Flóttamenn frá Úganda á leið í Mosfellsbæ

Sigrún H. Pálsdóttir bæjarfulltrúi Íbúahreyfingarinnar skrifar um komu flóttamanna frá Úganda til Mosfellsbæjar og landið sem þau eru að flýja.

Auglýsing

Innan þriggja vikna fjölgar íbúum í Mos­fellsbæ um 10 manns. Undir eðli­legum kring­um­stæðum væri það ekki í frá­sögur fær­andi. En fólkið er sér­stakt. Það hefur upp­lifað hluti sem eru víðs­fjarri reynslu­heimi okkar Íslend­inga. Á flótta undan ofsóknum i Afr­íku­rík­inu Úganda leitar það hér skjóls. Til að gefa grófa mynd af því sem hrekur fólk á flótta frá þess­ari perlu Afr­íku hef ég gluggað í árlegar skýrslur Mann­rétt­inda­vaktar Sam­ein­uðu þjóð­anna og heima­síður ýmissa sam­taka þar í landi. En fyrst nokkur orð um landið sjálft.

Perla Afríku

Úganda er Mið-Afr­íku­ríki sem liggur að Kongó, Suður Súd­an, Kenýa, Tanz­aníu og Rúanda. Allt eru þetta ríki þar sem ríkt hefur póli­tískur óstöð­ug­leiki lengi. Landið var áður bresk nýlenda og er enska opin­bera tungu­mál­ið. Átökin eru sögð eiga upp­tök sín í mis­skipt­ingu auðs sem nýlendu­þjóð­irnar inn­leiddu í lok 19. ald­ar. Í Úganda er valda­stéttin sterk­efnuð og með stjórn­kerfið að vopni á meðan hinn almenni borg­ari býr við lítil efni eða jafn­vel sára fátækt. Þjóðin sam­anstendur af 30 ætt­bálk­um.

Win­ston Churchill kall­aði Úganda perlu Afr­íku. Það var nátt­úru­feg­urð­in, gróð­ur­sældin og dýra­lífið sem heill­aði for­sæt­is­ráð­herra Breta. Ýmsar þekktar nátt­úruperlur eru í Úganda s.s. Vikt­or­íu­vatn sem þeir deila með Tansan­íu­bú­um. Áin Níl á upp­tök sín í vatn­inu en hún er lengsta fljót ver­ald­ar. Einn virt­asti þjóð­garður Úganda heitir eftir Elísa­betu Eng­lands­drott­ingu og eru prins­arnir Harry og Vil­hjálmur vernd­arar hans. Fugla­líf í Afr­íku er hvergi jafn fjöl­skrúð­ugt og þar en í garð­inum hafa sést yfir 600 teg­undir fugla. Ferða­menn heim­sækja gjarnan þjóð­garð­inn í Rwenzori-­fjöll­unum en hann er eins og Bwindi þjóð­garð­ur­inn á heimsminja­skrá UNESCO. Bwindi er erf­iður yfir­ferð­ar, engir vegir eða göngu­leiðir en í honum búa yfir 400 fágætar fjalla-­gór­ill­ur, sumar sér­stak­lega þjálf­aðar til að taka á móti ferða­mönn­um. Íslenskt áhuga­fólk um vel­ferð Afr­íku býður upp á göngu­ferðir um Rwenzori þjóð­garð­inn.

Auglýsing

Litskrúðugt dýralíf er í Úganda. Mynd: Aðsent.Dýra­líf í Úganda er eins og víðar í Afr­íku mjög lit­skrúð­ugt. Þar má sjá fíla, antílóp­ur, zebra­hesta, gíraffa, ljón, hlé­barða, flóð­hesta, gór­illu­apa, simpansa o.fl., o.fl.

Í Úganda búa um 40 millj­ónir og er landið fjall­lent um 236,580 km² að stærð. Lífslíkur eru um 60 ár, læsi 78%, barna­dauði er 56 fædd börn á 1000 íbúa, fólk sem lifir undir fátækt­ar­mörkum 19,3% og fjöldi íbúa með alnæm­is­smit um 6,5%. Höf­uð­borgin er sunn­ar­lega við Viktór­íu­vatn og heitir Kampala.

Stjórnar­far í Úganda - ald­ursmörk for­seta afnumin

Einn ill­ræmd­asti ein­ræð­is­herra Afr­íku, Idi Amin, var um tíma við völd í Úganda. Þar á nú að heita lýð­ræð­is­stjórn en því fer fjarri að svo sé eins og skýrslur Mann­rétt­inda­vaktar Sam­ein­uðu þjóð­anna stað­festa.

Yoweri Museveni, forseti Úganda. Mynd: Aðsend.Núver­andi for­seti Úganda, Yoweri Museveni, hefur verið við völd frá árinu 1986. Hann beitti sér nýlega fyrir því að afnema ákvæði í stjórn­ar­skránni um 75 ára ald­urs­mörk for­seta sem gerir honum kleift að fara aftur í fram­boð árið 2021 en þá verður hann búinn að sitja við völd í 35 ár. Þaul­setan er skýrð sem til­raun spilltrar valda­stéttar til að treysta völd sín.

Íbúar og sam­tök reyndu að koma í veg fyrir stjórn­ar­skrár­breyt­ing­una með mót­mælum en því mættu vald­hafar með því að siga vopn­uðum her­sveitum og lög­reglu á mót­mæl­endur sem máttu þola pynt­ing­ar, hand­tökur og fang­elsun án dóms og laga.

Félaga- og funda­frelsi skert

Í kjöl­farið var lögum um frjáls félaga­sam­tök og funda­frelsi líka breytt. Aðferðin sem lög­reglan beitti var að ráð­ast inn á fundi sam­taka og saka þau um ólög­leg við­skipti og und­ir­róð­urs­starf­semi. Banka­reikn­ingar þeirra voru auk þess fryst­ir. Árás­unum var sér­stak­lega beint gegn sam­tökum sem mót­mæltu afnámi á ald­urs­mörkum for­seta.

Full­trúar stjórn­ar­and­stöð­unnar hafa oft­sinnis verið hand­teknir og jafn­vel drepnir í kjöl­far mót­mæla að sama til­efni.

Tjáning­ar­frelsi og frjálsri fjölmiðlun ógnað

Tján­ing­ar­frelsið og frjáls fjöl­miðlun stendur höllum fæti í Úganda. Vald­hafar leyfa ekki gagn­rýna umfjöllun um vald­hafa. Fjöl­miðla­nefnd Úganda bann­aði t.d. opin­bera umræðu í þing­inu um ald­urs­mörk for­seta. Blaða­menn voru hand­teknir og rit­stjórar kærðir fyrir frétta­flutn­ing.

Aðför að hinsegin fólki

Hinsegin fólk hefur frá nýlendu­tím­anum átt undir högg að sækja í Úganda. Núgild­andi lög kveða á um refs­ingu allt að fjórtán árum sem er þó skárra en dauðrefs­ingin sem átti nýlega að lög­festa.  Í 38 af 53 ríkjum Afr­íku er sam­kyn­hneigð talin glæpur og hún sögð bæði óafrísk og ókristi­leg. Skv. lög­unum frá 2016 er sak­næmt að tala fyrir rétt­indum hinsegin fólks í Úganda.

Sam­kyn­hneigðir eiga yfir höfði sér fyr­ir­vara­lausar hand­tökur og pynt­ing­ar. Lög­reglan hefur gengið svo langt að fram­kvæma enda­þarms­rann­sóknir á sam­kyn­hneigðum körlum sem ekk­ert sönn­un­ar­gildi hafa og nauðgað lespískum konum í þeim til­gangi að snúa þeim frá meintri villu síns veg­ar. Kristi­leg sam­tök hafa beitt sér af hörku gegn hinsegin fólki í Úganda og fengið til þess aðstoð banda­rískra trú­bræðra sinna. Á þeirra vegum hafa verið haldin nám­skeið til að afhjúpa sam­kyn­hneigða og birtir langir listar með nöfnum og heim­il­is­föngum í dag­blöð­um. Birt­ing­unum hafa fylgt atvinnu­miss­ir, brott­rekstur úr skóla, heim­il­is­leysi, vina- og fjöl­skyldu­miss­ir, bar­smíð­ar, eigna­spjöll, nauðg­anir og morð. Ofbeldið hafa vald­hafar látið óátalið.

Flótti frá heima­land­inu

Til að bjarga lífi sínu og ást­vina sinna hafa margir flúið land. Þeir sem komust undan og lifðu af hafa þurft að þola mikið mót­læti. Verum þeim góð og sýnum mannúð kæru land­ar.

Höf­undur er bæj­ar­full­trúi Íbúa­hreyf­ing­ar­innar í Mos­fells­bæ.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bjarni Benediktsson er formaður Sjálfstæðisflokksins.
Bjarni segir rangt að hann „vilji Sósíalistaflokkinn feigan“
Formaður Sjálfstæðisflokksins segir að Gunnar Smári Egilsson snúi út úr orðum sínum um styrki til stjórnmálaflokka. Honum þyki 120 milljóna styrkur á kjörtímabilinu til flokks sem fékk enga þingmenn kjörna einfaldlega of há fjárhæð.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Finnur Birgisson
Saga tekjutengingar ellilífeyris almannatrygginga frá 1946
Kjarninn 16. ágúst 2022
Gunnar Smári Egilsson er formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokks Íslands.
Segir Bjarna vilja ýkja völd Sjálfstæðisflokks umfram fylgi og draga úr áhrifum annarra
Bjarni Benediktsson hefur sagt að hann vilji draga úr opinberum styrkjum til stjórnmálaflokka. Gunnar Smári Egilsson segir ástæðuna þá að Sjálfstæðisflokkurinn þurfi ekki jafn mikið á greiðslu frá ríkinu að halda og áður.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Hér má sjá Drífu Snædal, fyrrverandi forseta ASÍ, og Sólveigu Önnu Jónsdóttur, formann Eflingar þegar betur áraði i samskiptum þeirra á milli.
Segir ASÍ hafa beinlínis unnið gegn nýjum öflum innan verkalýðshreyfingarinnar
Formaður Eflingar segir fram­kvæmda­stjóra SA ekki missa svefn yfir útbreiddum svikum atvinnu­rek­enda á þeim kjara­samn­ingum sem hann gerir fyrir þeirra hönd. Í greinaflokki, sem byrjaði að birtast í morgun, ætlar hún að rekja sögu ágreinings innan ASÍ.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Horft niður í Hvalfjörð frá Brekkukambi í Hvalfjarðarsveit. Á fjallinu stendur til að byggja vindorkuver.
Íslenskir sérhagsmunaaðilar með „erlenda orkurisa í farteskinu“
Þótt ekkert vindorkuver sé risið hafa áform um fjölmörg slík þegar valdið sundrungu og deilum innan samfélaga út um landið, segir Andrés Skúlason, verkefnisstjóri hjá Landvernd. Hann segir vindorkufyrirtæki beita miklum þrýstingi og jafnvel blekkingum.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Auglýsing frá upphafi áttunda áratugar síðustu aldar.
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Hvað gerir danskur kaupmaður sem finnst hann ekki hafa nóg fyrir stafni? Hjá Arne Bybjerg kaupmanni í danska bænum Kalundborg var svarið einfalt: að framleiða hárrúllur. Hann gaf þeim nafnið Carmen.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Kjarninn 16. ágúst 2022
Sólveig Anna Jónsdóttir
Villimenn við borgarhliðið: Kreppa íslensku verkalýðshreyfingarinnar I
Kjarninn 16. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiAðsendar greinar