Drífa segir Bjarna hafa fundið upp hugtakið „afkomubætandi ráðstafanir“

Forseti ASÍ gagnrýnir fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar harðlega og segir að afkoma fólks og samfélagslegir hagsmunir eigi að vera í fyrsta sæti. Hún telur frasann „afkomubætandi ráðstafanir“ vera nýyrði smíðað af fjármála- og efnahagsráðherra.

Bjarni Benediktsson og Drífa Snædal.
Bjarni Benediktsson og Drífa Snædal.
Auglýsing

Drífa Snædal, forseti Alþýðusambands Íslands, gagnrýnir harðlega fjármálaáætlun ríkisstjórnar Íslands fyrir árin 2022-2026 í vikulegum pistli sínum í dag, og fylgir þar með eftir umsögn sambandsins um áætlunina sem skilað var inn til Alþingis í vikunni. 

Drífa bendir á að fjármálaáætlunin geri ráð fyrir fimm prósent atvinnuleysi í lok tímabilsins sem hún nær til. Það sé að hennar mati með öllu óásættanleg framtíðarsýn. „Markmið ríkisfjármála á að vera að dempa höggið af kreppunni með því að tryggja afkomu fólks og fulla atvinnu til framtíðar. Við súpum enn seyðið af því langtímaatvinnuleysi sem myndaðist í kringum hrun en eftir því sem atvinnuleysi dregst á langinn, þeim mun erfiðara verður að takast á við það.“

Í pistlinum fjallar Drífa einnig um áform stjórnvalda um svokallaðar „afkomubætandi ráðstafanir“, en það er hugtak sem notað hefur verið um skattahækkanir og/eða niðurskurð á gjöldum ríkissjóðs. Drífa segir að um nýyrði sé að ræða sem virðist hafa verið fundið upp af Bjarna Benediktssyni, sitjandi fjármála- og efnahagsráðherra. 

Auglýsing
Samkvæmt leit Kjarnans á vefsvæðinu timarit.is er orðið „afkomubætandi“ ekki þar að finna. Það er heldur ekki til í beygingarlýsingu íslensks nútímamáls hjá Árnastofnun og virðist fyrst hafa verið notað í opinberri umræðu á Íslandi í fjármálaáætlun sem lögð var fram árið 2019.

Drífa bendir á að hugtakið komi fram 114 sinnum í nýframlagðri fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar. „Í stuttu máli er þarna verið að leggja til annað hvort skattahækkanir eða niðurskurð. Ég árétta þá afstöðu ASÍ að niðurgreiðsla skulda á að mæta afgangi. Afkoma fólks og samfélagslegir hagsmunir eiga að vera í fyrsta sæti. Niðurskurður mun gera kreppuna dýpri og skaðlegri en hún þarf að vera.“

Gert ráð fyrir fleiri ferðamönnum, annars...

Í fjármálaáætluninni er gengið út frá ákveðinni grunnsviðsmynd sem miðar meðal annars við þær forsendur að meginþorri landsmanna og íbúa helstu viðskiptalanda verði bólusettur fyrir mitt ár 2021. Það muni leiða til fjölgunar ferðamanna sem drífi áfram efnahagsbata þannig að ferðamenn sem heimsæki Ísland verði 720 þúsund í ár og fjölgi um 80 prósent á næsta ári, 2022, og verði þá 1,3 milljónir alls. Á metárinu 2018 voru ferðamenn sem heimsóttu Ísland 2,3 milljónir og ár.

Reynist efnahagsþróunin hins vegar lakari og í samræmi við svartsýnu sviðsmyndina sem sett er fram í áætluninni, þar sem ferðaþjónustan er lengur að jafna sig og áhrifa sóttvarna gætir lengur með tilheyrandi áhrifum á atvinnuleysi, gefa áætlanir til kynna að undirliggjandi afkoma hins opinbera verði um 1,9 prósent af vergri landsframleiðslu lakari að jafnaði árin 2022–2026. „Við slíka afkomuþróun yrði nauðsynlegt að auka afkomubætandi ráðstafanir um helming þannig að þær yrðu um 50 ma.kr. á ári árin 2023–2025 í stað 34 ma.kr. Rýrnunin í undirliggjandi afkomu hins opinbera stafar að mestu af tekjulækkun sem nemur um 50 ma.kr. á ári að jafnaði miðað við þessa sviðsmynd. Þá aukast útgjöld hins opinbera um 16 ma.kr. á ári að jafnaði en kostnaður vegna atvinnuleysis vegur þar um helming. Aukin vaxtagjöld vegna hærri skuldsetningar eru um 5 ma.kr. á ári að jafnaði. Að teknu tilliti til aukins umfangs afkomubætandi ráðstafana stöðvast skuldasöfnun hins opinbera árið 2025 við um 59% af VLF. Um 0,6 prósentustig af skuldahækkuninni í lok tímabilsins má rekja til lægri áætlunar um VLF í svartsýnu sviðsmyndinni.“

Yfir 21 þúsund manns án atvinnu

Atvinnuleysi er í hæstu hæðum hérlendis um þessar mundir. Það dróst lítillega saman milli febrúar og mars en mældist samt sem áður 12,1 prósent í lok síðasta mánaðar. Þar af var almennt atvinnu­leysi, sem mælir þá sem voru að öllu leyti án atvinnu, alls ell­efu pró­sent sem þýðir að 21.019 manns voru atvinnu­lausir í lok síð­asta mán­að­ar. Það minnk­aði um 0,4 pró­sentu­stig á milli mán­aða. Til við­bótar voru svo 4.186 á hluta­bótum sem bætti 1,1 pró­sentu­stigi við heild­ar­at­vinnu­leys­ið. 

Alls höfðu 6.207 almennir atvinnu­leit­endur verið án atvinnu í meira en eitt ár í lok síð­asta mán­að­ar. Þeim fjölg­aði um 1.488 milli mán­aða og hefur fjölgað um 4.009 frá því í mars í fyrra. 

Þegar hóp­ur­inn sem hefur verið atvinnu­laus í hálft ár eða meira er skoð­aður þá taldi hann 13.647 um síð­ustu mán­aða­mót. Alls fjölg­aði í þeim hópi um 886 milli mán­aða. 

Vilja viðbrögð við kerfislægu atvinnuleysi

ASÍ gagnrýndi í umsögn sinni um fjármálaáætlun að það skorti enn á sértækar aðgerðir til að mæta atvinnuleitendum á þeim svæðum sem verst hafa orðið úti og að atvinnuleysistryggingakerfið þurfi að tryggja viðunandi afkomu á meðan efnahagslífið nær sér á strik. Sambandið kallar eftir því að tímabil atvinnuleysistrygginga verði lengt úr 30 í 36 mánuði, að grunnbætur atvinnuleysistrygginga verði hækkaðar í 95 prósent af dagvinnutekjutryggingu og að hlutabætur verði virkt úrræði svo lengi sem þörf er á.

Þá kallar ASÍ eftir því að brugðist verði við kerfisbundnu atvinnuleysi hérlendis, sem hafi verið byrjað að aukast áður en að COVID-19 skall á. Skýringin liggi í samspili margra ólíkra þátta og þá sérstaklega vaxandi misræmis. „Íslenskur vinnumarkaður hefur tekið verulegum breytingum frá aldamótum. Veruleg fækkun hefur orðið í uppistöðustörfum utan höfuðborgar, þ.e. sjávarútvegi og ný störf sem hafa orðið til, t.d. í ferðaþjónustu og tengdum greinum eru afar frábrugðin þeim sem hurfu. Vinnumarkaður er orðinn fjölbreyttari, alþjóðlegri, kvikari, ásamt því að þjóðin eldist. Stjórnvöld hafa ekki tekið virkan þátt í að hafa áhrif á þessar breytingar, t.d. með mótun atvinnustefnu, hæfnistefnu eða stefnu í innflytj endamálum.“

Hægt er að lesa umsögn ASÍ í heild sinni hér.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorkell Sigurlaugsson og Sigmar Vilhjálmsson sitja báðir í undirbúningsnefnd hins nýja félags.
Unnið að stofnun nýrra hagsmunasamtaka lítilla og meðalstórra fyrirtækja
Atvinnufjélaginu er ætlað að vera málsvari fyrir hagsmuni einyrkja og lítilla og meðalstórra fyrirtækja í íslensku atvinnulífi. Þörfin á slíkum samtökum atvinnurekenda er sögð mikil af hálfu stofnenda.
Kjarninn 16. september 2021
Tryggvi Rúnar Brynjarsson
Í Dal hinna föllnu
Kjarninn 16. september 2021
Sif Sigmarsdóttir
Hvernig viljum við lifa?
Kjarninn 16. september 2021
Arnhildur Hálfdánardóttir fékk fjölmiðlaverðlaun umhverfis- og auðlindaráðuneytisins í fyrra fyrir þáttaröðina Loftslagsþerapían. Hún er þar með síðasti handhafi þeirra verðlauna.
Hætta að veita fjölmiðlaverðlaun á degi íslenskrar náttúru
Algjör sprenging hefur orðið í umfjöllun fjölmiðla um loftslags- og umhverfismál og því telur umhverfis- og auðlindaráðuneytið ekki lengur þörf á að verðlauna miðla sérstaklega fyrir slíkan fréttaflutning.
Kjarninn 16. september 2021
Sif Konráðsdóttir
Áratugur Árósasamnings
Kjarninn 16. september 2021
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra í Forystusætinu á RÚV í gærkvöldi.
Framlög til barnabótakerfisins aukin og fleiri fá þær, en raunvirði bóta hefur lítið hækkað
Staðreyndavakt Kjarnans skoðar fullyrðingu Katrínar Jakobsdóttur um að ríkisstjórn hennar hafi aukið við barnabótakerfið og tryggt að það nái til fleiri en það gerði fyrir fjórum árum síðan.
Kjarninn 15. september 2021
Bjarni Benediktsson og Katrín Jakobsdóttir.
Rúm 40 prósent vilja að Katrín verði áfram forsætisráðherra
Í niðurstöðum könnunar á vegum ÍSKOS kemur í ljós að langflestir vilja að Katrín Jakobsdóttir verði áfram forsætisráðherra. Athygli vekur að Bjarni Benediktsson nýtur minni stuðnings í embættið en Sjálfstæðisflokkurinn nýtur í könnunum.
Kjarninn 15. september 2021
Eyþór Eðvarðsson
Rétturinn til að deyja
Kjarninn 15. september 2021
Meira úr sama flokkiInnlent