Facebook er skrímsli

Samfélagsmiðlarnir eru orðnir að mikilvægu vopni í stríði nútímans, þar sem barist er um að almenningsálitið.

Auglýsing

Þessa dag­ana fara fram yfir­heyrslur í banda­ríska þing­inu vegna rann­sóknar þing­nefndar á afskiptum rúss­neskra yfir­valda af kosn­ing­unum í Banda­ríkj­unum fyrir tæpu ári.

Margt hefur komið fram í þess­ari rann­sókn sem er áhuga­vert, en und­an­farna daga hefur kast­ljósið beinst að tækni­fyr­ir­tækj­un­um, einkum Face­book, Google og Twitt­er.

Það atriði sem helst stendur upp úr, er að nú þykir það alveg óum­deilt - ólíkt því sem tækni­fyr­ir­tækin sögðu opin­ber­lega skömmu eftir kosn­ing­arnar - að aug­lýs­ingar og efni, að miklu leyti með dellu og öfga­kenndum áróðri, var skipu­lega dreift til fólks í gegnum sam­fé­lags­miðla af rúss­neskum aðil­um. Sam­tals náðu aug­lýs­ingar og keypt efni til að minnsta kosti 156 millj­óna manna í Banda­ríkj­un­um.

Auglýsing

Slá­andi upp­lýs­ingar

Sér­stak­lega eru upp­lýs­ingar um þetta slá­andi gagn­vart Face­book, sem er langá­hrifa­mesti vefur heims­ins. Hann tengir saman 1,8 millj­arða manna, og heldur utan um nútíma­leg sam­skipti fólks. 

Sagan að baki þess­ari upp­bygg­ingu er örstutt, ein­ungis um 10 ára. Áhrifin dýpka sífellt eftir því sem umfang Face­book í lífi okkar verður meira. 

Í gær voru meðal ann­ars birtar upp­lýs­ingar sem sýndu hvernig rúss­neskir aðilar hefðu birt yfir þrjú þús­und aug­lýs­ingar og gervi­vef­síð­ur, í aðdrag­anda kosn­g­ing­anna í fyrra, sem síðan birtu skila­boð sín gagn­vart mark­hópum í Banda­ríkj­un­um.

Aug­lýs­ing­arnar voru mis­jafnar eftir því um hvaða svæði var að ræða. Um þaul­skipu­lagðar aðgerðir virð­ist hafa verið að ræða, gagn­gert til að ala á ill­deilum og pólaríser­andi umræðum um umdeild mál.

Þegar á heild­ina er litið þá virð­ast aug­lýs­ing­arnar hafa verið mið­aðar að því að ýta undir stuðn­ing við Don­ald J. Trump og orð­ræðu hans.

Ein þeirra sem hefur talað um þessa þróun - og hætt­urnar fyrir lýð­ræð­is­lega umræðu og fram­gang kosn­inga - er Dianne Fein­stein, öld­ung­ar­deild­ar­þing­maður úr Kali­forn­íu. Í þing­inu í gær lét hún for­svars­menn tækni­fyr­ir­tækj­anna heyra það, og sagði þá ekki með öllu gera sér grein fyrir hætt­unum sem þessi fyr­ir­tæki hefðu boðið heim. 

Hún sagð­ist líta svo á að það þyrfti mun sterkara reglu­verk og eft­ir­lit heldur nú væri fyrir hendi, og einnig aðgerðir af hálfu tækni­fyr­ir­tækj­anna sem kæmu í veg mis­notk­un. „Við erum ekki að fara neitt, herrar mín­ir. Og þetta er stórt og mikið vanda­mál,“ sagði hún eftir að hafa gagn­rýnt for­svars­menn tækni­fyr­ir­tækj­anna fyrir að hafa ekki komið fram með nægi­lega góð svör við því, hvernig mætti koma í veg fyrir að nethern­aður væri stund­að­ur, eins og reyndin hefði verið í aðdrag­anda kosn­ing­anna í fyrra.

Mik­il­væg umræða

Þessi umræða, sem nú á sér stað í Banda­ríkj­unum og vítt og breitt um heim­inn, er afar mik­il­væg. Margt bendir til þess að grund­vall­ar­laga­breyt­ingar þurfi að eiga sér stað til að tak­marka áhrif sam­fé­lags­miðl­anna og koma í veg fyrir að mikil áhrif þeirra séu mis­notuð af hags­mun­að­il­um, stór­fyr­ir­tækj­um, óvin­veittum ríkjum eða póli­tískum and­stæð­ingum í kosn­ing­um.

Það þarf að skoða þessi mál vel, hér á landi eins og ann­ars stað­ar. Face­book er að mörgu leyti orðið að skrímsli, þar sem erfitt er að gera sér grein fyrir því hvað snýr upp og hvað nið­ur, og í mörgum til­vikum er það della og rugl sem verður ofan í umræð­um.

Mis­notkun á þessu gang­verki nútíma­sam­skipta er orðin að vopni í bar­átt­unni um almenn­ings­á­lit­ið.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans – 11. þáttur: „Að fara inn í íslenskan torfkofa opnar leið inn í heim iðandi ofurlífveru“
Kjarninn 26. október 2021
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
„Almennt má segja að skólastarf hafi gengið ágætlega frá skólabyrjun“
Ríkisstjórnin ræddi skólastarf í leik- og grunnskólum haustið 2021 vegna COVID-19 á ríkisstjórnarfundi í morgun.
Kjarninn 26. október 2021
Hagnaður Facebook á þriðja ársfjórðungi var 9 milljarðar dollarar, eða sem nemur rúmum 1.166 milljörðum króna.
Yfir þúsund milljarða króna hagnaður í skugga uppljóstrana og fækkunar yngri notenda
Hagnaður Facebook var meiri en búist var við á þriðja ársfjórðungi. Á sama tíma fækkar notendum í yngsta aldurshópnum og Facebook hyggst „endurheimta týndu kynslóðina“.
Kjarninn 26. október 2021
Fyrsta sektarákvörðun fjölmiðlanefndar sem varðar hlaðvarpsmiðlun var birt í síðustu viku.
Fjölmiðlanefnd sektar og skammar hlaðvarpsstjórnendur – og fær bágt fyrir
Árslöngum eltingaleik fjölmiðlanefndar við nokkra hlaðvarpsþætti lauk fyrir helgi með einni sektarákvörðun og tveimur álitum. Sum hlaðvörp eru nú fjölmiðlar og skráðir sem slíkir en þær raddir heyrast að eftirlitið með þessum markaði sé fram úr hófi.
Kjarninn 26. október 2021
„Nú þurfa Íslendingar að gyrða sig í brók“
Fíknigeðlæknir segir að nú þurfi Íslendingar að gyrða sig í brók svo að hið sama verði ekki upp á teningnum á Íslandi og í Bandaríkjunum varðandi ofnotkun ópíóíða.
Kjarninn 26. október 2021
Á meðal þeirra sakborninga sem setið hafa á bak við lás og slá í Nambíu frá því undir lok árs 2019 er Bernhard Esau, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra landsins.
Tvö mál orðin að einu í Namibíu
Í nýju ákæruskjali í sameinuðu sakamáli vegna Fishrot-skandalsins í Namibíu eru engir Íslendingar á meðal sakborninga, en alls eru 10 manns og 18 félög sökuð um margvísleg brot í tengslum við kvótaviðskipti Samherja í landinu.
Kjarninn 26. október 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Gamla höfnin í Reykjavík, örverur, kombucha og súrdeig
Kjarninn 26. október 2021
Gagnrýnir aðstöðuleysi fyrir ungmenni í Laugardalnum
Borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins segir að ungmenni í Laugardal þurfi alvöru aðstöðu til íþróttaiðkunar „ekki fleiri vinnuhópa eða góðar hugmyndir á blaði“.
Kjarninn 26. október 2021
Meira úr sama flokkiLeiðari