Eignir lífeyrissjóða aldrei vaxið jafn mikið í einum mánuði og í júlí, eða um 237 milljarða

Eignir lífeyrissjóðakerfisins lækkuðu um 361 milljarð króna á fyrri hluta ársins 2022, vegna styrkingar krónunnar og fallandi hlutabréfaverðs. Í júlí varð mikill viðsnúningur.

Krónunum í hirslum íslenskra lífeyrissjóða fjölgaði umtalsvert í júlímánuði.
Krónunum í hirslum íslenskra lífeyrissjóða fjölgaði umtalsvert í júlímánuði.
Auglýsing

Eignir íslenskra líf­eyr­is­sjóða hækk­uðu um 236,7 millj­arða króna í júlí­mán­uði. Það er mesta hækkun sem orðið hefur á virði eigna þeirra á einum mán­uði frá upp­hafi.  Þessi mikla hækkun er fyrst og síð­ast til­komin vegna þess að erlendar eignir líf­eyr­is­sjóð­anna juk­ust um 157 millj­arða króna í júlí­mán­uði einum sam­an. Inn­lendu eign­irnar hækk­uðu á sama tíma um 79,7 millj­arða króna. 

Þetta má lesa út úr hag­tölum Seðla­banka Íslands um stöðu líf­eyr­is­sjóða­kerf­is­ins sem birtar voru í dag. Alls  var hrein eign líf­eyr­is­sjóða 6.611 millj­arðar króna í lok júlí síð­ast­lið­ins. Hún hefur tví­vegis verið meiri í lok mán­að­ar. Fyrst í des­em­ber í fyrra, þegar virði eigna­safns­ins náði met­hæðum og var metið á 6.747 millj­arða króna, og svo í mars á þessu ári þegar virðið náði að vera 6.653 millj­arðar króna.

Búast má við því að erlendu eign­irnar hafi hækkað enn frekar í virði í ágúst vegna veik­ingar krón­unnar í þeim mán­uð­i. 

Til að setja þá hækkun sem varð á virði eigna líf­eyr­is­sjóða­kerf­is­ins í júlí­mán­uði einum saman í sam­hengi má benda á að sam­kvæmt fjár­­lögum árs­ins 2022 er áætlað að rúmir 300 millj­­arðar króna renni til þess að reka heil­brigð­is­­kerfið á Íslandi í ár. Í sömu fjár­lögum var gert ráð fyrir að allar inn­heimtar skatt­tekjur rík­is­ins á árinu yrðu 955 millj­arðar króna. Virð­is­aukn­ing eigna íslenskra líf­eyr­is­sjóða í einum mán­uði er því um fjórð­ungur af öllum áætl­uðum inn­heimtum skatt­tekjum rík­is­sjóðs í ár. 

Lækk­uðu um 361 millj­arð á fyrri hluta árs

Sá við­snún­ingur sem varð í júlí kom í kjöl­far þess að eignir íslenska líf­eyr­is­sjóða­kerf­is­ins lækk­uðu alls um 361 millj­arð króna á fyrstu sex mán­uðum árs­ins. Sú lækkun var fyrst og síð­ast til­komin vegna þess að virði hluta­bréfa í eigu þeirra, jafnt inn­an­lands sem erlend­is, lækk­að­i. 

Þessi lækkun kom í kjöl­far mik­illar hækk­un­ar­hr­inu á árinu 2021 þegar eignir kerf­is­ins juk­ust um 1.791 millj­arð króna, eða um 36 pró­sent. 

Auglýsing
Hluti þeirrar aukn­ingar var til­­­kom­inn vegna inn­­­greiðslna sjóðs­fé­laga en langstærsti hluti hennar var vegna þess að fjár­­­­­fest­ing­­­ar, aðal­­­­­lega hluta­bréf, hækk­­­uðu í virði. Heild­­­ar­­­vísi­tala skráðra hluta­bréfa á Íslandi hækk­­­aði til að mynda um 24,3 pró­­­sent 2020 og um 40,2 pró­­­sent í fyrra. Íslenskir líf­eyr­is­­­sjóðir eru langstærstu eig­endur slíkra bréfa, og eiga um helm­ing þeirra beint eða óbein­t. 

Alls eiga sjóð­irnir íslensk hluta­bréf og hlut­­deild­­ar­­skír­teini sem metin voru á 1.115 millj­­arða króna í lok júli. Virði eign­­ar­­flokks­ins hefur þó lækkað um 47 millj­­arða króna frá ára­­mót­­um.

Betri gangur erlendis tak­markar mögu­leika

Alls eru um 66,3 pró­­­sent eigna líf­eyr­is­­­sjóð­anna inn­­­­­lendar eign­­­ir. Hlut­­­fallið hefur hækkað á þessu ári vegna þess verð­­­falls sem varð á erlendu eign­un­um framan af ári, en auk hluta­bréfa sam­anstendur inn­­­­­lenda eignin að upp­­i­­­­stöðu af skulda­bréfum og lánum sem sjóð­irnir hafa veitt sjóðs­fé­lögum til hús­næð­is­­­kaupa.

Um liðin ára­­­mót voru erlendu eign­­­irnar orðnar tæp­­­lega 36 pró­­­sent af heild­­­ar­­­eignum sjóð­anna en það hlut­­­fall hefur nú fallið niður í 33,7 pró­­­sent. Þær hafa þó nán­­­ast tvö­­­fald­­­ast í krónum talið á rúmum þremur árum.

Sam­­­kvæmt gild­andi lögum hafa líf­eyr­is­­­sjóð­irnir heim­ild til að vera með 50 pró­­­sent eigna sinna erlend­­­is. Þeir hafa lengi kallað eftir að þetta hlut­­­fall verði hækkað þar sem nokkrir sjóðir eru komnir ískygg­i­­­lega nálægt hámark­inu. Í vor voru tíu líf­eyr­is­­­­­sjóðir komnir með hlut­­­­­fall eigna sinna erlendis í um 35 pró­­­­­sent af heild­­­­­ar­­­­­eignum eða meira. Þar af voru þrír sjóðir komnir með hlut­­­­­fallið yfir 40 pró­­­­­sent og einn, Líf­eyr­is­­­­­sjóður verzl­un­ar­manna, var kom­inn með það nálægt 45 pró­­­­­sent. Sjóð­irnir þorðu illa að fara með hlut­­­­­fallið hærra þar sem skynd­i­­­­­leg breyt­ing á gengi krónu eða hækk­­­­­­­­­anir á ákveðnum bréfum geta ýtt þeim yfir lög­­­­­­­­­legt hámark.

Sam­­­kvæmt gild­andi lögum hafa líf­eyr­is­­­sjóð­irnir heim­ild til að vera með 50 pró­­­sent eigna sinna erlend­­­is. Þeir hafa lengi kallað eftir að þetta hlut­­­fall verði hækkað þar sem nokkrir sjóðir eru komnir ískygg­i­­­lega nálægt hámark­inu. Í vor voru tíu líf­eyr­is­­­­­sjóðir komnir með hlut­­­­­fall eigna sinna erlendis í um 35 pró­­­­­sent af heild­­­­­ar­­­­­eignum eða meira. Þar af voru þrír sjóðir komnir með hlut­­­­­fallið yfir 40 pró­­­­­sent og einn, Líf­eyr­is­­­­­sjóður verzl­un­ar­manna, var kom­inn með það nálægt 45 pró­­­­­sent. Sjóð­irnir þorðu illa að fara með hlut­­­­­fallið hærra þar sem skynd­i­­­­­leg breyt­ing á gengi krónu eða hækk­­­­­­­­­anir á ákveðnum bréfum geta ýtt þeim yfir lög­­­­­­­­­legt hámark. 

Djúp­stæð óánægja

Bjarni Bene­dikts­­­son, fjár­­­­­mála- og efna­hags­ráð­herra, lagði fram frum­varp fyrr á þessu ári sem rýmka átti heim­ildir líf­eyr­is­­­sjóða til að fjár­­­­­festa erlend­­­is.

Þegar drög að frum­varp­inu voru kynnt í sam­ráðs­­­­gátt stjórn­­­­­­­valda stóð til að hlut­­­­fallið myndi hækka um eitt pró­­­­­sent­u­­­­­stig á ári frá byrjun árs 2024 og til loka 2038. Heim­ildin yrði þá 65 pró­­­­­sent í lok þess árs. 

Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra. Mynd: Bára Huld Beck

Í umsögn Lands­­­­sam­­­­taka líf­eyr­is­­­­sjóða um drögin kom fram að djúp­­­­stæð óánægja væri meðal full­­­­trúa þeirra sjóða sem væru þegar komnir nálægt núgild­andi þaki með hvers hægt ætti að rýmka heim­ild­irn­­­­ar. Kallað var eftir því að hækka heim­ild­ina strax um næstu ára­­­­­mót og hækka hana um tvö til þrjú pró­­­­­sent­u­­­­­stig á ári þangað til að 65 pró­­­­­sent mark­inu yrði náð. Ef farið yrði að ítr­­­­­ustu kröfum sjóð­anna myndi það tak­­­­­mark nást í árs­­­­­lok 2027 að óbreytt­u. 

Í frum­varp­inu eins og það var lagt fram á Alþingi var gerð sú breyt­ing að á árinum 2024, 2025 og 2026 yrði heim­ild sjóð­anna í erlendum eignum hækkuð um 1,5 pró­­­­sent­u­­­­stig á ári og yrði þannig 54,5 pró­­­­sent í lok síð­­­­asta árs­ins. Eftir það ætti hámarkið að aukast um eitt pró­­­­sent­u­­­­stig á ári þar til það nær 65 pró­­­­sentum í byrjun árs 2036. Í frum­varp­inu stóð enn fremur að ráð­herra ætti í síð­­­­asta lagi á árinu 2027 að leggja mat á hvort til­­­­efni sé til að leggja til aðrar breyt­ing­­­­ar. 

Frum­varpið var ekki afgreitt fyrir þing­­­lok. Búist er við því að það verði tekið til afgreiðslu snemma á næsta þingi.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Sérstaklega á að styrkja landsbyggðarmiðla sem framleiða sjónvarpsefni.
100 milljóna framlag vegna reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða fyrir sjónvarp
Ein breyting var gerð á framlögum til fjölmiðla milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga. Meirihluti stjórnarflokkanna ætlar að setja 100 milljónir króna í styrki vegna „reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða eigið efni fyrir sjónvarpsstöð.“
Kjarninn 6. desember 2022
„Atvinnulífið hefur ekki sýnt vott af samfélagsábyrgð á miklum óvissutímum“
Formaður VR segir atvinnulífið hafa nýtt sér viðkvæma stöðu í samfélaginu, Þar sem verðbólga er há og vextir í hæstu hæðum, til að skapa sér „fordæmalaust góðæri á kostnað almennings.“
Kjarninn 6. desember 2022
Gæti verið að ein hæð úr SAS-hótelinu í Kaupmannahöfn leynist á hafsbotni?
Hótelið á hafsbotni
Í áratugi hafa gengið sögur um að á hafsbotni norðan við Helsingjaborg í Svíþjóð liggi stærðar steypuhlunkur sem átti að vera hluti eins þekktasta hótels á Norðurlöndum. En skyldi þetta nú vera rétt?
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent