Af ávöxtunum skuluð þið þekkja þá

Auglýsing

Umræða um upp­runa­merk­ingu mat­væla hefur verið áber­andi að und­an­förnu m.a. í ljósi opin­berrar umfjöll­unar um búvöru­samn­inga. Í þeirri umræðu hefur verið rætt um að gera rík­ari kröfur um upp­runa­merk­ingu mat­væla og sú krafa m.a. gerð að sam­þykkt búvöru­samn­inga og tolla­samn­ings við ESB um inn- og útflutn­ing á mat­vælum grund­vall­ist á inn­leið­ingu á reglu­verki samn­ings­ins um Evr­ópska efna­hags­svæð­is­ins um upp­runa­merk­ingu mat­væla. Þannig hafa einnig for­menn Svína­rækt­ar­fé­lags Íslands og Félags kjúklinga­bænda nýlega ritað grein sem beint er að ákveðnum hags­muna­sam­tökum og fram­kvæmda­stjóra þeirra vegna afstöðu þeirra hags­muna­sam­taka gagn­vart kröfu um upp­runa­merk­ing­ar.

Af þess­ari umræðu, hvort sem hún á sér stað í þing­heim eða fjöl­miðl­um, má ráða að það sé ein­beittur vilji inn­flytj­enda og versl­ana að leyna upp­runa mat­væla fyrir neyt­end­um. Hér eru óneit­an­lega á ferð­inni dig­ur­barka­legar yfir­lýs­ingar um mein­tan vilja hags­muna­að­ila um að brjóta gegn trausti við­skipta­vina sinna. En er það virki­lega svo að neyt­endur eigi ekki rétt á upp­lýs­ingum um upp­runa mat­væla? 

Í starf­semi sem grund­vall­ast á sam­keppn­is­legum for­sendum gera versl­un­ar­eig­endur sér fylli­lega grein fyrir því að virk sam­keppni leiðir til þess að upp­lýstur neyt­andi hefur val um við hvern hann versl­ar. Sé þjón­usta eða upp­lýs­inga­gjöf ekki að skapi neyt­enda þá velur hann að beina við­skiptum til sam­keppn­is­að­ila. Þannig virkar sam­keppni í sinni ein­föld­ustu mynd en vissu­lega á sam­keppni ekki við í öllum atvinnu­greinum enda eru til­teknar greinar und­an­skildar þeim lög­mál­um, s.s. til­tekin inn­lend mat­væla­fram­leiðsla. 

Auglýsing

Versl­unin hefur gert sér grein fyrir mik­il­vægi þess að veita neyt­endum upp­lýs­ingar um upp­runa mat­væla. Óhætt er að full­yrða að yfir­gnæf­andi meiri­hluti Íslend­inga vill bæta upp­runa­merk­ingar mat­væla og skiptir upp­runi mat­væla því miklu máli við ákvörðun um kaup. Í ljósi þessa tóku SVÞ höndum saman við Sam­tök atvinnu­lífs­ins, Sam­tök iðn­að­ar­ins, Sam­tök ferða­þjón­ust­unn­ar, Bænda­sam­tök Íslands og Neyt­enda­sam­tök­in, ásamt dyggri ráð­gjöf frá Mat­væla­stofn­un, og gáfu út í febr­úar 2015 ítar­legar leið­bein­ingar til aðild­ar­fyr­ir­tækja sinna um upp­runa­merk­ingar mat­væla. Þar eru á mjög svo upp­lýsandi hátt, bæði í rit- og mynd­máli,  settar fram ábend­ingar til fram­leið­enda, inn­flytj­enda og veit­inga­staða um upp­runa­merk­ingar á þeim vörum sem eru í boði. Eins og fram kemur í inn­gangi þeirra leið­bein­inga þurfa neyt­endur að fá vit­neskju á umbúðum mat­væla, eða með merk­ingum á sölu­stað og við fjar­sölu, um upp­runa­land þeirrar vöru sem þeir kaupa. 

Í umræddum leið­bein­ingum er ekki ein­göngu tekið til­lit til þeirra reglna sem gilda hér á landi um upp­runa­merk­ingar heldur er þar gengið enn lengra og settar fram til­lögur um merk­ingar á þeim sviðum þar sem reglur um upp­runa­merk­ingar hafa enn ekki tekið gildi. Því má með sanni segja að íslensk verslun hefur axlað ábyrgð á skyldu um upp­runa­merk­ingar og í þeirri veg­ferð tekið á sig skyldur umfram laga­skyld­u. 

Hags­munir neyt­enda verða ávallt að vera í for­gangi þannig að þeir geti tekið upp­lýstar ákvarð­anir um vöru­kaup og er upp­runa­merk­ing þar lyk­il­at­riði. SVÞ benda á að verslun hef­ur, og mun ávallt, axlað sína ábyrgð varð­andi upp­lýs­ingar til neyt­enda og því er bæði rétt­látt og sann­gjörn krafa að inn­lendir mat­væla­fram­leið­end­ur, þ.m.t. svína- og kjúklinga­fram­leið­end­ur, opni dyrnar hjá sér varð­andi aðbúnað og fram­leiðslu­ferli í sinni starf­semi til að upp­lýsa neyt­endur um sína starf­semi.

Höf­undur er lög­maður hjá Sam­tökum versl­unar og þjón­ustu.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Páll Hermannsson
Sundabraut og Sundahöfn
Kjarninn 22. nóvember 2019
Samruninn bjargaði Hringbraut frá þroti
Hringbraut var á leið í þrot og því bjargaði samnruninn við Torg, útgáfufélags Fréttablaðsins, því sem bjargað varð.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Kraumandi óánægja hjá starfsfólki Hafró
Starfsfólk Hafrannsóknarstofnunar hefur miklar áhyggjur af því að hagræðing hjá stofnuninni muni höggva í kjarnastarfsemi stofnunarinnar.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Þóra Sveinsdóttir
Eru konur kannski menn?
Kjarninn 22. nóvember 2019
Ilia Shumanov
Hægt að lágmarkað skaðann vegna peningaþvættis með ákveðnum skrefum
Aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóri Rúss­lands­deildar Tran­sparency International mun á umræðufundi í dag fjalla um hvernig alþjóð­legir hringir séu oft­ast einu skrefi á undan yfir­völdum og hvert hlut­verk milli­liða sé í pen­ingaþvætti.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Risatogarinn Heineste kyrrsettur
Yfirvöld í Namibíu hafa ákveðið að kyrrsetja risatogarann Heineste sem er í eigu félags í Namibíu sem Samherji á hlut í, samkvæmt RÚV.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Miðflokkurinn með 16,8 prósent – Sjálfstæðisflokkur með 18,1 prósent
Sjálfstæðisflokkurinn missir þrjú prósentustig af fylgi milli kannana og hefur aldrei mælst lægra. Miðflokkurinn tekur það fylgistap til sín.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Blása til mótmæla – Vilja að Kristján Þór segi tafarlaust af sér
Boðað er til mótmæla á morgun, laugardag, en helstu kröfur mótmælenda eru að sjávarútvegsráðherra segi af sér embætti, Alþingi lögfesti nýja og endurskoðaða stjórnarskrá og að arður af nýtingu sameiginlegra auðlinda landsmanna renni í sjóði almennings.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None