Þolmarkadagur jarðarinnar er í dag, tveimur dögum fyrr en í fyrra

Til að standa undir auðlindanotkun jarðarbúa þyrfti 1,75 jörð samkvæmt útreikningum samtakanna Global Footprint Network. Margar leiðir eru færar til þess að minnka auðlindanotkun og seinka þannig deginum.

loftslagsbreytingar loftslagsmál orkuframleiðsla orka verksmiðja pexels-photo-221012.jpg
Auglýsing

Þol­marka­dagur jarð­ar­innar (e. Earth Overs­hoot Day) er í dag. Dag­setn­ingin mið­ast við þann tíma þegar jarð­ar­búar hafa nýtt sér þær auð­lindir sem jörðin er fær um að end­ur­nýja á heilu ári en sam­tökin Global Foot­print Network halda utan um þá útreikn­inga sem þar liggja að baki. Til þess að standa undir núver­andi auð­linda­notkun jarð­ar­búa þarf 1,75 jörð sam­kvæmt útreikn­ingum sam­tak­anna.

Dag­setn­ing þol­marka­dags­ins fær­ist til um tvo daga milli ára en hann rann upp þann 30. júlí í fyrra. Einu sinni áður hefur þol­marka­dag­ur­inn runnið upp jafn snemma á árinu og í ár, það var árið 2018. Það ár rann dag­ur­inn upp í fyrsta sinn í júlí. Á und­an­förnum ára­tug hefur þró­unin verið á þá leið að dag­ur­inn hefur færst hægt og bít­andi fjær kom­andi ára­mót­um.

Á hverju ári frá árinu 1970 hefur heims­byggðin notað meira af auð­lindum en jörðin er fær um að end­ur­nýja á einu ári. Árið 1970 bar þol­marka­dag­inn upp á jóla­dag, 25. des­em­ber.

Auglýsing

Jörðin rekin á yfir­drætti

Sam­tökin Global Foot­print Network skoðar bæði fram­boð af auð­lindum og eft­ir­spurn þjóða eftir þeim en á meðal auð­linda eru fiski­stofn­ar, skóg­lendi, beiti­land og ræktað land.

Á vef sam­tak­anna er notkun auð­linda umfram þær sem jörðin er fær um að end­ur­nýja á ári líkt við yfir­drátt og jörðin því sögð rekin með vist­fræði­legum halla. Ríki sem búa við slíkan halla mæta honum með inn­flutn­ingi eða með því að ganga á sínar eigin auð­lind­ir, til að mynda með ofveiði eða brennslu á jarð­efna­elds­neyti.

Þegar allt hefur verið talið til eru ríki heims rekin með tölu­verðum vist­fræði­legum halla en til þess að koma út á sléttu þyrfti 1,75 jörð til að brúa bil­ið, líkt og áður seg­ir.

Minni akst­ur, minna kjöt og orku­spar­andi tækni

Á heima­síðu sam­tak­anna eru raktar ýmsar lausnir sem hefðu í för með sér minni notkun á auð­lindum jarðar og þar með seinka deg­in­um. Ein af þeim aðgerðum sem nefndar eru er minnkun á akstri. Ef akstur á heims­vísu yrði minnk­aður um helm­ing og fólk myndi fara heldur ferða sinna með almenn­ings­sam­göng­um, gang­andi eða hjólandi væri hægt að seinka þol­marka­degi jarðar um 13 daga.

Sami árangur næð­ist ef mann­fólkið myndi minnka mat­ar­sóun um helm­ing – það myndi seinka þol­marka­degi jarðar um 13 daga. Ljóst er að matar­æði getur skipt máli því ef kjöt­neysla myndi drag­ast saman um helm­ing á heims­vísu og aukin áhersla yrði lögð á græn­met­is­fæði væri hægt að færa þol­marka­dag jarðar aftur um 17 daga.

Orku­notkun hefur einnig sitt að segja. Ef orku­spar­andi tækni sem nú þegar er til væri hag­nýtt til hins ýtrasta í bygg­ing­um, við iðn­að­ar­ferla og við fram­leiðslu raf­magns væri hægt að seinka þol­marka­degi jarðar um þrjár vik­ur, án þess að það hefði áhrif á fram­leiðni eða þæg­indi, eins og það er orðað á vef Global Foot­print Network.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meghan og Harry kynntust á Instagram. Hljómar kannski ekki eins og ævintýri, enda hafa þau sagt skilið við slík, að minnsta kosti konungleg ævintýri.
Sannleikur Harrys og Meghan – frá þeirra eigin sjónarhorni
Harry og Meghan fundu sig knúin til að segja „sinn eigin sannleika“ af samskiptum þeirra við konungsfjölskylduna og ákvörðun þeirra að segja skilið við allar konunglega skyldur. Sannleikurinn er nú aðgengilegur á Netflix en sitt sýnist hverjum.
Kjarninn 9. desember 2022
Ingrid Kuhlman
Sjö tegundir hvíldar
Kjarninn 9. desember 2022
Tillaga Andrésar Inga Jónsson, þingmanns Pírata, um að fresta umræðu um breytingu á lögum um útlendinga fram yfir áramót var felld við upphaf þingfundar. Stjórnarandstaðan sakar meirihlutann um að setja fjölda mála í uppnám með þessu.
Segja stjórnarmeirihlutann stilla öryrkjum upp á móti útlendingum
Tillaga þingmanns Pírata um að taka af dagskrá frumvarp um alþjóðlega vernd var felld á Alþingi. Stjórnarandstöðuþingmenn segja það fáránlegt að afgreiða eigi frumvarpið áður en eingreiðsla til öryrkja verði tekin fyrir á þingi.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Ekki upplýst formlega en leitað til hennar „í krafti vináttu og persónulegra tengsla“
Forsætisráðherra segir að hún hafi ekki verið upplýst formlega um að ráðherra hafi sýnt af sér vanvirðandi framkomu. Þegar leitað sé til hennar sem trúnaðarvinar sé um persónuleg málefni að ræða sem kalli ekki á að hún setji þau í farveg stjórnsýslumála.
Kjarninn 9. desember 2022
Hægt er að horfa á sjónvarp með ýmsum hætti.
Myndlyklum í útleigu fækkað um 25 þúsund á fimm árum
Þeim sem leigja myndlykla fyrir nokkur þúsund krónur á mánuði af fjarskiptafyrirtækjum til að horfa á sjónvarp hefur fækkað um tíu þúsund á einu ári. Fleiri og fleiri kjósa að horfa á sjónvarp í gegnum app.
Kjarninn 9. desember 2022
Hér sést annar mannanna vera leiddur inn í héraðsdóm eftir handtöku í september.
Búið að birta ákæru gegn tveimur mönnum fyrir að skipuleggja hryðjuverk
Í september voru tveir menn handteknir grunaðir um að hafa ætlað að fremja hryðjuverk á Íslandi. Þeir eru taldir hafa ætlað að ráðast að Alþingi og nafngreindum stjórnmálamönnum. Búið er að birta lögmönnum þeirra ákæru.
Kjarninn 9. desember 2022
Litla-Sandfell stendur um 95 metra upp úr Leitahrauni í Þrengslunum.
Náma í Litla-Sandfelli veldur „miklum neikvæðum umhverfisáhrifum“
Skipulagsstofnun telur Eden Mining vanmeta umhverfisáhrif námu í Litla-Sandfelli. Að fjarlægja fjall velti upp þeirri hugmynd „hvort verið sé að opna á þá framtíðarsýn að íslenskar jarðmyndanir verði í stórfelldum mæli fluttar út til sementsframleiðslu“.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Fullyrt að stjórnvöld hafi breytt reglugerð til að aðstoða Pussy Riot eftir beiðni Ragnars
Mikil leynd hefur ríkt yfir því hverjir hafa fengið útgefin sérstök íslensk vegabréf á grundvelli reglugerðarbreytingar sem undirrituð var í vor. Nú er fullyrt að hennii hafi verið breytt eftir að Ragnar Kjartansson leitaði til Katrínar Jakobsdóttur.
Kjarninn 9. desember 2022
Meira úr sama flokkiErlent