Algjör kúvending kallar á nýtt stöðumat

Viðskiptasamband Íslands og Bandaríkjanna er nú orðið það umfangsmesta af öllum. Þetta hefur gerst hratt, og er mikill uppgangur í ferðaþjónustu þar lykilatriði.

Auglýsing

Miklar breyt­ingar hafa orðið á stöðu íslenska hag­kerf­is­ins á und­an­förnum árum og hefur vægi ein­stakra við­skipta­landa Íslands tekið miklum breyt­ingum frá því sem áður var. Ísland er orðið mun háð­ara Banda­ríkj­unum en það var, og þá einkum vegna áhrifa ferða­þjón­ust­unn­ar. 

Banda­rískir ferða­menn hafa komið með mörg hund­ruð millj­arða inn í landið í formi gjald­eyr­is­tekna, á und­an­förnum árum, og er landið nú orðið stærsta ein­staka við­skipta­land Íslands, þegar horft er til þjón­ustu- og vöru­við­skipta.

Athygl­is­vert er þó, að vöru­út­flutn­ingur Íslands til Banda­ríkj­anna mætti vera mun meiri miðað við stærð mark­aðs­svæðs­ins. Til sam­an­burðar má nefna að vöru­út­flutn­ingur frá Íslandi er Spánar er um tvö­falt meiri en til Banda­ríkj­anna, sé miðað við tölur Hag­stofu Íslands, sem teknar voru saman í skýrslu Sam­taka atvinnu­lífs­ins í sum­ar.

Auglýsing

Tekjur af þjón­ustu, þar sem ferða­þjón­usta er lang­sam­lega fyr­ir­ferða­mest, námu hins vegar um 126 millj­örðum króna árlega og heild­ar­um­fang við­skipta­sam­bands­ins (inn- og útflutn­ing­ur) tæp­lega 300 millj­örð­um. Sam­bæri­legt við­skipta­sam­band við Bret­land, sem lengi hefur verið stærsta við­skipta­land Íslands (sé horft fram­hjá upp­skipun áls í Hollandi í hag­töl­un­um), er um 235 millj­arðar króna.

Eins og sést á þessari mynd, úr skýrslu SA um Brexit og hagsmuni Íslands, þá er umfang viðskiptasambands Íslands og Bandaríkjanna það umfangsmesta af öllum öðrum löndum. Mynd: SA.

Í stjórn­ar­sátt­mála rík­is­stjórnar Katrínar Jak­obs­dóttur er vikið sér­stak­lega að því að gæta þurfi vel að hags­munum Íslands þegar kemur að útgöngu Breta úr Evr­ópu­sam­band­inu, og er það vel skilj­an­legt, enda miklir hags­munir í húfi.

Þörf á betri og meiri grein­ingum

Minna hefur farið fyrir því að það fari fram hags­muna­mat, ítar­lega og grein­ar­gott, á sam­bandi Íslands og Banda­ríkj­anna, eins og mál standa nú. Efna­hags­legt sam­band ríkj­anna hefur aldrei verið meira og fjöl­mörg tæki­færi fylgja auknum flug­sam­göngum milli land­anna sem nýta mætti mun bet­ur, t.d. þegar kemur að auknum vöru­við­skiptum milli land­anna. 

Þrátt fyrir hálf­gert nið­ur­læg­ing­ar­skeið á sviði banda­rískra stjórn­mála, með Don­ald Trump Banda­ríkja­for­seta sem helsta boð­bera dellu og yfir­borðs­rifr­ilda um hin ýmsu mál, þá eru mörg svæði innan Banda­ríkj­anna sem Ísland þarf að efla tengsl sín við. Tug­millj­óna svæði með mikla vaxt­ar­mögu­leika fyrir hinar ýmsu vörur og fyr­ir­tæki er að finna í þessu fjöl­breytta stór­veld­i. 

Má nefna Vest­ur­strönd Banda­ríkj­anna sér­stak­lega í því sam­hengi, en þar búa um 50 millj­ónir manna (Kali­fornía 39 millj­ón­ir, Oregon 4 millj­ónir og Was­hington 7 millj­ón­ir). Vöxtur er þar mik­ill og mikil tæki­færi á sviði iðn­að­ar, tækni og vöru­við­skipta, svo eitt­hvað sé nefnt. Bættar flug­sam­göngur á svæðið hafa opnað dyr á svæðið sem mætti nýta bet­ur.

Auk þess hefur efna­hagur Banda­ríkj­anna verið að þró­ast með jákvæðum hætti að und­an­förnu, þrátt fyrir dell­una sem veður uppi í stjórn­mál­un­um, eins og Janet Yellen, frá­far­andi seðla­banka­stjóri Banda­ríkj­anna, benti á ekki alls fyrir löngu

Af sem áður var

Í yfir­grips­mik­illi skýrslu Seðla­banka Íslands um val­kosti Íslands í gjald­miðla­mál­um, frá árinu 2012, var fjallað um við­skipta­sam­band Íslands og Banda­ríkj­anna og þann val­kost að taka upp Banda­ríkja­dal. Í skýrsl­unni seg­ir:  „Af öðrum val­kostum hafa Banda­ríkin þann kost að vera stórt mynt­svæði og Banda­ríkja­dalur er forða­gjald­mið­ill. Því myndi tölu­verður ábati í formi nettengla­á­hrifa fylgja upp­töku Banda­ríkja­dals. Hins vegar eru við­skipti Íslands við Banda­ríkin til­tölu­lega lítil og tengsl við hag­sveiflu þeirra tak­mörk­uð. Þótt breska mynt­svæðið sé minna en hið banda­ríska hefði Sterl­ingspundið þann kost að breska hag­sveiflan virð­ist vera tengd­ari Íslandi og við­skipti við Ísland meiri.“

Algjör kúvend­ing hefur orðið á þess­ari stöðu frá því skýrslan kom út fyrir rúmum fimm árum, og aug­ljóst að fjallað yrði með allt öðrum hætti um for­send­urnar fyrir upp­töku Banda­ríkja­dals nú heldur en þá. 

Óháð spurn­ing­unni um hvort taki eigi upp annan gjald­mið­il, eins og var til umfjöll­unar í fyrr­nefndri skýrslu, þá er þörf á því að greina þetta mikla og djúpa við­skipta­sam­band við Banda­ríkin bet­ur.  Til dæmis hvað það er sem getur leitt til nið­ur­sveiflna og hvernig megi styrkja sam­bandið enn betur til fram­tíðar lit­ið.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hanna Katrín Friðriksson, þingflokksformaður Viðreisnar.
Sláandi niðurstöður könnunar kalli á afgerandi viðbrögð af hálfu forseta Alþingis
Þingflokksformaður Viðreisnar segir að sú staða sem uppi er á Alþingi sé ekki eingöngu óboðleg þeim einstaklingum sem um ræðir, heldur sverti ímynd Alþingis og hafi hamlandi áhrif á getu og vilja fólks til þess að starfa á vettvangi stjórnmálanna.
Kjarninn 27. maí 2020
Úlfar Þormóðsson
Hvurs er hvað?
Kjarninn 27. maí 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Ríkissjóður fær 76 milljarða króna lánaða á 0,625 prósent vöxtum
Nálægt sjöföld umframeftirspurn var eftir því að kaupa skuldabréfaútgáfu íslenska ríkisins. Af þeim mikla áhuga leiddi til þess að hægt var að fá enn lægri vexti en stefnt hafði verið að.
Kjarninn 27. maí 2020
Úr Hæstarétti Íslands.
Benedikt Bogason nýr varaforseti Hæstaréttar
Hæstaréttardómarar kusu sér nýjan varaforseta á fundi sem haldinn var í dag.
Kjarninn 27. maí 2020
Margrét Pála Valdimarsdóttir kann því vel að vinna heima.
Aukin afköst í fjarvinnu og meiri frítími
Að þurfa ekki að keyra til vinnu og að getað tekið æfingu í stofunni eru meðal þeirra kosta sem Margrét Pála Valdimarsdóttir, ráðgjafi hjá Íslandsbanka, sér við fjarvinnu. Starfsfólks bankans mun héðan í frá vinna að jafnaði vinna heima einn dag í viku.
Kjarninn 27. maí 2020
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Langfæstir ánægðir með Kristján Þór
Mest ánægja er með störf Katrínar Jakobsdóttur forsætisráðherra en minnst með störf sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Kjarninn 27. maí 2020
Bjarni Benediktsson hefur lagt fram frumvarp um breytingu á lögum um opinber fjármál.
Óvíst að efnahagsleg óvissa verði minni í haust en nú
Frumvarp fjármálaráðherra gerir ráð fyrir að endurskoðuð fjármálastefna og uppfærð fjármálaáætlun verði lögð fram á sama tíma og fjárlög 1. október. Fjármálaráð gerir athugasemd við að stefnumörkunin færist öll á einn tímapunkt.
Kjarninn 27. maí 2020
Samfélagsmiðillinn Facebook tekur til sín umtalsverðan hluta af íslensku birtingarfé, án þess að greiða virðisaukaskatt á Íslandi.
Fimm milljarðar fara árlega í auglýsingakaup á miðlum eins og Google og Facebook
Tekjur innlendra fjölmiðla af auglýsingum drógust saman milli ára og voru sambærilegar við árið 2004 í hitteðfyrra. Hlutdeild innlendra vefmiðla er mun minni en á þorra hinna Norðurlandanna og prentmiðla mun meiri.
Kjarninn 27. maí 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari