Elítan vill fara sitt höfrungahlaup

Kjararáð hefur hækkað elítuna hjá ríkinu um tugi prósenta í launum að undanförnu. Áhrifin eru alvarleg á yfirspenntan vinnumarkað.

Auglýsing

Kjara­ráð birti í dag ákvörðun sína um að hækka laun bisk­ups um 21 pró­sent og færa honum millj­óna ein­greiðslu núna um ára­mótin vegna aft­ur­virkni ákvörð­un­ar­inn­ar. 

Ákvörð­unin er í sam­ræmi við höfr­unga­hlaups­á­kvarð­anir kjara­ráðs að und­an­förnu, en allt frá því á kjör­dag í fyrra, þegar ráðið hækk­aði laun ráða­manna um tugi pró­senta í einu stökki, þá hefur þró­unin verið sú, að hækka ein­staka stjórn­endur hjá rík­inu um tugi pró­senta. 

Í laga­text­anum um ráðið segir að við ákvörðun launa­kjara sam­kvæmt 4. gr. lag­anna skuli sér­stak­lega ­gæta sam­ræmis milli þeirra og þeirra kjara hjá rík­inu sem greidd eru á grund­velli kjara­samn­inga ann­ars vegar og ákvarð­ana kjara­ráðs sam­kvæmt 3. gr. hins veg­ar. Þá skuli kjara­ráð ætíð taka til­lit til­ al­mennrar þró­unar kjara­mála á vinnu­mark­aði.

Auglýsing

Ákvarð­anir ráðs­ins að und­an­förnu, þar sem laun hafa hækkað um tugi pró­sent hjá elítu lands­ins hjá rík­inu, hafa skilj­an­lega valdið miklum erf­ið­leikum í kjara­við­ræð­u­m. 

Allir sem að þeim koma hafa mót­mælt ákvörð­unum kjara­ráðs harð­lega, sem eðli­legt er. Það hefur ASÍ gert, Sam­tök atvinnu­lífs­ins og einnig ein­staka stétt­ar­fé­lög fólks­ins á gólf­inu og hjá ein­staka fag­stéttum líka. Allan hring­inn eru ákvarð­anir ráðs­ins for­dæmdar og þær sagðar grafa undan rök­ræðum og sátt á vinnu­mark­aði.

Launa­kostn­aður er meg­in­þung­inn í rekstri, bæði hjá hinu opin­bera og einka­fyr­ir­tækj­um. Ákvarð­anir um hækkun hjá þeim stéttum sem eru efst í lag­inu - ekki síst hjá rík­inu, þar sem sam­eig­in­legir sjóðir standa undir rekstr­inum - eru við­kvæmar að þessu leyti, þar sem aug­ljós­lega er litið til þeirra þegar kemur að hlut­falls­legri launa­þró­un.

Eini aðil­inn sem til­heyrir elít­unni, sem sýnt hefur ábyrgð í verki, er Guðni Th. Jóhann­es­son, for­seti Íslands. Hann mat stöð­una rétt eftir kjör­dag í fyrra, og afsal­aði sér inni­stæðu­lausri hækkun kjara­ráðs. Þingið og ráða­menn gerðu það ekki, og gáfu þannig tón­inn fyrir það sem koma skal á vinnu­mark­að­i. 

Elítan vill fara sitt höfr­unga­hlaup, en ætl­ast til þess að annað fólk, sem t.d. starfar ekki með neina rík­is­á­byrgð að baki sér, fái miklu minni hækk­un. Samt er það fólkið sem ber uppi verð­mæta­sköpun í land­inu, ekki síst núna eftir að ferða­þjón­ustan hefur gjör­breytt hag­kerf­inu. Þetta eru vond skila­boð fyrir heild­ina, svo ekki sé fastar að orði kveð­ið.

Meg­in­þorri fólks, held ég að sé óhætt að segja, sér hversu glóru­lausar ákvarð­anir kjara­ráðs hafa ver­ið, og áttar sig líka á því, að þetta snýst um það að fámennur sér­hags­muna­hópur stjórn­enda hjá rík­inu - elítu­hópur opin­berra starfs­manna - fái meira en aðrir hóp­ar. 

Von­andi er þetta aðeins bundið við þá sem sitja í ráð­inu núna - sem hætta von­andi sem allra fyrst, sér­stak­lega for­mað­ur­inn Jónas Þór Guð­munds­son, Sjálf­stæð­is­maður úr Hafn­ar­firði - en það er ástæða til að hafa áhyggjur af því að þessi hroka­fulla afstaða kjara­ráðs - og elít­unnar sem sam­þykkir þær - sé komin til að vera. Það þýðir að mikil skil verða á milli elít­unnar og almenn­ings, sem aldrei kann góðri lukku að stýra í sam­fé­lög­um.

Breyttir tímar kalla á breytt jafnréttislög
Skipaður hefur verið starfshópur sem samanstendur af fulltrúum frá velferðarráðuneytinu, dómsmálaráðuneytinu og Jafnréttisstofu til að hefja undirbúning að heildarendurskoðun laga um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla.
21. janúar 2018
Hákon Hákonarson
Nýtt lyf við ADHD væntanlegt innan fárra ára
Niðurstöður nýrrar rannsóknar á lyfi við athyglisbrest með ofvirkni komu vel út og búist er við að lyfið komist í almenna notkun eftir 2 til 3 ár.
21. janúar 2018
Bára Huld Beck
Stormurinn í vatnsglasinu (orðaleikur fyrirhugaður)
21. janúar 2018
Endurkast af gljásteinsþökum hefur virkað sem ljóskastari á nágranna þeirra sem komið hafa komið sér upp slíkum þökum.
Glampandi þak
Leir er ekki alltaf á borði dómstóla. Hæstiréttur Danmerkur fjallaði um álitamál sem varðar þetta algenga byggingarefni á dögunum.
21. janúar 2018
Ásgerður leiðir á Seltjarnarnesi - Fimm konur í sjö efstu sætum
Sitjandi bæjarstjóri fékk örugga kosninga í efsta sætið.
21. janúar 2018
280 þúsund manns dáið úr of stórum skammti á 5 árum
Gífurleg aukning hefur verið á dauðsföllum úr of stórum skammti vímuefna. Tölur um dauðsföll á Íslandi hjá ungum fíklum þykja „ógnvekjandi“.
20. janúar 2018
Greiðslustöðvun ríkisins á ársafmæli forsetatíðar Trumps
Trump ætlaði sér að fagna árs dvöl sinni í Hvíta húsinu í dag, en fagnaðarviðburði með fjárhagslegum bakhjörlum hefur verið frestað.
20. janúar 2018
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Kjósum um Borgarlínuna
20. janúar 2018
Meira úr sama flokkiLeiðari