Hlýnun jarðar geti aukið líkur á skriðuföllum á Íslandi

Út er komin ný skýrsla Milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar en þar kemur fram að hlýnun jarðar geti haft afdrifaríkar afleiðingar hér á landi. „Örfáir áratugir eru til stefnu“ til að halda hlýnun jarðar fyrir innan tvær gráður.

Rýrnun íss hefur áhrif á hæð sjávarborðs.
Rýrnun íss hefur áhrif á hæð sjávarborðs.
Auglýsing

Aukin skriðu­hætta vegna hlýn­unar sífrera í fjöllum og hopi jökla eru á meðal þeirra afleið­inga sem breyt­ingar á ein­stökum þáttum lofts­lags­kerf­is­ins geta haft á Íslandi. Þá mun aukin rign­ing að vetr­ar­lagi í stað snjó­komu einnig geta aukið skriðu­hættu. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Milli­ríkja­nefndar Sam­ein­uðu þjóð­anna um lofts­lags­breyt­ingar (IPCC) sem kom út í dag.

Aðrar afleið­ingar sem hlýnun hefur hér á landi er hækkun sjáv­ar­borðs vegna rýrn­unar íss en árlegt massatap jökla heims­ins hefur auk­ist mikið á síð­ustu 30 árum. Þar að auki geta breyt­ingar á haf­straumum Norð­ur­-Atl­ants­hafs orðið afdrifa­ríkar hér á landi.

Skýrsla IPCC fjallar um þær breyt­ingar sem hafa átt sér stað í loft­hjúpi, hafi, freð­hvolfi, á landi og í líf­ríki. Skýrslan er afrakstur vinnu­hóps sem fjallar um nátt­úru­vís­indi og vís­inda­lega þekk­ingu á breyt­ingum á veð­ur­fari og lofts­lags­kerf­inu en hún er fyrsti hluti sjöttu rit­r­aðar IPCC um lofts­lags­breyt­ing­ar. Fimmta rit­röð nefnd­ar­innar kom út árin 2013 og 2014.

Auglýsing

Frá því að síð­asta rit­röð kom út hefur skiln­ingur á lofts­lags­breyt­ingum fyrri tíðar auk­ist og fram­tíð­ar­spár taldar örugg­ari. Ítar­legri gögn liggja nú fyrir sem gefa til kynna að vegna lofts­lags­breyt­inga verði ýmsir aftaka­at­burðir algeng­ari og afdrifa­rík­ari, til dæmis ákaf­ari rign­ing og meiri öfgar í hita­bylgjum og þurrk­um. Í skýrsl­unni segir einnig að nú er greini­legra en áður að athafnir mann­kyns séu meg­in­or­sök marg­vís­legra breyt­inga á lofts­lagi.

„Ör­fá­ir“ ára­tugir til stefnu

„Mat á með­al­hita jarðar er nú betra en fyrr og hefur það ásamt mjög heitum árum síðan 2011 hækkað mat á hlýnun jarð­ar,“ segir um þær breyt­ingar sem orðið hafa frá því að síð­asta skýrsla kom út. Því er áætlað að meira en helm­ings líkur séu á að hlýnun nái 1,5 °C snemma á fjórða ára­tug ald­ar­innar sem er fyrr en gert hafði verið ráð fyrir í sér­stakri skýrslu um 1,5 °C hlýnun sem kom út árið 2018. Eitt af helstu mark­miðum Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins var að halda hlýnun innan við tvær gráður frá með­al­hita fyrir iðn­bylt­ingu – og helst fyrir innan 1,5 gráð­ur.

Í skýrsl­unni kemur fram að umfang hlýn­unar sé í beinu hlut­falli við upp­safn­aða losun CO2. Þar segir að örfáir ára­tugir séu til stefnu til þess að minnka los­un­ina ef hlýn­unin á ekki að verða meiri en stefnt var að í Par­ís­ar­sam­komu­lag­inu. „Ef miða á við góðar líkur á að ekki sé farið þau má losun frá 2020 ekki vera meiri en 300 GtCO2 svo tak­marka megi hlýnun við 1.5 °C en 900 GtCO2 fyrir 2°C hámark­ið. Ef við sættum okkur við helm­ings­líkur má losun frá 2020 ekki fara yfir 850 GtCO2 fyrir 1.5°C hlýnun og 1350 GtCO2 fyrir 2°C hlýn­un. Árleg losun mann­kyns er nú tæp­lega 40 GtCO2 svo ein­ungis örfáir ára­tugir eru til stefn­u.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Svavar Halldórsson
Dýravelferð í íslenskum landbúnaði
Kjarninn 23. október 2021
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri Reykjavíkur.
„Vanda þarf til verka á þessu mikilvæga og viðkvæma horni“
Borgarstjóri segir að hvorki endanlegar né ásættanlegar tillögur séu komnar fram um uppbyggingu á Bræðraborgarstíg þar sem mannskæðasti eldsvoði í sögu Reykjavíkur varð í fyrrasumar. Vanda þurfi til verka og gera megi ráð fyrir því að vinnan taki tíma.
Kjarninn 23. október 2021
283 lítra af vatni þarf til framleiða eitt kíló af „græna gullinu“
Sprenging í eftirspurn eftir avókadó hefur orðið til þess að skógar hafa verið ruddir, ár og lækir mengaðir og mikilvægum vistkerfum stefnt í voða. Eiturlyfjahringir kúga fé út úr smábændum og nota viðskipti með ávöxtinn til peningaþvættis.
Kjarninn 23. október 2021
Míla hefur verið seld til franska fjárfesta. Útbreiðsla 5G og ljósleiðarauppbygging er meðal þess sem nýr eigandi leggur áherslu á.
Sala á Mílu skilar Símanum 46 milljörðum
Síminn hefur selt Mílu til eins stærsta sjóðsstýringarfyrirtækis Evrópu. Hagnaður af sölunni er 46 milljarðar króna. Kaupandinn, Ardian France SA, hefur boðið íslenskum lífeyrissjóðum að taka þátt í kaupunum og eignast allt að 20 prósenta hlut í Mílu.
Kjarninn 23. október 2021
Stefán Ólafsson
Gott lífeyriskerfi – en með tímabundinn vanda
Kjarninn 23. október 2021
Jónas Atli Gunnarsson
Er lóðaskortur virkilega flöskuhálsinn?
Kjarninn 23. október 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Nýjar Macbook Pro og Pixel 6 símar
Kjarninn 23. október 2021
Halyna Hutchins fæddist í Úkraínu, ólst upp á herstöð á norðurslóðum og nam kvikmyndatökustjórn í Los Angeles.
Halyna Hutchins – Mögnuð listakona sem var á hraðri uppleið
Hún var elskuleg, hlý, fyndin, heillandi á hraðri uppleið. Og dásamleg móðir. Með þessum hætti er kvikmyndatökustjórans Halyna Hutchins minnst. Hún varð fyrir skoti úr leikmunabyssu á tökustað kvikmyndarinnar Rust í gær.
Kjarninn 22. október 2021
Meira úr sama flokkiInnlent