Hlýnun jarðar geti aukið líkur á skriðuföllum á Íslandi

Út er komin ný skýrsla Milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar en þar kemur fram að hlýnun jarðar geti haft afdrifaríkar afleiðingar hér á landi. „Örfáir áratugir eru til stefnu“ til að halda hlýnun jarðar fyrir innan tvær gráður.

Rýrnun íss hefur áhrif á hæð sjávarborðs.
Rýrnun íss hefur áhrif á hæð sjávarborðs.
Auglýsing

Aukin skriðu­hætta vegna hlýn­unar sífrera í fjöllum og hopi jökla eru á meðal þeirra afleið­inga sem breyt­ingar á ein­stökum þáttum lofts­lags­kerf­is­ins geta haft á Íslandi. Þá mun aukin rign­ing að vetr­ar­lagi í stað snjó­komu einnig geta aukið skriðu­hættu. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Milli­ríkja­nefndar Sam­ein­uðu þjóð­anna um lofts­lags­breyt­ingar (IPCC) sem kom út í dag.

Aðrar afleið­ingar sem hlýnun hefur hér á landi er hækkun sjáv­ar­borðs vegna rýrn­unar íss en árlegt massatap jökla heims­ins hefur auk­ist mikið á síð­ustu 30 árum. Þar að auki geta breyt­ingar á haf­straumum Norð­ur­-Atl­ants­hafs orðið afdrifa­ríkar hér á landi.

Skýrsla IPCC fjallar um þær breyt­ingar sem hafa átt sér stað í loft­hjúpi, hafi, freð­hvolfi, á landi og í líf­ríki. Skýrslan er afrakstur vinnu­hóps sem fjallar um nátt­úru­vís­indi og vís­inda­lega þekk­ingu á breyt­ingum á veð­ur­fari og lofts­lags­kerf­inu en hún er fyrsti hluti sjöttu rit­r­aðar IPCC um lofts­lags­breyt­ing­ar. Fimmta rit­röð nefnd­ar­innar kom út árin 2013 og 2014.

Auglýsing

Frá því að síð­asta rit­röð kom út hefur skiln­ingur á lofts­lags­breyt­ingum fyrri tíðar auk­ist og fram­tíð­ar­spár taldar örugg­ari. Ítar­legri gögn liggja nú fyrir sem gefa til kynna að vegna lofts­lags­breyt­inga verði ýmsir aftaka­at­burðir algeng­ari og afdrifa­rík­ari, til dæmis ákaf­ari rign­ing og meiri öfgar í hita­bylgjum og þurrk­um. Í skýrsl­unni segir einnig að nú er greini­legra en áður að athafnir mann­kyns séu meg­in­or­sök marg­vís­legra breyt­inga á lofts­lagi.

„Ör­fá­ir“ ára­tugir til stefnu

„Mat á með­al­hita jarðar er nú betra en fyrr og hefur það ásamt mjög heitum árum síðan 2011 hækkað mat á hlýnun jarð­ar,“ segir um þær breyt­ingar sem orðið hafa frá því að síð­asta skýrsla kom út. Því er áætlað að meira en helm­ings líkur séu á að hlýnun nái 1,5 °C snemma á fjórða ára­tug ald­ar­innar sem er fyrr en gert hafði verið ráð fyrir í sér­stakri skýrslu um 1,5 °C hlýnun sem kom út árið 2018. Eitt af helstu mark­miðum Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins var að halda hlýnun innan við tvær gráður frá með­al­hita fyrir iðn­bylt­ingu – og helst fyrir innan 1,5 gráð­ur.

Í skýrsl­unni kemur fram að umfang hlýn­unar sé í beinu hlut­falli við upp­safn­aða losun CO2. Þar segir að örfáir ára­tugir séu til stefnu til þess að minnka los­un­ina ef hlýn­unin á ekki að verða meiri en stefnt var að í Par­ís­ar­sam­komu­lag­inu. „Ef miða á við góðar líkur á að ekki sé farið þau má losun frá 2020 ekki vera meiri en 300 GtCO2 svo tak­marka megi hlýnun við 1.5 °C en 900 GtCO2 fyrir 2°C hámark­ið. Ef við sættum okkur við helm­ings­líkur má losun frá 2020 ekki fara yfir 850 GtCO2 fyrir 1.5°C hlýnun og 1350 GtCO2 fyrir 2°C hlýn­un. Árleg losun mann­kyns er nú tæp­lega 40 GtCO2 svo ein­ungis örfáir ára­tugir eru til stefn­u.“

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Engin starfsemi hefur verið í kísilverinu í Helguvík í fimm ár.
Ekkert fast í hendi en „samtalið er enn í gangi“
Viðræður Arion banka og PCC um möguleg kaup á kísilverksmiðjunni í Helguvík hafa nú staðið í rúmlega átta mánuði. „Samtalið er enn í gangi og ekki ljóst hvenær eða hvernig það endar,“ segir forstöðumaður samskiptasviðs bankans.
Kjarninn 29. september 2022
Gríðarlegt uppstreymi í Eystrasalti yfir einu gati á gasleiðslunni.
Hafa uppgötvað fjórða lekann í Eystrasalti
Gasleiðslurnar Nord Stream 1 og 2 í Eystrasalti leka á fjórum stöðum. Fjórði lekinn uppgötvaðist á þriðjudag en sænska strandgæslan staðfesti tilvist hans í morgun.
Kjarninn 29. september 2022
Fyrir stóran hluta íslenskra heimila er húsnæðislánið stærsti einstaki útgjaldaliðurinn í hverjum mánuði. Lágt vaxtastig kom heimilunum til góða, en sendi húsnæðisverðið á sama tíma í hæstu hæðir. Senn breytist greiðslubyrði fjölmargra heimila.
„Nýja snjóhengjan“: Hundruð milljarða skuldir færast senn af sögulega lágum vöxtum
Margir íslenskir lántakendur nýttu sér fordæmalausar vaxtalækkanir Seðlabankans í faraldrinum til að taka óverðtryggð húsnæðislán á föstum vöxtum. Stóraukin greiðslubyrði bíður þeirra, að öllu óbreyttu.
Kjarninn 28. september 2022
Blásjór í eðlilegu árferði að hausti. Lónið er nú hálftómt og rafmagnsframleiðslu í virkjununum verið hætt tímabundið.
Stórar virkjanir úti í Noregi vegna vatnsskorts
Skert raforkuframleiðsla vegna vatnsskorts blasir áfram við í mið- og suðurhluta Noregs ef himnarnir fara ekki að opnast almennilega. Í raun þarf úrkoma haustsins að vera óvenjulega mikil til að bæta upp fyrir þurrkatíð sumarsins.
Kjarninn 28. september 2022
Olíubirgðastöðin í Örfirisey.
Eigum aðeins eldsneytisbirgðir til 20-50 daga
Eldsneytisbirgðir hér á landi eru langt undir þeim viðmiðunarmörkum sem í gildi eru innan Evrópusambandsins og víðar. Dæmi eru um að birgðir þotueldsneytis hafi farið undir tíu daga.
Kjarninn 28. september 2022
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Seðlabankinn: Líkur hafa aukist á að fasteignaverð lækki
Útreikningar Seðlabankans á hlutfalli íbúðaverðs og launavísitölu hafa allt frá í mars gefið til kynna bólumyndun á íbúðamarkaði. Hvernig markaðurinn mun mögulega leiðrétta sig er óvíst, en hröð leiðrétting og nafnverðslækkanir eru möguleiki.
Kjarninn 28. september 2022
Gas streymir upp á yfirborðið í Eystrasalti út úr leiðslunum á hafsbotni.
Hvað gerðist eiginlega í Eystrasalti?
Allur vafi hefur nú verið tekinn af því hvort að rússneskt gas muni streyma til Evrópu í vetur. Sprengingar sem mældust á jarðskjálftamælum og gerðu risastór göt á leiðslurnar í Eystrasalti hafa veitt þeim vangaveltum náðarhöggið.
Kjarninn 28. september 2022
Verðbólgan komin niður í 9,3 prósent
Vísitala neysluverðs hækkaði á milli mánaða en ársverðbólga dregst saman annan mánuðinn í röð. Miklar lækkanir á flugfargjöldum til útlanda skiptu miklu.
Kjarninn 28. september 2022
Meira úr sama flokkiInnlent