Pyntuð. Nauðgað. Drepin.

Börn á átakasvæðum eru ekki óhult á leiðinni í skólann. Ekki heldur á leiðinni á heilsugæslustöðina. Eða inni á heimilum sínum. Ofbeldi er kerfisbundið beitt gegn þeim. Þau eru látin bera sprengjur, þvinguð í hjónabönd. Svipt öryggi og vernd.

Milljónir barna búa við hrikalegar aðstæður á átakasvæðum.
Milljónir barna búa við hrikalegar aðstæður á átakasvæðum.
Auglýsing

Þau eru drep­in, pyntuð og lim­lest, þeim rænt og nauðg­að. Þau eru látin taka þátt í vopn­uðum átökum og þvinguð í hjóna­bönd. Hrylli­legar afleið­ingar stríðs­á­taka á börn hafa aldrei verið meiri – ald­ar­fjórð­ungi eftir að alvar­leg brot gegn börnum í stríði voru stað­fest í skýrslu sem kynnt var á alls­herj­ar­þingi Sam­ein­uðu þjóð­anna. Skýrslan fletti hul­unni af földum afleið­ingum átaka á börn og nið­ur­staðan var skugga­leg. Í henni var því lýst hvernig börn væru drep­in, svipt frelsi og tæki­færum til mennt­unar og heil­brigð­is­þjón­ustu. Hvernig þau væru beitt ofbeldi og notuð í vopn­uðum átök­um. Hvernig þau væru mark­visst svipt öryggi og vernd. Brotin nið­ur.

Kallað var eftir aðgerð­um. Að ofbeldi gegn börnum yrði stöðv­að. Í nýrri skýrslu UNICEF, barna­hjálpar Sam­ein­uðu þjóð­anna, er fjallað um þær aðgerðir sem ráð­ist var í og hver árang­ur­inn af þeim hefur ver­ið. Það er óhætt að segja að þótt hann sé ein­hver á ákveðnum svæð­um, þar sem stríð­andi fylk­ingar hafa skrifað undir sátt­mála þar um, er sú skelf­ing sem börn á átaka­svæðum búa við enn gríð­ar­lega mikil og hefur aldrei verið meiri. Alvar­leg brot gegn þeim skipta þús­und­um, jafn­vel tugum þús­unda, á hverju ári.

Auglýsing

Nið­ur­staða nýju skýrsl­unnar er að fjöldi brota gegn börnum í stríði hafi farið stig­vax­andi frá árinu 2005. Hann fór fyrst yfir 20 þús­und á ári árið 2014 og end­aði í 26.425 skráðum til­fellum árið 2020. Á tíma­bil­inu 2016 til 2020 var með­al­tal alvar­legra brota gegn börnum á átaka­svæðum 71 á dag. Og þar með er ekki öll sagan sögð því vissu­lega fara þessi brot oft­ast leynt og erfitt að festa nákvæm­lega fingur á umfang þeirra.

Á árunum 2005 til 2020 hafa Sam­ein­uðu þjóð­irnar stað­fest 266 þús­und alvar­leg brot gegn börnum á yfir 30 átaka­svæðum víðs vegar um Afr­íku, Asíu, Mið-Aust­ur­löndum og rómönsku Amer­íku.

Börn eiga aldrei sök í stríði en engu að síður eru það börn sem bera mestan skaða af vopn­uðum átök­um, segir í skýrsl­unni. Á árunum 2005-2020 voru stað­fest til­felli skráð um að:

  • 104.100 börn hafi verið ýmist drepin eða þau særst alvar­lega í stríðs­á­tök­um.
  • 93.000 börn hafi verið neydd til her­mennsku í stríðs­á­tök­um.
  • 25.700 börn hafi verið numin á brott af stríð­andi fylk­ing­um.
  • 14.200 börnum hafi verið beitt kyn­ferð­is­legu ofbeldi.
  • 13.900 skólar og sjúkra­hús hafi sætt árásum
  • 14.900 til­felli um að börnum sé mein­aður aðgangur að mann­úð­ar­að­stoð frá stríð­andi fylk­ing­um.

Skýrslan varpar ljósi á að brot gegn börnum eiga sér stað af hálfu allra aðila stríðs, bæði stjórn­ar­her­manna, upp­reisn­ar­manna og ann­arra stríð­andi fylk­inga þó meiri­hluti brota séu framin af hálfu upp­reisn­ar­manna. UNICEF bendir á í skýrsl­unni að þetta und­ir­striki mik­il­vægi þess að ná til allra aðila átaka, ekki aðeins stjórn­valda, til að tryggja vernd barna.

Í skýrsl­unni kemur fram að mörg börn verði fyrir ítrek­uðum brot­um. Þannig geti barn sem er numið á brott verið neytt til að gegna her­mennsku en líka sætt kyn­ferð­is­legu ofbeldi eða ann­ars konar lík­am­legu og and­legu ofbeldi.

Í Malí, svo dæmi sé tek­ið, var um helm­ingur þeirra sex­tíu stúlkna sem neyddar voru til her­mennsku á árunum 2017-2020 beittar kyn­ferð­is­of­beldi og margar þeirra þving­aðar til að að gift­ast ofbeld­is­mönn­un­um.

Börn á átakasvæðum eru hvergi örugg. Mynd: UNICEF

Af að minnsta kosti 6.411 börnum sem þvinguð voru til her­mennsku í Sýr­landi og Jemen á árunum 2013-2018 lét­ust að minnsta kosti 635 eða voru lim­lest í átökum sem þau voru látin taka þátt í.

Skýrslu­höf­undar benda einnig á að það að nota börn til að bera eða koma fyrir sprengjum hafi færst í vöxt. Slík mál hafa verið stað­fest í Afganistan, Írak, Sýr­landi, Jemen og Tjad á síð­ustu árum. Hryðju­verka­sam­tökin Boko Haram hafa notað tugi barna, oft­ast stúlk­ur, til að koma fyrir sprengi­bún­aði á átaka­svæðum í norð­aust­ur­hluta Níger­íu. Sam­tökin eru farin að nota þessa aðferð í fleiri löndum sem þau hafa komið sér fyrir í.

Börn verða einnig fyrir pynt­ingum á átaka­svæð­um. Í Írak, sem dæmi, hafa börn verið tekin af lífi eða lát­ist í kjöl­far pynt­inga, eftir að hafa verið sökuð um njósnir eða að vera hlið­holl and­stæð­ing­um. Í Kól­umbíu hafa börn verið drepin fyrir að strjúka úr haldi vopn­aðra hópa.

Í skýrsl­unni, sem byggir á margra ára grein­ingu og gögn­um, er lögð áhersla á að mark­miðið verði að setja vernd barna í for­grunn með því að virkja alla hlut­að­eig­andi, þar á meðal stríð­andi fylk­ing­ar, ríki, og Örygg­is­ráð Sam­ein­uðu þjóð­anna, og flýta aðgerðum í þá veru á öllum stig­um.

Auglýsing

Árásir á börn eru skýrt brot gegn alþjóða­lögum og alþjóð­legum mann­rétt­inda­sátt­mál­um. UNICEF krefst þess að stríð­andi aðil­ar, ríki og aðrir hlut­að­eig­andi virði skuld­bind­ingar sínar um að vernda börn í stríðs­á­tökum og að alþjóða­sam­fé­lagið beiti kröftum sínum og áhrifum í þágu frið­ar. Auk þess útlistar skýrslan hvern­ig:

  • Betur megi auka umönnun og við­bragðs­þjón­ustu fyrir börn sem þjást vegna stríðs.
  • Bæta megi gagna­öflun og grein­ingu til að bæta við­brögð og for­varn­ir.
  • Styðja megi betur við sér­staka starfs­hópa og eft­ir­lits­að­ila, s.k. Country Task Forces on Mon­itor­ing and Report­ing (CT­FMR).
  • Finna megi betri leiðir til að ná til allra hópa stríð­andi aðila til að koma á fót aðgerð­ar­á­ætlun um vernd barna í átök­um.

„Skýrsla þessi leggur spilin á borðið og sýn­ir, svo ekki sé um vill­st, að heims­byggðin fær fall­ein­kunn í að vernda börn gegn alvar­legum brotum í stríð­i,“ segir Catherine Russell, fram­kvæmda­stjóri UNICEF. „Al­var­leg brot gegn rétt­indum barna hefur víð­tæk áhrif á börn­in, fjöl­skyldur þeirra og sam­fé­lög. Við hrein­lega neitum að sam­þykkja brot gegn börnum sem óum­flýj­an­legan fylgi­fisk stríðs.“

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kaupfélag Skagfirðinga hefur hagnast um 18 milljarða króna á fjórum árum
Eigið fé Kaupfélags Skagfirðinga, samvinnufélags í eigu 1.465 félagsmanna með höfuðstöðvar á Sauðárkróki, hefur þrefaldast frá árinu 2010 og er 49,5 milljarðar. Eignir félagsins eru metnar á tæplega 80 milljarða. Verðmætasta bókfærða eignin er kvóti.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Áfengi spilar afar stjórt hlutverk í danskri unglingamenningu.
Danskir menntaskólar endurhugsi drykkjumenninguna
Danska heilbrigðisstofnunin hefur sent menntaskólum landsins bréf þar sem óskað er eftir því að hætt verði að gera áfengi hátt undir höfði á viðburðum á vegum skólanna.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vilja gera óperuna aðgengilega fyrir Íslendinga
Kammeróperan ætlar að flytja meistarverkið Così fan tutte eftir Mozart íslensku á óperukvöldverði í Iðnó. Safnað er fyrir verkefninu á Karolina fund.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Korn frá Úkraínu loks á leið til Afríku á barmi hungursneyðar
Flutningaskip á vegum Sameinuðu þjóðanna er á leið til Afríku með fullan farm af korni frá Úkraínu. Um er að ræða fyrstu kornflutninga frá Úkraínu til Afríku síðan Rússland réðst inn í Úkraínu.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vindmyllurnar sem yrðu notaðar í vindorkuverið í Hvalfirði yrðu um 250 metrar á hæð. Þær yrðu á fjalli sem er 647 metrar á hæð og því sjást mjög víða að.
Vindorkuverið hefði „veruleg áhrif á ásýnd“ Hvalfjarðar og nágrennis
Hvalfjörður er þekktur fyrir fjölbreytt og fallegt landslag. Stofnanir segja „mjög vandasamt“ að skipuleggja svo stórt inngrip sem vindorkuver er á slíku svæði og að það yrði „mikil áskorun“ að ná sátt um byggingu þess.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Mikið var látið með HBO Max þegar streymisþjónustan var kynnt til leiks vorið 2020 og hún auglýst gríðarlega.
Bylting á HBO Max veldur því að veitan kemur seinna til Íslands og efnisframboð minnkar
Bið Íslendinga eftir HBO Max mun lengjast um rúm tvö ár. Ástæðan er sameining móðurfélags HBO við fjölmiðlarisann Discovery. Ný stjórn er í brúnni og allt virðist vera gert til að spara pening.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Kristjanía er eins konar undraland í miðri Kaupmannahöfn.
Kristjaníubúar fá tilboð
Danska ríkið hefur gert íbúum Kristjaníu tilboð sem felur í sér umtalsverðar breytingar frá núverandi skipulagi. Íbúum „fríríkisins“ myndi fjölga talsvert ef breytingarnar ganga eftir. Samningaviðræður milli íbúanna og ríkisins standa yfir.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands birti samkomulag um sátt við FX Iceland í liðinni viku.
Fékk 2,7 milljóna króna sekt fyrir margháttuð og alvarleg brot á peningaþvættislögum
Annmarkar voru á flestum þáttum starfsemi gjaldeyrisskiptamiðstöðvar sem hóf starfsemi snemma árs 2020. Fyrirtækið stundaði meðal annars áfram viðskipti við aðila eftir að peningaþvættiseftirlitið hafði sent tilkynningu um grunsamleg viðskipti þeirra.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiErlent