Rúmlega þriðjungur heimila á ekkert eftir í veskinu í lok mánaðar

Næstum átta af hverjum tíu í lægsta tekjuhópnum ná ekki að leggja neitt fyrir, ganga á sparnað eða safna skuldum í yfirstandandi dýrtíð. Hjá efsta tekjuhópnum geta næstum níu af hverjum tíu enn lagt fyrir, sumir umtalsvert.

1. maí 2019
Auglýsing

Alls 34 pró­sent heim­ila nota allt ráð­stöf­un­arfé sitt til að ná endum saman í hverjum mán­uði, eru að ganga á sparnað eða að safna skuld­um. Þetta kemur fram í nýrri könnun Pró­sents sem Frétta­blaðið greinir frá í dag. 

Þar segir að tæpur fjórð­ungur aðspurðra, 24 pró­sent, nái endum saman með naum­indum en tíu pró­sent séu annað hvort að ganga á sparnað eða safna skuld­um. Alls 49 pró­sent aðspurðra ná að leggja eitt­hvað fyrir um hver mán­aða­mót. 

Í umfjöllun Frétta­blaðs­ins segir að staðan sé áber­andi verst á Reykja­nesi, þar sem 57 pró­sent aðspurðra leggja ekk­ert fyr­ir, ganga á sparnað eða safna skuld­um.

Eðli máls­ins sam­kvæmt er staðan verst hjá hinum tekju­lægstu, en hjá þeim sem eru með undir 400 þús­und krónur í heim­il­is­tekjur á mán­uði eiga tæp­lega átta af hverjum tíu ekki neitt eftir í vesk­inu í lok mán­að­ar. Á sama tíma geta níu af hverjum tíu í efsta tekju­hópn­um, þeim sem eru með heim­il­is­tekjur yfir 1,5 millj­ónir króna á mán­uði, lagt fyrir og helm­ingur þess hóps á tals­verðan afgang. 

Hærri vextir bíta fast

Yfir­stand­andi dýr­tíð virð­ist sam­kvæmt þessu vera farin að bíta suma hópa sam­fé­lags­ins ansi fast. Verð­bólga mælist enda 9,9 pró­sent og grein­ing­ar­að­ilar spá því að hún eigi enn eftir að hækka. Stærsti ein­staki þátt­ur­inn í hækk­andi verð­bólgu hefur verið gríð­ar­leg hækkun á hús­næð­is­verð­i. 

Auglýsing
Til að berj­ast gegn verð­bólg­unni hefur Seðla­banki Íslands hækkað stýri­vexti í 4,75 pró­sent, sem er fjög­urra pró­sentu­stiga hækkun frá því sem þeir voru í fyrra­vor.

Hag­stofan greindi frá því fyrr á þessu ári að hlut­­fall þeirra heim­ila sem bjuggu við íþyngj­andi hús­næð­is­­kostnað (greiddu meira en 40 pró­­sent af ráð­­stöf­un­­ar­­tekjum sínum í að halda þaki yfir höf­uð­ið) hafi verið 12,8 pró­­sent í fyrra og það hafi ­auk­ist milli ára. 

Í ljósi þess að stýri­vextir hafa hækkað um 2,75 pró­­sent­u­­stig síðan um ára­­mót án þess að laun hafi hækkað mikið liggur fyrir að þetta hlut­­fall mun ­hækka umtals­vert á árinu 2022.

Allar nauð­synja­vörur hækkað í verði

Á meðan að á kór­ón­u­veiru­far­aldr­inum stóð, og vextir voru í sög­u­­legum lægð­um, þre­­­föld­uð­ust óverð­­­tryggð hús­næð­is­lán við­­­skipta­­­bank­anna, fóru úr 370 millj­­­örðum króna í 1.090 millj­­­arða króna. Greiðslu­­byrði þessa hóps hefur hækkað gríð­­ar­­lega sam­hliða vaxta­hækk­­un­­um.

Í nýlegri hag­sjá Lands­­­bank­ans var tekið dæmi af 40 millj­­­óna króna láni á lægstu óverð­­­tryggðu vöxt­­­um.

­Vaxta­­­byrði þeirra hefur hækkað um 98 þús­und krónur frá því í maí í fyrra. Lands­­­bank­inn býst við því að vextir haldi áfram að hækka og að vaxta­­­byrðin muni aukast um 25 þús­und krónur í við­­­bót á þessu ári. Þá hefur hún farið úr 110 þús­und krónum á mán­uði i 233 þús­und krónur á mán­uð­i. 

Ofan á þessar hækk­anir á afborg­unum af hús­næð­is­lánum hefur elds­neyt­is­verð hækkað mik­ið, eða um 72 pró­sent á tveimur árum. Í nýj­ustu bens­ín­vakt Kjarn­ans kom fram að sá sem greiddi 15 þús­und krónur á mán­uði í bens­ín­kostnað í maí 2020 þurfti um miðjan síð­asta mánuð að punga út rúm­lega 137 þús­und krónum til við­bótar á ári til að kaupa sama magn af elds­neyti. Þá eru ótaldar miklar hækk­anir á mat og drykk, inn­fluttum nauð­synja­vörum eins og fatn­aði og ferða­lög­um.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sonja Ýr Þorbergsdóttir
Lengd vinnuvikunnar er ekki náttúrulögmál
Kjarninn 29. september 2022
Orri Páll Jóhannsson, þingflokksformaður Vinstri grænna.
Óeðlilegt að formaður starfshóps um stöðu orkumála tali fyrir öfgafyllstu sviðsmyndinni
Þingflokksformaður Vinstri grænna segir að það geti ekki talist eðlilegt að formaður grænbókarnefndarinnar tali fyrir öfgafyllstu sviðsmyndinni úr skýrslunni. Og starfi nú fyrir fyrirtæki sem hyggja á vindvirkjanir á Vesturlandi.
Kjarninn 29. september 2022
Guðlaugur Þór Þórðarson er ráðherra loftslagsmála.
Ekki enn ljóst hvort 800 milljónirnar dekki Kýótó-uppgjörið
Í fjárlagafrumvarpinu er gert ráð fyrir 800 milljóna útgjöldum vegna uppgjörs Kýótó-bókunarinnar, sem talað hefur verið töluvert um síðustu misseri. Ekki liggur þó enn fyrir hvaða losunareiningar verða keyptar, eða hvað það mun á endanum kosta ríkissjóð.
Kjarninn 29. september 2022
Fylgi Framsóknarflokksins hreyfist um fjögur prósent á milli mánaða í nýjustu mælingu Maskínu.
Fylgi Framsóknar dregst saman um fjögur prósentustig á milli mánaða
Samkvæmt nýjustu könnun Maskínu nartar Samfylkingin nú í hæla Framsóknar hvað fylgi á landsvísu varðar. Píratar dala ögn en Viðreisn og Vinstri græn mælast með meira fylgi en í ágústmánuði.
Kjarninn 29. september 2022
Freyja Vilborg Þórarinsdóttir
Fjárhagslegur ávinningur af fjárfestingum í jafnrétti
Kjarninn 29. september 2022
Engin starfsemi hefur verið í kísilverinu í Helguvík í fimm ár.
Ekkert fast í hendi en „samtalið er enn í gangi“
Viðræður Arion banka og PCC um möguleg kaup á kísilverksmiðjunni í Helguvík hafa nú staðið í rúmlega átta mánuði. „Samtalið er enn í gangi og ekki ljóst hvenær eða hvernig það endar,“ segir forstöðumaður samskiptasviðs bankans.
Kjarninn 29. september 2022
Gríðarlegt uppstreymi í Eystrasalti yfir einu gati á gasleiðslunni.
Hafa uppgötvað fjórða lekann í Eystrasalti
Gasleiðslurnar Nord Stream 1 og 2 í Eystrasalti leka á fjórum stöðum. Fjórði lekinn uppgötvaðist á þriðjudag en sænska strandgæslan staðfesti tilvist hans í morgun.
Kjarninn 29. september 2022
Fyrir stóran hluta íslenskra heimila er húsnæðislánið stærsti einstaki útgjaldaliðurinn í hverjum mánuði. Lágt vaxtastig kom heimilunum til góða, en sendi húsnæðisverðið á sama tíma í hæstu hæðir. Senn breytist greiðslubyrði fjölmargra heimila.
„Nýja snjóhengjan“: Hundruð milljarða skuldir færast senn af sögulega lágum vöxtum
Margir íslenskir lántakendur nýttu sér fordæmalausar vaxtalækkanir Seðlabankans í faraldrinum til að taka óverðtryggð húsnæðislán á föstum vöxtum. Stóraukin greiðslubyrði bíður þeirra, að öllu óbreyttu.
Kjarninn 28. september 2022
Meira úr sama flokkiInnlent