Komdu fram við aðra eins og þú vilt láta koma fram við þig

Auglýsing

Nýverið ákvað Kjarn­inn að taka stór við­töl við þá fjóra ­for­seta­fram­bjóð­endur sem mælst hafa með mest fylgi sam­kvæmt könn­un­um. Það var ­mat rit­stjórnar hans að þessir fjórir gætu átt raun­hæfa mögu­leika á að ná um­tals­verðu fylgi og því áttu skoð­anir þeirra og hug­myndir um for­seta­emb­ætt­ið ­mikið erindi við almenn­ing í aðdrag­anda for­seta­kosn­inga. Stærð rit­stjórn­ar okkar gefur því miður ekki færi á að ræða við fleiri. Þrír fram­bjóð­end­anna tóku ­boði Kjarn­ans um við­töl og voru þau birt um Hvíta­sunnu­helg­ina. Einn þeirra, Da­víð Odds­son, hafn­aði við­tals­bón Kjarn­ans.

Áður en lengra er haldið skal því haldið til að haga að ­fólki sem er að bjóða sig fram í ákveðið emb­ætti er að sjálf­sögðu í sjálfs­vald ­sett hvort það fari í við­töl eða ekki, og hjá hverj­um. En þær skýr­ingar sem bár­ust voru þó þess eðlis að gera verður athuga­semdir við þær. Í nýjasta ­tölu­blaði Stund­ar­innar er haft eftir fjöl­miðla­tengli Dav­íðs að hann hafi neit­að við­tal­inu við Kjarn­ann vegna þess að rit­stjóri mið­ils­ins, ég, hafi „myndað sér­ ­fyr­ir­fram skoð­un“. Davíð hafði raunar gefið sam­bæri­lega skýr­ingu í sam­skipt­u­m við blaða­mann Kjarn­ans og vísað í umræðu­þátt þar sem ég hafði verið feng­inn til­ að ræða og greina kom­andi for­seta­kosn­ing­ar.

Þar lét ég meðal ann­ars í ljós þá skoðun mína að skortur á trausti á nán­ast allar stofn­anir sam­fé­lags­ins væri helsta mein þess í dag. Því væri meiri eft­ir­spurn eftir for­seta sem sam­staða gæti náðst um, og sem flest­ir lands­menn gætu hið minnsta sætt sig við. Gömul stríðs­hross af víg­velli ­stjórn­mál­anna, eins og Ólafur Ragnar Gríms­son og Davíð Odds­son, gætu aldrei orðið slíkir for­set­ar. Til þess væru menn­irnir ein­fald­lega of umdeild­ir. Þeir yrðu alltaf for­setar þess hluta þjóð­ar­innar sem styður þá, en hinir yrðu alltaf ósáttir við setu þeirra á for­seta­stóli. Þar með væru þeir hluti af vanda­mál­in­u, ekki lausn­inni. Ég sótti meðal ann­ars rök­stuðn­ing fyrir þessu í skoð­ana­kann­an­ir ­sem sýna þessar skiptu skoð­anir á mönn­unum tveimur mjög skýr­lega.

Auglýsing

Að greina á milli­ ­skoð­ana og frétta  

Nú er það svo að það eru ekki nýmæli að stjórn­end­ur ­fjöl­miðla hafi skoð­anir á því sem er að ger­ast í sam­fé­lag­inu. Það er held­ur ekki nýtt að þeir setji þær skoð­anir fram í leið­ara­skrifum eða ræði þær í um­ræðu­þátt­um. Raunar hafa skoð­ana­skrif og –fram­setn­ing verið órjúf­an­leg­ur þáttur af nútíma­fjöl­miðlun alla tíð þeirra. Það hefur til að mynda ekki far­ið fram­hjá neinum að rit­stjórar Morg­un­blaðs­ins, en annar þeirra er Davíð Odds­son, hafa ákveðnar skoð­anir á mönnum og mál­efn­um. Þær skoð­anir eru settar fram í leið­ur­um, Reykja­vík­ur­bréfum og öðrum nafn­lausum dálkum í Morg­un­blað­inu.

Og það er hið besta mál að menn setji fram skoð­anir sín­ar. Þær eru mik­il­vægt inn­legg inn í lýð­ræð­is­lega þjóð­fé­lags­um­ræðu, sér­stak­lega þegar þær eru studdar stað­reynd­um. Því fleiri vit­rænar skoð­anir sem fram eru ­settar því frjórri verður umræð­an. Skiptir þar engu hvort að þeir sem setj­i fram skoð­an­irnar heiti Þórð­ur, Davíð eða eitt­hvað ann­að. Því á eng­inn, nokkru sinni, að vera hræddur við að segja sína skoð­un.

Það verður hins vegar að greina á milli skoð­ana- og frétta­skrifa. Slíkur aðgrein­ingur er tek­inn mjög alvar­lega á Kjarn­anum og ég veit að hann hefur líka verið tek­inn mjög alvar­lega hjá miðlum Árvak­urs. Þannig var það að minnsta kosti þegar ég starf­aði þar á árum áður. Hjá Morg­un­blað­in­u og mbl.is er nefni­lega nokkuð mikið um að þeir sem skrifa fréttir opin­beri lík­a ­skoð­anir sín­ar, m.a. í dálki á leið­ar­a­opnu blaðs­ins. Slík skrif ein og sér ger­a þá blaða­menn sem skrifa þann dálk fjarri því van­hæfa til að skrifa fréttir eða ræða við fólk sem tekur þátt í stjórn­mál­um.

Það magn skoð­ana og mein­inga sem Davíð Odds­son hefur komið á fram­færi frá því að hann sett­ist í rit­stjóra­stól fyrir sjö árum síðan er gríð­ar­legt. Þær hafa snú­ist um allt milli him­ins og jarðar og verið ansi víga­legar á köfl­um. Þar hefur verið veist að nafn­greindum stjórn­mála­mönn­um, emb­ætt­is­mönn­um, stofn­un­um, fyr­ir­tækjum og ýmsum öðr­um.

Til dæmis skrif­aði Davíð Reykja­vík­ur­bréf í Sunnu­dags­mogg­ann ­sem birt­ist 7. maí þar sem afar niðr­andi var rætt um þá tvo menn sem mæld­ust þá ­með mest fylgi til að gegna emb­ætti for­seta Íslands, Ólaf Ragnar og Guðna Th. Jó­hann­es­son.  Hann sagði Guðna m.a. hafa „kok­gleypt áróð­ur­inn og skalf af hræðslu“ í sam­bandi við hið eilífa Ices­a­ve-­mál, eitt hvim­leið­asta póli­tíska vopn sam­tím­ans. Þá gagn­rýndi hann Ólaf Ragnar harð­lega vegna aflands­fé­laga­eignar fjöl­skyldu eig­in­konu hans og frammi­stöðu sitj­andi for­seta í við­tali við CNN, þar sem hann neit­aði því að ­fjöl­skylda hans ætti aflands­fé­lög. Davíð gagn­rýndi einnig ákvörðun Ólafs Ragn­ar að hætta við að hætta sem for­seti. Sem Ólafur Ragnar hætti síðar við.

Dag­inn eftir að þetta Reykja­vík­ur­bréf birt­ist til­kynnt­i Da­víð að hann gæfi kost á sér í emb­ætti for­seta Íslands. Síðan þá hefur hann ­sagt að aðra fram­bjóð­endur skorti reynslu og ákvörð­un­ar­töku­hæfi­leika til að ­gegna emb­ætt­inu. Frá því að Davíð bauð sig fram hafa líka birst nafn­laus leið­ara­skrif í Morg­un­blað­inu þar sem aug­ljós­lega er verið að styðja við fram­boð hans og eig­in­leikum rit­stjór­ans hamp­að, en aðrir fram­bjóð­endur nídd­ir.

Ef stuðst er við þann rök­stuðn­ing sem Davíð gaf fyrir því að koma ekki í við­tal við Kjarn­ann, að rit­stjóri mið­ils­ins hafi verið búinn að ­móta sér fyr­ir­fram skoð­un, þá ættu aðrir fram­bjóð­endur til for­seta Íslands ekki að fara í við­töl við Morg­un­blaðið eða mbl.­is. En það væri auð­vitað fjar­stæðu­kennt, enda eiga mætir blaða­menn miðl­anna, sem segja fréttir og gæta að al­manna­hags­mun­um, ekki að líða fyrir skoð­ana­skrif rit­stjóra sinna.

Allir gallar þekktir

Annað sem heldur illa vatni í rök­semd­ar­færslu Dav­íðs fyr­ir­ að veita Kjarn­anum ekki við­tal er að óeðli­legt væri ef Íslend­ingar væru ekki ­búnir að mynda sér fyr­ir­fram skoðun á hon­um. Davíð hefur enda verið allt um­lykj­andi mest­alla ævi flestra sem eru á lífi, og nær alla ævi þeirra sem eru undir fer­tugu. Frá 1982 hefur hann verið borg­ar­stjóri, for­sæt­is­ráð­herra, ut­an­rík­is­ráð­herra, seðla­banka­stjóri og síð­ast rit­stjóri stærsta á­skrift­ar­dag­blaðs lands­ins. Þegar Davíð til­kynnti fram­boð sitt í út­varps­þætt­inum Sprengisandi sagði hann: „Ég sjálfur er þannig að stór hluti þjóð­­ar­innar þekkir mig mjög vel." Hann sagði þjóð­ina þekkja bæði kosti hans og galla. Ef hann væri fast­­eign þá væri hægt að segja að í honum væri ekki að finna neina leynda galla. 

Það er því hluti af rök­stuðn­ingi Dav­íðs fyrir fram­boði sínu að fólk viti nákvæm­lega að hverju það ­gangi hjá hon­um. Og sé þar af leið­andi búið að móta sér fyr­ir­fram skoðun á hon­um.

Kjarn­inn rekur upp­lýsandi rit­stjórn­ar­stefnu. Hann tekur þátt í umræð­unni og styður við frétta­flutn­ing með vísun í stað­reynd­ir. Í þeirri við­leitni sinni gerir hann al­gjöran grein­ar­mun á skoð­unum sem birt­ast í miðl­inum ann­ars vegar og frétta­skrifum hans hins veg­ar. Á sama hátt og aðrir miðl­ar, hér­lendis sem er­lend­is, sem birta bæði skoð­anir og stunda frétta­flutn­ing.

Það er því ómak­legt, og gengur nærri því að vera óheið­ar­legt, að heim­færa skoð­an­ir ­rit­stjóra á heilan frétta­mið­il. Sér­stak­lega þar sem Davíð gerir kröfu um að ­skoð­anir hans verði ekki heim­færðar á þá frétta­miðla sem hann stýrir né fólk­ið ­sem starfar á þeim og sam­þykkir ekki að þær eigi að standa þeim fyrir þrifum við frétta­vinnslu. Ef við­kom­andi getur ekki beitt sömu við­miðum á sjálfan sig og hann setur öðrum þá á hann ekki að beita þeim yfir­höf­uð. Gullna reglan um að koma fram við aðra eins og þú vilt láta koma fram við þig á hér vel við.

Að því sögðu þá ítreka ég að for­seta­fram­bjóð­and­anum Davíð Odds­syni stendur að ­sjálf­sögðu enn til boða að koma í við­tal hjá Kjarn­an­um, snú­ist honum hug­ur.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jósep Ó.Blöndal
Uppsagnir – A la Sopranos
Kjarninn 17. nóvember 2019
Flosi Þorgeirsson
Maður er nefndur Jack Parsons
Kjarninn 17. nóvember 2019
Fræða ferðamenn um góða sjúkdómsstöðu íslenskra búfjárstofna
Landbúnaðarráðherra telur mikilvægt að ferðamenn fái fræðslu um góða sjúk­dóma­stöðu íslenskra búfjár­stofna og hversu við­kvæmir þeir eru fyrir nýju smit­i. Því verða sett upp veggspjöld með þeim upplýsingum á helstu komustöðum til landsins.
Kjarninn 17. nóvember 2019
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
Sjávarútvegsráðherra boðaður á fund atvinnuveganefndar
Rósa Björk Brynjólfsdóttir, þingmaður Vinstri grænna, hefur óskað eftir því að sjávarútvegsráðherra komi fyrir atvinnuveganefnd og ræði meðal annars afleiðingar Samherjamálsins á önnur íslensk fyrirtæki og greinina í heild sinni.
Kjarninn 17. nóvember 2019
Flugvallarstjórn Kastrup braut eigin reglur
Á rúmu ári hafa fjórum sinnum komið upp á Kastrup flugvelli tilvik þar sem öryggi flugvéla, og farþega, hefði getað verið stefnt í voða. Flugvallarstjórninni sem er skylt að loka flugbrautinni samstundis þegar slíkt gerist aðhafðist ekkert.
Kjarninn 17. nóvember 2019
Börkur Smári Kristinsson
Hvað skiptir þig máli?
Kjarninn 16. nóvember 2019
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Segir VG standa frammi fyrir prófraun í kjölfar Samherjamálsins
Fyrrverandi forsætisráðherra segir að grannt verði fylgst með viðbrögðum Katrínar Jakobsdóttur og VG í tengslum við Samherjamálið. Hún segir að setja verði á fót sérstaka rannsóknarnefnd sem fari ofan í saumana á málinu.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Bára Halldórsdóttir
Klausturgate – ári síðar
Bára Halldórsdóttir hefur skipulagt málþing með það að markmiði að gefa þolendum „Klausturgate“ rödd og rými til að tjá sig og til þess að ræða Klausturmálið og eftirmál þess fyrir samfélagið.
Kjarninn 16. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari
None