Elítan vill fara sitt höfrungahlaup

Kjararáð hefur hækkað elítuna hjá ríkinu um tugi prósenta í launum að undanförnu. Áhrifin eru alvarleg á yfirspenntan vinnumarkað.

Auglýsing

Kjara­ráð birti í dag ákvörðun sína um að hækka laun bisk­ups um 21 pró­sent og færa honum millj­óna ein­greiðslu núna um ára­mótin vegna aft­ur­virkni ákvörð­un­ar­inn­ar. 

Ákvörð­unin er í sam­ræmi við höfr­unga­hlaups­á­kvarð­anir kjara­ráðs að und­an­förnu, en allt frá því á kjör­dag í fyrra, þegar ráðið hækk­aði laun ráða­manna um tugi pró­senta í einu stökki, þá hefur þró­unin verið sú, að hækka ein­staka stjórn­endur hjá rík­inu um tugi pró­senta. 

Í laga­text­anum um ráðið segir að við ákvörðun launa­kjara sam­kvæmt 4. gr. lag­anna skuli sér­stak­lega ­gæta sam­ræmis milli þeirra og þeirra kjara hjá rík­inu sem greidd eru á grund­velli kjara­samn­inga ann­ars vegar og ákvarð­ana kjara­ráðs sam­kvæmt 3. gr. hins veg­ar. Þá skuli kjara­ráð ætíð taka til­lit til­ al­mennrar þró­unar kjara­mála á vinnu­mark­aði.

Auglýsing

Ákvarð­anir ráðs­ins að und­an­förnu, þar sem laun hafa hækkað um tugi pró­sent hjá elítu lands­ins hjá rík­inu, hafa skilj­an­lega valdið miklum erf­ið­leikum í kjara­við­ræð­u­m. 

Allir sem að þeim koma hafa mót­mælt ákvörð­unum kjara­ráðs harð­lega, sem eðli­legt er. Það hefur ASÍ gert, Sam­tök atvinnu­lífs­ins og einnig ein­staka stétt­ar­fé­lög fólks­ins á gólf­inu og hjá ein­staka fag­stéttum líka. Allan hring­inn eru ákvarð­anir ráðs­ins for­dæmdar og þær sagðar grafa undan rök­ræðum og sátt á vinnu­mark­aði.

Launa­kostn­aður er meg­in­þung­inn í rekstri, bæði hjá hinu opin­bera og einka­fyr­ir­tækj­um. Ákvarð­anir um hækkun hjá þeim stéttum sem eru efst í lag­inu - ekki síst hjá rík­inu, þar sem sam­eig­in­legir sjóðir standa undir rekstr­inum - eru við­kvæmar að þessu leyti, þar sem aug­ljós­lega er litið til þeirra þegar kemur að hlut­falls­legri launa­þró­un.

Eini aðil­inn sem til­heyrir elít­unni, sem sýnt hefur ábyrgð í verki, er Guðni Th. Jóhann­es­son, for­seti Íslands. Hann mat stöð­una rétt eftir kjör­dag í fyrra, og afsal­aði sér inni­stæðu­lausri hækkun kjara­ráðs. Þingið og ráða­menn gerðu það ekki, og gáfu þannig tón­inn fyrir það sem koma skal á vinnu­mark­að­i. 

Elítan vill fara sitt höfr­unga­hlaup, en ætl­ast til þess að annað fólk, sem t.d. starfar ekki með neina rík­is­á­byrgð að baki sér, fái miklu minni hækk­un. Samt er það fólkið sem ber uppi verð­mæta­sköpun í land­inu, ekki síst núna eftir að ferða­þjón­ustan hefur gjör­breytt hag­kerf­inu. Þetta eru vond skila­boð fyrir heild­ina, svo ekki sé fastar að orði kveð­ið.

Meg­in­þorri fólks, held ég að sé óhætt að segja, sér hversu glóru­lausar ákvarð­anir kjara­ráðs hafa ver­ið, og áttar sig líka á því, að þetta snýst um það að fámennur sér­hags­muna­hópur stjórn­enda hjá rík­inu - elítu­hópur opin­berra starfs­manna - fái meira en aðrir hóp­ar. 

Von­andi er þetta aðeins bundið við þá sem sitja í ráð­inu núna - sem hætta von­andi sem allra fyrst, sér­stak­lega for­mað­ur­inn Jónas Þór Guð­munds­son, Sjálf­stæð­is­maður úr Hafn­ar­firði - en það er ástæða til að hafa áhyggjur af því að þessi hroka­fulla afstaða kjara­ráðs - og elít­unnar sem sam­þykkir þær - sé komin til að vera. Það þýðir að mikil skil verða á milli elít­unnar og almenn­ings, sem aldrei kann góðri lukku að stýra í sam­fé­lög­um.

Meira úr sama flokkiLeiðari