslum við úthlutun á kvóta til félaga tengdum Sam­herja. Í umfjöll­unum miðla bæði hér á landi og í Namibíu hefur komið fram að spill­ing­ar­lög­reglan í Namibíu hafi íslenska starfs­menn Sam­herja í sigt­inu, sam­kvæmt dóm­skjölum sem lögð hafa verið fram af hálfu yfir­valda.

RÚV sagði frá því í upp­hafi mán­aðar að í eið­svar­inni yfir­lýs­ingu rann­sókn­ar­lög­reglu­manns segði að namibíska lög­reglan væri að reyna að graf­ast fyrir um dval­ar­staði að minnsta kosti tveggja nafn­greindra Íslend­inga tengdum starf­semi Sam­herja í Namib­íu, með það að mark­miði að hefja ferli til að fá þá fram­selda. 

„Glæpir eiga sér engin landa­mæri,“ hafði namibíska blaðið Repu­blikain eftir rík­is­sak­sókn­ara lands­ins, Mörthu Imalwa, í við­tali á dög­un­um.

Sam­herji segir á móti, bæði í yfir­lýs­ingu á vef sínum og í svörum til namibískra fjöl­miðla, að engar til­raunir hafi verið gerðar af hálfu full­trúa namibískra stjórn­valda til að hafa afskipti af núver­andi eða fyrr­ver­andi starfs­mönnum félaga tengdum Sam­herja, fyr­ir­tækið sjálft eða yfir­völd hvorki á Íslandi né öðrum ríkjum þar sem umræddir starfs­menn hafa verið við störf.

Auglýsing

Einnig hefur sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækið haldið því til haga að namibísk yfir­völd hafi engar laga­heim­ildir til að krefj­ast fram­sals íslenskra rík­is­borg­ara, þar sem eng­inn samn­ingur sé til staðar á milli Íslands og Namibíu um fram­sal­ið. Þetta er að sjálf­sögðu rétt. Íslenska rík­is­borg­ara þarf ekki að fram­selja til Namib­íu, þrátt fyrir að beiðnir um fram­sal ber­ist það­an.

Íslenska rík­is­borg­ara þarf ein­ungis að fram­selja til ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins og Nor­egs, sam­kvæmt evr­ópsku hand­töku­skip­un­inni, sem lög­fest var á Íslandi árið 2016 og tók end­an­lega gildi 1. nóv­em­ber 2019, í kjöl­far þess að öll aðild­ar­ríki þess­arar hand­töku­skip­unar höfðu full­gilt samn­ing­inn.

Ekki fram­sal en alþjóð­leg lög­saga um mútu­brot

Frá því að Sam­herj­a­skjölin komu upp á yfir­borðið í nóv­em­ber í fyrra hefur nokkrum sinnum verið fjallað um mögu­leik­ann á fram­sali íslenskra sak­born­inga til Namib­íu, færi svo að namibísk yfir­völd legðu fram ákærur á hendur ein­hverj­um.

Ólafur Þór Hauks­son hér­aðs­sak­sókn­ari ræddi þetta atriði við Mann­líf í sum­ar, skömmu eftir að fregnir höfðu borist þess efnis að namibísk yfir­völd hefðu sent beiðni til alþjóða­lög­regl­unnar Inter­pol með ósk um lið­sinni vegna máls­ins.

„Í öllum til­vikum þegar fram kemur beiðni um fram­sal þarf alltaf að vísa til ein­hverra heim­ilda. Til þess að fram­sal sé inni í mynd­inni þurfa að vera ein­hvers konar samn­ingar eða skuld­bind­ingar þarna á milli landa,“ sagði Ólafur Þór.

Þór­dís Inga­dótt­ir, sér­fræð­ingur í alþjóð­legum refsirétti, ræddi þessi mál í Kast­ljósi á RÚV í nóv­em­ber í fyrra. Hún sagði að þrátt fyrir að ekki þyrfti að fram­selja menn sam­kvæmt íslenskum lögum væri víð lög­saga um mútu- og spill­ing­ar­mál, á grund­velli alþjóð­legra samn­inga sem Ísland hefði gerst aðili að. 

Aðild Íslands að ­samn­ingi Efna­hags- og fram­fara­stofn­unar Evr­ópu (OECD) um bar­áttu gegn mútum í alþjóða­við­skiptum er það sem varð til þess að í íslenskum hegn­ing­ar­lögum hefur allt frá árinu 1998 mátt finna laga­á­kvæði sem gerir mútu­greiðslur til opin­berra starfs­manna refsi­verða á Íslandi, sama hvar brotið er framið. Sé sak­fellt fyrir slíkt brot getur refs­ing numið sektum eða allt að 5 ára fang­elsi.

Drago Kos, for­maður vinnu­hóps OECD um mút­ur, sagði við RÚV í nóv­em­ber í fyrra að það yrði „góður próf­steinn á íslensku lög­regl­una og ákæru­vald­ið“ að takast á við rann­sókn máls­ins og að vel yrði fylgst með, af hálfu OECD.

Greint var frá því í byrjun sept­em­ber að sex ein­stak­l­ingar hefðu fengið rétt­­ar­­stöðu sak­­born­inga í rann­­sókn hér­­aðs­sak­­sókn­­ara á starf­­semi Sam­herj­­a. Einn þeirra er Þor­steinn Már Bald­vins­son, annar for­stjóra fyr­ir­tæk­is­ins.





Í þeim hópi eru einnig þeir Ingvar Júl­í­us­son fjár­mála­stjóri Sam­herja á Kýpur og Egill Helgi Árna­son fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri Sam­herja í Namib­íu. Nöfn þeirra tveggja hafa sér­stak­lega verið nefnd til sög­unnar í umfjöll­unum namibískra miðla um vilja namibískra lag­anna varða til þess að leggja fram fram­sals­kröfur und­an­farna daga.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kostnaður við rekstur þjóðkirkjunnar greiðist úr ríkissjóði þar sem kirkjan og ríki eru ekki aðskilin hérlendis.
Prestar ósáttir við tillögu um að hætta að rukka fyrir hjónavígslur, skírnir og útfarir
Lagt hefur verið til að hætt verði að rukka fyrir aukaverk presta. Það þyki fráhrindandi að prestur sem þjónar fólki á gleði- og sorgarstundum sendi viðkomandi síðan reikning. Einkum sé þetta „slæm birtingarmynd þegar um efnalítið fólk er að ræða.“
Kjarninn 18. október 2021
Á meðal íbúða sem Bjarg leigufélag, sem er óhagnaðardrifið, hefur byggt og leigir nú út eru íbúðir við Hallgerðargötu í Laugarneshverfi.
Þeir sem leigja af óhagnaðardrifnum leigufélögum mun ánægðari en aðrir
Uppbygging almennra íbúða í gegnum óhagnaðardrifin leigufélög hefur aukið verulega framboð á húsnæði fyrir fólk með lágar tekjur. Leigjendur í kerfinu eru mun ánægðari en aðrir leigjendur og telja sig búa við meira húsnæðisöryggi.
Kjarninn 18. október 2021
Húsnæði Seðlabanka Íslands
Gagnrýnir skarpa hækkun sveiflujöfnunaraukans
Dósent í fjármálum við Háskóla Íslands segir mikla hækkun á eiginfjárkröfum fjármálafyrirtækja ekki vera í samræmi við eigið áhættumat Seðlabankans og úr takti við helstu samanburðarlönd.
Kjarninn 17. október 2021
Búinn að eyða 500 til 600 klukkustundum samhliða fullri dagvinnu í eldgosið
Ljósmyndabókin „Í návígi við eldgos“ inniheldur 100 tilkomumestu og skemmtilegustu myndirnar úr ferðum Daníels Páls Jónssonar að eldgosinu í Fagradalsfjalli. Hann safnar nú fyrir útgáfu hennar.
Kjarninn 17. október 2021
Þótt ferðamenn séu farnir að heimsækja Ísland í meira magni en í fyrra, og störfum í geiranum hafi samhliða fjölgað, er langur vegur að því að ferðaþjónustan skapi jafn mörg störf og hún gerði fyrir heimsfaraldur.
Langtímaatvinnuleysi 143 prósent meira en það var fyrir kórónuveirufaraldur
Þótt almennt atvinnuleysi sé komið niður í sömu hlutfallstölu og fyrir faraldur þá er atvinnuleysið annars konar nú. Þúsundir eru á tímabundnum ráðningastyrkjum og 44 prósent atvinnulausra hafa verið án vinnu í ár eða lengur.
Kjarninn 17. október 2021
Eiríkur Ragnarsson
Af hverju er aldrei neitt til í IKEA?
Kjarninn 17. október 2021
Karl Gauti Hjaltason er oddviti Miðflokksins í Suðvesturkjördæmi.
„Það er búið að eyðileggja atkvæðin í þessu kjördæmi“
Atkvæðin í kosningunum í Norðvesturkjördæmi „eru því miður ónýt,“ segir Karl Gauti Hjaltason, fyrrverandi sýslumaður og „vafaþingmaður“ Miðflokksins. „Það getur enginn í raun og veru treyst því að ekki hafi verið átt við þessi atkvæði“.
Kjarninn 17. október 2021
Gabby Petito
Verður morðið á Gabby Petito leyst á TikTok?
Margrét Valdimarsdóttir, doktor í afbrotafræði, segir enga ástæðu til að óttast breyttan veruleika við umfjöllun sakamála en mikilvægt sé að að gera greinarmun á sakamálum sem afþreyingu og lögreglurannsókn.
Kjarninn 17. október 2021
Meira úr sama flokkiInnlent