Landlæknir segir viðbrögð við hópsýkingu á Landakoti hafa mátt vera snarpari

Embætti landlæknis birti í dag niðurstöður rannsóknar sinnar á hópsýkingunni á Landakoti. Í skýrslunni segir meðal annars að vísbendingar séu um að skortur hafi verið á yfirsýn, samhæfingu og upplýsingaflæði þegar þörf var fyrir sterka stjórn.

Alma Möller landlæknir.
Alma Möller landlæknir.
Auglýsing

Emb­ætti land­læknis hefur birt úttekt sína á hópsmiti COVID-19 sem upp kom á Landa­koti í októ­ber í fyrra. Í frétta­til­kynn­ingu frá land­lækni segir að atvikið sé eitt það alvar­leg­asta sem komið hefur upp í heil­brigð­is­þjón­ustu á Íslandi, en 99 starfs­menn og sjúk­lingar smit­uð­ust og 13 sjúk­lingar á Landa­koti lét­ust.

„At­hugun emb­ætt­is­ins ein­skorð­ast við hóp­sýk­ing­una á Landa­koti en ljóst er að smit dreifð­ust á aðrar heil­brigð­is­stofn­an­ir, þar á meðal Reykja­lund og Sól­velli. Heild­ar­fjöldi smit­aðra var 150 og and­lát voru 15,“ segir í frétta­til­kynn­ingu frá Ölmu D. Möller land­lækni í dag.

Áður hefur birst skýrsla frá Land­spít­al­anum um orsakir hóp­sýk­ing­ar­inn­ar, en þar sagði að engin loft­ræst­ing, ásamt fáum sal­ern­um, ófull­nægj­andi hólfa­skipt­ingu og litlum kaffi­stofum væri á meðal fjöl­margra ástæðna fyrir því að að hóp­sýk­ing braust út á stofn­un­inni.

„Við­brögð hefðu mátt vera skarpari“

Í úttekt Land­læknis er kom­ist að svip­aðri nið­ur­stöðu, að margir mis­mun­andi þættir hafi verið verið ástæða þess að sýk­ingin kom upp. „Einkum eru það eft­ir­far­andi kerf­is­lægir orsaka­þættir sem skiptu sköp­um: ófull­komin hólfa­skipt­ing, ófull­nægj­andi fræðsla og þjálfun starfs­manna sem og eft­ir­lit með fylgni við leið­bein­ing­ar, skortur á sýna­tökum meðal sjúk­linga og starfs­fólks, ófull­nægj­andi húsa­kostur og loft­ræst­ing auk þess sem við­brögð í upp­hafi hópsmits hefðu mátt vera skarpari,“ segir land­læknir í frétta­til­kynn­ingu sinni um úttekt­ina.

„Hús­næði er orsaka­þáttur sem lítið var hægt að hafa áhrif á í upp­hafi far­ald­urs en því mik­il­væg­ara að taka til­lit til í öllum und­ir­bún­ingi og við­bragðs­á­ætl­un­um. Vert er þó að benda á að þótt Land­spít­ali hafi lagt mikla áherslu á þennan orsaka­þátt í bráða­birgða­skýrslu sinni tókst að hemja útbreiðslu fyrri hóp­sýk­ing­ar­innar á Landa­koti vorið 2020 og einnig má benda á að COVID-19 hóp­sýk­ingar hafa ekki orðið í öðru sam­bæri­legu hús­næði eins og Víf­ils­stöð­u­m,“ segir í skýrsl­unni.

Land­læknir segir að þegar litið sé til baka sé ljóst að ýmis­legt hefði mátt betur fara, bæði hvað varðar und­ir­bún­ing og við­brögð.

Fræðslu­efni fyrir erlent starfs­fólk aðal­lega á íslensku

Í nán­ari umfjöllun um þessi atriði í skýrsl­unni segir meðal ann­ars að skortur hafi verið á mark­vissri fræðslu til starfs­manna á Landa­koti og að ýmis­legt bendi til þess að fræðslan hafi ekki alltaf verið miðuð við við­tak­and­ann og því ekki alltaf skilað sér sem skyldi.

„Mest af fræðslu­efni og gæða­skjölum er á íslensku en um 40% starfs­fólks við umönnun á Landa­koti er af erlendum upp­runa og aðeins rúm­lega helm­ingur þeirra er með góðan mál­skiln­ing,“ segir í skýrsl­unni. Þar segir einnig að dæmi séu um að það hafi verið nauð­syn­legt að nota þýð­ing­ar­for­rit, Google Transla­te, til þess að starfs­menn gætu með­tekið inn­tak fræðslu um sýk­ing­ar­varnir sem verið var að veita.

Auglýsing

Einnig segir þar að ein­ungis 13 af 56 ófag­lærðum starfs­mönnum sem störf­uðu við umönnun á Landa­koti hafi sótt kennslu í umönn­un­ar­skól­an­um, þar sem kenndar eru almennar sýk­ing­ar­varn­ir.

„Ekki hafa feng­ist upp­lýs­ingar hjá Land­spít­ala sem skýra af hverju ekki hefur verið brugð­ist við þessu lága hlut­fall­i,“ segir í skýrslu emb­ættis land­lækn­is.

„Upp­lausn­ar­á­stand“ eftir að hópsmitið kom upp

Í skýrsl­unni frá emb­ætti land­læknis segir frá því að þrátt fyrir að mik­ill und­ir­bún­ingur hafi átt sér stað í upp­hafi far­ald­urs­ins og örygg­is­menn­ing almennt þótt góð á meðal starfs­fólks á Landa­koti, hafi því verið lýst af þeim sem komu að þegar nokkrir dagar voru frá fyrstu sýk­ingu að „upp­lausn­ar­á­stand“ hafi ríkt á stofn­un­inni. Þá hafi verið „skortur á fylgni við þau til­mæli sem gefin höfðu verið frá upp­hafi far­ald­urs hvað varðar sýk­inga­varn­ir, hlífð­ar­bún­að, hólfa­skipt­ingu, sótt­kví og ein­angr­un.“

Í skýrslu land­lækn­is­emb­ætt­is­ins segir að þarna hafi án efa haft mikil áhrif að fjöldi starfs­manna veikt­ist og varð frá að hverfa og nýir komið í þeirra stað, úr bak­varða­sveit­um. Land­læknir segir að þarna hafi verið þörf fyrir styrka stjórn, en vís­bend­ingar séu um „skort á yfir­sýn, sam­hæf­ingu, upp­lýs­inga­flæði milli deilda og aðgerðum sem mið­uð­ust við for­sendur eins og ófull­komna hólfa­skipt­ing­u.“

„Þrátt fyrir vit­neskju um ófull­komna hólfa­skipt­ingu og að greinst hefði fjöldi smita á a.m.k. tveimur deild­um, var tekin ákvörðun um sýna­tök­ur, ein­angrun og þrif ein­ungis á þeim deildum sem smit höfðu greinst á í stað þess að skima strax alla sjúk­linga og starfs­menn á Landa­koti eins og um eitt hólf væri að ræða. Senni­lega hefur það lengt tíma­bilið sem smit var í dreif­ingu og þar með fjölgað smit­um. Mögu­lega hefði mátt koma í veg fyrir hluta af smit­unum með skjót­ari við­brögðum þ.e. ef litið hefði verið á hólfa­skipt­ing­una sem ófull­komna og sýni tekin hjá öllum sjúk­lingum og starfs­mönnum Landa­kots 23. októ­ber,“ segir um þetta í skýrslu emb­ætt­is­ins.

Ábend­ingum verði fylgt eftir

Í til­kynn­ingu segir land­læknir að mik­il­vægt sé að allir sem að málum komi vinni að úrbótum sem nýt­ast muni til fram­tíð­ar. „Þá er aug­ljóst að slíkur atburður hefur mikil áhrif á starfs­menn og stjórn­endur sem næstir stóðu og mik­il­vægt að þeir fái við­eig­andi stuðn­ing,“ segir í til­kynn­ingu land­lækn­is.

Þar er tekið fram að vinnu emb­ætt­is­ins sé ekki lokið með útgáfu skýrsl­unnar í dag, heldur muni emb­ættið fylgja ábend­ingum sem þar eru settar fram eft­ir. „Heims­far­aldur COVID-19 verður ekki síð­asti heims­far­ald­ur­inn, því er mik­il­vægt að huga að öllum þeim atriðum sem bæta við­búnað og við­brögð í heil­brigð­is­kerf­in­u,“ segir land­læknir í til­kynn­ingu.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fjármálastöðugleikanefnd Seðlabanka Íslands.
Skuldir fyrirtækja hafa dregist umtalsvert saman en skuldir heimila aukist skarpt
Rúmur þriðjungur skulda íslenskra fyrirtækja er í öðrum gjaldmiðli en íslenskum krónum. Styrking hennar gerði það að verkum að skuldir þeirra drógust verulega saman á síðastliðnu ári.
Kjarninn 9. desember 2021
Hildur Björnsdóttir vill verða borgarstjóri – Ætlar að velta Eyþóri Arnalds úr oddvitasæti
Það stefnir i oddvitaslag hjá Sjálfstæðisflokknum í Reykjavík í prófkjöri flokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hildur Björnsdóttir ætlar að skora Eyþór Arnalds á hólm.
Kjarninn 8. desember 2021
Um þriðjungi allra matvæla sem framleidd eru í heiminum er hent.
Minni matarsóun en markmiðum ekki náð
Matarsóun Norðmanna dróst saman um 10 prósent á árunum 2015 til 2020. Í því fellst vissulega árangur en hann er engu að síður langt frá þeim markmiðum sem sett hafa verið. Umhverfisstofnun Noregs segir enn skorta yfirsýn í málaflokknum.
Kjarninn 8. desember 2021
Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir þingmaður Pírata.
Þingmaður fékk netfang upp á 53 stafbil
Nýr þingmaður Pírata biðlar til forseta Alþingis að beita sér fyrir því að þingið „þurfi ekki að beygja sig undir óþarfa duttlunga stjórnsýslunnar“.
Kjarninn 8. desember 2021
Árni Stefán Árnason
Blóðmeraníðið – fjandsamleg yfirhylming MAST og fordæming FEIF – Hluti II
Kjarninn 8. desember 2021
Ragnar Sigurðsson, fyrrverandi landsliðsmaður í knattspyrnu.
Fyrrverandi eiginkona Ragnar Sigurðssonar segir landsliðsnefndarmann ljúga
Magnús Gylfason, fyrrverandi landsliðsnefndarmaður hjá KSÍ, sagði við úttektarnefnd að hann hefði hitt Ragnar Sigurðsson og þáverandi eiginkonu hans á kaffihúsi daginn eftir að hann var talinn hafa beitt hana ofbeldi. Konan segir þetta ekki rétt.
Kjarninn 8. desember 2021
Róbert segist meðal annars ætla að fara aftur í fjallaleiðsögn.
Róbert hættir sem upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar – „Frelsinu feginn“
Upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar mun hætta störfum um áramótin. Hann segist vera þakklátur fyrir dýrmæta reynslu með frábærum vinnufélögum en líka frelsinu feginn.
Kjarninn 8. desember 2021
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Samskiptasaga Kína og Íslands
Kjarninn 8. desember 2021
Meira úr sama flokkiInnlent