Hafa kært stígagerð og utanvegaakstur til lögreglu

Samtök um náttúruvernd á Norðurlandi hafa kært til lögreglu meint brot á lögum um Vatnajökulsþjóðgarð og náttúruverndarlögum og krefjast opinberrar rannsóknar á háttsemi þjóðgarðsvarðar og verktaka.

Ruddur slóði á Langavatnshöfða.
Ruddur slóði á Langavatnshöfða.
Auglýsing

Sam­tök um nátt­úru­vernd á Norð­ur­landi (SUNN) hafa óskað eftir opin­berri rann­sókn lög­reglu­stjór­ans á Norð­ur­landi eystra vegna meintra brota á lögum um Vatna­jök­uls­þjóð­garð og nátt­úru­vernd­ar­lög­um. Málið snertir gerð þriggja stíga í Jök­ulsár­gljúfrum sem sam­tökin telja óheim­ila og ekki sam­ræm­ast stjórn­un­ar- og vernd­ar­á­ætlun þjóð­garðs­ins, deiliskipu­lagi og lög­um.

Auglýsing

Kæru sam­tak­anna, sem send var lög­reglu­emb­ætt­inu í gær, er beint gegn tveimur ein­stak­ling­um; Guð­mundi Ögmunds­syni, þjóð­garðs­verði á norð­ur­svæði Vatna­jök­uls­þjóð­garðs (Jök­ulsár­gljúfrum) og Guð­mundi Vil­hjálms­syni, per­sónu­lega og sem fram­kvæmda­stjóra og aðal­eig­anda Garð­víkur ehf.

Í kærunni, sem Kjarn­inn er með undir hönd­um, eru atvik máls rakin ítar­lega.

­Sum­arið 2020 fóru fram fram­kvæmdir við þrjá nýja stíga; á Langa­vatns­höfða, frá Ási og í Ásbyrgi, allt á rekstr­ar­svæði norð­ur­svæðis Vatna­jök­uls­þjóð­garðs. Verk­taki var Garð­vík ehf. á Húsa­vík.

Skip­aður full­trúi umhverf­is­vernd­ar­sam­taka í svæð­is­ráði þjóð­garðs­ins vakti athygli ráðs­ins á fram­kvæmd­unum 2. maí síð­ast­lið­inn og óskaði eftir að farið yrði á vett­vang, en einnig að stíga­gerðin yrði tekin fyrir á næsta boð­aða svæð­is­ráðs­fundi. For­maður svæð­is­ráðs, sem einnig situr í stjórn þjóð­garðs­ins, varð við beiðni um að ganga á vett­vang með full­trú­an­um, vara­manni hennar og þjóð­garðs­verði. Leit­aði full­trúi umhverf­is­vernd­ar­sam­taka ítrekað eftir því að málið yrði tekið á dag­skrá svæð­is­ráðs­ins og var það loks gert 29. júní. Var þar bókað eft­ir­far­andi varð­andi einn af þeim stígum sem um ræð­ir:

Svæð­is­ráð Vatna­jök­uls­þjóð­garðs norður telur að lag­færa verði hjóla­stíg og reið­leið í Jök­ulsár­gljúfrum sem unn­inn var upp sum­arið 2020 og frá­gang efnis við hann. Stíg­ur­inn er um fjórir kíló­metrar að lengd og liggur í suð­ur­átt frá Ási. Grunnur hans er gömul slóð sem notuð hefur verið sem reið­leið síð­ustu ára­tugi. Miklu efni hefur verið ýtt upp úr slóð­inni og liggur það í stórum hrúgum með­fram stígn­um. Bæði er þörf á almennum leið­bein­ingum um hvernig æski­legt er að standa að stíga­gerð í vist­kerfi eins og um ræðir og sér­tæk­ari leið­bein­ingum um hvaða frá­gangur er við­eig­andi á því efni sem til hefur fall­ið.

Í kæru SUNN er fjallað um hvern hinna þriggja stíga fyrir sig og hvernig fram­kvæmdir við þá og frá­gangur birt­ist sam­tök­un­um.

Gróðurtorfum úr stíg á Langavatnshöfða hefur verið dreift yfir gróið land. Mynd: SUNN

Stígur 1, Langa­vatns­höfði

Í kærunni segir að frá nýju bíla­stæði á Langa­vatns­höfða, sem Vega­gerðin gerði sum­arið 2020, eigi sam­kvæmt gild­andi deiliskipu­lagi fyrir Detti­foss­veg að gera stíg að útsýn­is­stað yfir Hljóða­kletta og Rauð­hóla. „Hvorki er búið að merkja fyrir né gera þennan stíg sem deiliskipu­lag gerir ráð fyr­ir,“ segir í kæru SUNN en að hins­vegar sé búið að ryðja stíg frá bíla­stæð­inu að eldri göngu­leið við Rauð­hóla og á allt öðrum stað en deiliskipu­lag mæli fyrir um. „Búið er að ryðja öllum gróðri, svarð­lagi og góðu lagi af jarð­vegi úr stígnum og er gengið á mold eftir nið­ur­gröfnum stígn­um.“ Efnið sem búið er að ryðja úr stígnum liggi annað hvort í litlum hrúgum með­fram stígn­um, á milli þúfna eða því verið „mokað í burtu og ekið langar leiðir utan stígs­ins og sturtað í stórar hrúgur inn í nær­liggj­andi víð­irunna og birkikjarr“. Út frá stígnum megi sjá greini­leg ummerki um akstur vélknúins öku­tækis „þar sem gróður eins og lyng, fjall­drapi og víðir hefur drep­ist“.

Stíg­ur­inn er hvorki á deiliskipu­lagi fyrir Detti­foss­veg né í stjórn­un­ar- og vernd­ar­á­ætlun þjóð­garðs­ins og því ólög­mæt­ur, segja sam­tök­in. Frá­gangur stígs­ins sé auk þess ekki í sam­ræmi við nátt­úru­vernd­ar­lög og lög um þjóð­garð­inn.

Hrúgur við hlið stígs frá Ási. Mynd. SUNN

Stígur 2, frá Ási

Frá Ási, sem er skammt vestan Ásbyrg­is, lá gam­all smala­troðn­ingur sem hefur að sögn sam­tak­anna í ára­tugi verið hluti af merktri reið­leið sem liggur í gegnum þjóð­garð­inn. SUNN segir að sum­arið 2020 hafi þjóð­garðs­vörður ráð­ist í að láta verk­taka gera hluta slóð­ans einnig að hjóla­stíg. Er hon­um, að sögn sam­tak­anna, veitt sér­stök heim­ild stjórn­un­ar- og vernd­ar­á­ætlun til þess að heim­ila umferð reið­hjóla á til­teknum reið­leiðum eða reið­stíg­um. „Ekki verður þó með nokkru móti séð að í þeirri heim­ild felist að breyta reið­leið með fram­kvæmdum líkt og hér fóru fram, en þjóð­garðs­verði er ekki með lögum eða reglum sem um þjóð­garð­inn gilda heim­ilt yfir höfuð að taka ákvarð­anir um fram­kvæmd­ir,“ bendir SUNN á í kærunni. Segja þau verk­taka hafa rutt úr reið­leið­inni „öllum gróðri og svarð­lagi alveg niður í mold og rúm­lega það á sam­tals 4,5 km leið“. Öllu efn­inu hafi rutt út úr gamla smalaslóð­anum og skilið eftir í stórum hrúg­um, rúm­lega 100 tals­ins, með­fram stígn­um.

Stíg­ur­inn rúm­ast að mati sam­tak­anna ekki innan heim­ilda sem þjóð­garðs­verði eru veittar í stjórn­un­ar- og vernd­ar­á­ætl­un, enda verði að telj­ast um hreinar fram­kvæmdir að ræða en ekki venju­legt við­hald. Þá segja sam­tökin að frá­gangur stígs­ins jafn­framt vera „í hróp­andi ósam­ræmi við nátt­úru­vernd­ar­lög og lög um þjóð­garð­inn“.

Gróðurskemmdir við stíg í Ásbyrgi. Mynd: SUNN

Stígur 3, Ásbyrgi

Síð­asti stíg­ur­inn sem um ræðir er í Ásbyrgi en þar hefur um helm­ingur stik­aðrar göngu­leiðar sem liggur frá tjald­svæð­inu og inn í Ásbyrgi verið rudd á sama hátt. Að auki hefur að því er fram kemur í kæru SUNN verið ruddur stígur yfir gamla íþrótta­völl­inn inni í Ásbyrgi. „Sama verk­lagi var beitt og áður, öllum gróðri, svarð­lagi og hluta af jarð­vegi rutt í burtu og ýtt út fyrir stíg­inn, stundum var efnið falið inni í víð­irunnum og birki­skógi og stundum ekki. Til við­bótar bætt­ist við stór­grýti sem nú liggur eins og hrá­viði með­fram stígn­um.“ Einnig benda sam­tökin á að hvergi sé gert ráð fyrir stíg í gegnum íþrótta­völl í stjórn­un­ar- og vernd­ar­á­ætlun og að hann sé heldur ekki í deiliskipu­lagi.

„Í sam­ræmi við ofan­greinda atvika­lýs­ingu og laga­til­vís­ana er þess kraf­ist að ofan­greind hátt­semi þjóð­garðsvarðar og verk­taka verði rann­sökuð og fyrir hana ákært í sam­ræmi við til­vitnuð laga­á­kvæð­i,“ segir í kæru sam­tak­anna til lög­reglu.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Talið er að hátt í 200 þúsund manns hafi atkvæðisrétt í formannsslag Íhaldsflokksins, eða sem nemur 0,3 prósentum af bresku þjóðinni.
Núll komma þrjú prósent sem öllu ráða
Eftir tæpan mánuð kemur í ljós hver verður næsti forsætisráðherra Bretlands. Liz Truss hefur forystu í skoðanakönnunum. Hópurinn sem hefur atkvæðisrétt í formannskjöri Íhaldsflokksins er nokkuð frábrugðinn hinum almenna kjósanda, að meðaltali.
Kjarninn 10. ágúst 2022
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Erfitt að gera stjórnarsáttmálann – Hélt á einum tímapunkti að viðræðum yrði hætt
Formaður Sjálfstæðisflokksins sér ekkert sem ráðuneyti hans hefði getað gert öðruvísi við sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka. Hann vill halda áfram með söluna og selja hlut í Landsbankanum þegar uppgjöri við skýrslu Ríkisendurskoðunar er lokið.
Kjarninn 10. ágúst 2022
Þrír sóttu um að verða dómari við MDE – Oddný sú eina sem sótti um aftur
Nefnd á vegum forsætisráðherra mat þrjá umsækjendur um dómaraembætti við Mannréttindadómstól Evrópu hæfa fyrr á þessu ári. Tveir drógu umsókn sína til baka og auglýsa þurfti embættið aftur.
Kjarninn 10. ágúst 2022
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík, Gunnar Einarsson, formaður framkvæmdanefndarinnar, og Ásmundur Einar Daðason, mennta- og barnamálaráðherra.
Fyrrverandi bæjarstjóri Garðabæjar formaður framkvæmdanefndar um þjóðarhöll
Ný þjóðarhöll í innanhúsíþróttum á að rísa í Laugardal fyrir lok árs 2025. Framkvæmdanefnd hefur verið skipuð og tók til starfa í dag. Höllin á að stórbæta umgjörð landsliða og tryggja Þrótti og Ármann „fyrsta flokks aðstöðu.“
Kjarninn 10. ágúst 2022
Sólveig Anna Jónsdóttir.
Sólveig Anna segir uppsögn Drífu tímabæra og að hún hafi myndað blokk með efri millistétt
Formaður Eflingar segir uppruna, bakland og stuðningshópa Drífu Snædal hafa verið í stofnana-pólitík og í íhaldsarmi verkalýðshreyfingarinnar. Vinnubrögð hennar hafi verið lokuð, andlýðræðisleg og vakið gagnrýni, langt út fyrir raðir VR og Eflingar.
Kjarninn 10. ágúst 2022
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
Drífa Snædal segir af sér embætti forseta ASÍ
Forseti ASÍ segir að átök innan sambandsins hafi verið óbærileg og dregið úr vinnugleði og baráttuanda. „Þegar við bætast ákvarðanir og áherslur einstakra stéttarfélaga sem fara þvert gegn minni sannfæringu er ljóst að mér er ekki til setunnar boðið.“
Kjarninn 10. ágúst 2022
Þórður Snær Júlíusson
Að yfirgefa niðurrifsstjórnmálin til að hlusta á þá sem hugsa ekki eins
Kjarninn 10. ágúst 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Kjósendur Vinstri grænna hafa miklar áhyggjur af samþjöppun í sjávarútvegi
Skiptar skoðanir eru um aukna samþjöppun í sjávarútvegi hjá kjósendum stjórnarflokkanna. Fleiri kjósendur Sjálfstæðisflokks og Framsóknar hafa minni áhyggjur en meiri af henni.
Kjarninn 10. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent