Flóttamenn frá Úganda á leið í Mosfellsbæ

Sigrún H. Pálsdóttir bæjarfulltrúi Íbúahreyfingarinnar skrifar um komu flóttamanna frá Úganda til Mosfellsbæjar og landið sem þau eru að flýja.

Auglýsing

Innan þriggja vikna fjölgar íbúum í Mos­fellsbæ um 10 manns. Undir eðli­legum kring­um­stæðum væri það ekki í frá­sögur fær­andi. En fólkið er sér­stakt. Það hefur upp­lifað hluti sem eru víðs­fjarri reynslu­heimi okkar Íslend­inga. Á flótta undan ofsóknum i Afr­íku­rík­inu Úganda leitar það hér skjóls. Til að gefa grófa mynd af því sem hrekur fólk á flótta frá þess­ari perlu Afr­íku hef ég gluggað í árlegar skýrslur Mann­rétt­inda­vaktar Sam­ein­uðu þjóð­anna og heima­síður ýmissa sam­taka þar í landi. En fyrst nokkur orð um landið sjálft.

Perla Afríku

Úganda er Mið-Afr­íku­ríki sem liggur að Kongó, Suður Súd­an, Kenýa, Tanz­aníu og Rúanda. Allt eru þetta ríki þar sem ríkt hefur póli­tískur óstöð­ug­leiki lengi. Landið var áður bresk nýlenda og er enska opin­bera tungu­mál­ið. Átökin eru sögð eiga upp­tök sín í mis­skipt­ingu auðs sem nýlendu­þjóð­irnar inn­leiddu í lok 19. ald­ar. Í Úganda er valda­stéttin sterk­efnuð og með stjórn­kerfið að vopni á meðan hinn almenni borg­ari býr við lítil efni eða jafn­vel sára fátækt. Þjóðin sam­anstendur af 30 ætt­bálk­um.

Win­ston Churchill kall­aði Úganda perlu Afr­íku. Það var nátt­úru­feg­urð­in, gróð­ur­sældin og dýra­lífið sem heill­aði for­sæt­is­ráð­herra Breta. Ýmsar þekktar nátt­úruperlur eru í Úganda s.s. Vikt­or­íu­vatn sem þeir deila með Tansan­íu­bú­um. Áin Níl á upp­tök sín í vatn­inu en hún er lengsta fljót ver­ald­ar. Einn virt­asti þjóð­garður Úganda heitir eftir Elísa­betu Eng­lands­drott­ingu og eru prins­arnir Harry og Vil­hjálmur vernd­arar hans. Fugla­líf í Afr­íku er hvergi jafn fjöl­skrúð­ugt og þar en í garð­inum hafa sést yfir 600 teg­undir fugla. Ferða­menn heim­sækja gjarnan þjóð­garð­inn í Rwenzori-­fjöll­unum en hann er eins og Bwindi þjóð­garð­ur­inn á heimsminja­skrá UNESCO. Bwindi er erf­iður yfir­ferð­ar, engir vegir eða göngu­leiðir en í honum búa yfir 400 fágætar fjalla-­gór­ill­ur, sumar sér­stak­lega þjálf­aðar til að taka á móti ferða­mönn­um. Íslenskt áhuga­fólk um vel­ferð Afr­íku býður upp á göngu­ferðir um Rwenzori þjóð­garð­inn.

Auglýsing

Litskrúðugt dýralíf er í Úganda. Mynd: Aðsent.Dýra­líf í Úganda er eins og víðar í Afr­íku mjög lit­skrúð­ugt. Þar má sjá fíla, antílóp­ur, zebra­hesta, gíraffa, ljón, hlé­barða, flóð­hesta, gór­illu­apa, simpansa o.fl., o.fl.

Í Úganda búa um 40 millj­ónir og er landið fjall­lent um 236,580 km² að stærð. Lífslíkur eru um 60 ár, læsi 78%, barna­dauði er 56 fædd börn á 1000 íbúa, fólk sem lifir undir fátækt­ar­mörkum 19,3% og fjöldi íbúa með alnæm­is­smit um 6,5%. Höf­uð­borgin er sunn­ar­lega við Viktór­íu­vatn og heitir Kampala.

Stjórnar­far í Úganda - ald­ursmörk for­seta afnumin

Einn ill­ræmd­asti ein­ræð­is­herra Afr­íku, Idi Amin, var um tíma við völd í Úganda. Þar á nú að heita lýð­ræð­is­stjórn en því fer fjarri að svo sé eins og skýrslur Mann­rétt­inda­vaktar Sam­ein­uðu þjóð­anna stað­festa.

Yoweri Museveni, forseti Úganda. Mynd: Aðsend.Núver­andi for­seti Úganda, Yoweri Museveni, hefur verið við völd frá árinu 1986. Hann beitti sér nýlega fyrir því að afnema ákvæði í stjórn­ar­skránni um 75 ára ald­urs­mörk for­seta sem gerir honum kleift að fara aftur í fram­boð árið 2021 en þá verður hann búinn að sitja við völd í 35 ár. Þaul­setan er skýrð sem til­raun spilltrar valda­stéttar til að treysta völd sín.

Íbúar og sam­tök reyndu að koma í veg fyrir stjórn­ar­skrár­breyt­ing­una með mót­mælum en því mættu vald­hafar með því að siga vopn­uðum her­sveitum og lög­reglu á mót­mæl­endur sem máttu þola pynt­ing­ar, hand­tökur og fang­elsun án dóms og laga.

Félaga- og funda­frelsi skert

Í kjöl­farið var lögum um frjáls félaga­sam­tök og funda­frelsi líka breytt. Aðferðin sem lög­reglan beitti var að ráð­ast inn á fundi sam­taka og saka þau um ólög­leg við­skipti og und­ir­róð­urs­starf­semi. Banka­reikn­ingar þeirra voru auk þess fryst­ir. Árás­unum var sér­stak­lega beint gegn sam­tökum sem mót­mæltu afnámi á ald­urs­mörkum for­seta.

Full­trúar stjórn­ar­and­stöð­unnar hafa oft­sinnis verið hand­teknir og jafn­vel drepnir í kjöl­far mót­mæla að sama til­efni.

Tjáning­ar­frelsi og frjálsri fjölmiðlun ógnað

Tján­ing­ar­frelsið og frjáls fjöl­miðlun stendur höllum fæti í Úganda. Vald­hafar leyfa ekki gagn­rýna umfjöllun um vald­hafa. Fjöl­miðla­nefnd Úganda bann­aði t.d. opin­bera umræðu í þing­inu um ald­urs­mörk for­seta. Blaða­menn voru hand­teknir og rit­stjórar kærðir fyrir frétta­flutn­ing.

Aðför að hinsegin fólki

Hinsegin fólk hefur frá nýlendu­tím­anum átt undir högg að sækja í Úganda. Núgild­andi lög kveða á um refs­ingu allt að fjórtán árum sem er þó skárra en dauðrefs­ingin sem átti nýlega að lög­festa.  Í 38 af 53 ríkjum Afr­íku er sam­kyn­hneigð talin glæpur og hún sögð bæði óafrísk og ókristi­leg. Skv. lög­unum frá 2016 er sak­næmt að tala fyrir rétt­indum hinsegin fólks í Úganda.

Sam­kyn­hneigðir eiga yfir höfði sér fyr­ir­vara­lausar hand­tökur og pynt­ing­ar. Lög­reglan hefur gengið svo langt að fram­kvæma enda­þarms­rann­sóknir á sam­kyn­hneigðum körlum sem ekk­ert sönn­un­ar­gildi hafa og nauðgað lespískum konum í þeim til­gangi að snúa þeim frá meintri villu síns veg­ar. Kristi­leg sam­tök hafa beitt sér af hörku gegn hinsegin fólki í Úganda og fengið til þess aðstoð banda­rískra trú­bræðra sinna. Á þeirra vegum hafa verið haldin nám­skeið til að afhjúpa sam­kyn­hneigða og birtir langir listar með nöfnum og heim­il­is­föngum í dag­blöð­um. Birt­ing­unum hafa fylgt atvinnu­miss­ir, brott­rekstur úr skóla, heim­il­is­leysi, vina- og fjöl­skyldu­miss­ir, bar­smíð­ar, eigna­spjöll, nauðg­anir og morð. Ofbeldið hafa vald­hafar látið óátalið.

Flótti frá heima­land­inu

Til að bjarga lífi sínu og ást­vina sinna hafa margir flúið land. Þeir sem komust undan og lifðu af hafa þurft að þola mikið mót­læti. Verum þeim góð og sýnum mannúð kæru land­ar.

Höf­undur er bæj­ar­full­trúi Íbúa­hreyf­ing­ar­innar í Mos­fells­bæ.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Andrés Ingi Jónsson, þingmaður utan þingflokka, er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Vilja auka aðhaldshlutverk loftslagsráðs
Níu þingmennirnir leggja til að aðhald með aðgerðaáætlun stjórnvalda í loftslagsmálum verði aukið. Lagt er til að aðgerðaáætlunin verði endurskoðuð á tveggja ára fresti í stað fjögurra og að aðhaldshlutverk loftlagsráðs verði aukið.
Kjarninn 13. desember 2019
Greiðslurnar sem um ræðir fóru meðal annars til Sacky Shanghala, fyrr­ver­andi dóms­mála­ráð­herra Namib­íu.
Samherji segist ekki hafa vitað um ákveðnar mútugreiðslur
Forsvarsmenn Samherja hafa afhent Fréttablaðinu valda tölvupósta sem fyrirtækið telur að sýni að það hafi ekki vitað um ákveðnar mútugreiðslur í Namibíu. Um er að ræða tvö prósent af þeim mútum sem ákært hefur verið fyrir þar í landi.
Kjarninn 13. desember 2019
Unnið að sameiningu DV og Fréttablaðsins
Stór sameining er í vændum á fjölmiðlamarkaði. Búist er við niðurstöðu á morgun, föstudag. Yrði eina fjölmiðlasamsteypa landsins sem miðlar efni í gegnum sjónvarp, prent- og netmiðla.
Kjarninn 12. desember 2019
Íhaldsflokkur Boris Johnson í lykilstöðu samkvæmt útgönguspá
Brexit er líklegt til að verða að veruleika strax í janúar, gangi útgönguspár eftir í Bretlandi, en kjörstaðir lokuðu klukkan 22:00.
Kjarninn 12. desember 2019
Þjóðaröryggisráð ræddi „fordæmalaust ástand“
Fundað var í þjóðaröryggisráði í dag. Ofsaveður hefur leitt til rafmagnsleysis og fjarskiptatruflana víða.
Kjarninn 12. desember 2019
Árni Stefán Árnason
Mítlar og Matvælastofnun – Dýravernd í vanda
Kjarninn 12. desember 2019
Óli Björn Kárason er formaður efnahags- og viðskiptanefndar.
Dugar ekki til að koma Íslandi af gráa listanum
Það að flýta þeim fresti sem íslensk félög hafa til að skrá raunverulega eigendur sína mun ekki eitt og sér duga til að koma Íslandi af gráum lista vegna ónógra peningaþvættisvarna.
Kjarninn 12. desember 2019
Menntaðri Íslendingar lifa lengur
Munur á lífslíkum eftir menntunar- og tekjustigi hefur aukist til muna frá árinu 2011. Þá hafa þeir tekjulægstu þurft að neita sér mun oftar um læknisþjónustu vegna kostnaðar en þeir tekjuhæstu.
Kjarninn 12. desember 2019
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar