West Ham og vísindi

Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar að það sé ósanngjarnt gagnvart vísindum að ætlast til að vísindamenn rökræði niðurstöður á móti persónulegum skoðunum annarra.

Auglýsing

Ég held með West Ham í knatt­spyrnu og fyrir mér er það besta lið Eng­lands. Ef ég væri spurður hvort West Ham eða Chel­sea væri betra lið þá myndi ég sjálf­sögðu svara West Ham. Þetta er afstaða mín, fyrst og fremst vegna þess að það er ein­dregin von mín og vilji að West Ham sé besta lið­ið. Til að „sanna“ þessa full­yrð­ingu þá myndi ég benda á síð­asta leik þess­ara liða sem end­aði tvö eitt fyrir Hömr­un­um. ­Vís­indin myndu nálg­ast þessa spurn­ingu öðru­vísi. Þau myndu skoða stærra úrtak og fleiri mæl­ingar en þessa einu sem ég freist­að­ist til að nota. Nið­ur­staða vís­inda­manna væri, því miður fyrir mig, að mæl­ingar bentu ein­dregið til þess að Chel­sea væri langtum betra lið en West Ham. Vís­indi eru nefni­lega alls ekki skoðun heldur aðferða­fræði. Nið­ur­stöður vís­inda­rann­sókna byggja á stöðl­uðum mæl­ingum sem gefa af sér ein­hverja útkomu sem hefur ekk­ert með von­ir, þrár eða til­finn­ingar vís­inda­manns­ins að gera. Það eru of margir sem átta sig ekki full­kom­lega á hvað vís­indi eru í eðli sín­u. Það er orð­ið allt of al­gengt að fólk tali um að það sé ekki sam­mála vís­inda­mönnum í hinu og þessu, líkt og vís­inda­leg fram­setn­ing sé ein­hver skoðun sem hægt er að rök­ræða og þrátta um. 

Það er ósann­gjarnt gagn­vart vís­indum að ætl­ast til að vís­inda­menn rök­ræði nið­ur­stöður á móti per­sónu­legum skoð­unum ann­arra. Vís­inda­menn eru alltaf í þeirri erf­iðu stöðu að grunn­eðli vís­inda setur þeim tak­mörk um túlk­anir og úti­lokar í raun full­yrð­ing­ar. Ef vís­inda­maður væri spurður hvort liðið væri betra væri svarið hóf­stillt og var­lega orðað t.d. „Nið­ur­stöður mæl­inga benda ein­dregið til þess að Chel­sea sé tals­vert betra lið að jafn­að­i“. Per­sónu­lega gæti ég sjálfur verið mun meira afger­andi og svarað „West Ham er betra lið eins og síð­asti leikur sýndi klár­lega“. En hvað er ég að blaðra um þetta? Jú um þessar mundir eru ýms­ir tæki­fær­is­sinn­ar dug­legir við að afneita vís­inda­legum nið­ur­stöðum um mik­il­væg mál. Til eru þeir sem t.d. velja kaldasta dag árs­ins eða ein­hverja aðra skamm­tíma­sveiflu ­niður á við, til afneita með öllu vís­inda­legum nið­ur­stöðum um ­lofts­lags­breyt­ing­ar. Þeir eru líka til sem nota dæmi um raf­bíl, sem hlað­inn er með orku frá úreltasta kola­orku­veri heims, sem ein­hverja „sönn­un“ fyrir því að almennt sé lít­ill munur á heild­ar­út­blæstri raf­bíls og bens­ín­bíls. 

Auglýsing

Til að ná mik­il­vægum fram­förum í umhverf­is­málum þá verður fólk, sem velur skyn­semi umfram þröng­sýni eða sér­hags­muni, að standa með vís­indum og berj­ast fyrir jákvæðum fram­gangi byggðum á aðferða­fræði. Vís­indin þurfa hjálp í umræð­unni, því ein og sér eru þau ber­skjöld­uð. Það er alltaf hægt að koma vís­inda­manni í erf­iða aðstöðu gagn­vart allri umræðu með þess­ari ein­földu spurn­ingu: „Getur þú full­yrt að þetta sé svona alltaf?“. Sam­kvæmt vís­inda­legri nálgun verður svarið alltaf nei á meðan and­stæð­ing­ur­inn getur full­yrt hvað sem er út frá sinni skoðun eða til­finn­ing­u. Ég er alls ekki að tala um að að fólk hætti að efast og kok­gleypi við öllu. Efi er einmitt eitt af grunn­gildum vís­inda og öll vís­inda­vinna eins og stöðl­un, stærð úrtaks og end­ur­tekn­ingar snú­ast um að lág­marka efann. Efinn er svo aftur nýttur til að að lág­marka oftúlkun á nið­ur­stöðum fyrir ein­stakar rann­sókn­ir. Vís­indi eru ekki og verða aldrei full­komin en þau eru besta aðferða­fræðin til að nálg­ast öll þau við­fangs­efni og áskor­anir sem við stöndum frammi fyr­ir­. Á­fram West Ham! 

Höf­undur er fram­kvæmda­stjóri Orku­set­urs.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Farandverkamenn í haldi lögreglumanna í lok maí.
„Blaðamennska er ekki glæpur“
Yfirvöld í Malasíu hafa ítrekað yfirheyrt fréttamenn sem fjallað hafa um aðstæður farandverkamanna í landinu í faraldri COVID-19. Hópur fréttamanna Al Jazeera var yfirheyrður í dag vegna heimildarmyndar sem varpar ljósi á harðar aðgerðir gegn verkamönnum.
Kjarninn 10. júlí 2020
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Dóttir Svandísar alvarlega veik
Heilbrigðisráðherra ætlar með hjálp samstarfsfólks og fjarfunda að sinna áfram störfum sínum.
Kjarninn 10. júlí 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – Fall Soga-ættarinnar
Kjarninn 10. júlí 2020
Faraldurinn í faraldrinum
Ef hægt er að líkja heimsfaraldri COVID-19 við hvirfilbyl má líkja faraldri ópíóðafíknar við loftslagsbreytingar: Þær gerast hægt og bítandi en stundum í stökkum og eru stórhættulegar.
Kjarninn 10. júlí 2020
Ungmenni mótmæla aðgerðum stjórnvalda í loftslagsmálum.
„Loftslagsváin fer ekki í sumarfrí“
Ungmenni á Íslandi halda áfram að fara í verkfall fyrir loftslagið þrátt fyrir COVID-19 faraldur og sumarfrí. Greta Thunberg hvetur jafnframt áfram til mótmæla.
Kjarninn 9. júlí 2020
Afkoma ríkissjóðs jákvæð um 42 milljarða í fyrra
Tekjur ríkissjóðs námu samtals 830 milljörðum króna í fyrra en rekstrargjöld voru 809 milljarðar. Fjármagnsgjöld voru neikvæð um 57 milljarða en hlutdeild í afkomu félaga í eigu ríkisins jákvæð um 78 milljarða.
Kjarninn 9. júlí 2020
Guðmundur Hörður Guðmundsson
Menntamálaráðherra gleymdi meðalhófsreglunni
Kjarninn 9. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
„Þetta verður í fínu lagi“
Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar segir að starfsfólk fyrirtækisins muni rjúka til og hjálpa við skimun ef Landspítalinn þurfi á því að halda. Spítalinn sé þó „ágætlega í stakk búinn“ til þess að takast á við verkefnið.
Kjarninn 9. júlí 2020
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar
None