Skattar og skjól

Auglýsing

Hér uppi á Íslandi hefur fólk kom­ist af í gegnum ald­irn­ar þótt vet­ur­inn sé langur og stríður og sum­urin að vísu björt en oft köld og vætu­söm. Fólk hefur kom­ist af vegna þess að þrátt fyrir ber­angur og kulda hef­ur það fundið sér skjól, bæði í bæjum úr torfi og grjóti en svo auð­vitað líka og um­fram allt hvert hjá öðru. Til að kom­ast af þarf meira en skjól fyrir veðri og vind­um, það þarf líka skjól fyrir drunga vetr­ar­ins og fáfræð­inni sem oft hef­ur er vágestur fátæktar og ein­angr­un­ar. Í dag er víða skjól að fá. Þegar heils­unn­i hrakar leitum við skjóls á spít­ölum og heilsu­gæslu, þegar okkur er ógnað er lög­reglan til taks, þegar slys eða nátt­úruvá ber að höndum eru almanna­varnir á sínum stað. Svo leitum við skjóls fyrir næð­ingi heimsk­u­nnar í skól­um, frá­ ­leik­skólum og upp í háskóla. Svona skjól er það sem gera líf þess fólks sem hér­ býr að lífi í sam­fé­lagi. Án þess stæði hver ein­sam­all á ber­angri.

En skjól er ekki bara eitt­hvað sem okkur býðst held­ur verður að skapa það og end­ur­skapa í sífellu. Skjól gera kröf­ur. Skól­inn ger­ir ­kröfur um kenn­ara, hús­næði, náms­efni. Spít­al­inn líka, lög­reglan, almanna­varn­ir, ­vega­gerð­in, veð­ur­stof­an, ... Svona skjól gera kröfu um að við sem skjóls­ins njótum – við sem viljum heldur lifa í sam­fé­lagi en ein­sömul á ber­angri – leggjum okkar að mörk­um.

Skjólið sem við búum við er búið til af skött­um. Þetta vita flestir og því borgum við flest skatt­ana glöð í bragði. Við borgum þá glöð því við viljum heldur ferð­ast í gegnum lífið í félags­skap fólks – í sam­fé­lagi – heldur en ein á ber­angri. Við lítum líka flest svo á að þetta hafi ekki bara eitt­hvað með okkar þæg­indi og huggu­leg­heit að gera, heldur komi það sið­ferð­in­u líka við. Það er ekki bara af eig­in­hags­muna­semi sem við leggjum sam­fé­lag­inu lið, heldur einnig af skuld­bind­ingu við sið­ferði­leg gildi sem eru for­senda þess að við getum lifað með mann­legri reisn í sam­fé­lagi með öðr­um.

Auglýsing

Til eru þeir sem vilja skjólið, en vilja samt ekki leggja til þess af sann­girni. Slík afstaða kann að skap­ast af ofdekri eða sér­gæsku: þegar fólk stendur í skjóli fyrir veðri og vind­um, við góða heilsu og laust undan næð­ingi heimsku­nn­ar, er auð­velt að hugsa: „Hver er sjálfum sér næst­ur. Hér stend ég og hvað varðar mig um aðra.“ Þegar hugs­ana­gang­ur­inn er þessi birt­ast kröf­urnar um að leggja skjól­inu eitt­hvað til gagns sem ósann­gjörn ásókn ann­arra. Og þá leita menn í skjól fyrir skjól­inu: menn leita skjóls fyr­ir­ skött­um.

Þeir sem leita í skjól fyrir því skjóli sem sam­fé­lagið er, ­taka sér stöðu með útlag­an­um. Útlag­inn getur ýmist verið afdala­maður sem sag­t hefur skilið við mann­legt félag, eða glæpa­maður sem býr í mann­legu sam­fé­lag­i, reiðir sig á gögn þess og gæði, en neitar að leika eftir reglum þess. Hvor­ug­ur á neitt erindi á vett­vang stjórn­mál­anna. Hinn fyrri sæk­ist heldur ekki eft­ir því, sá síð­ari sæk­ist eftir því, eins og dæmin sanna, og tekst það oft með­ ­skipu­legum og yfir­grips­miklum blekk­ingum – með því að breyta stjórn­mál­unum í blekk­ing­ar­leik.

Sið­væð­ing stjórn­mála kallar ekki bara að sann­leika, hún­ ­kallar líka á póli­tískar dygðir eins og heið­ar­leika, sann­girni og auð­mýkt. Ef ­stjórn­mál eiga ekki að verða blekk­ing­ar­leikur þá verða slíkar dygðir að hafa al­geran for­gang. Efna­hags­leg afkoma þjóð­ar­innar er eitt af verk­efn­um ­stjórn­mál­anna en end­ur­reisn sjálfra stjórn­mál­anna er ekki efna­hags­legt verk­efn­i. Það er sið­ferði­legt verk­efni – verk­efni sem aldrei lýk­ur.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
James Hatuikulipi.
Enn einn „hákarlinn“ fellur – Hatuikulipi segir af sér
Allir þrír áhrifamennirnir í Namibíu sem tryggðu Samherja kvóta á undirverði gegn ætluðum mútugreiðslum hafa nú sagt af sér.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Mussila hlýtur Norrænu EdTech verðlaunin
Sprotafyrirtækið Mussila framleiðir hugbúnað sem kennir börnum tónlist í gegnum skapandi umhverfi.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Vitundarvarpið
Vitundarvarpið
Vitundarvarpið – Lífið breyttist eftir að Kamilla kynntist kakóinu
Kjarninn 20. nóvember 2019
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Menntamálaráðuneytið telur sig hafa uppfyllt eftirlitsskyldu sína með RÚV
Mennta- og menningarmálaráðuneytið tekur ekki afstöðu til ábend­ingar Rík­is­end­ur­skoð­unar um að færa eign­ar­hlut rík­is­ins í RÚV til fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­is­ins. Ráðu­neytið segir að það sé Alþingis að ákvarða um slíkt.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Haukur ráðinn framkvæmdastjóri fjármálastöðugleika hjá Seðlabankanum
Enn hefur ekki verið ráðið í stöðu varaseðlabankastjóra á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Ásta Svavarsdóttir
Þú ert svo sæt svona réttindalaus
Kjarninn 20. nóvember 2019
Samherji kynnti Síldarvinnsluna sem hluta af samstæðunni
Þegar Samherji kynnti samstæðuna sína erlendis þá var Síldarvinnslan kynnt sem uppsjávarhluti hennar og myndir birtar af starfsemi fyrirtækisins. Á Íslandi hefur Samherji aldrei gengist við því að Síldarvinnslan sé tengdur aðili.
Kjarninn 20. nóvember 2019
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir – Útskurður
Kjarninn 20. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None