Facebook er skrímsli

Samfélagsmiðlarnir eru orðnir að mikilvægu vopni í stríði nútímans, þar sem barist er um að almenningsálitið.

Auglýsing

Þessa dag­ana fara fram yfir­heyrslur í banda­ríska þing­inu vegna rann­sóknar þing­nefndar á afskiptum rúss­neskra yfir­valda af kosn­ing­unum í Banda­ríkj­unum fyrir tæpu ári.

Margt hefur komið fram í þess­ari rann­sókn sem er áhuga­vert, en und­an­farna daga hefur kast­ljósið beinst að tækni­fyr­ir­tækj­un­um, einkum Face­book, Google og Twitt­er.

Það atriði sem helst stendur upp úr, er að nú þykir það alveg óum­deilt - ólíkt því sem tækni­fyr­ir­tækin sögðu opin­ber­lega skömmu eftir kosn­ing­arnar - að aug­lýs­ingar og efni, að miklu leyti með dellu og öfga­kenndum áróðri, var skipu­lega dreift til fólks í gegnum sam­fé­lags­miðla af rúss­neskum aðil­um. Sam­tals náðu aug­lýs­ingar og keypt efni til að minnsta kosti 156 millj­óna manna í Banda­ríkj­un­um.

Auglýsing

Slá­andi upp­lýs­ingar

Sér­stak­lega eru upp­lýs­ingar um þetta slá­andi gagn­vart Face­book, sem er langá­hrifa­mesti vefur heims­ins. Hann tengir saman 1,8 millj­arða manna, og heldur utan um nútíma­leg sam­skipti fólks. 

Sagan að baki þess­ari upp­bygg­ingu er örstutt, ein­ungis um 10 ára. Áhrifin dýpka sífellt eftir því sem umfang Face­book í lífi okkar verður meira. 

Í gær voru meðal ann­ars birtar upp­lýs­ingar sem sýndu hvernig rúss­neskir aðilar hefðu birt yfir þrjú þús­und aug­lýs­ingar og gervi­vef­síð­ur, í aðdrag­anda kosn­g­ing­anna í fyrra, sem síðan birtu skila­boð sín gagn­vart mark­hópum í Banda­ríkj­un­um.

Aug­lýs­ing­arnar voru mis­jafnar eftir því um hvaða svæði var að ræða. Um þaul­skipu­lagðar aðgerðir virð­ist hafa verið að ræða, gagn­gert til að ala á ill­deilum og pólaríser­andi umræðum um umdeild mál.

Þegar á heild­ina er litið þá virð­ast aug­lýs­ing­arnar hafa verið mið­aðar að því að ýta undir stuðn­ing við Don­ald J. Trump og orð­ræðu hans.

Ein þeirra sem hefur talað um þessa þróun - og hætt­urnar fyrir lýð­ræð­is­lega umræðu og fram­gang kosn­inga - er Dianne Fein­stein, öld­ung­ar­deild­ar­þing­maður úr Kali­forn­íu. Í þing­inu í gær lét hún for­svars­menn tækni­fyr­ir­tækj­anna heyra það, og sagði þá ekki með öllu gera sér grein fyrir hætt­unum sem þessi fyr­ir­tæki hefðu boðið heim. 

Hún sagð­ist líta svo á að það þyrfti mun sterkara reglu­verk og eft­ir­lit heldur nú væri fyrir hendi, og einnig aðgerðir af hálfu tækni­fyr­ir­tækj­anna sem kæmu í veg mis­notk­un. „Við erum ekki að fara neitt, herrar mín­ir. Og þetta er stórt og mikið vanda­mál,“ sagði hún eftir að hafa gagn­rýnt for­svars­menn tækni­fyr­ir­tækj­anna fyrir að hafa ekki komið fram með nægi­lega góð svör við því, hvernig mætti koma í veg fyrir að nethern­aður væri stund­að­ur, eins og reyndin hefði verið í aðdrag­anda kosn­ing­anna í fyrra.

Mik­il­væg umræða

Þessi umræða, sem nú á sér stað í Banda­ríkj­unum og vítt og breitt um heim­inn, er afar mik­il­væg. Margt bendir til þess að grund­vall­ar­laga­breyt­ingar þurfi að eiga sér stað til að tak­marka áhrif sam­fé­lags­miðl­anna og koma í veg fyrir að mikil áhrif þeirra séu mis­notuð af hags­mun­að­il­um, stór­fyr­ir­tækj­um, óvin­veittum ríkjum eða póli­tískum and­stæð­ingum í kosn­ing­um.

Það þarf að skoða þessi mál vel, hér á landi eins og ann­ars stað­ar. Face­book er að mörgu leyti orðið að skrímsli, þar sem erfitt er að gera sér grein fyrir því hvað snýr upp og hvað nið­ur, og í mörgum til­vikum er það della og rugl sem verður ofan í umræð­um.

Mis­notkun á þessu gang­verki nútíma­sam­skipta er orðin að vopni í bar­átt­unni um almenn­ings­á­lit­ið.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir mun mæla með því við Svandísi Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra að samkomubann verði framlengt út apríl.
Þórólfur mælir með samkomubanni út mánuðinn: „Veiran mun ekki virða páska“
„Núna reynir virkilega á úthaldið og samstöðuna,“ sagði Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir á upplýsingafundi yfirvalda í dag. Hann mun gera tillögu til heilbrigðisráðherra um framlengingu samkomubanns út apríl.
Kjarninn 1. apríl 2020
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
Nú reyni á samstöðu verkalýðshreyfingarinnar sem aldrei fyrr
Miðstjórn ASÍ telur að nú reyni á samstöðu verkalýðshreyfingarinnar sem aldrei fyrr og skýra sýn. Þá sé málflutningur SA bæði rangur og villandi.
Kjarninn 1. apríl 2020
Ragnar Þór Ingólfsson formaður VR hefur sagt sig úr miðstjórn ASÍ.
Ragnar Þór hættur í miðstjórn ASÍ
Formaður VR hætti í miðstjórn Alþýðusambands Íslands á mánudaginn. Hann segir að hann telji orku sinni betur varið í að leita lausna á öðrum vettvangi og að hans mati sé ASÍ að gera það versta í stöðunni, ekki neitt.
Kjarninn 1. apríl 2020
Vilhjálmur segir Drífu hafa lagt fram tillögu um að fresta öllum launahækkunum
Fráfarandi varaforseti ASÍ segir að forseti sambandsins hafi lagt fram tillögu á föstudag um að taka tímabundnar launahækkanir af fólki en hafi hafnað því að lækka mótframlag atvinnurekenda í lífeyrissjóð í sex mánuði hið minnsta.
Kjarninn 1. apríl 2020
Frá COVID-19 göngudeildinni á Landspítala. Alls eru ríflega 40 manns á spítala vegna sýkingar, þar af tólf á gjörgæsludeild.
Tólf manns á gjörgæslu vegna COVID-19 sýkingar
Áttatíu og fimm ný smit COVID-19 greindust hér á landi í gær og er heildarfjöldi staðfestra smita því orðinn 1.220. 236 manns hafa jafnað sig af sjúkdómnum.
Kjarninn 1. apríl 2020
Vilhjálmur Birgisson segir af sér sem varaforseti ASÍ
Formaður Verkalýðsfélags Akraness hefur sagt af sér embætti varaforseta Alþýðusambands Íslands.
Kjarninn 1. apríl 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson er framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
ASÍ hafnar beiðni Samtaka atvinnulífsins um að lækka launakostnað fyrirtækja tímabundið
Samtök atvinnulífsins vildu að mótframlag atvinnurekenda í lífeyrissjóði starfsmanna yrði lækkað um 3,5 prósentustig vegna yfirstandandi efnahagsvanda og báru fyrir sig að launakostnaður muni hækka um fjóra milljarða á mánuði með launahækkunum í dag.
Kjarninn 1. apríl 2020
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalagsins.
Vonsvikin að upphæðin hafi ekki orðið hærri
Formaður Öryrkjabandalagsins segir að þau hjá bandalaginu séu auðvitað ánægð með að öryrkjar fái sérstaka eingreiðslu vegna COVID-19 en að þau séu vonsvikin að upphæðin hafi ekki orðið hærri. Margir séu í vanda.
Kjarninn 1. apríl 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari