Auglýsing

Ég var staddur á yfir­gefnum hostel-bar á eyju í Suð­ur­-Ta­ílandi þegar Geir H. Haarde bað guð um að blessa Ísland í ræðu sem var að mestu leyti stolin úr kvik­mynd­inni Arma­geddon. Ég veitti galtómri þvæl­unni sem vall upp úr sitj­andi for­sæt­is­ráð­herra samt ekki mikla athygli því að ég var allt of upp­tek­inn við að horfa á þá litlu pen­inga sem ég átti hverfa ofan í eitt­hvert svart­hol sem kall­ast geng­is­vísi­tala.

Fram að þessu hafði ég í barns­legri ein­lægni haldið að pen­ingar væru föst stærð sem ég einn hefði þau for­rétt­indi að kasta á glæ í pizz­ur, raf­tæki og illa ígrund­aðar utan­lands­ferðir – ekki eitt­hvað sem gæti bara gufað upp.

Þremur svefn­töfl­um, 50 þús­und króna láni frá fyrr­ver­andi kær­ustu og 500 evru sekt fyrir smygl á kín­verskri DVD-­út­gáfu af Mýr­inni (þar sem Baltasar sjálfur var á káp­unni á hest­baki með kúreka­hatt) síðar var ég kom­inn aftur til Íslands – eða Nýja Íslands eins og það var víst kall­að; atvinnu­laus, heim­il­is­laus, skuld­ug­ur. Hvernig gat þetta ger­st? Til þess að skilja hvernig þetta gat gerst þurfti ég að fara í ferða­lag. Ferða­lag aftur í tím­ann.

Átján ára gam­all fékk ég mér mitt fyrsta kredit­kort. Ein­hverjir myndu spyrja hvað ein­stak­lingur með engar ráð­stöf­un­ar­­tekjur hefur að gera með greiðslu­kort, en sölu­mað­ur­inn frá korta­fyr­ir­tæk­inu var ekki sá mað­ur; þvert á móti sagði hann að þetta svarta kort væri fyrir ungt fólk. Ég, ver­andi ungt fólk, var ekki að fara að efast um orð ein­hvers sem ætl­aði að gefa mér 40 auka þús­und­kalla sem ég gæti eytt í hvað sem hug­ur­inn girntist.

Tveimur mán­uðum síðar fékk ég svo mína fyrstu inn­heimtu­við­vör­un.

Ég mun aldrei gleyma henni því að hún lét sér ekki nægja að nota rautt letur og hástafi til að und­ir­strika alvar­leika máls­ins, heldur var bréfið sjálft prentað á eldrauðan pappír með svörtu feit­letri eins og boðskort í sataníska afmæl­is­veislu. Þessu fylgdi mitt fyrsta og eina kvíða­kast.

Auglýsing

Stuttu síðar tók ég annað stórt skref í lífi full­tíða ein­stak­lings og fékk mér mína eigin heima­síma­línu. Að sjálf­sögðu hringdi eng­inn í þetta númer nema sölu­menn. Ég hef alltaf átt erfitt með sím­sölu og þá sér­stak­lega að segja nei þegar ég virki­lega vil segja nei. Það er ein­hver brot­inn partur af mér sem vill að öllum líki vel við mig og það endar oftar en ekki á því að ég segi já, sem aftur hefur skilað sér í gríð­ar­legu magni af upp­söfn­uðum gíró­seðlum á heima­bank­anum mínum frá hinum ýmsu kristi­legu góð­gerð­ar­sam­tökum sem ég hef engan hug á að borga.

Í þetta skiptið hringdi maður með titr­andi röddu í mig. Hann sagði mér að hann væri að kynna nýja þjón­ustu, eitt­hvað sem mundi verða til þess að ég gæti átt náð­ugt ævi­kvöld. Ein­hverjir myndu spyrja hvað mennta­skóla­nemi hefði að gera við við­bót­ar­líf­eyr­is­sparnað ofan á enga líf­eyr­is­­­sparn­að­inn sem hann var með nú þeg­ar. Ekki ég, ég gat ekki sagt nei. Ég reyndi samt hið sígilda bragð: að biðja hann um að hringja aftur seinna í þeirri von um að ég mundi ein­hvern veg­inn gleymast, en þraut­seigja þessa manns var með ólík­ind­um. Hann hringdi og hringdi þangað til ég gat ekki hummað þetta fram af mér lengur og ég neydd­ist til að mæla mér mót við hann. Þar sem ég var í skól­anum yfir dag­inn end­aði þetta með því að þessi maður hringdi í far­sím­ann minn, ég þurfti að afsaka mig úr ensku­tíma og fara út á bíla­stæðið fyrir utan MH þar sem þunn­hærður maður með flótta­legt augna­ráð bað mig um að setjast í aft­ur­sætið á skítugri Toyota Corollu eins og ég væri tál­beita í Komp­ásþætti.

Þarna sat ég, 18 ára og alls­laus, að kvitta á ein­hverja papp­íra í þrí­riti. Svo keyrði þessi líf­eyr­is­níð­ingur í burtu og ég sat eft­ir, alveg gal­tómur að inn­an­. Það tók mig mörg ár að eign­ast ein­hverja pen­inga. Það var ekki með dugn­aði og elju­semi eða hug­viti heldur með gömlu aðferð­inni: að verða fyrir stræt­is­vagni og fá miska­bæt­ur. Ég gleymi aldrei þegar ég fór fyrst í bank­ann eftir það til þess að fá fjár­mála­ráð­gjöf og þjón­ustu­full­trú­inn fletti mér upp, sá greiðsl­una frá VÍS, brosti, og sagði „Til ham­ingju!“ eins og ég hefði unnið stóra plast­á­vísun í ein­hverju bóta­lottói. Það næsta sem hún sagði mér var að ég þyrfti að drífa mig í að losa þessa pen­inga út af banka­reikn­ingnum og byrja að láta hann vinna fyrir mig. Hún sagði „Sjóður 9. Lítil áhætta og mik­ill ávinn­ing­ur.“ Hún náði mér á hug­mynd­inni um að láta pen­ing­ana vinna fyrir mig þar sem ég hafði pru­fað að vinna fyrir pen­ingum og líkað það illa. Ég labb­aði út úr bank­anum og var alveg óvart orð­inn ein­hvers konar fjár­fest­ir.

Spólum áfram um hálft ár og allt þetta fé var horf­ið. Taí­lenska bahtið át íslensku krón­urn­ar, restin af krón­unum var frosin í ein­hverjum pen­inga­mark­aðs­sjóði, Baltasar Kor­mákur í kúreka­bún­ingi var engan veg­inn 500 evra virði og ég hafði bara tvisvar notað 35 þús­und króna Adi­da­s-hlaupa­skóna sem ég keypti í ein­hverri bóta­man­íu. Þarna var að fullu stað­fest að ég veit ekki neitt.

Ég vissi svo sem alveg að ég vissi ekki neitt. Það sem ég vissi hins vegar ekki var að þeir sem ég hélt að ættu að hafa vit fyrir mér vissu ekki neitt held­ur. Af þessu get ég ein­ungis dregið þá ályktun að eng­inn viti nokkurn tíman neitt um nokkurn skap­aðan hlut.

Kredit­korta­sölu­mað­ur­inn vissi ekki neitt, líf­eyr­is­sjóð­sníð­ing­ur­inn vissi ekki neitt, þjón­ustu­full­trú­inn minn vissi ekki neitt. Heil keðja af fólki sem veit ekki neitt að segja öðru fólki sem veit ekki neitt eitt­hvað kjaftæði eftir skipun frá ein­hverjum milli­stjórn­anda sem veit pott­þétt minnst af öll­um. Og ef ein­hver veit eitt­hvað þá er við­kom­andi lík­lega að nota þá vit­neskju til þess að blekkja ein­hverja vit­leys­inga.

Það er ekk­ert skrítið að heil kyn­slóð hafi ekki nokkurn áhuga á eða beri traust til lýð­ræð­is. Hvernig getur maður lagt traust á hóp fólks sem maður hefur ekki nokkra minnstu trú á að viti á nokkurn hátt hvað það er að gera?

Það er engin lausn í sjón­máli. Brandíska trúða­bylt­ingin er ekki að koma til að frelsa okkur undan lýð­ræð­inu í faðm sósíó-an­ar­k­ism­ans, það er heldur ekk­ert sjar­mer­andi ofur­menni á leið­inni til að leiða okkur í mjúka fjötra mennt­aða alræð­is­rík­is­ins og ef Mess­ías kemur aftur er hann lík­lega að fara að kasta okkur flestum rak­leitt í pytt­inn.

Það eina sem mun standa eftir er Elliði Vign­is­son, stand­andi á fjall­háum haug af log­andi rusli íklæddur brynju úr gömlu dekkjagúmmíi, að píska áfram emj­andi hjörð af nátt­úru­vernd­ar­sinnum sem eru tjóðraðir við Herj­ólf og draga hann skref fyrir skref út úr Land­eyja­höfn eins og egypskir þrælar að hlaða pýramídana í Gísa.

Ég gæti líka látið reyna á smá lág­marks­sjálfs­á­byrgð og farið á nám­skeið í fjár­mála­læsi hjá Íslands­banka. Ætli það sé hægt á rað­greiðsl­um?

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Einar S. Hálfdánarson
Meðreiðarsveinar Pútíns
Kjarninn 24. maí 2022
Indriði H. Þorláksson
Allt orkar tvímælis þá gert er
Kjarninn 24. maí 2022
Kristrún Frostadóttir þingmaður Samfylkingarinnar.
Húsnæði ætti ekki að vera uppspretta ávöxtunar – heldur heimili fólks
Þingmaður Samfylkingarinnar segir að húsnæðismarkaðurinn eigi ekki að vera fjárfestingarmarkaður. Það sé eitt að fjárfesta í eigin húsnæði til að eiga samastað og búa við húsnæðisöryggi, annað þegar íbúðarkaup séu orðin fjárfestingarkostur fyrir ávöxtun.
Kjarninn 24. maí 2022
Kalla eftir hækkun atvinnuleysisbóta
Í umsögn sinni við frumvarp um mótvægisaðgerðir vegna verðbólgu segir ASÍ að nokkrir hópar séu viðkvæmastir fyrir hækkandi verðlagi og vaxtahækkunum. ASÍ styður þá hugmyndafræði að ráðast í sértækar aðgerðir í stað almennra aðgerða.
Kjarninn 24. maí 2022
Meirihlutaviðræður Viðreisnar, Framsóknar, Pírata og Samfylkingar í Reykjavík eru hafnar.
Málefnin rædd fyrst og verkaskipting í lokin
Oddvitar Framsóknarflokks, Samfylkingar, Pírata og Viðreisnar í Reykjavík lýsa öll yfir ánægju með viðræður um myndun meirihluta í Borgarstjórn Reykjavíkur sem eru formlega hafnar. Öll áhersla verður lögð á málefni áður en verkaskipting verður rædd.
Kjarninn 24. maí 2022
Emil Dagsson.
Emil tekinn við sem ritstjóri Vísbendingar
Ritstjóraskipti hafa orðið hjá Vísbendingu. Jónas Atli Gunnarsson kveður og Emil Dagsson tekur við. Kjarninn hefur átt Vísbendingu í fimm ár.
Kjarninn 24. maí 2022
Einar Þorsteinsson og Þordís Lóa Þórhallsdóttir leiða tvö af þeim fjórum framboðum sem munu ræða saman um myndun meirihluta.
Framsókn býður Samfylkingu, Pírötum og Viðreisn til viðræðna um myndun meirihluta
Bandalag þriggja flokka mun ræða við Framsókn um myndun meirihluta í Reykjavík sem myndi hafa 13 af 23 borgarfulltrúum á bakvið sig. Boðað hefur verið til blaðamannafundar klukkan 11 til að svara spurningum fjölmiðla um málið.
Kjarninn 24. maí 2022
„Á meðan helvítis eftirspurnin er þá er framboð“
Vændi venst ekki og verður bara verra með tímanum, segir viðmælandi í nýrri bók þar sem rætt er við sex venjulegar konur sem hafa verið í vændi. Þær lýsa m.a. ástæðum þess af hverju þær fóru út í vændi og þeim skelfilegu afleiðingum sem það hafði á þær.
Kjarninn 24. maí 2022
Meira úr sama flokkiKjaftæði
None