15 milljónir úr ríkissjóði til Forlagsins vegna bóka Arnaldar á síðustu tveimur árum

Ríkið hefur styrkt íslenska bókaútgáfu með endurgreiðslu á fjórðungi kostnaðar frá árinu 2019. Sá titill sem hefur fengið hæstu endurgreiðsluna fékk tæpar 11 milljónir. Lög um stuðning við útgáfu bóka á íslensku verða endurskoðuðu fyrir lok næsta árs.

Bækur Arnaldar Indriðasonar raða sér í tvö af þremur efstu sætunum yfir þá bókatitla sem fengið hafa hæstu endurgreiðslurnar á kostnaði úr ríkissjóði.
Bækur Arnaldar Indriðasonar raða sér í tvö af þremur efstu sætunum yfir þá bókatitla sem fengið hafa hæstu endurgreiðslurnar á kostnaði úr ríkissjóði.
Auglýsing

Bóka­út­gef­endur fengu 374 millj­ónir króna end­ur­greiddar frá rík­is­sjóði vegna kostn­aðar við bóka­út­gáfu á síð­asta ári. End­ur­greiðsl­urnar voru enn meiri árið á undan þegar þær námu alls 398 millj­ón­um. Slíkar end­ur­greiðslur voru festar í lög árið 2019 en end­ur­greiðslur það ár námu alls 78 millj­ón­um. Það skýrist af því að bóka­út­gef­endur hafa níu mán­uði frá útgáfu bókar til þess að sækja um end­ur­greiðslu. End­ur­greiðslur vegna fyrsta jóla­bóka­flóðs­ins eftir að stuðn­ing­ur­inn var sam­þykktur er þar af leið­andi að lang­mestu leyti inni í tölum árs­ins 2020 um end­ur­greiðsl­ur.

Lög um stuðn­ing við útgáfu bóka á íslensku voru sam­þykkt á Alþingi í des­em­ber árið 2018. Mark­mið lag­anna „er að efla útgáfu bóka á íslensku með því að veita bóka­út­gef­endum tíma­bund­inn stuðn­ing í formi end­ur­greiðslu á hluta kostn­aðar sem fellur til við útgáfu bóka á íslensku.“ Þau tóku gildi strax í upp­hafi árs 2019 en þau koma til end­ur­skoð­unar fyrir lok árs 2023. Þá skal ráð­herra láta gera úttekt á árangri þessa stuðn­ings við íslenska bóka­út­gáfu fyrir lok þessa árs.

Auglýsing

Prentun dýr­asti kostn­að­ar­lið­ur­inn

Á heima­síðu Rannís má sjá nið­ur­brot á end­ur­greiðslum eftir kostn­að­ar­lið­um. Á síð­asta ári vó prentun þyngst í end­ur­greiðsl­unni af ein­stökum kostn­að­ar­lið­um, eða 28,1 pró­sent. Kostn­aður vegna prent­unar á þeim bókum sem fengu stuðn­ing á síð­asta ári nam rúmum 420 millj­ónum og því voru rúm­lega 105 millj­ónir end­ur­greiddar vegna prent­kostn­að­ar. Þar á eftir koma höf­und­ar­laun, sem voru 20,2 pró­sent af kostn­aði og aug­lýs­ingar en 12,9 pró­sent af útgáfu­kostn­aði féll til vegna þeirra.

Það for­lag sem fékk hæstu end­ur­greiðsl­una í fyrra var For­lag­ið, rúma 91 milljón af þeim tæpu 374 millj­ónum sem end­ur­greiddar voru. Frá árinu 2019 hefur for­lagið fengið 240 millj­ónir end­ur­greiddar vegna kostn­aðar við bóka­út­gáfu félags­ins. Næst á eftir For­lag­inu kemur for­lagið Bjartur og Ver­öld, end­ur­greiðslan til þess for­lags nam rúmum 37 millj­ónum í fyrra.

Þegar end­ur­greiðslur vegna ein­stakra titla eru skoð­aðar sést hversu umfangs­mikið For­lagið er í íslenskri bóka­út­gáfu. Þeir þrír tillar sem hæstar end­ur­greiðslur hafa fengið voru gefnir út af For­lag­inu en það á alls fjóra titla á lista þeirra tíu titla sem hæstar end­ur­greiðslu hafa feng­ið.

Hæsta end­ur­greiðslan nemur ell­efu millj­ónum

Sá tit­ill sem fengið hefur hæsta end­ur­greiðslu er bókin Síld­ar­árin 1867-1969 eftir Pál Bald­vin Bald­vins­son. For­lagið fékk rétt um ell­efu millj­ónir end­ur­greiddar vegna kostn­aðar sem féll til við útgáfu þeirrar bók­ar, það þýðir að end­ur­greiðslu­hæfur kostn­aður við útgáfu bók­ar­innar nam rúmum 43,8 millj­ón­um.

Næstu tvær bækur á list­anum yfir þær sem hafa fengið hæstu end­ur­greiðsl­urnar eru bækur eftir Arn­ald Ind­riða­son. Bók Arn­ald­ar, Treg­a­steinn, kom út árið 2019 og árið 2020 fékk For­lagið tæpar 7,7 millj­ónir end­ur­greiddar vegna kostn­aðar við útgáf­una. Ári síðar kom bókin Þagn­ar­múr út. End­ur­greiðslur vegna hennar nema rúmum 7,4 millj­ónum króna.

Á meðal þeirra bóka sem fengið hafa hæsta end­ur­greiðslu eru einnig bækur sem gefnar eru út af öðrum en stóru for­lög­un­um. Þar má til dæmis finna Árbækur Ferða­fé­lags Íslands, þar má finna eina prjóna­bók sem gefin er út af Sögum útgáfu. Ofar­lega á lista er bókin Skipu­lag eftir Sól­rúnu Diego en hana gefur for­lagið Fullt tungl út, for­lag Björns Braga Arn­ars­son­ar. Allir þessir titlar skil­uðu for­lögum sínum yfir þremur millj­ónum í end­ur­greiðsl­ur.

Gert ráð fyrir að verð bóka myndi lækka

End­ur­greiðslur síð­ustu tveggja ára nema, líkt og áður seg­ir, 374 millj­ónum og 398 millj­ón­um. Það er nokkuð í takt við það sem gert var ráð fyrir í frum­varpi til laga um stuðn­ing við útgáfu bóka á íslensku. Í grein­ar­gerð frum­varps­ins kom það meðal ann­ars fram í kafl­anum um mat á áhrifum að kostn­aður rík­is­sjóðs vegna stuðn­ings­ins væri áætl­aður um 300 til 400 millj­ónir á ári.

Í sama kafla var einnig sagt að meg­in­mark­mið frum­varps­ins væri að efla og styðja bóka­út­gáfu á íslensku til að vernda íslensku sem ætti undir högg að sækja og að efla læsi. Þar kom einnig fram að stuðn­ing­ur­inn ætti að gera bóka­út­gef­endum kleift að lækka verð á bókum um að lág­marki 10 pró­sent, eða gagn­ast þeim á annan hátt, til að mynda til frek­ari fjár­fest­ingar vegna útgáfu á raf- og hljóð­bók­um.

„Gera má ráð fyrir því að ábati neyt­enda muni fel­ast í verð­lækkun bóka og fjöl­breytt­ara úrvali bóka, m.a. á raf­rænum miðl­um. Hvort tveggja er til þess fallið að hvetja til lestrar á íslensku og styðja þannig við íslenska tungu og menn­ingu sem stuðlar að auk­inni hag­sæld fyrir allan almenn­ing,“ segir í frum­varp­inu.

Athuga­semd rit­stjórn­ar: Fréttin hefur verið upp­færð og fyr­ir­sögn hennar breytt eftir að ábend­ingar frá starfs­fólki Rannís bár­ust Kjarn­anum þess efnis að end­ur­greiddur kostn­aður ein­stakra titla var ofmet­inn. Á gagna­torgi þar sem sjá má yfir­lit yfir úthlut­anir fyrir hvern titil er tala fyrir kostnað við útgáfu hvers titil birt í stað úthlut­un­ar. Gagna­torgið hefur nú verið upp­fært.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Sérstaklega á að styrkja landsbyggðarmiðla sem framleiða sjónvarpsefni.
100 milljóna framlag vegna reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða fyrir sjónvarp
Ein breyting var gerð á framlögum til fjölmiðla milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga. Meirihluti stjórnarflokkanna ætlar að setja 100 milljónir króna í styrki vegna „reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða eigið efni fyrir sjónvarpsstöð.“
Kjarninn 6. desember 2022
„Atvinnulífið hefur ekki sýnt vott af samfélagsábyrgð á miklum óvissutímum“
Formaður VR segir atvinnulífið hafa nýtt sér viðkvæma stöðu í samfélaginu, Þar sem verðbólga er há og vextir í hæstu hæðum, til að skapa sér „fordæmalaust góðæri á kostnað almennings.“
Kjarninn 6. desember 2022
Gæti verið að ein hæð úr SAS-hótelinu í Kaupmannahöfn leynist á hafsbotni?
Hótelið á hafsbotni
Í áratugi hafa gengið sögur um að á hafsbotni norðan við Helsingjaborg í Svíþjóð liggi stærðar steypuhlunkur sem átti að vera hluti eins þekktasta hótels á Norðurlöndum. En skyldi þetta nú vera rétt?
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent