Facebook er skrímsli

Samfélagsmiðlarnir eru orðnir að mikilvægu vopni í stríði nútímans, þar sem barist er um að almenningsálitið.

Auglýsing

Þessa dag­ana fara fram yfir­heyrslur í banda­ríska þing­inu vegna rann­sóknar þing­nefndar á afskiptum rúss­neskra yfir­valda af kosn­ing­unum í Banda­ríkj­unum fyrir tæpu ári.

Margt hefur komið fram í þess­ari rann­sókn sem er áhuga­vert, en und­an­farna daga hefur kast­ljósið beinst að tækni­fyr­ir­tækj­un­um, einkum Face­book, Google og Twitt­er.

Það atriði sem helst stendur upp úr, er að nú þykir það alveg óum­deilt - ólíkt því sem tækni­fyr­ir­tækin sögðu opin­ber­lega skömmu eftir kosn­ing­arnar - að aug­lýs­ingar og efni, að miklu leyti með dellu og öfga­kenndum áróðri, var skipu­lega dreift til fólks í gegnum sam­fé­lags­miðla af rúss­neskum aðil­um. Sam­tals náðu aug­lýs­ingar og keypt efni til að minnsta kosti 156 millj­óna manna í Banda­ríkj­un­um.

Auglýsing

Slá­andi upp­lýs­ingar

Sér­stak­lega eru upp­lýs­ingar um þetta slá­andi gagn­vart Face­book, sem er langá­hrifa­mesti vefur heims­ins. Hann tengir saman 1,8 millj­arða manna, og heldur utan um nútíma­leg sam­skipti fólks. 

Sagan að baki þess­ari upp­bygg­ingu er örstutt, ein­ungis um 10 ára. Áhrifin dýpka sífellt eftir því sem umfang Face­book í lífi okkar verður meira. 

Í gær voru meðal ann­ars birtar upp­lýs­ingar sem sýndu hvernig rúss­neskir aðilar hefðu birt yfir þrjú þús­und aug­lýs­ingar og gervi­vef­síð­ur, í aðdrag­anda kosn­g­ing­anna í fyrra, sem síðan birtu skila­boð sín gagn­vart mark­hópum í Banda­ríkj­un­um.

Aug­lýs­ing­arnar voru mis­jafnar eftir því um hvaða svæði var að ræða. Um þaul­skipu­lagðar aðgerðir virð­ist hafa verið að ræða, gagn­gert til að ala á ill­deilum og pólaríser­andi umræðum um umdeild mál.

Þegar á heild­ina er litið þá virð­ast aug­lýs­ing­arnar hafa verið mið­aðar að því að ýta undir stuðn­ing við Don­ald J. Trump og orð­ræðu hans.

Ein þeirra sem hefur talað um þessa þróun - og hætt­urnar fyrir lýð­ræð­is­lega umræðu og fram­gang kosn­inga - er Dianne Fein­stein, öld­ung­ar­deild­ar­þing­maður úr Kali­forn­íu. Í þing­inu í gær lét hún for­svars­menn tækni­fyr­ir­tækj­anna heyra það, og sagði þá ekki með öllu gera sér grein fyrir hætt­unum sem þessi fyr­ir­tæki hefðu boðið heim. 

Hún sagð­ist líta svo á að það þyrfti mun sterkara reglu­verk og eft­ir­lit heldur nú væri fyrir hendi, og einnig aðgerðir af hálfu tækni­fyr­ir­tækj­anna sem kæmu í veg mis­notk­un. „Við erum ekki að fara neitt, herrar mín­ir. Og þetta er stórt og mikið vanda­mál,“ sagði hún eftir að hafa gagn­rýnt for­svars­menn tækni­fyr­ir­tækj­anna fyrir að hafa ekki komið fram með nægi­lega góð svör við því, hvernig mætti koma í veg fyrir að nethern­aður væri stund­að­ur, eins og reyndin hefði verið í aðdrag­anda kosn­ing­anna í fyrra.

Mik­il­væg umræða

Þessi umræða, sem nú á sér stað í Banda­ríkj­unum og vítt og breitt um heim­inn, er afar mik­il­væg. Margt bendir til þess að grund­vall­ar­laga­breyt­ingar þurfi að eiga sér stað til að tak­marka áhrif sam­fé­lags­miðl­anna og koma í veg fyrir að mikil áhrif þeirra séu mis­notuð af hags­mun­að­il­um, stór­fyr­ir­tækj­um, óvin­veittum ríkjum eða póli­tískum and­stæð­ingum í kosn­ing­um.

Það þarf að skoða þessi mál vel, hér á landi eins og ann­ars stað­ar. Face­book er að mörgu leyti orðið að skrímsli, þar sem erfitt er að gera sér grein fyrir því hvað snýr upp og hvað nið­ur, og í mörgum til­vikum er það della og rugl sem verður ofan í umræð­um.

Mis­notkun á þessu gang­verki nútíma­sam­skipta er orðin að vopni í bar­átt­unni um almenn­ings­á­lit­ið.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hundruð vísindamanna segja kórónuveiruna geta borist í lofti
Alþjóða heilbrigðismálastofnunin, WHO, er enn efins um að SARS-CoV-2, veiran sem veldur COVID-19, geti borist í lofti eins og fjölmargir vísindamenn vilja meina. Stofnunin telur rannsóknir sem sýna eiga fram á þetta enn ófullnægjandi.
Kjarninn 6. júlí 2020
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Kerfislægur rasismi
Kjarninn 6. júlí 2020
Mörg störf hafa horfið vegna áhrifa kórónuveirufaraldursins á ferðaþjónustuna.
Rúmlega 27 þúsund færri störf mönnuð á öðrum ársfjórðungi en í fyrra
Samkvæmt nýrri starfaskráningu frá Hagstofu Íslands voru 2.600 laus störf á Íslandi á öðrum ársfjórðungi, en störfunum sem voru mönnuð á íslenskum vinnumarkaði fækkaði um rúmlega 27 þúsund á milli ára.
Kjarninn 6. júlí 2020
Tvö tilvik þar sem lögreglumenn þurftu að fara í sóttkví en fengu ekki greitt
BSRB telur með öllu óásættanlegt að framlínufólki eins og lögreglumönnum sé ekki bættur sá frítími sem þeir neyðast til að eyða í sóttkví vegna þess að þeir hafa orðið útsettir fyrir smiti af lífshættulegum sjúkdómi í störfum sínum.
Kjarninn 6. júlí 2020
Verksmiðjurnar sem framleiða kórónuveiruna
Vikum saman hafa sláturhús um allan heim komist í fréttirnar vegna hópsýkinga starfsmanna af COVID-19. Skýringarnar eru margvíslegar. Í slíkum verksmiðjum er loftið kalt og rakt og fólk er þétt saman við vinnu sína.
Kjarninn 6. júlí 2020
Fólk sums staðar látið vinna „bara eins og það sé þrælar“
Barátta gegn því að fólk komi hingað í stórum stíl til að starfa launalaust eða með laun langt undir lágmarkslaunum var ofarlega í huga margra viðmælenda í nýrri skýrslu Rann­sókna­mið­stöðvar ferða­mála.
Kjarninn 5. júlí 2020
Bjarki Steinn Pétursson og Saga Yr Nazari
Vonin sú að Góðar Fréttir nái jafn miklu vægi í samfélaginu og aðrir stórir fréttamiðlar
Hópur ungs fólks safnar nú á Karolina Fund fyrir nýjum fréttamiðli. Það stefnir á að byggja upp jákvæða umgjörð í kringum fréttamiðlun.
Kjarninn 5. júlí 2020
Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir
Þegar síga fer á seinni hlutann
Kjarninn 5. júlí 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari