Komdu fram við aðra eins og þú vilt láta koma fram við þig

Auglýsing

Nýverið ákvað Kjarn­inn að taka stór við­töl við þá fjóra ­for­seta­fram­bjóð­endur sem mælst hafa með mest fylgi sam­kvæmt könn­un­um. Það var ­mat rit­stjórnar hans að þessir fjórir gætu átt raun­hæfa mögu­leika á að ná um­tals­verðu fylgi og því áttu skoð­anir þeirra og hug­myndir um for­seta­emb­ætt­ið ­mikið erindi við almenn­ing í aðdrag­anda for­seta­kosn­inga. Stærð rit­stjórn­ar okkar gefur því miður ekki færi á að ræða við fleiri. Þrír fram­bjóð­end­anna tóku ­boði Kjarn­ans um við­töl og voru þau birt um Hvíta­sunnu­helg­ina. Einn þeirra, Da­víð Odds­son, hafn­aði við­tals­bón Kjarn­ans.

Áður en lengra er haldið skal því haldið til að haga að ­fólki sem er að bjóða sig fram í ákveðið emb­ætti er að sjálf­sögðu í sjálfs­vald ­sett hvort það fari í við­töl eða ekki, og hjá hverj­um. En þær skýr­ingar sem bár­ust voru þó þess eðlis að gera verður athuga­semdir við þær. Í nýjasta ­tölu­blaði Stund­ar­innar er haft eftir fjöl­miðla­tengli Dav­íðs að hann hafi neit­að við­tal­inu við Kjarn­ann vegna þess að rit­stjóri mið­ils­ins, ég, hafi „myndað sér­ ­fyr­ir­fram skoð­un“. Davíð hafði raunar gefið sam­bæri­lega skýr­ingu í sam­skipt­u­m við blaða­mann Kjarn­ans og vísað í umræðu­þátt þar sem ég hafði verið feng­inn til­ að ræða og greina kom­andi for­seta­kosn­ing­ar.

Þar lét ég meðal ann­ars í ljós þá skoðun mína að skortur á trausti á nán­ast allar stofn­anir sam­fé­lags­ins væri helsta mein þess í dag. Því væri meiri eft­ir­spurn eftir for­seta sem sam­staða gæti náðst um, og sem flest­ir lands­menn gætu hið minnsta sætt sig við. Gömul stríðs­hross af víg­velli ­stjórn­mál­anna, eins og Ólafur Ragnar Gríms­son og Davíð Odds­son, gætu aldrei orðið slíkir for­set­ar. Til þess væru menn­irnir ein­fald­lega of umdeild­ir. Þeir yrðu alltaf for­setar þess hluta þjóð­ar­innar sem styður þá, en hinir yrðu alltaf ósáttir við setu þeirra á for­seta­stóli. Þar með væru þeir hluti af vanda­mál­in­u, ekki lausn­inni. Ég sótti meðal ann­ars rök­stuðn­ing fyrir þessu í skoð­ana­kann­an­ir ­sem sýna þessar skiptu skoð­anir á mönn­unum tveimur mjög skýr­lega.

Auglýsing

Að greina á milli­ ­skoð­ana og frétta  

Nú er það svo að það eru ekki nýmæli að stjórn­end­ur ­fjöl­miðla hafi skoð­anir á því sem er að ger­ast í sam­fé­lag­inu. Það er held­ur ekki nýtt að þeir setji þær skoð­anir fram í leið­ara­skrifum eða ræði þær í um­ræðu­þátt­um. Raunar hafa skoð­ana­skrif og –fram­setn­ing verið órjúf­an­leg­ur þáttur af nútíma­fjöl­miðlun alla tíð þeirra. Það hefur til að mynda ekki far­ið fram­hjá neinum að rit­stjórar Morg­un­blaðs­ins, en annar þeirra er Davíð Odds­son, hafa ákveðnar skoð­anir á mönnum og mál­efn­um. Þær skoð­anir eru settar fram í leið­ur­um, Reykja­vík­ur­bréfum og öðrum nafn­lausum dálkum í Morg­un­blað­inu.

Og það er hið besta mál að menn setji fram skoð­anir sín­ar. Þær eru mik­il­vægt inn­legg inn í lýð­ræð­is­lega þjóð­fé­lags­um­ræðu, sér­stak­lega þegar þær eru studdar stað­reynd­um. Því fleiri vit­rænar skoð­anir sem fram eru ­settar því frjórri verður umræð­an. Skiptir þar engu hvort að þeir sem setj­i fram skoð­an­irnar heiti Þórð­ur, Davíð eða eitt­hvað ann­að. Því á eng­inn, nokkru sinni, að vera hræddur við að segja sína skoð­un.

Það verður hins vegar að greina á milli skoð­ana- og frétta­skrifa. Slíkur aðgrein­ingur er tek­inn mjög alvar­lega á Kjarn­anum og ég veit að hann hefur líka verið tek­inn mjög alvar­lega hjá miðlum Árvak­urs. Þannig var það að minnsta kosti þegar ég starf­aði þar á árum áður. Hjá Morg­un­blað­in­u og mbl.is er nefni­lega nokkuð mikið um að þeir sem skrifa fréttir opin­beri lík­a ­skoð­anir sín­ar, m.a. í dálki á leið­ar­a­opnu blaðs­ins. Slík skrif ein og sér ger­a þá blaða­menn sem skrifa þann dálk fjarri því van­hæfa til að skrifa fréttir eða ræða við fólk sem tekur þátt í stjórn­mál­um.

Það magn skoð­ana og mein­inga sem Davíð Odds­son hefur komið á fram­færi frá því að hann sett­ist í rit­stjóra­stól fyrir sjö árum síðan er gríð­ar­legt. Þær hafa snú­ist um allt milli him­ins og jarðar og verið ansi víga­legar á köfl­um. Þar hefur verið veist að nafn­greindum stjórn­mála­mönn­um, emb­ætt­is­mönn­um, stofn­un­um, fyr­ir­tækjum og ýmsum öðr­um.

Til dæmis skrif­aði Davíð Reykja­vík­ur­bréf í Sunnu­dags­mogg­ann ­sem birt­ist 7. maí þar sem afar niðr­andi var rætt um þá tvo menn sem mæld­ust þá ­með mest fylgi til að gegna emb­ætti for­seta Íslands, Ólaf Ragnar og Guðna Th. Jó­hann­es­son.  Hann sagði Guðna m.a. hafa „kok­gleypt áróð­ur­inn og skalf af hræðslu“ í sam­bandi við hið eilífa Ices­a­ve-­mál, eitt hvim­leið­asta póli­tíska vopn sam­tím­ans. Þá gagn­rýndi hann Ólaf Ragnar harð­lega vegna aflands­fé­laga­eignar fjöl­skyldu eig­in­konu hans og frammi­stöðu sitj­andi for­seta í við­tali við CNN, þar sem hann neit­aði því að ­fjöl­skylda hans ætti aflands­fé­lög. Davíð gagn­rýndi einnig ákvörðun Ólafs Ragn­ar að hætta við að hætta sem for­seti. Sem Ólafur Ragnar hætti síðar við.

Dag­inn eftir að þetta Reykja­vík­ur­bréf birt­ist til­kynnt­i Da­víð að hann gæfi kost á sér í emb­ætti for­seta Íslands. Síðan þá hefur hann ­sagt að aðra fram­bjóð­endur skorti reynslu og ákvörð­un­ar­töku­hæfi­leika til að ­gegna emb­ætt­inu. Frá því að Davíð bauð sig fram hafa líka birst nafn­laus leið­ara­skrif í Morg­un­blað­inu þar sem aug­ljós­lega er verið að styðja við fram­boð hans og eig­in­leikum rit­stjór­ans hamp­að, en aðrir fram­bjóð­endur nídd­ir.

Ef stuðst er við þann rök­stuðn­ing sem Davíð gaf fyrir því að koma ekki í við­tal við Kjarn­ann, að rit­stjóri mið­ils­ins hafi verið búinn að ­móta sér fyr­ir­fram skoð­un, þá ættu aðrir fram­bjóð­endur til for­seta Íslands ekki að fara í við­töl við Morg­un­blaðið eða mbl.­is. En það væri auð­vitað fjar­stæðu­kennt, enda eiga mætir blaða­menn miðl­anna, sem segja fréttir og gæta að al­manna­hags­mun­um, ekki að líða fyrir skoð­ana­skrif rit­stjóra sinna.

Allir gallar þekktir

Annað sem heldur illa vatni í rök­semd­ar­færslu Dav­íðs fyr­ir­ að veita Kjarn­anum ekki við­tal er að óeðli­legt væri ef Íslend­ingar væru ekki ­búnir að mynda sér fyr­ir­fram skoðun á hon­um. Davíð hefur enda verið allt um­lykj­andi mest­alla ævi flestra sem eru á lífi, og nær alla ævi þeirra sem eru undir fer­tugu. Frá 1982 hefur hann verið borg­ar­stjóri, for­sæt­is­ráð­herra, ut­an­rík­is­ráð­herra, seðla­banka­stjóri og síð­ast rit­stjóri stærsta á­skrift­ar­dag­blaðs lands­ins. Þegar Davíð til­kynnti fram­boð sitt í út­varps­þætt­inum Sprengisandi sagði hann: „Ég sjálfur er þannig að stór hluti þjóð­­ar­innar þekkir mig mjög vel." Hann sagði þjóð­ina þekkja bæði kosti hans og galla. Ef hann væri fast­­eign þá væri hægt að segja að í honum væri ekki að finna neina leynda galla. 

Það er því hluti af rök­stuðn­ingi Dav­íðs fyrir fram­boði sínu að fólk viti nákvæm­lega að hverju það ­gangi hjá hon­um. Og sé þar af leið­andi búið að móta sér fyr­ir­fram skoðun á hon­um.

Kjarn­inn rekur upp­lýsandi rit­stjórn­ar­stefnu. Hann tekur þátt í umræð­unni og styður við frétta­flutn­ing með vísun í stað­reynd­ir. Í þeirri við­leitni sinni gerir hann al­gjöran grein­ar­mun á skoð­unum sem birt­ast í miðl­inum ann­ars vegar og frétta­skrifum hans hins veg­ar. Á sama hátt og aðrir miðl­ar, hér­lendis sem er­lend­is, sem birta bæði skoð­anir og stunda frétta­flutn­ing.

Það er því ómak­legt, og gengur nærri því að vera óheið­ar­legt, að heim­færa skoð­an­ir ­rit­stjóra á heilan frétta­mið­il. Sér­stak­lega þar sem Davíð gerir kröfu um að ­skoð­anir hans verði ekki heim­færðar á þá frétta­miðla sem hann stýrir né fólk­ið ­sem starfar á þeim og sam­þykkir ekki að þær eigi að standa þeim fyrir þrifum við frétta­vinnslu. Ef við­kom­andi getur ekki beitt sömu við­miðum á sjálfan sig og hann setur öðrum þá á hann ekki að beita þeim yfir­höf­uð. Gullna reglan um að koma fram við aðra eins og þú vilt láta koma fram við þig á hér vel við.

Að því sögðu þá ítreka ég að for­seta­fram­bjóð­and­anum Davíð Odds­syni stendur að ­sjálf­sögðu enn til boða að koma í við­tal hjá Kjarn­an­um, snú­ist honum hug­ur.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Icelandair Group er efst á lista, enda með meira en eitt og hálft prósent íslenska vinnumarkaðarins í hlutastarfi í mars og apríl.
Fyrirtækin sem fengu mest út úr hlutabótaleiðinni í mars og apríl
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um hlutabótaleiðina má finna niðurbrot á því hversu mikið fé rann frá Vinnumálastofnun til starfsmanna fyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina í mars og apríl. Kjarninn tók það helsta saman.
Kjarninn 28. maí 2020
Samkeppniseftirlitið sektar Símann um 500 milljónir
Samkvæmt Samkeppniseftirlitinu hefur Síminn brotið gegn skilyrðum í sáttum sem fyrirtækið hefur á undanförnum árum gert við eftirlitið. Það telur að brotin séu alvarleg og sektar Símann vegna þessa um 500 milljónir króna. Síminn ætlar að áfrýja.
Kjarninn 28. maí 2020
Skúli Eggert Þórðarson er ríkisendurskoðandi.
Talin hafa breytt launaseðlum til að ná hærri greiðslum úr ríkissjóði vegna hlutabótaleiðar
Ríkisendurskoðun telur að leiða megi líkum að því að ákveðinn hópur sem nýtti sér hlutabótaleiðina hafi breytt áður uppgefnum launum til hækkunar svo þeir myndu fá hærri greiðslur úr ríkissjóði. Hækkunin í heild nemur 114 milljónum króna.
Kjarninn 28. maí 2020
Oddný G. Harðardóttir vill að uppsagnarstyrkjum verði breytt.
Vill banna þeim sem átt hafa í fjárhagslegum tengslum við skattaskjól að fá uppsagnarstyrk
Oddný G. Harðardóttir hefur lagt fram breytingartillögu við frumvarp um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu launakostnaðar í uppsagnarfresti. Kallar eftir aðgerðum fyrirtækja í loftslagsmálum, endurgreiðslu styrkja og þaki á laun stjórnenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Svört skýrsla um hlutabótaleiðina sýnir grun um misnotkun
Ríkisendurskoðun gagnrýnir framkvæmd hlutabótaleiðarinnar harðlega í skýrslu sem hún hefur unnið. Of margir sem áttu ekki í bráðum rekstrarvanda hafi nýtt sér hana til að sækja fjármuni í ríkissjóð og misbrestur hafi verið á eftirliti.
Kjarninn 28. maí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Hægt sé að lesa á milli línanna og sjá hvaða fyrirtæki uppsagnarstyrkir séu hugsaðir fyrir
Þingmaður Pírata telur líklegt að sagan muni dæma frumvarp um að greiða 27 milljarða króna í styrkti til fyrirtækja til að hjálpa þeim að segja upp fólki, sem mistök. Stöðugleika þorra launamanna sé fórnað fyrir hagsmuni nokkurra fyrirtækjaeigenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Framhaldsskólinn var styttur úr fjórum árum í þrjú.
Vísbendingar um lægri meðaleinkunn í HÍ eftir styttingu framhaldsskólanáms
Andlegri heilsu nemenda, aðallega stúlkna, hefur hrakað frá því að framhaldsskólanámið var stytt um eitt ár. Sú þróun hófst þó talsvert fyrr en námstímanum var breytt, segir í skýrslu menntamálaráðherra um áhrif styttingarinnar á ýmsa þætti.
Kjarninn 28. maí 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple gleraugu á leiðinni
Kjarninn 28. maí 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari
None