Auglýsing

Ég var staddur á yfir­gefnum hostel-bar á eyju í Suð­ur­-Ta­ílandi þegar Geir H. Haarde bað guð um að blessa Ísland í ræðu sem var að mestu leyti stolin úr kvik­mynd­inni Arma­geddon. Ég veitti galtómri þvæl­unni sem vall upp úr sitj­andi for­sæt­is­ráð­herra samt ekki mikla athygli því að ég var allt of upp­tek­inn við að horfa á þá litlu pen­inga sem ég átti hverfa ofan í eitt­hvert svart­hol sem kall­ast geng­is­vísi­tala.

Fram að þessu hafði ég í barns­legri ein­lægni haldið að pen­ingar væru föst stærð sem ég einn hefði þau for­rétt­indi að kasta á glæ í pizz­ur, raf­tæki og illa ígrund­aðar utan­lands­ferðir – ekki eitt­hvað sem gæti bara gufað upp.

Þremur svefn­töfl­um, 50 þús­und króna láni frá fyrr­ver­andi kær­ustu og 500 evru sekt fyrir smygl á kín­verskri DVD-­út­gáfu af Mýr­inni (þar sem Baltasar sjálfur var á káp­unni á hest­baki með kúreka­hatt) síðar var ég kom­inn aftur til Íslands – eða Nýja Íslands eins og það var víst kall­að; atvinnu­laus, heim­il­is­laus, skuld­ug­ur. Hvernig gat þetta ger­st? Til þess að skilja hvernig þetta gat gerst þurfti ég að fara í ferða­lag. Ferða­lag aftur í tím­ann.

Átján ára gam­all fékk ég mér mitt fyrsta kredit­kort. Ein­hverjir myndu spyrja hvað ein­stak­lingur með engar ráð­stöf­un­ar­­tekjur hefur að gera með greiðslu­kort, en sölu­mað­ur­inn frá korta­fyr­ir­tæk­inu var ekki sá mað­ur; þvert á móti sagði hann að þetta svarta kort væri fyrir ungt fólk. Ég, ver­andi ungt fólk, var ekki að fara að efast um orð ein­hvers sem ætl­aði að gefa mér 40 auka þús­und­kalla sem ég gæti eytt í hvað sem hug­ur­inn girntist.

Tveimur mán­uðum síðar fékk ég svo mína fyrstu inn­heimtu­við­vör­un.

Ég mun aldrei gleyma henni því að hún lét sér ekki nægja að nota rautt letur og hástafi til að und­ir­strika alvar­leika máls­ins, heldur var bréfið sjálft prentað á eldrauðan pappír með svörtu feit­letri eins og boðskort í sataníska afmæl­is­veislu. Þessu fylgdi mitt fyrsta og eina kvíða­kast.

Auglýsing

Stuttu síðar tók ég annað stórt skref í lífi full­tíða ein­stak­lings og fékk mér mína eigin heima­síma­línu. Að sjálf­sögðu hringdi eng­inn í þetta númer nema sölu­menn. Ég hef alltaf átt erfitt með sím­sölu og þá sér­stak­lega að segja nei þegar ég virki­lega vil segja nei. Það er ein­hver brot­inn partur af mér sem vill að öllum líki vel við mig og það endar oftar en ekki á því að ég segi já, sem aftur hefur skilað sér í gríð­ar­legu magni af upp­söfn­uðum gíró­seðlum á heima­bank­anum mínum frá hinum ýmsu kristi­legu góð­gerð­ar­sam­tökum sem ég hef engan hug á að borga.

Í þetta skiptið hringdi maður með titr­andi röddu í mig. Hann sagði mér að hann væri að kynna nýja þjón­ustu, eitt­hvað sem mundi verða til þess að ég gæti átt náð­ugt ævi­kvöld. Ein­hverjir myndu spyrja hvað mennta­skóla­nemi hefði að gera við við­bót­ar­líf­eyr­is­sparnað ofan á enga líf­eyr­is­­­sparn­að­inn sem hann var með nú þeg­ar. Ekki ég, ég gat ekki sagt nei. Ég reyndi samt hið sígilda bragð: að biðja hann um að hringja aftur seinna í þeirri von um að ég mundi ein­hvern veg­inn gleymast, en þraut­seigja þessa manns var með ólík­ind­um. Hann hringdi og hringdi þangað til ég gat ekki hummað þetta fram af mér lengur og ég neydd­ist til að mæla mér mót við hann. Þar sem ég var í skól­anum yfir dag­inn end­aði þetta með því að þessi maður hringdi í far­sím­ann minn, ég þurfti að afsaka mig úr ensku­tíma og fara út á bíla­stæðið fyrir utan MH þar sem þunn­hærður maður með flótta­legt augna­ráð bað mig um að setjast í aft­ur­sætið á skítugri Toyota Corollu eins og ég væri tál­beita í Komp­ásþætti.

Þarna sat ég, 18 ára og alls­laus, að kvitta á ein­hverja papp­íra í þrí­riti. Svo keyrði þessi líf­eyr­is­níð­ingur í burtu og ég sat eft­ir, alveg gal­tómur að inn­an­. Það tók mig mörg ár að eign­ast ein­hverja pen­inga. Það var ekki með dugn­aði og elju­semi eða hug­viti heldur með gömlu aðferð­inni: að verða fyrir stræt­is­vagni og fá miska­bæt­ur. Ég gleymi aldrei þegar ég fór fyrst í bank­ann eftir það til þess að fá fjár­mála­ráð­gjöf og þjón­ustu­full­trú­inn fletti mér upp, sá greiðsl­una frá VÍS, brosti, og sagði „Til ham­ingju!“ eins og ég hefði unnið stóra plast­á­vísun í ein­hverju bóta­lottói. Það næsta sem hún sagði mér var að ég þyrfti að drífa mig í að losa þessa pen­inga út af banka­reikn­ingnum og byrja að láta hann vinna fyrir mig. Hún sagði „Sjóður 9. Lítil áhætta og mik­ill ávinn­ing­ur.“ Hún náði mér á hug­mynd­inni um að láta pen­ing­ana vinna fyrir mig þar sem ég hafði pru­fað að vinna fyrir pen­ingum og líkað það illa. Ég labb­aði út úr bank­anum og var alveg óvart orð­inn ein­hvers konar fjár­fest­ir.

Spólum áfram um hálft ár og allt þetta fé var horf­ið. Taí­lenska bahtið át íslensku krón­urn­ar, restin af krón­unum var frosin í ein­hverjum pen­inga­mark­aðs­sjóði, Baltasar Kor­mákur í kúreka­bún­ingi var engan veg­inn 500 evra virði og ég hafði bara tvisvar notað 35 þús­und króna Adi­da­s-hlaupa­skóna sem ég keypti í ein­hverri bóta­man­íu. Þarna var að fullu stað­fest að ég veit ekki neitt.

Ég vissi svo sem alveg að ég vissi ekki neitt. Það sem ég vissi hins vegar ekki var að þeir sem ég hélt að ættu að hafa vit fyrir mér vissu ekki neitt held­ur. Af þessu get ég ein­ungis dregið þá ályktun að eng­inn viti nokkurn tíman neitt um nokkurn skap­aðan hlut.

Kredit­korta­sölu­mað­ur­inn vissi ekki neitt, líf­eyr­is­sjóð­sníð­ing­ur­inn vissi ekki neitt, þjón­ustu­full­trú­inn minn vissi ekki neitt. Heil keðja af fólki sem veit ekki neitt að segja öðru fólki sem veit ekki neitt eitt­hvað kjaftæði eftir skipun frá ein­hverjum milli­stjórn­anda sem veit pott­þétt minnst af öll­um. Og ef ein­hver veit eitt­hvað þá er við­kom­andi lík­lega að nota þá vit­neskju til þess að blekkja ein­hverja vit­leys­inga.

Það er ekk­ert skrítið að heil kyn­slóð hafi ekki nokkurn áhuga á eða beri traust til lýð­ræð­is. Hvernig getur maður lagt traust á hóp fólks sem maður hefur ekki nokkra minnstu trú á að viti á nokkurn hátt hvað það er að gera?

Það er engin lausn í sjón­máli. Brandíska trúða­bylt­ingin er ekki að koma til að frelsa okkur undan lýð­ræð­inu í faðm sósíó-an­ar­k­ism­ans, það er heldur ekk­ert sjar­mer­andi ofur­menni á leið­inni til að leiða okkur í mjúka fjötra mennt­aða alræð­is­rík­is­ins og ef Mess­ías kemur aftur er hann lík­lega að fara að kasta okkur flestum rak­leitt í pytt­inn.

Það eina sem mun standa eftir er Elliði Vign­is­son, stand­andi á fjall­háum haug af log­andi rusli íklæddur brynju úr gömlu dekkjagúmmíi, að píska áfram emj­andi hjörð af nátt­úru­vernd­ar­sinnum sem eru tjóðraðir við Herj­ólf og draga hann skref fyrir skref út úr Land­eyja­höfn eins og egypskir þrælar að hlaða pýramídana í Gísa.

Ég gæti líka látið reyna á smá lág­marks­sjálfs­á­byrgð og farið á nám­skeið í fjár­mála­læsi hjá Íslands­banka. Ætli það sé hægt á rað­greiðsl­um?

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hanna Katrín Friðriksson, þingmaður Viðreisnar, bað um skýrsluna á sínum tíma.
Vill fá að vita af hverju upplýsingar um fjárfestingar útgerðarfélaga voru felldar út
Í lok ágúst var birt skýrsla sem átti að sýna krosseignatengsl eða ítök útgerðarfélaga í einstökum fyrirtækjum, en að mati þess þingmanns sem bað um hana gerði hún hvorugt. Síðar kom í ljós að mikilvægar upplýsingar voru felldar út fyrir birtingu.
Kjarninn 4. desember 2021
Ingrid Kuhlman
Dánaraðstoð: Óttinn við misnotkun er ástæðulaus
Kjarninn 4. desember 2021
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Sóknargjöld lækka um 215 milljónir króna milli ára
Milljarðar króna renna úr ríkissjóði til trúfélaga á hverju ári. Langmest fer til þjóðkirkjunnar og í fyrra var ákveðið að hækka tímabundið einn tekjustofn trúfélaga um 280 milljónir króna. Nú hefur sú tímabundna hækkun verið felld niður.
Kjarninn 4. desember 2021
Íbúðafjárfesting hefur dregist saman á árinu, á sama tíma og verð hefur hækkað og auglýstum íbúðum á sölu hefur fækkað.
Mikill samdráttur í íbúðafjárfestingu í ár
Fjárfestingar í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis hefur dregist saman á síðustu mánuðum, samhliða mikilli verðhækkun og fækkun íbúða á sölu. Samkvæmt Hagstofu er búist við að íbúðafjárfesting verði rúmlega 8 prósentum minni í ár heldur en í fyrra.
Kjarninn 4. desember 2021
„Ég fór með ekkert á milli handanna nema lífið og dóttur mína“
Þolandi heimilisofbeldis – umkomulaus í ókunnugu landi og á flótta – bíður þess að íslensk stjórnvöld sendi hana og unga dóttur hennar úr landi. Hún flúði til Íslands fyrr á þessu ári og hefur dóttir hennar náð að blómstra eftir komuna hingað til lands.
Kjarninn 4. desember 2021
Kynferðisleg áreitni og ofbeldi í álverunum og verklag þeirra
Alls hafa 27 tilkynningar borist álfyrirtækjunum þremur, Fjarðaáli, Norðuráli og Rio Tinto á síðustu fjórum árum. Kjarninn kannaði þá verkferla sem málin fara í innan fyrirtækjanna.
Kjarninn 4. desember 2021
Inga Sæland er hæstánægð með nýja vinnuaðstöðu Flokks fólksins og ljóst er á henni að það skemmir ekki fyrir að Miðflokkurinn neyðist til að kveðja vinnuaðstöðuna vegna mjög dvínandi þingstyrks.
Inga Sæland tekur yfir skrifstofur Miðflokksins og kallar það „karma“
„Hvað er karma, ef það er ekki þetta?“ segir Inga Sæland um flutninga þingflokks Flokks fólksins yfir í skrifstofuhúsnæði Alþingis þar sem níu manna þingflokkur Miðflokksins, sem í dag er einungis tveggja manna, var áður til húsa.
Kjarninn 3. desember 2021
Pawel Bartoszek
Samráðið er raunverulegt
Kjarninn 3. desember 2021
Meira úr sama flokkiKjaftæði
None