Auglýsing

Ný rík­is­stjórn hefur tekið við í land­inu undir for­sæti Katrínar Jak­obs­dótt­ur. Hún tekur við þegar for­dæma­laus efna­hags­leg vel­sæld ríkir á Íslandi en langvar­andi póli­tískur óstöð­ug­leiki. Frá árinu 2007 er enda búið að kjósa fimm sinnum á Íslandi, fyrst og síð­ast vegna stans­lausra hneykslis- og spill­ing­ar­mála sem hafa ofboðið þjóð­inni.

Ein­ungis ein þeirra rík­is­stjórna sem setið hafa frá 2007 hefur setið heilt kjör­tíma­bil, sú sem sat við nán­ast von­laus efna­hags­leg skil­yrði árin 2009 til 2013.

Nýja stjórnin stendur því frammi fyrir stóru verk­efni.

Auglýsing

Íhald umfram frjáls­lyndi

Stjórn­ar­sátt­máli nýrrar rík­is­stjórnar ber öll merki þess að hana mynda mjög ólíkir flokkar með mjög ólík mark­mið. Rík­is­stjórnin er kynnt sem breið stjórn sem end­ur­spegli allt hið póli­tíska lit­róf. Það er í besta falli hálf­sann­leik­ur. Þótt hún raði sér þvert yfir hinn að mörgu leyti úr sér gengna vinstri-hægri kvarða þá ráð­ast allir flokk­arnir á sama ásinn á íhalds­sem­is­-frjáls­lyndis kvarð­an­um.

Stjórn­ar­sátt­mál­inn er mjög loð­inn á köflum og erfitt að átta sig á með hvaða hætti flokk­arnir ætla að fram­kvæma hlut­ina. Svo virð­ist sem hluta þeirra áskor­ana eigi að leysa við gerð fjár­laga og nýrrar fjár­mála­á­ætl­un­ar.  

Helstu ágrein­ings- eða vand­ræða­mál eru annað hvort fjar­ver­andi eða þau leyst með því að setja í þverpóli­tískar nefndir sem starfa vænt­an­lega út kjör­tíma­bil­ið, þangað til að næstu þverpóli­tísku nefndir um nið­ur­stöðu þeirra verða skip­að­ar.

Þar ber auð­vitað hæst stjórn­ar­skrár­mál­efni, sem eng­inn stjórn­ar­flokk­anna hefur sér­stakan áhuga á miklum breyt­ingum á.

„Skatta-Kata“ og „Pana­ma-prinsinn“

Í aðdrag­anda síð­ustu kosn­inga mátti ætla, af nafn­lausum kosn­inga­á­róðri stuðn­ings­manna Sjálf­stæð­is­manna og orð­ræðu for­ystu­manna þess flokks, að Ísland myndi fest­ast í ein­hvers konar efna­hags­legu svart­nætti nán­ast sam­stundis ef „Skatta-Kata“ kæm­ist til valda.

Sömu­leiðis var það afstaða lyk­il­manna hjá Vinstri grænum að ekki væri hægt að snerta Sjálf­stæð­is­flokk­inn „með töng­um“ þar sem hann væri „smit­beri spill­ing­ar, sér­hags­muna, hags­muna­gæslu, leynd­ar­hyggju, frænd­hygli, græðgi og óstjórn­ar.“ „Pana­ma-prins­ar“ væru ekki stjórn­tækir.

Odd­vit­inn í Reykja­vík skor­aði á flokk­inn að leiða Sjálf­stæð­is­flokk­inn ekki til valda og for­mað­ur­inn kall­aði Sjálf­stæð­is­menn „höf­uð­and­stæð­ing“ Vinstri grænna. Þing­maður flokks­ins sagði Sjálf­stæð­is­flokk­inn hafa „skapað þá menn­ingu sam­­trygg­ingar og leynd­­ar­hyggju sem við getum nú gengið á hólm við.“ Allir ofan­greindir hafa síðan skipt um skoð­un.

Þótt stjórn­ar­sátt­mál­inn sé rúm­lega 6.200 orð og fram­settur á 40 síðum (reyndar með mynd­um) þá er ekki minnst einu orði á spill­ingu, sið­ferði, afnám leynd­ar­hyggju né hvernig eigi að útrýma frænd­hygli. Þessi atriði sem skiptu, að því er virtist, öllu máli fyrir rúmum mán­uði eru nú óvið­kom­andi.

Þar er lítið talað um skatta­hækk­anir utan þess sem tákn­ræn aðgerð á hækkun fjár­magnstekju­skatts og breyt­ing á skatt­stofni hans er sett fram. Hún skilar ein­ungis 2,5 millj­örðum króna í við­bót­ar­tekjur fyrir rík­is­sjóð.

Raunar er mun meira um skatta­lækk­un­ar­til­lögur og -áform. T.d á að afnema skatt á bók­um. Svo er stefnt að því að lækka tekju­skatt og trygg­ing­ar­gjald og hætt við að láta ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tæki borga hærri virð­is­auka­skatt, sem átti að skila yfir 20 millj­örðum króna á ári í nýjar tekjur fyrir rík­is­sjóð. Þetta eru skatta­breyt­ing­arnar í rík­is­stjórn „Skatta-Kötu“.

Skatta­eft­ir­litið sem Vinstri græn ætl­uðu að láta borga fyrir aukna vel­ferð fyrir kosn­ingar er afgreitt í stjórn­ar­sátt­mála með eft­ir­far­andi hætti: „Skatt­rann­sóknir verða efldar sam­hliða því að vinna með aðilum vinnu­mark­að­ar­ins að ábyrg­ari vinnu­mark­að­i.“

Gengið á póli­tíska inn­eign Katrínar

Það er margt gott í sátt­mál­an­um. Meg­in­á­herslur hans eru rétt­ar. Þær eru á því að styrkja inn­viði. Auka og efla nýsköpun og stækka hin svo­kall­aða alþjóða­geira til að mæta þeim for­dæma­lausu sam­fé­lags­breyt­ingum sem við stöndum frammi fyrir vegna fjórðu iðn­bylt­ing­ar­inn­ar. Og svo auð­vitað á loft­lags­mál, sem er langstærsta mál sam­tím­ans.

Vinstri græn virð­ast vera með leik­á­ætl­un. Hún snýst um að koma í gegn sínum áherslum úr þeim ráð­herra­stólum sem flokk­ur­inn fær, þótt þær séu ekki skýrt fram settar í stjórn­ar­sátt­mála.

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn verður þó að teljast, einu sinni sem oft­ar, sig­ur­veg­ari þess­ara stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræðna þangað til annað kemur í ljós. Hann tap­aði mest allra í síð­ustu kosn­ing­um, alls fimm þing­mönn­um, og fékk sína næst verstu útreið í sögu flokks­ins. Það er nú stað­reynd að síð­ustu þrjár rík­is­stjórnir sem hann hefur myndað hafa sprungið og slóð hneyksl­is­mála sem Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn er nú með á eftir sér er orðin ansi löng.

Þrátt fyrir að bera sig alltaf sem sig­ur­veg­ara, þá var staða Bjarna Bene­dikts­son­ar, for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, mjög veik eftir kosn­ing­arnar í síð­asta mán­uði. Hann þurfti að kom­ast í rík­is­stjórn til að halda póli­tísku lífi. Það tókst og Bjarni fær nú skjól frá Katrínu, vin­sælasta stjórn­mála­manni þjóð­ar­inn­ar. En um leið er hann að ganga á hennar póli­tísku inn­eign. Það mun hún nýta til að koma sínum áherslum að.

Stefnan er rétt, en svo er það fram­kvæmdin

Þótt tónn­inn í sátt­mál­anum sé réttur á enn eftir að koma í ljós hversu vel Katrínu og Vinstri græn­um, og hinum fram­sýnu stjórn­mála­mönn­unum í rík­is­stjórn­inni á borð við Lilju Alfreðs­dóttur og Þór­dísi Kol­brúnu Reykja­fjörð Gylfa­dótt­ur, sem bera ábyrgð á lyk­il­mála­flokkum í þess­ari veg­ferð, mun ganga að hrinda þessum nauð­syn­legu breyt­ingum í gagn­ið.

Það er nefni­lega þannig, og hefur alltaf ver­ið, að stefna er eitt, en fram­kvæmd ann­að. Þegar reynt verður að ýta breyt­ingum úr vör, og ná í aukið fjár­magn til að koma þeim á, mun hin öfl­uga sér­hags­muna­gæsla íslensku eigna­stétt­ar­inn­ar, sem á þorra fjár­magns hér­lendis og vill halda því þannig, birt­ast af alvöru.

Yfir til ykkar

Það er hægt að gera allt á Íslandi. Tæki­færin hér eru óþrjót­andi. Hér er hægt að byggja upp fjöl­breytt og fram­sækið sam­fé­lag sem getur séð um alla sína þegna og veitt þjón­ustu á heims­mæli­kvarða. Það er hægt að vera leið­andi í breyt­ingum vegna loft­lags­mála. Það er hægt að vera í fremstu röð í nýsköpun og með því er hægt að skapa þau störf sem munu þykja eft­ir­sókn­ar­verð­ust í fram­tíð sem verður allt öðru­vísi en sá veru­leiki sem við þekkjum í dag. Það er hægt að auka jöfn­uð, láta gagn­sæi, heið­ar­leika og mannúð vera leið­ar­stef í okkar sam­fé­lags­gerð.

Í ljósi þeirrar tor­tryggni og úlfúðar sem ríkt hefur í þjóð­fé­lag­inu í tæpan ára­tug þá fær ný rík­is­stjórn tæki­færi til þess að sýna það í verki að hún vilji bæta það ástand. Að hún taki almanna­hags­muni fram yfir sér­hags­muni. Að fúsk, vald­níðsla, spill­ing og leynd­ar­hyggja sé eitt­hvað sem heyri nú sög­unni til og verði ekki lið­ið. Þau fá nýtt tæki­færi til að sýna fyrir hvern þau raun­veru­lega vinna. Og að þau vinni líka fyrir þann hluta þjóð­ar­innar sem kaus ekki flokk­inn þeirra.

Það eina sem þarf er vilja. Yfir til ykkar rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dótt­ur. Gangi ykkur vel.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Brynjar Níelsson
Villuljós
Kjarninn 30. maí 2020
Sigrún Guðmundsdóttir
Okkar SORPA
Kjarninn 30. maí 2020
Laugavegurinn er ein allra vinsælasta gönguleið landsins en gengið er frá Landmannalaugum.
Landinn óður í útivist
Uppselt er í margar ferðir Ferðafélags Íslands og félagið hefur þurft að bæta við ferðum. Níu af hverjum tíu ætla að ferðast innanlands í sumar samkvæmt könnun Ferðamálastofu.
Kjarninn 30. maí 2020
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingmaður Pírata, er á meðal þeirra þingmanna sem skrifaðir eru á álitið.
Vilja viðurlög vegna brota sem varða verulega almannahagsmuni
Stjórnarandstöðuþingmenn vilja að aðstoðarmenn ráðherra þurfi að bíða í sex mánuði eftir að þeir ljúki störfum áður en þeir gerist hagsmunaverðir.
Kjarninn 30. maí 2020
Hoppuðu áfram eftir að heimsfaraldurinn skall á
Nýsköpunarfyrirtækið Kara Connect fékk óvæntan meðbyr þegar heimsfaraldurinn fór að geisa og ætlar að nýta sér aðstæðurnar til þess að vaxa hraðar en áætlað var. Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir framkvæmdastjóri Köru Connect ræddi við Kjarnann.
Kjarninn 30. maí 2020
Leiðtogar ríkisstjórnar Íslands.
34 milljarðar króna í að viðhalda störfum en 27 milljarðar króna í að eyða þeim
Hlutabótaleiðin mun líkast til kosta 45 sinnum meira en upphaflega var lagt upp með. Hún hefur, að mati ríkisendurskoðunar, verið misnotuð á margan hátt til að ná út fé úr ríkissjóði. Nú býðst sömu fyrirtækjum sem hana nýttu ríkisstyrkir til að reka fólk.
Kjarninn 30. maí 2020
Stækkuð og lituð mynd af frumu (bleikur litur) sem er verulega sýkt af SARS-CoV-2 veirunni (grænn litur).
„Eins og líkaminn væri vígvöllur“
Það er varla annað hægt en að bera óttablandna virðingu fyrir lífveru sem hefur eignast tugmilljónir afkomenda um allan heim á nokkrum mánuðum, segir mannerfðafræðingurinn Agnar Helgason sem sjálfur smitaðist og hefur teiknað upp ættartré veirunnar.
Kjarninn 29. maí 2020
Yfir 4.000 manns hafa látist í Svíþjóð vegna COVID-19. Flest hafa smitin verið í höfuðborginni Stokkhólmi.
Skilja Svíþjóð út undan
Landamæri Danmerkur og Noregs að Svíþjóð verða ekki opnuð um miðjan júní. Þau verða hins vegar opnuð gagnvart Íslandi. Utanríkisráðherra Svíþjóðar segir ákvörðunina pólitíska – ekki vísindalega.
Kjarninn 29. maí 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari