Lífeyrissjóður verzlunarmanna ríður á vaðið og hækkar vexti á íbúðalánum

Einn stærsti lífeyrissjóður landsins hefur tilkynnt að vextir á breytilegum óverðtryggðum lánum til sjóðsfélaga hans muni hækka frá 1. október í kjölfar nýjustu stýrivaxtahækkunar Seðlabanka Íslands. Hækkunin er umfram hækkun stýrivaxta.

Það er orðið mun dýrara að skuldsetja sig til íbúðakaupa en það var fyrir nokkrum mánuðum síðan.
Það er orðið mun dýrara að skuldsetja sig til íbúðakaupa en það var fyrir nokkrum mánuðum síðan.
Auglýsing

Stjórn líf­eyr­is­sjóðs verzl­un­ar­manna ákvað á fundi sínum á fimmtu­dag að hækka vexti á óverð­tryggðum breyti­legum íbúða­lánum úr 5,73 í 6,56 pró­sent, eða um 0,83 pró­sentu­stig. Breyt­ingin tekur gildi 1. októ­ber næst­kom­andi. Um er að ræða lán fyrir 70 pró­­sent af kaup­verði sem að hámarki mega vera 75 millj­­ónir króna.

Þetta er gert í kjöl­far þess að pen­inga­stefnu­nefnd Seðla­banka Íslands ákvað að hækka stýri­vexti um 0,75 pró­sentu­stig, í 5,5 pró­sent, síð­ast­lið­inn mið­viku­dag. 

Aðrir líf­eyr­is­sjóðir sem eru stór­tækir í íbúða­lán­um: Líf­eyr­is­sjóður starfs­manna rík­is­ins (LS­R), Gildi og Brú hafa ekki til­kynnt um vaxta­hækk­anir síðan að ákvörðun Seðla­bank­ans lá fyr­ir. Þá hafa stóru við­skipta­bank­arn­ir: Lands­bank­inn, Íslands­banki og Arion banki, ekki til­kynnt um hækk­anir enn sem komið er. 

Það er þó búist við að allir ofan­greindir muni hækka óverð­tryggða útláns­vexti sína í nán­ustu fram­tíð. 

Fólk flykkt­ist í breyti­lega óverð­tryggða vexti

Hlut­fall lána sem er á breyti­legum vöxtum hefur vaxið gríð­ar­lega á síð­ustu árum, en kjör á þeim urðu um tíma mjög skap­leg eftir að Seðla­bank­inn lækk­aði stýri­vexti niður í 0,75 pró­sent á meðan að á kór­ónu­veiru­far­aldr­inum stóð. Aðsókn í óverð­tryggð lán, sem fela í sér hærri greiðslu­byrði en hrað­ari nið­ur­greiðslu á höf­uð­stól, jókst í þessu ástandi. Hlut­fall þeirra af öllu útlánum til íbúð­ar­kaupa var 15 pró­sent um mitt ár 2016 og 27,5 pró­sent í byrjun árs 2020 en er nú komið í 56 pró­sent. 

Auglýsing
Hlut­­­deild banka í útistand­andi íbúða­lánum er nú yfir 70 pró­­­­sent en var 55 pró­­­­sent í byrjun árs 2020. Á þessu tíma­bili hafa bank­­arnir hagn­­ast um tugi millj­­arða króna og und­an­farið hefur vaxta­munur þeirra farið hækk­­and­i.

Stýri­vextir hafa hækkað um 4,75 pró­sentu­stig frá því í maí í fyrra vegna við­leitni Seðla­bank­ans til að stemma stigu við sífellt auk­inni verð­bólgu, en hún mælist nú um 9,9 pró­sent. Bank­inn spáir því að verð­bólgan fari í 10,8 pró­sent fyrir lok árs. Helsti drif­kraftur hennar hefur verið hækk­andi íbúða­verð. 

Íbúða­mark­aður far­inn að kólna

Íbúða­verð á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu hækk­­aði um 1,1 pró­­sent milli mán­aða, sam­­kvæmt nýbirtri mán­að­­ar­­skýrslu Hús­næð­is- og mann­­virkja­­stofn­un­­ar. Það er mun minni hækkun milli mán­aða en hefur mælst milli mán­aða í nokkuð langan tíma og því ljóst að aðgerðir Seðla­bank­ans til að draga úr vilja og getu til lán­töku eru að hafa áhrif. 

Íbúða­verð á svæð­inu hefur hækkað um 15,5 pró­­sent síð­­­ustu sex mán­uði og 25,5 pró­­sent síð­­asta árið. Ef horft er aftur til upp­­hafs kór­ón­u­veiru­far­ald­­ur­s­ins, sem hófst af alvöru hér­­­lendis í mars 2020, þá hefur íbúða­verð á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu hækkað um 48 pró­­sent.

Á land­inu öllu hækk­­aði íbúða­verð um 26,4 pró­­sent frá júní í fyrra og til loka sama mán­aðar í ár. Verðið hækk­­aði meira í nágranna­sveit­­ar­­fé­lögum höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu og ann­­ars staðar á lands­­byggð­inni en í höf­uð­­borg­inni sjálfri og sveit­­ar­­fé­lög­unum sem liggja að henn­i. 

Athygl­is­vert er að frá sum­r­inu 2020 hefur verð­bil á íbúðum auk­ist þannig að dýrar íbúðir virð­­ast hafa hækkað meira í verði en ódýr­­ar, sam­­kvæmt sam­an­­tekt HMS. 

Stór­aukin greiðslu­byrði heim­ila

Greiðslu­byrði hús­næð­is­lána lækk­aði skarpt þegar Seðla­bank­inn hóf að lækka stýri­vexti í kjöl­far kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins. Strax um síð­ustu ára­mót, þegar stýri­vextir voru tvö pró­sent, var greiðslu­byrði íbúða­lána á höf­uð­borg­ar­svæð­inu þó orðin svipuð og hún var fyrir far­ald­ur­inn vegna vaxta- og verð­hækk­ana á íbúða­mark­aði. Síðan þá hafa stýri­vextir verið hækk­aðir um 3,5 pró­sentu­stig og greiðslu­byrði lána stór­auk­ist sam­hliða.

Í hag­sjá Lands­­bank­ans sem birt var í lok júní, skömmu eftir að stýri­vextir voru hækk­aðir í 4,75 pró­sent, var tekið dæmi af 40 millj­­óna króna láni á lægstu óverð­­tryggðu vöxt­­um. Vaxta­­byrði þeirra hafði þá hækkað um 98 þús­und krónur frá því í maí í fyrra. Lands­­bank­inn bjóst við því að vextir myndu halda áfram að hækka og að vaxta­­byrðin aukast um 25 þús­und krónur í við­­bót á þessu ári. Gangi sú spá hans eftir hefur hún farið úr 110 þús­und krónum á mán­uði i 233 þús­und krónur á mán­uð­i. Það þýðir að lán­tak­and­inn borgar tæp­lega einni og hálfri milljón króna meira í afborg­anir á árs­grund­velli en áður.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur hefur setið að völdum síðan seint á árinu 2017. Hlutfall allra ríkustu landsmanna í heildartekjum þjóðarinnar hefur aukist milli allra ára sem hún hefur setið.
Ríkasta 0,1 prósentið hefur ekki tekið til sín stærri hluta af tekjukökunni síðan 2007
Þær 244 fjölskyldur sem höfðu mestar tekjur á síðasta ári þénuðu alls 36 milljarða króna í fjármagnstekjur á árinu 2021. Það voru 20 prósent af öllum slíkum tekjum sem urðu til á því ári. Hópurinn þénaði 4,2 prósent af öllum tekjum sem urðu til í landinu.
Kjarninn 10. desember 2022
Meghan og Harry kynntust á Instagram. Hljómar kannski ekki eins og ævintýri, enda hafa þau sagt skilið við slík, að minnsta kosti konungleg ævintýri.
Sannleikur Harrys og Meghan – frá þeirra eigin sjónarhorni
Harry og Meghan fundu sig knúin til að segja „sinn eigin sannleika“ af samskiptum þeirra við konungsfjölskylduna og ákvörðun þeirra að segja skilið við allar konunglega skyldur. Sannleikurinn er nú aðgengilegur á Netflix en sitt sýnist hverjum.
Kjarninn 9. desember 2022
Ingrid Kuhlman
Sjö tegundir hvíldar
Kjarninn 9. desember 2022
Tillaga Andrésar Inga Jónsson, þingmanns Pírata, um að fresta umræðu um breytingu á lögum um útlendinga fram yfir áramót var felld við upphaf þingfundar. Stjórnarandstaðan sakar meirihlutann um að setja fjölda mála í uppnám með þessu.
Segja stjórnarmeirihlutann stilla öryrkjum upp á móti útlendingum
Tillaga þingmanns Pírata um að taka af dagskrá frumvarp um alþjóðlega vernd var felld á Alþingi. Stjórnarandstöðuþingmenn segja það fáránlegt að afgreiða eigi frumvarpið áður en eingreiðsla til öryrkja verði tekin fyrir á þingi.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Ekki upplýst formlega en leitað til hennar „í krafti vináttu og persónulegra tengsla“
Forsætisráðherra segir að hún hafi ekki verið upplýst formlega um að ráðherra hafi sýnt af sér vanvirðandi framkomu. Þegar leitað sé til hennar sem trúnaðarvinar sé um persónuleg málefni að ræða sem kalli ekki á að hún setji þau í farveg stjórnsýslumála.
Kjarninn 9. desember 2022
Hægt er að horfa á sjónvarp með ýmsum hætti.
Myndlyklum í útleigu fækkað um 25 þúsund á fimm árum
Þeim sem leigja myndlykla fyrir nokkur þúsund krónur á mánuði af fjarskiptafyrirtækjum til að horfa á sjónvarp hefur fækkað um tíu þúsund á einu ári. Fleiri og fleiri kjósa að horfa á sjónvarp í gegnum app.
Kjarninn 9. desember 2022
Hér sést annar mannanna vera leiddur inn í héraðsdóm eftir handtöku í september.
Búið að birta ákæru gegn tveimur mönnum fyrir að skipuleggja hryðjuverk
Í september voru tveir menn handteknir grunaðir um að hafa ætlað að fremja hryðjuverk á Íslandi. Þeir eru taldir hafa ætlað að ráðast að Alþingi og nafngreindum stjórnmálamönnum. Búið er að birta lögmönnum þeirra ákæru.
Kjarninn 9. desember 2022
Litla-Sandfell stendur um 95 metra upp úr Leitahrauni í Þrengslunum.
Náma í Litla-Sandfelli veldur „miklum neikvæðum umhverfisáhrifum“
Skipulagsstofnun telur Eden Mining vanmeta umhverfisáhrif námu í Litla-Sandfelli. Að fjarlægja fjall velti upp þeirri hugmynd „hvort verið sé að opna á þá framtíðarsýn að íslenskar jarðmyndanir verði í stórfelldum mæli fluttar út til sementsframleiðslu“.
Kjarninn 9. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent