Auglýsing

Ný rík­is­stjórn hefur tekið við í land­inu undir for­sæti Katrínar Jak­obs­dótt­ur. Hún tekur við þegar for­dæma­laus efna­hags­leg vel­sæld ríkir á Íslandi en langvar­andi póli­tískur óstöð­ug­leiki. Frá árinu 2007 er enda búið að kjósa fimm sinnum á Íslandi, fyrst og síð­ast vegna stans­lausra hneykslis- og spill­ing­ar­mála sem hafa ofboðið þjóð­inni.

Ein­ungis ein þeirra rík­is­stjórna sem setið hafa frá 2007 hefur setið heilt kjör­tíma­bil, sú sem sat við nán­ast von­laus efna­hags­leg skil­yrði árin 2009 til 2013.

Nýja stjórnin stendur því frammi fyrir stóru verk­efni.

Auglýsing

Íhald umfram frjáls­lyndi

Stjórn­ar­sátt­máli nýrrar rík­is­stjórnar ber öll merki þess að hana mynda mjög ólíkir flokkar með mjög ólík mark­mið. Rík­is­stjórnin er kynnt sem breið stjórn sem end­ur­spegli allt hið póli­tíska lit­róf. Það er í besta falli hálf­sann­leik­ur. Þótt hún raði sér þvert yfir hinn að mörgu leyti úr sér gengna vinstri-hægri kvarða þá ráð­ast allir flokk­arnir á sama ásinn á íhalds­sem­is­-frjáls­lyndis kvarð­an­um.

Stjórn­ar­sátt­mál­inn er mjög loð­inn á köflum og erfitt að átta sig á með hvaða hætti flokk­arnir ætla að fram­kvæma hlut­ina. Svo virð­ist sem hluta þeirra áskor­ana eigi að leysa við gerð fjár­laga og nýrrar fjár­mála­á­ætl­un­ar.  

Helstu ágrein­ings- eða vand­ræða­mál eru annað hvort fjar­ver­andi eða þau leyst með því að setja í þverpóli­tískar nefndir sem starfa vænt­an­lega út kjör­tíma­bil­ið, þangað til að næstu þverpóli­tísku nefndir um nið­ur­stöðu þeirra verða skip­að­ar.

Þar ber auð­vitað hæst stjórn­ar­skrár­mál­efni, sem eng­inn stjórn­ar­flokk­anna hefur sér­stakan áhuga á miklum breyt­ingum á.

„Skatta-Kata“ og „Pana­ma-prinsinn“

Í aðdrag­anda síð­ustu kosn­inga mátti ætla, af nafn­lausum kosn­inga­á­róðri stuðn­ings­manna Sjálf­stæð­is­manna og orð­ræðu for­ystu­manna þess flokks, að Ísland myndi fest­ast í ein­hvers konar efna­hags­legu svart­nætti nán­ast sam­stundis ef „Skatta-Kata“ kæm­ist til valda.

Sömu­leiðis var það afstaða lyk­il­manna hjá Vinstri grænum að ekki væri hægt að snerta Sjálf­stæð­is­flokk­inn „með töng­um“ þar sem hann væri „smit­beri spill­ing­ar, sér­hags­muna, hags­muna­gæslu, leynd­ar­hyggju, frænd­hygli, græðgi og óstjórn­ar.“ „Pana­ma-prins­ar“ væru ekki stjórn­tækir.

Odd­vit­inn í Reykja­vík skor­aði á flokk­inn að leiða Sjálf­stæð­is­flokk­inn ekki til valda og for­mað­ur­inn kall­aði Sjálf­stæð­is­menn „höf­uð­and­stæð­ing“ Vinstri grænna. Þing­maður flokks­ins sagði Sjálf­stæð­is­flokk­inn hafa „skapað þá menn­ingu sam­­trygg­ingar og leynd­­ar­hyggju sem við getum nú gengið á hólm við.“ Allir ofan­greindir hafa síðan skipt um skoð­un.

Þótt stjórn­ar­sátt­mál­inn sé rúm­lega 6.200 orð og fram­settur á 40 síðum (reyndar með mynd­um) þá er ekki minnst einu orði á spill­ingu, sið­ferði, afnám leynd­ar­hyggju né hvernig eigi að útrýma frænd­hygli. Þessi atriði sem skiptu, að því er virtist, öllu máli fyrir rúmum mán­uði eru nú óvið­kom­andi.

Þar er lítið talað um skatta­hækk­anir utan þess sem tákn­ræn aðgerð á hækkun fjár­magnstekju­skatts og breyt­ing á skatt­stofni hans er sett fram. Hún skilar ein­ungis 2,5 millj­örðum króna í við­bót­ar­tekjur fyrir rík­is­sjóð.

Raunar er mun meira um skatta­lækk­un­ar­til­lögur og -áform. T.d á að afnema skatt á bók­um. Svo er stefnt að því að lækka tekju­skatt og trygg­ing­ar­gjald og hætt við að láta ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tæki borga hærri virð­is­auka­skatt, sem átti að skila yfir 20 millj­örðum króna á ári í nýjar tekjur fyrir rík­is­sjóð. Þetta eru skatta­breyt­ing­arnar í rík­is­stjórn „Skatta-Kötu“.

Skatta­eft­ir­litið sem Vinstri græn ætl­uðu að láta borga fyrir aukna vel­ferð fyrir kosn­ingar er afgreitt í stjórn­ar­sátt­mála með eft­ir­far­andi hætti: „Skatt­rann­sóknir verða efldar sam­hliða því að vinna með aðilum vinnu­mark­að­ar­ins að ábyrg­ari vinnu­mark­að­i.“

Gengið á póli­tíska inn­eign Katrínar

Það er margt gott í sátt­mál­an­um. Meg­in­á­herslur hans eru rétt­ar. Þær eru á því að styrkja inn­viði. Auka og efla nýsköpun og stækka hin svo­kall­aða alþjóða­geira til að mæta þeim for­dæma­lausu sam­fé­lags­breyt­ingum sem við stöndum frammi fyrir vegna fjórðu iðn­bylt­ing­ar­inn­ar. Og svo auð­vitað á loft­lags­mál, sem er langstærsta mál sam­tím­ans.

Vinstri græn virð­ast vera með leik­á­ætl­un. Hún snýst um að koma í gegn sínum áherslum úr þeim ráð­herra­stólum sem flokk­ur­inn fær, þótt þær séu ekki skýrt fram settar í stjórn­ar­sátt­mála.

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn verður þó að teljast, einu sinni sem oft­ar, sig­ur­veg­ari þess­ara stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræðna þangað til annað kemur í ljós. Hann tap­aði mest allra í síð­ustu kosn­ing­um, alls fimm þing­mönn­um, og fékk sína næst verstu útreið í sögu flokks­ins. Það er nú stað­reynd að síð­ustu þrjár rík­is­stjórnir sem hann hefur myndað hafa sprungið og slóð hneyksl­is­mála sem Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn er nú með á eftir sér er orðin ansi löng.

Þrátt fyrir að bera sig alltaf sem sig­ur­veg­ara, þá var staða Bjarna Bene­dikts­son­ar, for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, mjög veik eftir kosn­ing­arnar í síð­asta mán­uði. Hann þurfti að kom­ast í rík­is­stjórn til að halda póli­tísku lífi. Það tókst og Bjarni fær nú skjól frá Katrínu, vin­sælasta stjórn­mála­manni þjóð­ar­inn­ar. En um leið er hann að ganga á hennar póli­tísku inn­eign. Það mun hún nýta til að koma sínum áherslum að.

Stefnan er rétt, en svo er það fram­kvæmdin

Þótt tónn­inn í sátt­mál­anum sé réttur á enn eftir að koma í ljós hversu vel Katrínu og Vinstri græn­um, og hinum fram­sýnu stjórn­mála­mönn­unum í rík­is­stjórn­inni á borð við Lilju Alfreðs­dóttur og Þór­dísi Kol­brúnu Reykja­fjörð Gylfa­dótt­ur, sem bera ábyrgð á lyk­il­mála­flokkum í þess­ari veg­ferð, mun ganga að hrinda þessum nauð­syn­legu breyt­ingum í gagn­ið.

Það er nefni­lega þannig, og hefur alltaf ver­ið, að stefna er eitt, en fram­kvæmd ann­að. Þegar reynt verður að ýta breyt­ingum úr vör, og ná í aukið fjár­magn til að koma þeim á, mun hin öfl­uga sér­hags­muna­gæsla íslensku eigna­stétt­ar­inn­ar, sem á þorra fjár­magns hér­lendis og vill halda því þannig, birt­ast af alvöru.

Yfir til ykkar

Það er hægt að gera allt á Íslandi. Tæki­færin hér eru óþrjót­andi. Hér er hægt að byggja upp fjöl­breytt og fram­sækið sam­fé­lag sem getur séð um alla sína þegna og veitt þjón­ustu á heims­mæli­kvarða. Það er hægt að vera leið­andi í breyt­ingum vegna loft­lags­mála. Það er hægt að vera í fremstu röð í nýsköpun og með því er hægt að skapa þau störf sem munu þykja eft­ir­sókn­ar­verð­ust í fram­tíð sem verður allt öðru­vísi en sá veru­leiki sem við þekkjum í dag. Það er hægt að auka jöfn­uð, láta gagn­sæi, heið­ar­leika og mannúð vera leið­ar­stef í okkar sam­fé­lags­gerð.

Í ljósi þeirrar tor­tryggni og úlfúðar sem ríkt hefur í þjóð­fé­lag­inu í tæpan ára­tug þá fær ný rík­is­stjórn tæki­færi til þess að sýna það í verki að hún vilji bæta það ástand. Að hún taki almanna­hags­muni fram yfir sér­hags­muni. Að fúsk, vald­níðsla, spill­ing og leynd­ar­hyggja sé eitt­hvað sem heyri nú sög­unni til og verði ekki lið­ið. Þau fá nýtt tæki­færi til að sýna fyrir hvern þau raun­veru­lega vinna. Og að þau vinni líka fyrir þann hluta þjóð­ar­innar sem kaus ekki flokk­inn þeirra.

Það eina sem þarf er vilja. Yfir til ykkar rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dótt­ur. Gangi ykkur vel.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jóhannes Stefánsson.
Segir eina leið til að þakka Jóhannesi að gefa í baukinn hjá sjóðnum sem styður hann
Óskað eftir fjárhagslegum stuðningi almennings við uppljóstrara eins og Jóhannes Stefánsson. Hann hafi þegar orðið fyrir „heiftarlegum persónuárásum og níði“ og kostnaður við lögfræðikostnað hans sé þegar byrjaður að hrannast upp.
Kjarninn 27. janúar 2020
Fallinn risi mætir örlögum sínum
„Verst geymda leyndarmál Hollywood“ var afhjúpað haustið 2017 og hrinti af byltingu kenndri við metoo. Reynsla yfir hundrað kvenna er sú sama: Harvey Weinstein nýtti sér yfirburðastöðu sína til að áreita þær og beita ofbeldi. Réttarhöldin eru nú hafin.
Kjarninn 27. janúar 2020
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Hugmyndafræðin að baki auðsöfnuninni
Kjarninn 27. janúar 2020
Tilboð Eflingar kostar tæpa fjóra bragga á ári
Fram kom á kynningu Eflingar á kostnaðarmati vegna tilboðs stéttarfélagsins til Reykjavíkurborgar að kostnaðarauki vegna hækkun launa næmi tæpum fjórum bröggum árið 2023.
Kjarninn 27. janúar 2020
Lýsa yfir óvissustigi á Íslandi vegna kórónaveirunnar
Ríkislögreglustjóri hefur lýst yfir óvissustigi almannavarna í samráði við sóttvarnalækni og embætti landlæknis vegna kórónaveiru.
Kjarninn 27. janúar 2020
Guðmundur hættur sem bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar
Bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar hefur látið af störfum. Ástæðan er ólík sýn hans og meirihluta bæjarstjórnar á verkefni á vettvangi sveitarstjórnarstigsins.
Kjarninn 27. janúar 2020
Þórður Snær Júlíusson
Lélegir kapítalistar hampa braski sem snilld
Kjarninn 27. janúar 2020
„Stöðvum tanngreiningar“ – Vilja fella þjónustusamning úr gildi
Nú stendur yfir undirskriftasöfnun þar sem skorað er á háskólaráð að standa vörð um mannréttindi flóttafólks og umsækjenda um alþjóðlega vernd með því að fella þjónustusamning HÍ við Útlendingastofnun úr gildi.
Kjarninn 27. janúar 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari