Facebook er skrímsli

Samfélagsmiðlarnir eru orðnir að mikilvægu vopni í stríði nútímans, þar sem barist er um að almenningsálitið.

Auglýsing

Þessa dag­ana fara fram yfir­heyrslur í banda­ríska þing­inu vegna rann­sóknar þing­nefndar á afskiptum rúss­neskra yfir­valda af kosn­ing­unum í Banda­ríkj­unum fyrir tæpu ári.

Margt hefur komið fram í þess­ari rann­sókn sem er áhuga­vert, en und­an­farna daga hefur kast­ljósið beinst að tækni­fyr­ir­tækj­un­um, einkum Face­book, Google og Twitt­er.

Það atriði sem helst stendur upp úr, er að nú þykir það alveg óum­deilt - ólíkt því sem tækni­fyr­ir­tækin sögðu opin­ber­lega skömmu eftir kosn­ing­arnar - að aug­lýs­ingar og efni, að miklu leyti með dellu og öfga­kenndum áróðri, var skipu­lega dreift til fólks í gegnum sam­fé­lags­miðla af rúss­neskum aðil­um. Sam­tals náðu aug­lýs­ingar og keypt efni til að minnsta kosti 156 millj­óna manna í Banda­ríkj­un­um.

Auglýsing

Slá­andi upp­lýs­ingar

Sér­stak­lega eru upp­lýs­ingar um þetta slá­andi gagn­vart Face­book, sem er langá­hrifa­mesti vefur heims­ins. Hann tengir saman 1,8 millj­arða manna, og heldur utan um nútíma­leg sam­skipti fólks. 

Sagan að baki þess­ari upp­bygg­ingu er örstutt, ein­ungis um 10 ára. Áhrifin dýpka sífellt eftir því sem umfang Face­book í lífi okkar verður meira. 

Í gær voru meðal ann­ars birtar upp­lýs­ingar sem sýndu hvernig rúss­neskir aðilar hefðu birt yfir þrjú þús­und aug­lýs­ingar og gervi­vef­síð­ur, í aðdrag­anda kosn­g­ing­anna í fyrra, sem síðan birtu skila­boð sín gagn­vart mark­hópum í Banda­ríkj­un­um.

Aug­lýs­ing­arnar voru mis­jafnar eftir því um hvaða svæði var að ræða. Um þaul­skipu­lagðar aðgerðir virð­ist hafa verið að ræða, gagn­gert til að ala á ill­deilum og pólaríser­andi umræðum um umdeild mál.

Þegar á heild­ina er litið þá virð­ast aug­lýs­ing­arnar hafa verið mið­aðar að því að ýta undir stuðn­ing við Don­ald J. Trump og orð­ræðu hans.

Ein þeirra sem hefur talað um þessa þróun - og hætt­urnar fyrir lýð­ræð­is­lega umræðu og fram­gang kosn­inga - er Dianne Fein­stein, öld­ung­ar­deild­ar­þing­maður úr Kali­forn­íu. Í þing­inu í gær lét hún for­svars­menn tækni­fyr­ir­tækj­anna heyra það, og sagði þá ekki með öllu gera sér grein fyrir hætt­unum sem þessi fyr­ir­tæki hefðu boðið heim. 

Hún sagð­ist líta svo á að það þyrfti mun sterkara reglu­verk og eft­ir­lit heldur nú væri fyrir hendi, og einnig aðgerðir af hálfu tækni­fyr­ir­tækj­anna sem kæmu í veg mis­notk­un. „Við erum ekki að fara neitt, herrar mín­ir. Og þetta er stórt og mikið vanda­mál,“ sagði hún eftir að hafa gagn­rýnt for­svars­menn tækni­fyr­ir­tækj­anna fyrir að hafa ekki komið fram með nægi­lega góð svör við því, hvernig mætti koma í veg fyrir að nethern­aður væri stund­að­ur, eins og reyndin hefði verið í aðdrag­anda kosn­ing­anna í fyrra.

Mik­il­væg umræða

Þessi umræða, sem nú á sér stað í Banda­ríkj­unum og vítt og breitt um heim­inn, er afar mik­il­væg. Margt bendir til þess að grund­vall­ar­laga­breyt­ingar þurfi að eiga sér stað til að tak­marka áhrif sam­fé­lags­miðl­anna og koma í veg fyrir að mikil áhrif þeirra séu mis­notuð af hags­mun­að­il­um, stór­fyr­ir­tækj­um, óvin­veittum ríkjum eða póli­tískum and­stæð­ingum í kosn­ing­um.

Það þarf að skoða þessi mál vel, hér á landi eins og ann­ars stað­ar. Face­book er að mörgu leyti orðið að skrímsli, þar sem erfitt er að gera sér grein fyrir því hvað snýr upp og hvað nið­ur, og í mörgum til­vikum er það della og rugl sem verður ofan í umræð­um.

Mis­notkun á þessu gang­verki nútíma­sam­skipta er orðin að vopni í bar­átt­unni um almenn­ings­á­lit­ið.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Benedikt Gíslason bankastjóri Arion banka
Arion banki með of mikið eigið fé
Nýliðinn ársfjórðungur var góður fyrir Arion banka, samkvæmt nýútgefnu ársfjórðungsuppgjöri hans. Bankastjórinn segir bankann vera með of mikið eigið fé.
Kjarninn 28. október 2020
Tilgangur minnisblaðsins „að ýja að því að það séu öryrkjarnir sem frekastir eru á fleti“
Öryrkjabandalag Íslands segir fjármálaráðherra fara með villandi tölur í minnisblaði sínu.
Kjarninn 28. október 2020
Árni Stefán Árnason
Dýravernd – hallærisleg vanþekking lögmanns – talað gegn stjórnarskrá
Kjarninn 28. október 2020
Frá mótmælum á Austurvelli í fyrra.
Meirihluti vill tillögur Stjórnlagaráðs til grundvallar nýrri stjórnarskrá
Meirihluti er hlynntur því að tillögur Stjórnlagaráðs verði lagðar til grundvallar nýrri stjórnarskrá, samkvæmt nýrri skoðanakönnun frá Maskínu. Um það bil 2/3 kjósenda VG segjast hlynnt því, en minnihluti kjósenda hinna ríkisstjórnarflokkanna.
Kjarninn 28. október 2020
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Sjónvarpstekjur Símans hafa aukist um nær allan hagnað félagsins á árinu 2020
Færri ferðamenn skila minni tekjum af reikiþjónustu. Tekjur vegna sjónvarpsþjónustu hafa hins vegar vaxið um 14 prósent milli ára og starfsmönnum fækkað um 50 frá áramótum. Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýju uppgjöri Símans.
Kjarninn 28. október 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Bjarni segir kökumyndband Öryrkjabandalagsins vera misheppnað
Fjármála- og efnahagsráðherra segir það rangt að öryrkjar fái sífellt minni sneið af efnahagskökunni sem íslenskt samfélag baki. ÖBÍ segir ríkisstjórnina hafa ákveðið að auka fátækt sinna skjólstæðinga.
Kjarninn 28. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Útlit fyrir að sóttvarnalæknir leggi til hertar aðgerðir
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir er ekki ánægður með stöðu faraldursins og ætlar að skila minnisblaði með tillögum að breyttum sóttvarnaraðgerðum til Svandísar Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra fljótlega.
Kjarninn 28. október 2020
Alls segjast um 40 prósent kjósenda að þeir myndu kjósa stjórnarflokkanna þrjá.
Samfylking stækkar, Sjálfstæðisflokkur tapar og Vinstri græn ekki verið minni frá 2016
Fylgi Vinstri grænna heldur áfram að dala og mælist nú tæplega helmingur af því sem flokkurinn fékk í síðustu kosningum. Flokkur forsætisráðherra yrði minnsti flokkurinn á þingi ef kosið yrði í dag.
Kjarninn 28. október 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari