Bíldekk menga meira en útblástur – samkvæmt nýrri rannsókn

Eftir því sem þyngri bílum fjölgar verður mengun frá bíldekkjum nærri tvö þúsund sinnum meiri en mengun vegna útblásturs, samkvæmt nýrri rannsókn. Mengun af þessu tagi gæti brátt orðið mikil áskorun fyrir löggjafa.

Mengun af völdum rykagna sem losna af dekkjum við akstur verður gæti von bráðar orðið áskorun fyrir löggjafa
Mengun af völdum rykagna sem losna af dekkjum við akstur verður gæti von bráðar orðið áskorun fyrir löggjafa
Auglýsing

Bildekk menga tvö þús­und sinnum meira en sem nemur loft­mengun frá útblæstri meðal bíls. Þetta er meðal þess sem fram kemur í rann­sókn Emission Ana­lyt­ics, óháðs rann­sókn­ar­fyr­ir­tækis sem er leið­andi í rann­sóknum á útblæstri.

Rykagnir sem losna af bíldekkjum við akstur inni­halda líf­ræn meng­andi efni auk krabba­meins­vald­andi efna. Sér­fræð­ingar telja að mengun af þessum völdum verði von bráðar að áskorun fyrir lög­gjafa, að því er segir í umfjöllun The Guar­dian um rann­sókn­ina.

Auglýsing

Loft­mengun veldur millj­ónum ótíma­bærra dauðs­falla á heims­vísu. Í takt við aukna umhverf­is­vit­und hefur þrýst­ingur á bíla­fram­leið­endur aukist, meðal ann­ars með þeim afleið­ingum að útblástur frá nýjum bílum í þró­uðum ríkjum er nú mun minni í nýjum bíl­um. Í Evr­ópu mælist útblástur nýrra bíla til að mynda vel undir lög­legum mörk­um.

En nýjar áskor­anir blasa við. Þyngd bíla.

Aukin þyngd nýrra bíla, ekki síst raf­bíla, leiðir til þess að rykagnir af bíldekkjum menga meira en áður.

Dekk að taka við af púströrum sem helsti meng­un­ar­valdur

„Dekk eru óðum að taka við af púströrum sem helsta meng­un­ar­valdur bíla,“ segir Nick Mold­en, stofn­andi og fram­kvæmda­stjóri Emission Ana­lyt­ics, sem fram­kvæmdi rann­sókn­ina. „Púströr eru svo hrein, ef við værum að byrja frá grunni í dag tæki ekki að reglu­væða þau,“ segir Molden.

Smæð rykagn­anna gerir það að verkum að mengun af völdum þeirra sé jafn­vel skað­legri en mengun af völdum útblást­urs. Í rann­sókn­inni kemur fram að rykagn­irnar megi finna í 250 mis­mun­andi teg­undum dekkja, sem eru öllu jafna fram­leidd úr gúmmíi sem unnið er úr hrá­ol­íu.

Agn­irnar eru sem fyrr segir agn­arsmá­ar, en fram kemur í rann­sókn­inni að við hvern keyrðan kíló­metra verður til yfir eitt tonn af rykögn­um, sem þýðir að agn­irnar eru innan við 23 nanó­metrar og geta, smæð­ar­innar vegna, kom­ist inn í blóð­rás fólks og þaðan í líf­færi.

Rykagnir smærri en 23 nanó­metrar er erfitt að mæla og engar reglur hafa verið inn­leiddar um losun svo smárra rykagna og efnin sem þau inni­halda í Evr­ópu eða Banda­ríkj­un­um.

Í rann­sókn­inni kemur fram að fyrir hvern keyrðan kíló­meter losna að með­al­tali 0,02 millígrömm út í and­rúms­loftið í formi útblást­urs. Ef tekið er til­lit til dekkja bíls­ins losna 73 millígrömm af rykögnum í and­rúmslof­rið á hverjum kíló­metra. Ef dekkin eru notuð er magnið tals­vert lægra, eða 36,5 millígrömm á hvern kíló­metra. Það er samt sem áður 1.850 sinnum meira en meðal losun við útblást­ur.

Snýst ekki um að hætta að keyra

Fyrsta skrefið til að draga úr meng­un­inni, að mati Mold­en, er að hætta notkun á dekkj­unum sem menga mest. „Þetta snýst ekki um að fólk hætti að keyra eða að finna upp nýja teg­und af dekkj­um. Ef við getum úti­lokað verri helm­ing­inn er hægt að breyta miklu. En eins og staðan er núna er ekk­ert reglu­verk, það er ekk­ert eft­ir­lit,“ segir hann.

­Þyngd bíl­anna skiptir einnig máli en alþjóð­lega þró­unin síð­ustu ár hefur verið sú að þyngri bílum er að fjölga. Þannig voru nýskráðir bílar á Íslandi í fyrra að með­al­tali 50 pró­sentum þyngri en bíl­arnir voru árið 1990.

Umræða hefur átt sér stað nýverið hvort raf­bíl­ar, sem eru þyngri en hefð­bundnir bílar, geti leitt til að auk­innar meng­unar af völdum rykagna í dekkj­um. Molden segir að það fari eftir akst­urs­lagi, þannig geti raf­bíll sem ekið er gæti­lega fram­leitt færri rykagnir en bílar sem ganga fyrir jarð­efna­elds­neyti sem ekið er með offorsi.

Doktor James Tate, rann­sakndi í sam­göngu­fræðum við Háskól­ann í Leeds, segir aða taka beri nið­ur­stöðum rann­sókn­ar­innar alvar­lega en hann bendir á að raf­bílar komi til með að verða létt­ari á næst­unni. „Í kringum 2024-2025 má búast við því að raf­bílar og bílar sem ganga fyrir jarð­efna­elds­neyti verði jafn þung­ir. Aðeins lúx­usraf­bílar af stærri gerð­inni með lang­dræg­ari raf­hlöðu verða þyngri,“ segir Tate.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sonur mannsins með leppinn: „Svona flúði ég vígasamtök föður míns“
Dakota Adams, sonur leiðtoga vígasamtakanna the Oath Keepers, ólst upp við að heimsendir væri í nánd og að öruggast væri að klæðast herklæðum og eiga sem flestar byssur. Dakota tókst að frelsa móður sína og yngri systkini frá heimilisföðurnum.
Kjarninn 5. desember 2022
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf hjá Veitum.
Aðstoðarmaður borgarstjóra ráðinn, án auglýsingar, í nýja yfirmannsstöðu hjá Veitum
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf þróunar- og viðskiptastjóra hjá Veitum, dótturfélagi Orkuveitu Reykjavíkur. Starfið var ekki auglýst, samkvæmt svari sem Kjarninn fékk frá Orkuveitunni.
Kjarninn 5. desember 2022
María Heimisdóttir.
María hættir – Vill ekki taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun
María Heimisdóttir hefur sagt upp störfum sem forstjóri Sjúkratrygginga Íslands. Hún segist ekki vilja taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun.
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Migration and Integration in the Era of Climate Change
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Fólksflutningar og samþætting á tímum loftslagsbreytinga
Kjarninn 5. desember 2022
Helga Árnadóttir hannar og myndskreytir Lestar Flóðhesta
Lestrar Flóðhestar eru fjölskylduverkefni
Lestrar Flóðhestar eru ný spil fyrir börn sem eru að taka sín fyrstu skref í lestri. „Okkur fannst vanta eitthvað fjörugt og skemmtilegt í lestrarúrvalið fyrir byrjendur,“ segir Helga Árnadóttir sem hannar og myndskreytir spilin.
Kjarninn 5. desember 2022
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
„Þetta er bara eins og að fara með rangt barn heim af róló“
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi skaut föstum skotum að forsvarsmönnum Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og sakaði Lárus Blöndal um að hafa talað gegn betri vitund er hann sjálfur kom fyrir nefndina.
Kjarninn 5. desember 2022
Þórður Snær Júlíusson
Er Tene nýju flatskjáirnir eða eru kerfin og þeir sem stjórna þeim kannski vandamálið?
Kjarninn 5. desember 2022
Meira úr sama flokkiErlent