Pyntuð. Nauðgað. Drepin.

Börn á átakasvæðum eru ekki óhult á leiðinni í skólann. Ekki heldur á leiðinni á heilsugæslustöðina. Eða inni á heimilum sínum. Ofbeldi er kerfisbundið beitt gegn þeim. Þau eru látin bera sprengjur, þvinguð í hjónabönd. Svipt öryggi og vernd.

Milljónir barna búa við hrikalegar aðstæður á átakasvæðum.
Milljónir barna búa við hrikalegar aðstæður á átakasvæðum.
Auglýsing

Þau eru drep­in, pyntuð og lim­lest, þeim rænt og nauðg­að. Þau eru látin taka þátt í vopn­uðum átökum og þvinguð í hjóna­bönd. Hrylli­legar afleið­ingar stríðs­á­taka á börn hafa aldrei verið meiri – ald­ar­fjórð­ungi eftir að alvar­leg brot gegn börnum í stríði voru stað­fest í skýrslu sem kynnt var á alls­herj­ar­þingi Sam­ein­uðu þjóð­anna. Skýrslan fletti hul­unni af földum afleið­ingum átaka á börn og nið­ur­staðan var skugga­leg. Í henni var því lýst hvernig börn væru drep­in, svipt frelsi og tæki­færum til mennt­unar og heil­brigð­is­þjón­ustu. Hvernig þau væru beitt ofbeldi og notuð í vopn­uðum átök­um. Hvernig þau væru mark­visst svipt öryggi og vernd. Brotin nið­ur.

Kallað var eftir aðgerð­um. Að ofbeldi gegn börnum yrði stöðv­að. Í nýrri skýrslu UNICEF, barna­hjálpar Sam­ein­uðu þjóð­anna, er fjallað um þær aðgerðir sem ráð­ist var í og hver árang­ur­inn af þeim hefur ver­ið. Það er óhætt að segja að þótt hann sé ein­hver á ákveðnum svæð­um, þar sem stríð­andi fylk­ingar hafa skrifað undir sátt­mála þar um, er sú skelf­ing sem börn á átaka­svæðum búa við enn gríð­ar­lega mikil og hefur aldrei verið meiri. Alvar­leg brot gegn þeim skipta þús­und­um, jafn­vel tugum þús­unda, á hverju ári.

Auglýsing

Nið­ur­staða nýju skýrsl­unnar er að fjöldi brota gegn börnum í stríði hafi farið stig­vax­andi frá árinu 2005. Hann fór fyrst yfir 20 þús­und á ári árið 2014 og end­aði í 26.425 skráðum til­fellum árið 2020. Á tíma­bil­inu 2016 til 2020 var með­al­tal alvar­legra brota gegn börnum á átaka­svæðum 71 á dag. Og þar með er ekki öll sagan sögð því vissu­lega fara þessi brot oft­ast leynt og erfitt að festa nákvæm­lega fingur á umfang þeirra.

Á árunum 2005 til 2020 hafa Sam­ein­uðu þjóð­irnar stað­fest 266 þús­und alvar­leg brot gegn börnum á yfir 30 átaka­svæðum víðs vegar um Afr­íku, Asíu, Mið-Aust­ur­löndum og rómönsku Amer­íku.

Börn eiga aldrei sök í stríði en engu að síður eru það börn sem bera mestan skaða af vopn­uðum átök­um, segir í skýrsl­unni. Á árunum 2005-2020 voru stað­fest til­felli skráð um að:

  • 104.100 börn hafi verið ýmist drepin eða þau særst alvar­lega í stríðs­á­tök­um.
  • 93.000 börn hafi verið neydd til her­mennsku í stríðs­á­tök­um.
  • 25.700 börn hafi verið numin á brott af stríð­andi fylk­ing­um.
  • 14.200 börnum hafi verið beitt kyn­ferð­is­legu ofbeldi.
  • 13.900 skólar og sjúkra­hús hafi sætt árásum
  • 14.900 til­felli um að börnum sé mein­aður aðgangur að mann­úð­ar­að­stoð frá stríð­andi fylk­ing­um.

Skýrslan varpar ljósi á að brot gegn börnum eiga sér stað af hálfu allra aðila stríðs, bæði stjórn­ar­her­manna, upp­reisn­ar­manna og ann­arra stríð­andi fylk­inga þó meiri­hluti brota séu framin af hálfu upp­reisn­ar­manna. UNICEF bendir á í skýrsl­unni að þetta und­ir­striki mik­il­vægi þess að ná til allra aðila átaka, ekki aðeins stjórn­valda, til að tryggja vernd barna.

Í skýrsl­unni kemur fram að mörg börn verði fyrir ítrek­uðum brot­um. Þannig geti barn sem er numið á brott verið neytt til að gegna her­mennsku en líka sætt kyn­ferð­is­legu ofbeldi eða ann­ars konar lík­am­legu og and­legu ofbeldi.

Í Malí, svo dæmi sé tek­ið, var um helm­ingur þeirra sex­tíu stúlkna sem neyddar voru til her­mennsku á árunum 2017-2020 beittar kyn­ferð­is­of­beldi og margar þeirra þving­aðar til að að gift­ast ofbeld­is­mönn­un­um.

Börn á átakasvæðum eru hvergi örugg. Mynd: UNICEF

Af að minnsta kosti 6.411 börnum sem þvinguð voru til her­mennsku í Sýr­landi og Jemen á árunum 2013-2018 lét­ust að minnsta kosti 635 eða voru lim­lest í átökum sem þau voru látin taka þátt í.

Skýrslu­höf­undar benda einnig á að það að nota börn til að bera eða koma fyrir sprengjum hafi færst í vöxt. Slík mál hafa verið stað­fest í Afganistan, Írak, Sýr­landi, Jemen og Tjad á síð­ustu árum. Hryðju­verka­sam­tökin Boko Haram hafa notað tugi barna, oft­ast stúlk­ur, til að koma fyrir sprengi­bún­aði á átaka­svæðum í norð­aust­ur­hluta Níger­íu. Sam­tökin eru farin að nota þessa aðferð í fleiri löndum sem þau hafa komið sér fyrir í.

Börn verða einnig fyrir pynt­ingum á átaka­svæð­um. Í Írak, sem dæmi, hafa börn verið tekin af lífi eða lát­ist í kjöl­far pynt­inga, eftir að hafa verið sökuð um njósnir eða að vera hlið­holl and­stæð­ing­um. Í Kól­umbíu hafa börn verið drepin fyrir að strjúka úr haldi vopn­aðra hópa.

Í skýrsl­unni, sem byggir á margra ára grein­ingu og gögn­um, er lögð áhersla á að mark­miðið verði að setja vernd barna í for­grunn með því að virkja alla hlut­að­eig­andi, þar á meðal stríð­andi fylk­ing­ar, ríki, og Örygg­is­ráð Sam­ein­uðu þjóð­anna, og flýta aðgerðum í þá veru á öllum stig­um.

Auglýsing

Árásir á börn eru skýrt brot gegn alþjóða­lögum og alþjóð­legum mann­rétt­inda­sátt­mál­um. UNICEF krefst þess að stríð­andi aðil­ar, ríki og aðrir hlut­að­eig­andi virði skuld­bind­ingar sínar um að vernda börn í stríðs­á­tökum og að alþjóða­sam­fé­lagið beiti kröftum sínum og áhrifum í þágu frið­ar. Auk þess útlistar skýrslan hvern­ig:

  • Betur megi auka umönnun og við­bragðs­þjón­ustu fyrir börn sem þjást vegna stríðs.
  • Bæta megi gagna­öflun og grein­ingu til að bæta við­brögð og for­varn­ir.
  • Styðja megi betur við sér­staka starfs­hópa og eft­ir­lits­að­ila, s.k. Country Task Forces on Mon­itor­ing and Report­ing (CT­FMR).
  • Finna megi betri leiðir til að ná til allra hópa stríð­andi aðila til að koma á fót aðgerð­ar­á­ætlun um vernd barna í átök­um.

„Skýrsla þessi leggur spilin á borðið og sýn­ir, svo ekki sé um vill­st, að heims­byggðin fær fall­ein­kunn í að vernda börn gegn alvar­legum brotum í stríð­i,“ segir Catherine Russell, fram­kvæmda­stjóri UNICEF. „Al­var­leg brot gegn rétt­indum barna hefur víð­tæk áhrif á börn­in, fjöl­skyldur þeirra og sam­fé­lög. Við hrein­lega neitum að sam­þykkja brot gegn börnum sem óum­flýj­an­legan fylgi­fisk stríðs.“

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meghan og Harry kynntust á Instagram. Hljómar kannski ekki eins og ævintýri, enda hafa þau sagt skilið við slík, að minnsta kosti konungleg ævintýri.
Sannleikur Harrys og Meghan – frá þeirra eigin sjónarhorni
Harry og Meghan fundu sig knúin til að segja „sinn eigin sannleika“ af samskiptum þeirra við konungsfjölskylduna og ákvörðun þeirra að segja skilið við allar konunglega skyldur. Sannleikurinn er nú aðgengilegur á Netflix en sitt sýnist hverjum.
Kjarninn 9. desember 2022
Ingrid Kuhlman
Sjö tegundir hvíldar
Kjarninn 9. desember 2022
Tillaga Andrésar Inga Jónsson, þingmanns Pírata, um að fresta umræðu um breytingu á lögum um útlendinga fram yfir áramót var felld við upphaf þingfundar. Stjórnarandstaðan sakar meirihlutann um að setja fjölda mála í uppnám með þessu.
Segja stjórnarmeirihlutann stilla öryrkjum upp á móti útlendingum
Tillaga þingmanns Pírata um að taka af dagskrá frumvarp um alþjóðlega vernd var felld á Alþingi. Stjórnarandstöðuþingmenn segja það fáránlegt að afgreiða eigi frumvarpið áður en eingreiðsla til öryrkja verði tekin fyrir á þingi.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Ekki upplýst formlega en leitað til hennar „í krafti vináttu og persónulegra tengsla“
Forsætisráðherra segir að hún hafi ekki verið upplýst formlega um að ráðherra hafi sýnt af sér vanvirðandi framkomu. Þegar leitað sé til hennar sem trúnaðarvinar sé um persónuleg málefni að ræða sem kalli ekki á að hún setji þau í farveg stjórnsýslumála.
Kjarninn 9. desember 2022
Hægt er að horfa á sjónvarp með ýmsum hætti.
Myndlyklum í útleigu fækkað um 25 þúsund á fimm árum
Þeim sem leigja myndlykla fyrir nokkur þúsund krónur á mánuði af fjarskiptafyrirtækjum til að horfa á sjónvarp hefur fækkað um tíu þúsund á einu ári. Fleiri og fleiri kjósa að horfa á sjónvarp í gegnum app.
Kjarninn 9. desember 2022
Hér sést annar mannanna vera leiddur inn í héraðsdóm eftir handtöku í september.
Búið að birta ákæru gegn tveimur mönnum fyrir að skipuleggja hryðjuverk
Í september voru tveir menn handteknir grunaðir um að hafa ætlað að fremja hryðjuverk á Íslandi. Þeir eru taldir hafa ætlað að ráðast að Alþingi og nafngreindum stjórnmálamönnum. Búið er að birta lögmönnum þeirra ákæru.
Kjarninn 9. desember 2022
Litla-Sandfell stendur um 95 metra upp úr Leitahrauni í Þrengslunum.
Náma í Litla-Sandfelli veldur „miklum neikvæðum umhverfisáhrifum“
Skipulagsstofnun telur Eden Mining vanmeta umhverfisáhrif námu í Litla-Sandfelli. Að fjarlægja fjall velti upp þeirri hugmynd „hvort verið sé að opna á þá framtíðarsýn að íslenskar jarðmyndanir verði í stórfelldum mæli fluttar út til sementsframleiðslu“.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Fullyrt að stjórnvöld hafi breytt reglugerð til að aðstoða Pussy Riot eftir beiðni Ragnars
Mikil leynd hefur ríkt yfir því hverjir hafa fengið útgefin sérstök íslensk vegabréf á grundvelli reglugerðarbreytingar sem undirrituð var í vor. Nú er fullyrt að hennii hafi verið breytt eftir að Ragnar Kjartansson leitaði til Katrínar Jakobsdóttur.
Kjarninn 9. desember 2022
Meira úr sama flokkiErlent