Auglýsing

Ný rík­is­stjórn hefur tekið við í land­inu undir for­sæti Katrínar Jak­obs­dótt­ur. Hún tekur við þegar for­dæma­laus efna­hags­leg vel­sæld ríkir á Íslandi en langvar­andi póli­tískur óstöð­ug­leiki. Frá árinu 2007 er enda búið að kjósa fimm sinnum á Íslandi, fyrst og síð­ast vegna stans­lausra hneykslis- og spill­ing­ar­mála sem hafa ofboðið þjóð­inni.

Ein­ungis ein þeirra rík­is­stjórna sem setið hafa frá 2007 hefur setið heilt kjör­tíma­bil, sú sem sat við nán­ast von­laus efna­hags­leg skil­yrði árin 2009 til 2013.

Nýja stjórnin stendur því frammi fyrir stóru verk­efni.

Auglýsing

Íhald umfram frjáls­lyndi

Stjórn­ar­sátt­máli nýrrar rík­is­stjórnar ber öll merki þess að hana mynda mjög ólíkir flokkar með mjög ólík mark­mið. Rík­is­stjórnin er kynnt sem breið stjórn sem end­ur­spegli allt hið póli­tíska lit­róf. Það er í besta falli hálf­sann­leik­ur. Þótt hún raði sér þvert yfir hinn að mörgu leyti úr sér gengna vinstri-hægri kvarða þá ráð­ast allir flokk­arnir á sama ásinn á íhalds­sem­is­-frjáls­lyndis kvarð­an­um.

Stjórn­ar­sátt­mál­inn er mjög loð­inn á köflum og erfitt að átta sig á með hvaða hætti flokk­arnir ætla að fram­kvæma hlut­ina. Svo virð­ist sem hluta þeirra áskor­ana eigi að leysa við gerð fjár­laga og nýrrar fjár­mála­á­ætl­un­ar.  

Helstu ágrein­ings- eða vand­ræða­mál eru annað hvort fjar­ver­andi eða þau leyst með því að setja í þverpóli­tískar nefndir sem starfa vænt­an­lega út kjör­tíma­bil­ið, þangað til að næstu þverpóli­tísku nefndir um nið­ur­stöðu þeirra verða skip­að­ar.

Þar ber auð­vitað hæst stjórn­ar­skrár­mál­efni, sem eng­inn stjórn­ar­flokk­anna hefur sér­stakan áhuga á miklum breyt­ingum á.

„Skatta-Kata“ og „Pana­ma-prinsinn“

Í aðdrag­anda síð­ustu kosn­inga mátti ætla, af nafn­lausum kosn­inga­á­róðri stuðn­ings­manna Sjálf­stæð­is­manna og orð­ræðu for­ystu­manna þess flokks, að Ísland myndi fest­ast í ein­hvers konar efna­hags­legu svart­nætti nán­ast sam­stundis ef „Skatta-Kata“ kæm­ist til valda.

Sömu­leiðis var það afstaða lyk­il­manna hjá Vinstri grænum að ekki væri hægt að snerta Sjálf­stæð­is­flokk­inn „með töng­um“ þar sem hann væri „smit­beri spill­ing­ar, sér­hags­muna, hags­muna­gæslu, leynd­ar­hyggju, frænd­hygli, græðgi og óstjórn­ar.“ „Pana­ma-prins­ar“ væru ekki stjórn­tækir.

Odd­vit­inn í Reykja­vík skor­aði á flokk­inn að leiða Sjálf­stæð­is­flokk­inn ekki til valda og for­mað­ur­inn kall­aði Sjálf­stæð­is­menn „höf­uð­and­stæð­ing“ Vinstri grænna. Þing­maður flokks­ins sagði Sjálf­stæð­is­flokk­inn hafa „skapað þá menn­ingu sam­­trygg­ingar og leynd­­ar­hyggju sem við getum nú gengið á hólm við.“ Allir ofan­greindir hafa síðan skipt um skoð­un.

Þótt stjórn­ar­sátt­mál­inn sé rúm­lega 6.200 orð og fram­settur á 40 síðum (reyndar með mynd­um) þá er ekki minnst einu orði á spill­ingu, sið­ferði, afnám leynd­ar­hyggju né hvernig eigi að útrýma frænd­hygli. Þessi atriði sem skiptu, að því er virtist, öllu máli fyrir rúmum mán­uði eru nú óvið­kom­andi.

Þar er lítið talað um skatta­hækk­anir utan þess sem tákn­ræn aðgerð á hækkun fjár­magnstekju­skatts og breyt­ing á skatt­stofni hans er sett fram. Hún skilar ein­ungis 2,5 millj­örðum króna í við­bót­ar­tekjur fyrir rík­is­sjóð.

Raunar er mun meira um skatta­lækk­un­ar­til­lögur og -áform. T.d á að afnema skatt á bók­um. Svo er stefnt að því að lækka tekju­skatt og trygg­ing­ar­gjald og hætt við að láta ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tæki borga hærri virð­is­auka­skatt, sem átti að skila yfir 20 millj­örðum króna á ári í nýjar tekjur fyrir rík­is­sjóð. Þetta eru skatta­breyt­ing­arnar í rík­is­stjórn „Skatta-Kötu“.

Skatta­eft­ir­litið sem Vinstri græn ætl­uðu að láta borga fyrir aukna vel­ferð fyrir kosn­ingar er afgreitt í stjórn­ar­sátt­mála með eft­ir­far­andi hætti: „Skatt­rann­sóknir verða efldar sam­hliða því að vinna með aðilum vinnu­mark­að­ar­ins að ábyrg­ari vinnu­mark­að­i.“

Gengið á póli­tíska inn­eign Katrínar

Það er margt gott í sátt­mál­an­um. Meg­in­á­herslur hans eru rétt­ar. Þær eru á því að styrkja inn­viði. Auka og efla nýsköpun og stækka hin svo­kall­aða alþjóða­geira til að mæta þeim for­dæma­lausu sam­fé­lags­breyt­ingum sem við stöndum frammi fyrir vegna fjórðu iðn­bylt­ing­ar­inn­ar. Og svo auð­vitað á loft­lags­mál, sem er langstærsta mál sam­tím­ans.

Vinstri græn virð­ast vera með leik­á­ætl­un. Hún snýst um að koma í gegn sínum áherslum úr þeim ráð­herra­stólum sem flokk­ur­inn fær, þótt þær séu ekki skýrt fram settar í stjórn­ar­sátt­mála.

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn verður þó að teljast, einu sinni sem oft­ar, sig­ur­veg­ari þess­ara stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræðna þangað til annað kemur í ljós. Hann tap­aði mest allra í síð­ustu kosn­ing­um, alls fimm þing­mönn­um, og fékk sína næst verstu útreið í sögu flokks­ins. Það er nú stað­reynd að síð­ustu þrjár rík­is­stjórnir sem hann hefur myndað hafa sprungið og slóð hneyksl­is­mála sem Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn er nú með á eftir sér er orðin ansi löng.

Þrátt fyrir að bera sig alltaf sem sig­ur­veg­ara, þá var staða Bjarna Bene­dikts­son­ar, for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, mjög veik eftir kosn­ing­arnar í síð­asta mán­uði. Hann þurfti að kom­ast í rík­is­stjórn til að halda póli­tísku lífi. Það tókst og Bjarni fær nú skjól frá Katrínu, vin­sælasta stjórn­mála­manni þjóð­ar­inn­ar. En um leið er hann að ganga á hennar póli­tísku inn­eign. Það mun hún nýta til að koma sínum áherslum að.

Stefnan er rétt, en svo er það fram­kvæmdin

Þótt tónn­inn í sátt­mál­anum sé réttur á enn eftir að koma í ljós hversu vel Katrínu og Vinstri græn­um, og hinum fram­sýnu stjórn­mála­mönn­unum í rík­is­stjórn­inni á borð við Lilju Alfreðs­dóttur og Þór­dísi Kol­brúnu Reykja­fjörð Gylfa­dótt­ur, sem bera ábyrgð á lyk­il­mála­flokkum í þess­ari veg­ferð, mun ganga að hrinda þessum nauð­syn­legu breyt­ingum í gagn­ið.

Það er nefni­lega þannig, og hefur alltaf ver­ið, að stefna er eitt, en fram­kvæmd ann­að. Þegar reynt verður að ýta breyt­ingum úr vör, og ná í aukið fjár­magn til að koma þeim á, mun hin öfl­uga sér­hags­muna­gæsla íslensku eigna­stétt­ar­inn­ar, sem á þorra fjár­magns hér­lendis og vill halda því þannig, birt­ast af alvöru.

Yfir til ykkar

Það er hægt að gera allt á Íslandi. Tæki­færin hér eru óþrjót­andi. Hér er hægt að byggja upp fjöl­breytt og fram­sækið sam­fé­lag sem getur séð um alla sína þegna og veitt þjón­ustu á heims­mæli­kvarða. Það er hægt að vera leið­andi í breyt­ingum vegna loft­lags­mála. Það er hægt að vera í fremstu röð í nýsköpun og með því er hægt að skapa þau störf sem munu þykja eft­ir­sókn­ar­verð­ust í fram­tíð sem verður allt öðru­vísi en sá veru­leiki sem við þekkjum í dag. Það er hægt að auka jöfn­uð, láta gagn­sæi, heið­ar­leika og mannúð vera leið­ar­stef í okkar sam­fé­lags­gerð.

Í ljósi þeirrar tor­tryggni og úlfúðar sem ríkt hefur í þjóð­fé­lag­inu í tæpan ára­tug þá fær ný rík­is­stjórn tæki­færi til þess að sýna það í verki að hún vilji bæta það ástand. Að hún taki almanna­hags­muni fram yfir sér­hags­muni. Að fúsk, vald­níðsla, spill­ing og leynd­ar­hyggja sé eitt­hvað sem heyri nú sög­unni til og verði ekki lið­ið. Þau fá nýtt tæki­færi til að sýna fyrir hvern þau raun­veru­lega vinna. Og að þau vinni líka fyrir þann hluta þjóð­ar­innar sem kaus ekki flokk­inn þeirra.

Það eina sem þarf er vilja. Yfir til ykkar rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dótt­ur. Gangi ykkur vel.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Færeyingar og fréttin sem ekki mátti segja
Færeyingar eru milli steins og sleggju vegna fyrirhugaðs samnings við kínverska fjarskiptafyrirtækið Huawei um nýtt 5G háhraðanet. Bandaríkjamenn þrýsta á Færeyinga að semja ekki við Huawei og óttast að kínversk stjórnvöld nýti sér Huawei til njósna.
Kjarninn 8. desember 2019
Nýtt merki þjóðkirkjunnar sem var komið fyrir á nýjum húsakynnum Biskupsstofu að Katrínatúni 4 síðastliðinn miðvikudag.
Um 132 þúsund landsmenn standa utan þjóðkirkjunnar
Þeim landsmönnum sem skráðir eru í þjóðkirkjuna hefur fækkað umtalsvert síðastliðinn áratug. Auk þess hefur henni ekki tekist að ná inn þeim tæplega 44 þúsund nýju Íslendingum sem hafa anna hvort fæðst eða flutt hafa til landsins á tímabilinu.
Kjarninn 7. desember 2019
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum afhendir sendiherra Íslands þar í landi yfirlýsingu sína.
Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum gera verulega athugasemd við ummæli Bjarna Benediktssonar um hver ástæðan fyrir Samherjamálinu sé. Þau vilja að Ísland biðji Namibíu afsökunar og að Samherji skili peningum til namibísku þjóðarinnar.
Kjarninn 7. desember 2019
Matthildur Björnsdóttir
Of mikil rómantík í kringum barneignir
Kjarninn 7. desember 2019
Mótmælendur á Möltu í lok nóvember 2019
„Við megum ekki hægja á okkur“
Íslensk kona búsett á Möltu til margra ára segir að ekki megi hægja á mótmælum þar í landi en margir krefjast þess að forsætisráherrann segi af sér nú þegar vegna spillingar.
Kjarninn 7. desember 2019
Þrír flokkar leggja til þrjár leiðir sem brjóta upp tangarhald á sjávarútvegi
Verði nýtt frumvarp að lögum verður tangarhald nokkurra hópa á íslenskum sjávarútvegi brotið upp. Allar útgerðir sem halda á meira en eitt prósent kvóta verða að skrá sig á markað og skilyrði um hvað teljist tengdir aðilar þrengd mjög.
Kjarninn 7. desember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Það hagnast enginn á ógagnsæi nema sá sem hefur eitthvað að fela
Kjarninn 7. desember 2019
Zúistar til rannsóknar hjá héraðssaksóknara
Fjárreiður Zuism, trúfélags sem ríkið telur að sé málamyndafélagsskapur með þann tilgang að komast yfir skattfé, eru til rannsóknar hjá embætti sem rannsakar efnahagsbrot. Félagsmenn eru nú um helmingi færri en þeir voru 2016.
Kjarninn 7. desember 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari