Auglýsing

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hefur náð að losa sig við nær alla gagn­rýna umræðu um gjald­miðla­mál. Þetta varð ljóst á vel heppn­uðum 43. lands­fundi flokks­ins um liðna helgi, þar sem for­ysta flokks­ins, með Bjarna Bene­dikts­son í broddi fylk­ing­ar, fékk afar skýrt umboð flokks­manna til að leiða flokk­inn áfram.

Það eru líka nokkur tíð­indi, að meira en 93 pró­sent flokks­ins fylki sér að baki for­ystu­sveit­inni í kosn­ingum á lands­fundi, en Áslaug Arna Sig­ur­björns­dóttir rit­ari og Þór­dís Kol­brún Reyk­fjörð Gylfa­dóttir vara­for­mað­ur, hafa komið með miklum krafti inn í for­ystu flokks­ins á und­an­förnum árum. Þær njóta trausts, og mynda sterkt teymi með for­mann­in­um.

Ekki fyrir svo mörgum árum, var hart tek­ist á um gjal­miðla­málin í flokkn­um, en svo fór að lokum að Við­reisn­ar­hóp­ur­inn klauf sig end­an­lega frá Sjálf­stæð­is­flokknum og varð að sjálf­stæðum flokki, sem horfir öðru fremur til þess að skerpa á alþjóð­legri sýn Íslands með það að sjón­ar­miði að kasta krón­unn­i. 

Auglýsing

Þetta er sífellt að verða skýr­ara, og er gott fyrir íslenskan almenn­ing að fá fram þessa skýru val­kosti. Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn virkar sam­stilltur fyrir kom­andi kosn­ing­ar, en mögu­lega hefur hann á sama tíma ein­angrað sig enn meira. Það á eftir að koma í ljós, en það er ekki neitt pláss lengur í flokknum fyrir efa­semdir um krón­una.

Krónan er leið rík­is­inn­gripa

Bjarni Bene­dikts­son sagði þetta í setn­ing­ar­ræðu sinni á lands­fund­in­um: „Það má heita heims­met í bjart­sýni, ósk­hyggju og barna­skap að halda að evr­ópski seðla­bank­inn myndi með ein­hverjum hætti horfa til stöðu efna­hags­mála á Íslandi við vaxta­á­kvarð­anir sínar eða aðrar þær ákvarð­anir sem máli skipta, værum við Íslend­ingar aðilar að evr­unni. Nið­ur­staða okkar í Sjálf­stæð­is­flokknum er skýr. Þegar allt er saman veg­ið, kostir og gallar íslensku krón­unnar og kostir og gallar þess að taka upp aðra mynt, er svarið aug­ljóst. Við viljum halda for­ræði þjóð­ar­innar yfir stjórn pen­inga­mála og við viljum að áfram verði byggt á íslensku krón­unni. Og við skulum vera alveg skýr á hlut­un­um. Við höfnum þeirri hug­mynd að taka upp aðra mynt og við höfnum þeirri hug­mynd að Ísland eigi að ganga í ESB til að taka upp evr­una.“

Nýr tónn

Það er svo­lítið annar tónn í þessu hjá Bjarna en fyrir ára­tug, þegar traust á Íslandi og krón­unni fór minnkandi, og hann skrif­aði greinar í blöðin með Ill­uga Gunn­ars­syni um skað­semi krón­unnar og end­ur­mat á stöðu Íslands meðal þjóð­anna. Í des­em­ber 2008 töl­uðu þeir fyrir því að þjóð­ar­at­kvæða­greiðsla færi fram um aðild að Evr­ópu­sam­band­inu og að krónan myndi reyn­ast Íslandi fjötur um fót til lengra tíma.

Það er ekki óeðli­legt að inn­grip neyð­ar­laga á síð­ustu stundu í algjöru „panikki“ - til að afstýra efna­hags­legu altjóni Íslands, bæði heim­ila og fyr­ir­tækja - og síðan fjár­magns­höftin og fram­kvæmd þeirra um ára­bil, hafi leitt til þess að Bjarni sjái hlut­ina öðrum augum núna.

Ísland bjó við þau for­rétt­indi í fjár­málakrepp­unni að geta varið tæp­lega 200 þús­und manna vinnu­markað með for­dæma­lausum rík­is­inn­gripum vegna þess hve vanda­málin voru stór hlut­falls­lega, og komið þannig í veg fyrir að mark­að­ur­inn fengi að leið­rétt­ast sjálfur í takt við lög­mál hans. 

Nýleg grein Stef­áns Svav­ars­sonar end­ur­skoð­anda og Jóns H. Stef­áns­son­ar, þar sem fjallað er um ótrú­lega víð­tæk lög­brot föllnu bank­anna, löngu fyrir fall þeirra haustið 2008, sýnir hversu stór vanda­málin voru. Nið­ur­staða þeirra er að eigið fé bank­anna hafi verið ofmetið um 50 pró­sent árið 2007. Við það má svo bæta að FME og Seðla­bank­inn greindu ekki ólög­legan lána­flokk í banka­kerf­inu, geng­is­tryggð lán í krón­um, upp á 1.200 millj­arða. Allt er þetta með ólík­ind­um, en segir ákveðna sögu um hvers konar vandi fékk að verða til í opnu krónu­hag­kerfi.

Það sem bjarg­aði Íslandi var rík­is­vald­ið, með öllum sínum þunga. Í skjóli þess­ara rík­is­inn­gripa var hægt að end­ur­skipu­leggja Ísland með þeim hætti sem gert hefur ver­ið.

Auð­mýkt mætti fylgja umfjöllun um þessi mál hjá ráða­mönnum þjóð­ar­inn­ar, af þessum sök­um. 

Höfðu Bjarni og Ill­ugi rétt fyrir sér?

Til fram­tíðar litið voru Bjarni og Ill­ugi hins vegar hugs­an­lega á hár­réttum slóð­um, í sínum grein­ing­um. Til fram­tíðar þarf Ísland að við­halda sam­keppn­is­hæfni sinni og það verður aðeins gert með því að taka í það minnsta þátt í alþjóð­legri þróun á sömu for­sendum og keppi­naut­ar.

Sá tónn sem Bjarni talar núna um, að það sé „barna­skap­ur“ að halda að Seðla­banki Evr­ópu myndi taka til­lit til íslenskra hags­muna í sínum ákvörð­un­um, er for­vitni­legur í þessu sam­hengi. Það vill nefni­lega svo til, að mark­að­ur­inn þar sem stórar alþjóð­legar myntir eins og evra, Banda­ríkja­dalur eða pund eru í notk­un, er sam­settur úr mörg þús­und mark­aðs­svæðum sem hafa afar mis­mun­andi hags­muni, styrk­leika og veik­leika. Af þeim sökum eru sér­hags­munir pínu­lít­illa hluta þess­ara mark­aðs­svæða aldrei í for­grunn­i. 

Nán­ast óhugs­andi væri að borgin Coventry á Englandi, sem hefur svipað stóran vinnu­markað og Ísland, hefði mikið vægi í ákvörð­unum Eng­lands­banka.

Hags­munir Coventry eru líka gjör­ó­líkir iðn­að­ar­borg­inni Birming­ham, eða þjón­ustu­kjarn­ans í West­mini­ster í London. Varla tekur nokkur maður svona umræðu alvar­lega í Englandi?

Svipað má segja um Banda­rík­in. Ein­staka úthverfi í borgum hefur aðra hags­muni en mið­borgir, þegar kemur að stöðu Banda­ríkja­dals gagn­vart ein­staka mynt­um.

Þessi sýn væri líka álitin með ólík­indum mikil sér­hags­muna­hyggja, ef hún fengi að ráða ferð­inni yfir höf­uð. Eflaust væri það álitin mikil spill­ing ef Coventry fengi að lauma sínum sjón­ar­miðum inn í ákvörð­un­ar­tök­una, beint og milli­liða­laust, hjá Eng­lands­banka.

Höf­uð­borg og lands­byggð

Svip­aða sögu má segja á Íslandi, þegar styrk­ing krón­unnar er nú farin að bíta veru­lega í útflytj­end­ur. Furðu­lega lítil umræða fer fram um þetta á Íslandi þessi miss­er­in, en aug­ljóst er að til dæmis útflytj­endur hug­verka og hinna ýmsu vara, munu lenda í veru­legum vand­ræðum ef ekk­ert breyt­ist á næstu miss­er­um. Mikil styrk­ing krón­unn­ar, sam­hliða launa­skriði - sem stjórn­mála­menn bera mikla ábyrgð á - hefur leitt til mik­ils tíma­bund­ins góð­æris á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, en nú þegar er lands­byggðin byrjuð að finna fyrir vanda­málum vegna þess hve krónan er sterk.

Það fara ekki saman hags­mun­irnir í Vest­manna­eyjum og Reykja­vík þegar kemur að krón­unni og stöðu henn­ar.

Hvaða hags­muni á Seðla­banki Íslands að verja? Þá í Eyjum eða í Reykja­vík? Þá í Eyja­firði eða þá í Reykja­vík? Þá í Breið­holt­inu eða á Sauð­ár­króki?

Það kann að vera að emb­ætt­is­menn í Seðla­bank­anum og ráða­menn þjóð­ar­innar finni til valds­ins með krón­unni og sjálf­stæðri pen­inga­stefnu, en þeir sem raun­veru­lega eru að búa til verð­mæti úti á vinnu­mark­aðn­um, og taka áhætt­una af því að búa til útflutn­ings­verð­mæti t.d., sjá vafa­lítið ekki kost­ina við það að þetta vald sé í höndum þeirra.

Þeir sjá frekar kost­ina við það að losna við geng­isó­stöð­ug­leik­ann og koll­steyp­urnar sem fylgja sjálf­stæðri pen­inga­stefnu örríkis með 200 þús­und manna vinnu­mark­að. 

Íhalds­menn­irnir hafa ekki endi­lega rétt fyrir sér

Gleymum því ekki að íhalds­mennska í þessum efnum þarf ekki að vera rétta lausn­in, og þó að karlar á fimm­tugs, sex­tugs og sjö­tugs­aldri, sem stjórna ferð­inni í Seðla­bank­anum og fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­inu, sjái fyrst og fremst kosti við krón­una, þá er ekki þar með sagt að þeir hafi rétt fyrir sér, þegar kemur að áskor­unum fram­tíð­ar­inn­ar. 

Það kann að vera að það sé best fyrir Ísland að tengj­ast beint alþjóð­legum mark­aðs­svæð­um, ekki síst á tímum hraðra tækni­breyt­inga, með því að nota sömu gjald­miðla og þar tíðkast, og veðja þannig á að mannauður þjóð­ar­innar geti spjarað sig án sér­stakra sós­íal­ískra aðgerða ráða­manna eyj­unnar sem þrá það heit­ast að halda þráðunum í höndum sín­um. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Langreyður dregin á land í Hvalfirði með sprengiskutulinn enn í sér.
Fiskistofa mun taka upp veiðiaðferðir Hvals hf.
Ný reglugerð um verulega hert eftirlit með hvalveiðum hefur verið sett og tekur gildi þegar í stað. Veiðieftirlitsmenn munu héðan í frá verða um borð í veiðiferðum Hvals hf.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Eldgosið í Meradölum er mikið sjónarspil, en nú bannað börnum yngri en 12 ára.
Umboðsmaður Alþingis vill fá skýringar frá lögreglustjóra á barnabanninu við eldgosið
Umboðsmaður Alþingis hefur sent bréf á lögreglustjórann á Suðurnesjum með ósk um útskýringar á umdeildu banni við umferð barna yngri en 12 ára upp að gosstöðvunum í Meradölum. Lögreglustjóri hefur sagt ákvörðunina reista á ákvæðum almannavarnarlaga.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Ekki allur munurinn á að kaupa af bankanum eða byggja jafn dýrt hinu megin við götuna
Fjármála- og efnahagsráðherra segir að þegar upp sé staðið þá haldi hann að nýjar höfuðstöðvar Landsbankans, á dýrasta stað í borginni, muni vel geta staðið undir sér. Hann sjái þó ekki neina rökbundna nauðsyn á því að höfuðstöðvar bankans rísi þar.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiLeiðari